Soru

Zorluk: Çok zorSerbest Meslek Kazançları

Serbest meslek faaliyetini mutat meslek halinde ifa eden bir avukatın 20252025 takvim yılındaki faaliyetlerine ilişkin bazı veriler şöyledir:

1. Takip ettiği bir dava sonucunda karşı tarafın icra dairesine 2626 Aralık 20252025 tarihinde yatırdığı, ancak avukatın 55 Ocak 20262026 tarihinde icra dairesinden çekerek kendi banka hesabına aktardığı 450.000450.000 TL tutarındaki vekalet ücreti.
2. Bir şirkete verdiği danışmanlık hizmeti karşılığında nakit ödeme yerine, mülkiyeti Aralık 20252025'te avukat adına tescil edilen 800.000800.000 TL rayiç bedelli binek otomobil.
3. Bir anonim şirketin yönetim kurulu üyesi olması hasebiyle kendisine tahakkuk ettirilen ve Aralık 20252025'te nakden ödenen 150.000150.000 TL tutarındaki huzur hakkı.
4. Mesleki faaliyetinde kullandığı ve birikmiş amortismanı maliyet bedeline eşit olan (tamamı itfa edilmiş) bir büro makinesinin 60.00060.000 TL bedelle satılması sonucunda tahsil edilen tutar.
5. Yakın bir akrabasının davasını bedelsiz olarak üstlenmesi durumunda, söz konusu hizmetin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ndeki 40.00040.000 TL tutarındaki bedeli.

Buna göre, 193193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu hükümleri uyarınca yukarıdaki unsurlardan hangileri avukatın 20252025 yılı serbest meslek kazancının tespitinde gelir unsuru olarak dikkate alınmalıdır?

  1. 1, 2 ve 4Cevap
  2. B
    1, 2, 4 ve 5
  3. C
    1, 2, 3 ve 4
  4. D
    2, 4 ve 5
  5. E
    Hepsi

Cevap

Avukatın 2025 yılı serbest meslek kazancının tespitinde dikkate alınması gereken gelir unsurları 1, 2 ve 4 numaralı maddelerde belirtilenlerdir.
Serbest meslek kazancında tahsil esası geçerli olup, paranın icra dairesine yatırılması hukuken tahsil hükmündedir. Ayrıca hizmet karşılığı alınan ayınlar ve mesleki envantere kayıtlı kıymetlerin satışından doğan kârlar kazanca dahil edilir. Bu nedenle icra ödemesi, otomobil ve büro makinesi satışı gelir unsuru olarak kabul edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Tahsil esası ve icra ödemesinin değerlendirilmesi
1. madde dikkate alınır.
GVK Md. 67 uyarınca, müşteri veya müvekkil adına icra dairesine yatırılan paralar tahsil hükmündedir. Paranın avukat tarafından 2026'da çekilmesi durumu değiştirmez; 2025 yılı geliri sayılır.
2
Gayri nakdi tahsilatın değerlendirilmesi
2. madde dikkate alınır.
GVK Md. 67'ye göre serbest meslek hasılatı; tahsil edilen para, ayınlar ve diğer suretlerle elde edilen menfaatlerin toplamıdır. Alınan binek otomobil 'ayın' niteliğindedir.
3
Huzur hakkının niteliğinin belirlenmesi
3. madde dikkate alınmaz.
GVK Md. 61/4 uyarınca, yönetim ve denetim kurulları üyelerine ödenen huzur hakları 'ücret' geliridir, serbest meslek kazancı değildir.
4
İktisadi kıymet satışının değerlendirilmesi
4. madde dikkate alınır.
GVK Md. 67 son fıkra uyarınca, amortismana tabi iktisadi kıymetlerin elden çıkarılması halinde doğan kâr serbest meslek kazancına eklenir. Cihaz tamamen itfa edildiği için satış bedelinin tamamı kâr niteliğindedir.
5
Bedelsiz hizmet ifasının değerlendirilmesi
5. madde dikkate alınmaz.
Serbest meslek kazancının tespitinde (GMSİ'den farklı olarak) bedelsiz hizmetler için Gelir Vergisi Kanunu'nda bir 'emsal ücret' düzenlemesi yer almamaktadır. Tahsilat yoksa gelir yoktur.

Anahtar Kavram

Serbest meslek kazancında tahsil esası ve hasılatın kapsamı

Daha Fazla Pratik

KDV Kanunu'nun 27. maddesi ile Gelir Vergisi Kanunu'nun 67. maddesi arasındaki bedelsiz hizmet ifasına ilişkin farkları inceleyiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla