Examkin

Soru

Zorluk: OrtaÖdemeler Dengesi Dengesizliklerinde Maliye Politikası

Küresel piyasalarla entegre bir ülkede, ithalata bağımlılığın yüksek olması sebebiyle sürekli bir dış ticaret açığı sorunu yaşanırken, aynı dönemde yurt içinde üretim daralması ve artan işten çıkarmalar gözlemlenmektedir. Hükümet, bu ikili sorunu çözerken toplam talebi topyekûn daraltan geleneksel istikrar tedbirlerinin üretim kaybını daha da kötüleştireceğini öngörmektedir. Bu nedenle, salt 'harcamaları kısan (expenditure-reducing)' politikalar yerine, talebin yönünü değiştirmeye odaklanan spesifik mali araçların kullanımı gündeme gelmiştir.

Bu ekonomik konjonktürde, politika yapıcıların hem dış açığı daraltmak hem de yurt içi istihdamı desteklemek hedefine ulaşması için aşağıdaki maliye politikası hamlelerinden hangisini gerçekleştirmesi en uygundur?

  1. A
    Gelir ve kurumlar vergisi genel oranlarının yukarı yönlü güncellenerek özel kesimin harcanabilir gelirinin sınırlandırılması
  2. İhracatçı endüstrilere sağlanan vergi iadesi oranlarının yükseltilmesi ve yerli ara malı üretimine spesifik sübvansiyonlar verilmesiCevap
  3. C
    Yurt içi piyasayı hareketlendirmek maksadıyla tüm katma değer vergisi (KDV) oranlarında eş anlı ve genel indirimlere gidilmesi
  4. D
    Temel kamu hizmetlerinin sunumunda kesintiye gidilerek kamu cari harcamalarının asgari seviyeye indirilmesi
  5. E
    Gümrük vergisi oranlarının düşürülerek uluslararası rekabetin yurt içi piyasaya girişinin kolaylaştırılması

Cevap

İhracatçı endüstrilere sağlanan vergi iadesi oranlarının yükseltilmesi ve yerli ara malı üretimine spesifik sübvansiyonlar verilmesi seçeneği doğru cevaptır.
Dış ticaret açığı ile işsizliğin (resesyonun) bir arada görüldüğü durumlarda, klasik genişletici veya daraltıcı maliye politikaları yetersiz kalır. Daraltıcı politikalar dış açığı iyileştirirken işsizliği artırır; genişletici politikalar ise işsizliği azaltırken dış açığı büyütür. Bu ikilemi aşmanın yolu, 'harcamaları kaydırıcı (expenditure-switching)' politikalardır. İhracatçı endüstrilere sübvansiyon verilmesi ve yerli üretimi destekleyen vergi teşvikleri, yurt içi ve dışı talebi yerli üretime yönlendirir. Böylece ithalat azalır, ihracat artar (dış açık daralır) ve artan yerli üretim sayesinde istihdam sağlanarak durgunluk aşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Ekonomideki mevcut ikili sorunu ve politika kısıtlarını tanımla.
Ekonomide eş anlı olarak 'dış ticaret açığı' ve 'üretim daralması (resesyon/işsizlik)' yaşanmaktadır. Toplam talebi daraltıcı politikalar kullanılamaz çünkü bu durum resesyonu derinleştirir.
Uygulanacak politikanın her iki hedefle (iç denge ve dış denge) uyumlu olması gerekir.
2
İç ve dış denge çelişkisini çözecek politika türünü belirle.
Genişletici politikalar dış açığı büyütür, daraltıcı politikalar işsizliği artırır. Bu durumda çözüm, harcamaları kısan (expenditure-reducing) değil, harcamaları kaydıran (expenditure-switching) araçların kullanılmasıdır.
Harcamaları kaydırıcı politikalar, talebi ithal mallardan yerli mallara ve ihracata yönlendirerek her iki sorunu aynı anda çözer.
3
Seçenekler arasında harcamaları kaydırıcı mali aracı tespit et.
İhracata dönük sübvansiyonlar ve yerli üretime yönelik vergi teşvikleri, üretimi dış pazarlara ve ithal ikamesine yönlendirerek hedeflenen yapısal etkiyi yaratır.
Bu araçlar toplam talebi kısmadan, talebin kompozisyonunu yerli ekonomi lehine değiştirir.

Anahtar Kavram

Ödemeler Dengesi ve İç Denge Çatışmasında Harcamaları Kaydırıcı Politikalar
Bu soruyu puanla

Konular

Ödemeler Dengesi Dengesizliklerinde Maliye Politikası

Bu konudan daha fazla soru