Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorVergi Politikası

Dışa kapalı bir makroekonomik modelde marjinal tüketim eğilimi (cc) 0,750,75 ve oransal gelir vergisi haddi (tt) 0,200,20'dir. Hükümet, ekonomideki eksik istihdamı gidermek amacıyla iradi bir kararla kamu harcamalarını ve otonom vergileri eş anlı olarak 100100 birim artırmıştır.

Denk bütçe değişikliği (Haavelmo teoremi) kuralının uygulandığı bu senaryoda, maliye politikası sonucunda milli gelirde meydana gelen fiili artışın, sadece otonom vergilerin geçerli olduğu basit Keynesyen modelde öngörülen artıştan daha düşük olduğu görülmüştür.

Buna göre, bu modeldeki otonom vergi çarpanının değeri ve milli gelir artışının öngörülenden düşük kalmasının temel nedeni aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla ve doğru olarak verilmiştir?

  1. −158-\frac{15}{8} ; Oransal gelir vergisinin otomatik istikrar sağlayıcı işlevi görerek çarpan katsayısını küçültmesiCevap
  2. B
    −3-3 ; Oransal verginin iradi bir politika aracı gibi çalışarak özel sektör tüketimini dışlaması
  3. C
    −158-\frac{15}{8} ; Otonom vergilerdeki artışın mali sürüklenme (fiscal drag) yaratarak ekonomiyi daraltması
  4. D
    −34-\frac{3}{4} ; Denk bütçe koşulunda vergi çarpanının doğrudan marjinal tüketim eğiliminin negatif değerine eşit olması
  5. E
    −52-\frac{5}{2} ; Otonom vergi çarpanının her durumda kamu harcamaları çarpanına mutlak değerce eşit olması

Cevap

Çarpan değerinin -15/8 olarak hesaplandığı ve milli gelir artışının sınırlı kalmasının nedeninin oransal verginin otomatik istikrar sağlayıcı rolüyle açıklandığı seçenektir.
Verilen c=0,75c=0,75 ve t=0,20t=0,20 değerleri için otonom vergi çarpanı −c1−c(1−t)\frac{-c}{1 - c(1 - t)} formülüyle hesaplanır. Değerler yerine konduğunda payda 1−0,75(0,80)=0,401 - 0,75(0,80) = 0,40 bulunur ve çarpan −0,750,40=−158\frac{-0,75}{0,40} = -\frac{15}{8} olur. Basit modelde (t=0t=0) denk bütçe çarpanı 11 iken, bu modelde oransal verginin yarattığı sızıntı nedeniyle denk bütçe çarpanı 11'den küçüktür (0,6250,625). Oransal verginin, sistemdeki herhangi bir harcama şokunun veya iradi politikanın etkisini sızıntıları artırarak yumuşatması, onun bir 'otomatik istikrar sağlayıcı' olduğunu gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Karmaşık modelde otonom vergi çarpanının formülünü belirlemek
Otonom Vergi Çarpanı = −c1−c(1−t)\frac{-c}{1 - c(1 - t)}
Sistemde oransal gelir vergisi (tt) bulunduğunda harcanabilir gelir Yd=Y−T0−tYY_d = Y - T_0 - tY olarak değiştiği için çarpanın paydasındaki marjinal sızıntı oranı 1−c1 - c yerine 1−c(1−t)1 - c(1 - t) olur.
2
Verilen değerleri formülde yerine koyarak çarpanı hesaplamak
−0,751−0,75(1−0,20)=−0,751−0,75(0,80)=−0,751−0,60=−0,750,40=−7540=−158\frac{-0,75}{1 - 0,75(1 - 0,20)} = \frac{-0,75}{1 - 0,75(0,80)} = \frac{-0,75}{1 - 0,60} = \frac{-0,75}{0,40} = -\frac{75}{40} = -\frac{15}{8}
Otonom vergilerdeki 11 birimlik artışın milli geliri ne kadar daraltacağını bulmak.
3
Denk bütçe çarpanının (Haavelmo) basit ve karmaşık modeldeki durumunu karşılaştırmak
Karmaşık modelde Denk Bütçe Çarpanı = 10,40+(−0,750,40)=0,250,40=0,625\frac{1}{0,40} + (\frac{-0,75}{0,40}) = \frac{0,25}{0,40} = 0,625. Basit modelde (t=0t=0) bu değer 11'dir.
Milli gelirdeki fiili artışın neden öngörülenden (basit modelden) daha düşük kaldığını teorik olarak kanıtlamak.
4
Çarpan katsayısının küçülmesine yol açan ekonomik olguyu isimlendirmek
Oransal gelir vergisi sisteme eklendiğinde gelir arttıkça vergi tahsilatı da otomatik olarak artar ve harcama sızıntıları büyür. Bu durum, çarpanı küçülten ve ekonomik dalgalanmaları yumuşatan 'otomatik istikrar sağlayıcı' bir mekanizmadır.
Matematiksel sonucun iktisadi politika teorisindeki karşılığını tanımlamak.

Anahtar Kavram

Oransal vergi sistemlerinde çarpan mekanizması ve otomatik istikrar sağlayıcılar
Bu soruyu puanla

Konular

Vergi Politikası

Bu konudan daha fazla soru