Soru

Zorluk: OrtaSerbest Meslek Kazançları

193193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu hükümleri çerçevesinde serbest meslek kazancının özellikleri ve vergilendirilmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Serbest meslek faaliyetinde ana unsur, faaliyetin sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye ya da ihtisasa dayanmasıdır.
  2. B
    Serbest meslek kazancında gelirin elde edilmesi 'tahsil esasına', giderlerin kaydedilmesi ise 'ödeme esasına' dayanır.
  3. Bir diş hekiminin, bir özel hastane bünyesinde hastane yönetimine bağlı ve bir işverenin emir ve talimatları doğrultusunda çalışması sonucunda elde ettiği gelir, serbest meslek kazancı hükümlerine göre vergilendirilir.Cevap
  4. D
    Serbest meslek faaliyetinin bir ticari organizasyon içerisinde, sermayenin emeğe göre daha baskın olduğu bir yapıda yürütülmesi halinde elde edilen kazanç ticari kazanç olarak vergilendirilir.
  5. E
    Müellif, hattat ve heykeltıraş gibi serbest meslek erbaplarının eserlerini satarak elde ettikleri kazançlar, GVK Madde 1818 uyarınca belirli şartlarla vergiden müstesnadır.

Cevap

Bir diş hekiminin bir işverene bağlı ve onun emirleri altında çalışarak elde ettiği gelirin serbest meslek kazancı olduğunu belirten ifade yanlıştır; bu tür gelirler 'ücret' olarak vergilendirilmelidir.
Serbest meslek faaliyetinin en temel özelliklerinden biri faaliyetin 'bir işverene tabi olmaksızın' yürütülmesidir. Diş hekimi örneğinde, kişinin bir işverenin emir ve talimatı altında çalışması bağımsızlık kriterini ortadan kaldırır ve geliri Gelir Vergisi Kanunu'nun 61.61. maddesi uyarınca 'ücret' kategorisine sokar. Bu nedenle diş hekiminin bu gelirinin serbest meslek kazancı sayılacağı ifadesi hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Serbest meslek kazancının yasal tanımını ve temel unsurlarını analiz etmek.
GVK Madde 6565 uyarınca serbest meslek faaliyeti; sermayeden ziyade şahsi mesaiye dayanan, bir işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılan işlerdir.
Kazancın türünü doğru belirlemek için bağımsızlık ve emek yoğunluk kriterlerini kontrol etmek gerekir.
2
Serbest meslek kazancı ile ücret arasındaki en temel farkı (bağımlılık kriteri) değerlendirmek.
Bir işverene tabi olma ve emir-talimat altında çalışma durumunda elde edilen gelir 'ücret' sayılır.
Soru kökündeki diş hekimi senaryosunda 'işverene bağlılık' vurgulandığı için bu gelir serbest meslek kazancı olamaz.
3
Diğer seçeneklerdeki tahsil esası, ticari organizasyon ve telif istisnası gibi unsurları doğrulamak.
Tahsil esası SMK için genel kuraldır; organizasyon baskınsa ticari kazançtır; Madde 1818 ise telif istisnasını tanımlar.
Yanlış olan seçeneği teyit etmek için doğru olanların mevzuata uygunluğunu denetlemek gerekir.

Anahtar Kavram

Serbest meslek kazancı ile ücret arasındaki 'bağımsızlık' kriteri ve tahsil esası.

Daha Fazla Pratik

Serbest meslek kazancında 'tahsil esası' ile ticari kazançtaki 'tahakkuk esası' arasındaki farkları içeren soruları çözmek pekiştirici olacaktır.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla