Serbest Meslek Kazançları

22 soru

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'na göre; sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye ya da ihtisasa dayanan ve bir işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılan faaliyetlerden elde edilen kazançlar serbest meslek kazancıdır.

Buna göre, serbest meslek kazançlarının tespiti ve vergilendirilmesine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Serbest meslek kazancında gelirin elde edilmesi 'tahsil esası'na bağlanmıştır ve bu yönüyle tahakkuk esasının geçerli olduğu ticari kazançtan ayrılır.

Müellif, hattat, heykeltıraş ve ressamların eserlerini satmak suretiyle elde ettikleri kazançlar, tutarına bakılmaksızın her durumda gelir vergisinden istisnadır.

Bir diş hekiminin muayenehanesinde kullanmak üzere aldığı ve amortismana tabi olan bir tıbbi cihazı satması durumunda elde ettiği kazanç, 'diğer kazanç ve iratlar' kapsamında vergilendirilir.

Bir avukatın, mesleki faaliyetini bir limited şirket ortağı olarak bu tüzel kişilik çatısı altında yürütmesi durumunda elde edilen kazanç, serbest meslek kazancı olarak vergilendirilir.

Serbest meslek erbabı, hizmeti ifa ettiği ancak bedelini henüz nakden veya hesaben almadığı durumlarda, 'tahakkuk esası' uyarınca kazancı beyan etmek zorundadır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Serbest meslek kazancında gelirin elde edilmesi 'tahsil esası'na bağlanmıştır ve bu yönüyle tahakkuk esasının geçerli olduğu ticari kazançtan ayrılır.

Cevap

Serbest meslek kazancında gelirin elde edilmesi 'tahsil esası'na bağlanmıştır ve bu yönüyle tahakkuk esasının geçerli olduğu ticari kazançtan ayrılır.

Serbest meslek kazançlarında gelirin elde edilmesi 'tahsil esası'na dayanır. Bu ilke gereği, ödemenin nakden, hesaben veya aynen alınmasıyla kazanç doğar. Ticari kazançta geçerli olan 'tahakkuk esası'ndan (gelirin kesinleşmesi) ayrılan en temel fark budur.

Adım Adım Çözüm

Serbest meslek kazancının tanımını ve kapsamını Gelir Vergisi Kanunu Madde 65 çerçevesinde değerlendirin.

Kazancın şahsi mesaiye dayanması ve bir işverene bağlı olunmaması gerektiği saptandı.

Kazanç türünün doğru teşhis edilmesi, uygulanacak vergilendirme rejimini belirler.

Elde etme ilkesini (Tahsil Esası) ticari kazançtaki Tahakkuk Esası ile karşılaştırın.

Serbest meslek kazancında paranın fiilen veya hesaben ele geçmesinin (tahsil) vergilendirme için zorunlu olduğu görüldü.

Tahsil esası, serbest meslek kazancını ticari kazançtan ayıran en temel teknik özelliktir.

Telif kazançları istisnası ve amortismana tabi kıymetlerin satışı gibi özel hükümleri inceleyin.

İstisnanın belirli bir limit (GVK 103/4. dilim) dahilinde olduğu ve ekipman satışının da mesleki kazanç sayıldığı belirlendi.

Güncel mevzuat sınırları ve özel hükümler sınavda belirleyici çeldiricileri oluşturur.

Anahtar Kavram

Serbest Meslek Kazancında Tahsil Esası ve Ticari Kazançtan Ayrımı

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 2Soru →

$193$ sayılı Gelir Vergisi Kanunu hükümleri çerçevesinde serbest meslek kazancının özellikleri ve vergilendirilmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Serbest meslek faaliyetinde ana unsur, faaliyetin sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye ya da ihtisasa dayanmasıdır.

Serbest meslek kazancında gelirin elde edilmesi 'tahsil esasına', giderlerin kaydedilmesi ise 'ödeme esasına' dayanır.

Bir diş hekiminin, bir özel hastane bünyesinde hastane yönetimine bağlı ve bir işverenin emir ve talimatları doğrultusunda çalışması sonucunda elde ettiği gelir, serbest meslek kazancı hükümlerine göre vergilendirilir.

Serbest meslek faaliyetinin bir ticari organizasyon içerisinde, sermayenin emeğe göre daha baskın olduğu bir yapıda yürütülmesi halinde elde edilen kazanç ticari kazanç olarak vergilendirilir.

Müellif, hattat ve heykeltıraş gibi serbest meslek erbaplarının eserlerini satarak elde ettikleri kazançlar, GVK Madde

18

uyarınca belirli şartlarla vergiden müstesnadır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bir diş hekiminin, bir özel hastane bünyesinde hastane yönetimine bağlı ve bir işverenin emir ve talimatları doğrultusunda çalışması sonucunda elde ettiği gelir, serbest meslek kazancı hükümlerine göre vergilendirilir.

Cevap

Bir diş hekiminin bir işverene bağlı ve onun emirleri altında çalışarak elde ettiği gelirin serbest meslek kazancı olduğunu belirten ifade yanlıştır; bu tür gelirler 'ücret' olarak vergilendirilmelidir.

Serbest meslek faaliyetinin en temel özelliklerinden biri faaliyetin 'bir işverene tabi olmaksızın' yürütülmesidir. Diş hekimi örneğinde, kişinin bir işverenin emir ve talimatı altında çalışması bağımsızlık kriterini ortadan kaldırır ve geliri Gelir Vergisi Kanunu'nun

61.

maddesi uyarınca 'ücret' kategorisine sokar. Bu nedenle diş hekiminin bu gelirinin serbest meslek kazancı sayılacağı ifadesi hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

Serbest meslek kazancının yasal tanımını ve temel unsurlarını analiz etmek.

GVK Madde

65

uyarınca serbest meslek faaliyeti; sermayeden ziyade şahsi mesaiye dayanan, bir işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılan işlerdir.

Kazancın türünü doğru belirlemek için bağımsızlık ve emek yoğunluk kriterlerini kontrol etmek gerekir.

Serbest meslek kazancı ile ücret arasındaki en temel farkı (bağımlılık kriteri) değerlendirmek.

Bir işverene tabi olma ve emir-talimat altında çalışma durumunda elde edilen gelir 'ücret' sayılır.

Soru kökündeki diş hekimi senaryosunda 'işverene bağlılık' vurgulandığı için bu gelir serbest meslek kazancı olamaz.

Diğer seçeneklerdeki tahsil esası, ticari organizasyon ve telif istisnası gibi unsurları doğrulamak.

Tahsil esası SMK için genel kuraldır; organizasyon baskınsa ticari kazançtır; Madde

18

ise telif istisnasını tanımlar.

Yanlış olan seçeneği teyit etmek için doğru olanların mevzuata uygunluğunu denetlemek gerekir.

Anahtar Kavram

Serbest meslek kazancı ile ücret arasındaki 'bağımsızlık' kriteri ve tahsil esası.

Daha Fazla Pratik

Serbest meslek kazancında 'tahsil esası' ile ticari kazançtaki 'tahakkuk esası' arasındaki farkları içeren soruları çözmek pekiştirici olacaktır.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 3Soru →

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu hükümleri çerçevesinde serbest meslek kazancının mahiyeti, safi kazancın tespiti ve ilgili istisna uygulamaları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuki açıdan yanlıştır?

Serbest meslek erbabının, sunduğu hizmet karşılığında müşteri tarafından düzenlenen veya ciro edilen bir bonoyu (emre muharrer senet) kabul etmesi, vergi kanunları uygulamasında 'tahsil' hükmündedir ve bu tutarın hasılat olarak kaydedilmesi gerekir.

Müellif, hattat, ressam ve bilgisayar programcılarının elde ettiği kazanç istisnasının (GVK m. 18), ilgili takvim yılında kanunun 103. maddesindeki tarifenin dördüncü gelir dilimini aşması durumunda, bu kazançlar için yıllık beyanname verilmesi zorunludur.

Bir kimyagerin şahsi mesaisi ve mesleki bilgisine dayanarak bir laboratuvar açması ve burada tahlil hizmeti vermesi, faaliyetin özünde mesleki bilgiye dayanması nedeniyle, organizasyonun büyüklüğüne bakılmaksızın her halükarda serbest meslek kazancı olarak vergilendirilir.

Serbest meslek kazancının tespitinde tahsil esası geçerli olduğundan, müşteriden olan alacağın bir başka borçla takas edilmesi veya mahsup yoluyla sona erdirilmesi, mahsup edilen tutarın tahsil edildiği anlamına gelir ve hasılat kaydını gerektirir.

Serbest meslek faaliyetinin bir sermaye şirketi bünyesinde yürütülmesi halinde, yapılan işin niteliği şahsi mesaiye ve ilmi bilgiye dayansa dahi, elde edilen gelir serbest meslek kazancı değil kurum kazancı unsuru olarak vergilendirilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bir kimyagerin şahsi mesaisi ve mesleki bilgisine dayanarak bir laboratuvar açması ve burada tahlil hizmeti vermesi, faaliyetin özünde mesleki bilgiye dayanması nedeniyle, organizasyonun büyüklüğüne bakılmaksızın her halükarda serbest meslek kazancı olarak vergilendirilir.

Cevap

Laboratuvar, özel hastane ve okul işletmeciliğinden elde edilen kazançların her halükarda serbest meslek kazancı sayılacağını belirten ifade yanlıştır; bu faaliyetler GVK m. 37 uyarınca ticari kazançtır.

Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 37. maddesinin 2. fıkrasının 4. bendi uyarınca; özel okul, hastane ve laboratuvar gibi yerlerin işletilmesinden elde edilen kazançlar, faaliyeti yürüten kişinin mesleki unvanına bakılmaksızın 'ticari kazanç' olarak kabul edilir. Dolayısıyla bir kimyagerin laboratuvar işletmesi, şahsi mesaisine dayansa bile kanunen ticari bir organizasyon olarak vergilendirilir.

Adım Adım Çözüm

Serbest meslek kazancının temel tanımını analiz et.

GVK m. 65 ve 66'ya göre; sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye dayanan ve bir işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında yapılan faaliyetler serbest meslek faaliyetidir.

Kazancın türünü belirlemek için faaliyetin niteliğini anlamak gerekir.

Ticari kazanç kapsamındaki 'benzeri yerler' kuralını incele.

GVK m. 37, bazı faaliyetlerin niteliği ne olursa olsun ticari kazanç sayılacağını hükme bağlamıştır. Özel hastane, okul ve laboratuvar işletmeciliği bu gruptadır.

KPSS'de sıklıkla sorulan bu istisnai durum, profesyonel bilgi kullanılsa dahi organizasyonun 'ticari işletme' sayılacağını gösterir.

Tahsil esası ve telif istisnası (GVK 18) kurallarını doğrula.

Bononun kabulü tahsil sayılır (m. 67) ve telif kazançlarında dördüncü dilim (2026 yılı için geçerli sınır) aşılırsa beyanname verilir.

Seçeneklerdeki diğer teknik bilgilerin doğruluğunu teyit ederek yanlış olanı netleştirir.

Yanlış yargıyı tespit et.

Laboratuvar işleten kimyagerin kazancının 'her halükarda' serbest meslek kazancı olduğu iddiası, GVK m. 37 ile çelişmektedir.

Kanun koyucu bu tip yüksek sermaye ve organizasyon gerektiren yapıları ticari kazanç altında toplamıştır.

Anahtar Kavram

Ticari Kazanç ile Serbest Meslek Kazancı Arasındaki Farklar (Özel İşletmeler)

Daha Fazla Pratik

Serbest meslek erbabının binek otomobil giderlerindeki %70'lik indirim sınırını ve amortisman kısıtlamalarını içeren bir soru çözerek giderler konusunu pekiştirin.

Alternatif Yöntem

Laboratuvar veya hastane gibi anahtar kelimeler görüldüğünde, mükellef doktor/mimar olsa bile doğrudan GVK m. 37 (Ticari Kazanç) hükümlerine gitmek soruyu hızla çözdürür.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 4Soru →

Serbest meslek faaliyetini mutat meslek halinde ifa eden bir avukatın $2025$ takvim yılındaki faaliyetlerine ilişkin bazı veriler şöyledir:

1. Takip ettiği bir dava sonucunda karşı tarafın icra dairesine $26$ Aralık $2025$ tarihinde yatırdığı, ancak avukatın $5$ Ocak $2026$ tarihinde icra dairesinden çekerek kendi banka hesabına aktardığı $450.000$ TL tutarındaki vekalet ücreti.
2. Bir şirkete verdiği danışmanlık hizmeti karşılığında nakit ödeme yerine, mülkiyeti Aralık $2025$ 'te avukat adına tescil edilen $800.000$ TL rayiç bedelli binek otomobil.
3. Bir anonim şirketin yönetim kurulu üyesi olması hasebiyle kendisine tahakkuk ettirilen ve Aralık $2025$ 'te nakden ödenen $150.000$ TL tutarındaki huzur hakkı.
4. Mesleki faaliyetinde kullandığı ve birikmiş amortismanı maliyet bedeline eşit olan (tamamı itfa edilmiş) bir büro makinesinin $60.000$ TL bedelle satılması sonucunda tahsil edilen tutar.
5. Yakın bir akrabasının davasını bedelsiz olarak üstlenmesi durumunda, söz konusu hizmetin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ndeki $40.000$ TL tutarındaki bedeli.

Buna göre, $193$ sayılı Gelir Vergisi Kanunu hükümleri uyarınca yukarıdaki unsurlardan hangileri avukatın $2025$ yılı serbest meslek kazancının tespitinde gelir unsuru olarak dikkate alınmalıdır?

1, 2 ve 4

1, 2, 4 ve 5

1, 2, 3 ve 4

2, 4 ve 5

Hepsi

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1, 2 ve 4

Cevap

Avukatın 2025 yılı serbest meslek kazancının tespitinde dikkate alınması gereken gelir unsurları 1, 2 ve 4 numaralı maddelerde belirtilenlerdir.

Serbest meslek kazancında tahsil esası geçerli olup, paranın icra dairesine yatırılması hukuken tahsil hükmündedir. Ayrıca hizmet karşılığı alınan ayınlar ve mesleki envantere kayıtlı kıymetlerin satışından doğan kârlar kazanca dahil edilir. Bu nedenle icra ödemesi, otomobil ve büro makinesi satışı gelir unsuru olarak kabul edilir.

Adım Adım Çözüm

Tahsil esası ve icra ödemesinin değerlendirilmesi

1. madde dikkate alınır.

GVK Md. 67 uyarınca, müşteri veya müvekkil adına icra dairesine yatırılan paralar tahsil hükmündedir. Paranın avukat tarafından 2026'da çekilmesi durumu değiştirmez; 2025 yılı geliri sayılır.

Gayri nakdi tahsilatın değerlendirilmesi

2. madde dikkate alınır.

GVK Md. 67'ye göre serbest meslek hasılatı; tahsil edilen para, ayınlar ve diğer suretlerle elde edilen menfaatlerin toplamıdır. Alınan binek otomobil 'ayın' niteliğindedir.

Huzur hakkının niteliğinin belirlenmesi

3. madde dikkate alınmaz.

GVK Md. 61/4 uyarınca, yönetim ve denetim kurulları üyelerine ödenen huzur hakları 'ücret' geliridir, serbest meslek kazancı değildir.

İktisadi kıymet satışının değerlendirilmesi

4. madde dikkate alınır.

GVK Md. 67 son fıkra uyarınca, amortismana tabi iktisadi kıymetlerin elden çıkarılması halinde doğan kâr serbest meslek kazancına eklenir. Cihaz tamamen itfa edildiği için satış bedelinin tamamı kâr niteliğindedir.

Bedelsiz hizmet ifasının değerlendirilmesi

5. madde dikkate alınmaz.

Serbest meslek kazancının tespitinde (GMSİ'den farklı olarak) bedelsiz hizmetler için Gelir Vergisi Kanunu'nda bir 'emsal ücret' düzenlemesi yer almamaktadır. Tahsilat yoksa gelir yoktur.

Anahtar Kavram

Serbest meslek kazancında tahsil esası ve hasılatın kapsamı

Daha Fazla Pratik

KDV Kanunu'nun 27. maddesi ile Gelir Vergisi Kanunu'nun 67. maddesi arasındaki bedelsiz hizmet ifasına ilişkin farkları inceleyiniz.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 5Soru →

Serbest meslek faaliyetini mutat meslek hâlinde ifa eden bir avukatın, takip ettiği bir dava ile ilgili olarak müvekkili adına yaptığı ve aslına uygun belgelerle tevsik ettiği harç, posta ve keşif giderlerini daha sonra müvekkilden tahsil etmesi durumunda; söz konusu tutarların $193$ sayılı Gelir Vergisi Kanunu uyarınca vergi matrahına etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bu tutarlar avukatın gayrisafi hasılatına dâhil edilmeli ve serbest meslek kazanç defterine gelir olarak kaydedilmelidir.

Yapılan ödemeler önce mesleki gider olarak indirilip, müvekkilden tahsil edildiğinde hasılat olarak dikkate alınmalıdır.

Söz konusu tutarlar avukat için gayrisafi hasılat sayılmaz ve mesleki kazancın tespitinde hasılat veya gider olarak dikkate alınmaz.

Tahsil edilen bu tutarlar üzerinden, ödemeyi yapan müvekkil tarafından mutlaka gelir vergisi tevkifatı yapılması zorunludur.

Bu tutarlar serbest meslek kazancı değil, 'diğer kazanç ve irat' kapsamında değerlendirilerek yıllık beyannameye dâhil edilmelidir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Söz konusu tutarlar avukat için gayrisafi hasılat sayılmaz ve mesleki kazancın tespitinde hasılat veya gider olarak dikkate alınmaz.

Cevap

Müvekkil adına yapılan ve aslına uygun belgelerle tevsik edilen giderlerin tahsili avukat için gayrisafi hasılat sayılmaz.

Gelir Vergisi Kanunu'nun

67

nci maddesinin

3

numaralı bendine göre; müşteri veya müvekkil adına, hasılat dışı gider kayıt edilmek üzere yapılan ve aslına uygun belgelerle tevsik edilen giderlerin geri alınması gayrisafi hasılat sayılmaz. Bu durumda avukat, cebinden çıkan bu parayı geri aldığında bir kazanç elde etmiş olmaz, sadece mevcut bir alacağını tahsil etmiş olur.

Adım Adım Çözüm

Harç, posta ve keşif gibi giderlerin mahiyetini belirle.

Bu giderler avukatın kendi mesleki faaliyeti için yaptığı genel giderler değil, doğrudan müvekkilin davası için yapılan 'emanet' nitelikli masraflardır.

Serbest meslek kazancında hasılatın sınırlarını belirlemek için giderin kimin adına yapıldığı kritiktir.

193

sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun

67

nci maddesindeki özel hükmü uygula.

Müşteri adına yapılan ve belgelenen giderlerin geri alınması hasılat dışı tutulur.

Kanun koyucu, profesyonellerin müşterileri adına yaptıkları köprü ödemelerin vergi matrahını suni olarak yükseltmesini engellemeyi amaçlamıştır.

Anahtar Kavram

Serbest Meslek Kazancında Gayrisafi Hasılat İstisnaları

Alternatif Yöntem

Eğer avukat bu giderleri kendi adına belgeleseydi ve müvekkiline toplu bir fatura/makbuz kesseydi, o zaman tüm tutar hasılat olurdu. Ancak soruda 'müvekkili adına yaptığı ve tevsik ettiği' belirtildiği için doğrudan istisna kapsamına girer.

Tahmini Süre:50s

Soru 6Soru →

Serbest meslek faaliyetinde bulunan bir diş hekimi, $2025$ yılının Aralık ayında bir hastasının tedavisine başlamış ve toplam $40.000$ TL olan tedavi ücretinin $15.000$ TL'sini bu ayda nakit olarak tahsil etmiştir. Tedavi $2026$ yılının Ocak ayında tamamlanmış ve kalan $25.000$ TL bu tarihte tahsil edilmiştir.

$193$ sayılı Gelir Vergisi Kanunu'na göre, bu diş hekiminin söz konusu kazancının vergilendirilmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Tahsil edilen

15.000

2025

yılının,

25.000

TL ise

2026

yılının serbest meslek kazancı olarak kabul edilir.

Hizmet

2026

yılında tamamlandığı için toplam

40.000

TL'lik kazancın tamamı

2026

yılı geliridir.

Serbest meslek kazancında tahakkuk esası geçerli olduğundan, tedaviye başlanan

2025

yılında tüm tutar beyan edilmelidir.

Alınan

15.000

TL avans niteliğinde olduğundan, hizmet tamamlanana kadar gelir olarak kaydedilemez.

Diş hekimliği bir ticari faaliyet sayıldığından, kazancın tamamı fatura kesildiği tarihte vergilendirilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tahsil edilen $15.000$ TL $2025$ yılının, $25.000$ TL ise $2026$ yılının serbest meslek kazancı olarak kabul edilir.

Cevap

Tahsil edilen tutarların, fiilen tahsil edildikleri takvim yıllarına göre (15.000 TL 2025'e, 25.000 TL 2026'ya) beyan edilmesi doğrudur.

Gelir Vergisi Kanunu'nun 67. maddesi uyarınca serbest meslek kazancı, bir hesap dönemi içinde 'tahsil edilen' para ve ayınlar üzerinden tespit edilir. Bu ilkeye 'tahsil esası' denir. Sorudaki diş hekimi, toplam ücretin bir kısmını 2025'te, bir kısmını 2026'da aldığı için, her bir tutar tahsil edildiği yılın geliri olarak kabul edilir.

Adım Adım Çözüm

Faaliyet türünü ve geçerli olan vergilendirme ilkesini belirleyin.

Diş hekimliği bir serbest meslek faaliyetidir ve Gelir Vergisi Kanunu uyarınca serbest meslek kazançlarında 'tahsil esası' geçerlidir.

Hangi dönemin geliri olduğunu belirlemek için öncelikle kazanç türüne özgü elde etme ilkesinin bilinmesi gerekir.

Tahsilatların gerçekleştiği tarihleri ve tutarları ayrıştırın.

2025 yılında

15.000

TL, 2026 yılında ise

25.000

TL nakden tahsil edilmiştir.

Tahsil esasına göre kazanç, nakden veya hesaben tahsil edildiği anda elde edilmiş sayılır.

Tutarları ilgili takvim yıllarıyla eşleştirerek sonucu tespit edin.

2025 yılının beyannamesine

15.000

TL, 2026 yılının beyannamesine

25.000

TL dahil edilir.

Takvim yılı esası ve tahsilatın gerçekleşme anı vergilendirmenin temel kriteridir.

Anahtar Kavram

Serbest Meslek Kazancında Tahsil Esası

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 7Soru →

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 18. maddesi kapsamında; müellif, hattat, ressam, bestekâr, bilgisayar programcısı ve mucitlerin bunların üzerindeki haklarını satmak veya kiralamak suretiyle elde ettikleri kazançlar belirli şartlar dahilinde gelir vergisinden müstesnadır. Ancak 7194 sayılı Kanun ile yapılan düzenleme doğrultusunda, bu istisna uygulaması hasılat tutarına bağlı bir sınırlamaya tabi tutulmuştur.

Buna göre, 2025 takvim yılında elde edilen bu kapsamdaki bir serbest meslek kazancının, Gelir Vergisi Kanunu'nun 103. maddesindeki tarifede yer alan dördüncü gelir dilimindeki tutarı ( $2025$ yılı için $3.000.000$ TL) aşması durumunda, vergilendirme süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Kazancın tamamı istisna kapsamında kalmaya devam eder, sadece tevkifat yoluyla vergilendirme yapılır ve yıllık beyanname verilmez.

Sadece

3.000.000

TL'yi aşan kısım yıllık beyanname ile bildirilir, bu tutarın altında kalan kısım ise istisna edilmeye devam edilir.

Elde edilen kazanç serbest meslek kazancı olma özelliğini yitirir ve ticari kazanç hükümlerine göre bilanço esasına göre vergilendirilir.

İstisnadan yararlanılamaz ve elde edilen kazancın tamamı yıllık gelir vergisi beyannamesi ile bildirilir.

Kazanç tutarı ne olursa olsun, yıl içinde tevkifat yapılmış olması kaydıyla beyanname verme yükümlülüğü doğmaz.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İstisnadan yararlanılamaz ve elde edilen kazancın tamamı yıllık gelir vergisi beyannamesi ile bildirilir.

Cevap

İstisnadan yararlanılamaz ve elde edilen kazancın tamamı yıllık gelir vergisi beyannamesi ile bildirilir.

Doğru seçenek, hasılatın belirlenen sınırı aşması durumunda istisnanın uygulanmayacağını ve kazancın tamamının yıllık beyannameye dahil edileceğini belirtmektedir. GVK'nın 18. maddesinin son fıkrası uyarınca, 103. maddedeki dördüncü gelir dilimi aşıldığında istisna hakkı kaybolur. Bu durumda mükellef, yıl içinde kesilen tevkifatları beyannamede hesaplanan vergiden mahsup eder.

Adım Adım Çözüm

GVK 18. madde kapsamındaki eser sahipliği istisnasının temel kuralını belirlemek.

Müellif, ressam ve bilgisayar programcısı gibi kişilerin telif kazançları normalde gelir vergisinden müstesnadır.

Bu kanun maddesi, fikri ve sanatsal üretimi teşvik etmek amacıyla istisna öngörmüştür.

7194 sayılı Kanun ile getirilen hasılat sınırını kontrol etmek.

GVK 103. maddedeki 4. gelir dilimi (

2025

yılı için

3.000.000

TL) bir eşik değerdir.

Yüksek gelir elde edenlerin vergi adaletini sağlamak amacıyla beyanname vermesi zorunlu tutulmuştur.

Sınırın aşılması durumunda hukuki sonucu saptamak.

Eğer hasılat bu tutarı aşarsa, istisnadan tamamen çıkılır ve kazancın tamamı beyan edilir.

Kanun, sınır aşımı durumunda 'istisnadan faydalanılamaz' ifadesini kullanarak kazancın tamamını vergiye tabi kılmıştır.

Anahtar Kavram

Telif Kazançları İstisnası ve Hasılat Sınırı

Soru 8Soru →

$193$ sayılı Gelir Vergisi Kanunu'na göre, serbest meslek kazancının tespitinde "tahsil esası" geçerlidir. Bu bağlamda, serbest meslek kazancının elde edilmesine ilişkin aşağıda belirtilen unsurlardan hangisi, ilgili dönemde beyan edilecek "safi kazancın" belirlenmesinde bir gelir unsuru olarak dikkate alınmaz?

Müşteri veya müvekkil adına yapılan ve daha sonra müşteriden aynen tahsil edilen gider karşılıkları

Hizmet bedeli olarak alınan ve ciro edilebilen müşteri çekleri

Henüz tamamlanmamış bir hizmet için peşin olarak alınan avanslar

Mesleki faaliyette kullanılan amortismana tabi bir iktisadi kıymetin satışından doğan kâr

Hizmet karşılığında nakit para yerine alınan ve piyasa değeri bulunan ayınlar

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Müşteri veya müvekkil adına yapılan ve daha sonra müşteriden aynen tahsil edilen gider karşılıkları

Cevap

Müşteri veya müvekkil adına yapılan ve daha sonra müşteriden aynen tahsil edilen gider karşılıkları serbest meslek kazancı sayılmaz.

Doğru yanıt olan müşteri adına yapılan masrafların aynen tahsili,

193

sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun

67

. maddesinin

4

. fıkrasında açıkça serbest meslek kazancı sayılmayan haller arasında düzenlenmiştir. Bu ödemeler serbest meslek erbabı için bir gelir artışı değil, daha önce yapılan bir ödemenin iadesi (emanet) mahiyetindedir.

Adım Adım Çözüm

Tahsil Esası Analizi

GVK Madde

67

uyarınca kazancın elde edilmesi için paranın veya ayının nakden veya hesaben tahsil edilmesi gerekir.

Serbest meslek kazançlarında vergilendirme, ticari kazancın aksine tahakkuk değil tahsil esasına dayanır.

Emanet ve Masrafların Değerlendirilmesi

Müşteri adına yapılan masrafların aynen tahsili kazanç doğurmaz.

GVK

67/4

. fıkra: 'Müşteri veya müvekkil adına yapılan ve aynen tahsil edilen giderler serbest meslek kazancı sayılmaz' hükmünü içerir.

Özel Durumların İncelenmesi

Çek, ayın ve amortismana tabi kıymet satışı gelirdir.

Kanun koyucu bu unsurları açıkça tahsil hükmünde veya kazanç kapsamında saymıştır.

Anahtar Kavram

Tahsil Esası ve Gelir Sayılmayan Haller

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 9Soru →

Serbest meslek faaliyetini mutat meslek halinde ifa eden bir avukat, $2025$ takvim yılı içerisinde aşağıdaki işlemleri gerçekleştirmiştir:

İşlem	Tutar	Açıklama
Vekalet Ücreti	$800.000$ TL	Bir davanın kazanılması sonucu karşı tarafça ödenen tutar, $26$ Aralık $2025$ tarihinde İcra Müdürlüğü hesabına yatırılmış; avukat tutarı $5$ Ocak $2026$ tarihinde çekmiştir.
Telif Kazancı	$5.000.000$ TL	Yazılan bir hukuk kitabı için yayıncıdan brüt olarak tahsil edilmiştir (GVK Madde $18$ kapsamında).
Gider Karşılığı	$150.000$ TL	Belgeleri avukat adına düzenlenen bazı yol ve konaklama giderlerinin müvekkilden tahsilidir.

$2025$ yılı için $193$ sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun $103$ . maddesindeki dördüncü gelir dilimi tutarı $4.400.000$ TL olarak belirlenmiştir. Buna göre, bu mükellefin $2025$ yılı vergilendirme süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İcra dairesine yatırılan vekalet ücreti ve avukat adına belgelenen gider karşılıkları dahil olmak üzere tüm tutarlar 2025 yılı hasılatı sayılmalı; telif kazancı ise istisna sınırını aştığı için yıllık beyannameye dahil edilmelidir.

İcra dairesine yatırılan tutar ancak avukat tarafından fiilen icra dairesinden çekildiği 2026 yılında hasılat sayılacağı için 2025 yılı beyannamesine dahil edilmez.

Müellif kazancı istisnası kapsamında elde edilen telif ücreti, miktarı ne olursa olsun tevkifat yoluyla vergilendirildiği için yıllık beyannameye hiçbir şekilde dahil edilemez.

Müvekkilden tahsil edilen masraf karşılıkları, safi kazancın tespitinde doğrudan giderlerden düşüldüğü için hasılat kalemleri arasında gösterilmemelidir.

Avukatın bir ofis ve yardımcı personele sahip olması, faaliyetin sermaye unsurunu ön plana çıkardığından elde edilen tüm bu kazançlar ticari kazanç hükümlerine göre beyan edilmelidir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İcra dairesine yatırılan vekalet ücreti ve avukat adına belgelenen gider karşılıkları dahil olmak üzere tüm tutarlar 2025 yılı hasılatı sayılmalı; telif kazancı ise istisna sınırını aştığı için yıllık beyannameye dahil edilmelidir.

Cevap

İcra dairesine yatırılan tutarların ve mükellef adına düzenlenen giderlerin hasılat kabul edilmesi ve telif kazancının yasal sınırı aşması nedeniyle tüm unsurların 2025 yılı beyannamesinde birleştirilmesi gerektiğini belirten ifade doğrudur.

Serbest meslek kazancında 'tahsil esası' katı kurallara bağlanmıştır. Paranın icra dairesine, notere veya bir bankaya mükellef adına yatırılması, mükellefin fiilen paraya dokunup dokunmadığına bakılmaksızın tahsil sayılır. Ayrıca, müvekkil adına yapılan harcamaların iadesi alınırken, eğer harcama belgeleri (faturalar) avukat adına ise bu bir 'hizmet bedeli' gibi değerlendirilerek hasılata eklenmelidir. Son olarak, GVK 18. maddede düzenlenen telif kazancı istisnası mutlak değildir; 2025 yılı için dördüncü gelir dilimi olan

4.400.000

TL aşıldığında, bu kazancın tamamı yıllık gelir vergisi beyannamesine dahil edilmek zorundadır.

Adım Adım Çözüm

Vekalet ücretinin tahsil tarihini belirleme

26 Aralık 2025

GVK 67. maddeye göre paranın icra dairesine yatırılması tahsil hükmündedir.

Gider karşılıklarının niteliğini değerlendirme

Hasılat (Brüt Kazanç)

Gider belgeleri serbest meslek erbabı (avukat) adına düzenlendiği için bu tahsilat hasılat kalemidir.

Telif kazancını istisna sınırı ile karşılaştırma

5.000.000 TL > 4.400.000 TL

GVK 18. maddedeki sınır aşıldığı için istisnadan yararlanılamaz ve beyanname zorunluluğu doğar.

Beyan yükümlülüğünü netleştirme

Tüm unsurlar 2025 yıllık beyannamesine dahil edilir.

Sınırı aşan telif kazancı ile diğer mesleki kazanç unsurları birleştirilerek yıllık beyanname verilir.

Anahtar Kavram

Serbest Meslek Kazançlarında Tahsil Esası ve İstisna Sınırı Etkileşimi

Daha Fazla Pratik

GVK 18. madde kapsamındaki telif kazançlarının yıllık beyannameye dahil edilmesi durumunda, yıl içinde yapılan stopajların mahsup edilme mekanizmasını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 10Soru →

Serbest meslek faaliyetini mutat meslek halinde ifa eden Mimar (A), $2025$ takvim yılı içerisinde gerçekleştirdiği işlemlerden elde ettiği gelir ve giderlere ilişkin şu bilgileri paylaşmıştır:

İşlem Türü	Tutar (TL)
Nakit olarak tahsil edilen hizmet bedelleri	$500.000$
Aralık $2025$ 'te alınan, ödeme tarihi Şubat $2026$ olan müşteri çeki	$100.000$
Mimar adına müşteri tarafından karşılanan mesleki konaklama giderleri	$50.000$
Ofis kirası ödemesi (Brüt)	$150.000$
Personel ücret ve sigorta ödemeleri	$100.000$
Maliyet bedeli $25.000$ TL, birikmiş amortismanı $15.000$ TL olan bilgisayarın satış bedeli	$40.000$

Bu bilgilere göre, Mimar (A)'nın $2025$ yılı takvim yılına ait "safi serbest meslek kazancı" kaç TL'dir?

280.000

330.000

380.000

390.000

420.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $380.000$

Cevap

Mimar (A)'nın

2025

yılı safi serbest meslek kazancı

380.000

TL'dir.

Serbest meslek kazançlarında vergilendirme 'tahsil esası'na dayanır. Buna göre,

2025

yılı sonunda alınan müşteri çeki, ödeme tarihi bir sonraki yıl olsa dahi

2025

yılının hasılatı sayılır. Ayrıca, mesleki faaliyette kullanılan bir demirbaşın (bilgisayar) satışından elde edilen kazanç (

40.000 - (25.000 - 15.000) = 30.000

TL) ve müşteri tarafından mimar adına karşılanan mesleki seyahat giderleri (

50.000

TL) gayrisafi hasılata dahil edilmelidir. Toplam

680.000

TL hasılattan, kira, personel ve seyahat gideri olan

300.000

TL indirildiğinde safi kazanç

380.000

TL olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

Gayrisafi hasılat kalemlerini toplayın.

500.000

(Nakit) +

100.000

(Çek) +

50.000

(Müşteri ödemesi) +

30.000

(Bilgisayar satış karı) =

680.000

Serbest meslek kazancında tahsil esası geçerlidir ve çekin alınması tahsil hükmündedir. Ayrıca ATİK satış kazancı ve müşteri tarafından karşılanan mesleki giderler hasılatın bir parçasıdır.

Amortismana tabi iktisadi kıymet (bilgisayar) satış kazancını hesaplayın.

40.000

(Satış Bedeli) - (

25.000

15.000

) (Defter Değeri) =

30.000

GVK 67. madde uyarınca, mesleki faaliyette kullanılan demirbaşların elden çıkarılması halinde ortaya çıkan 'kazanç' hasılata ilave edilir.

İndirilecek mesleki giderleri belirleyin.

50.000

(Müşteri tarafından ödenen ancak mimarın da gider yazabileceği konaklama) +

150.000

(Kira) +

100.000

(Maaş) =

300.000

GVK 68. madde uyarınca mesleki faaliyetle ilgili yapılan bu ödemeler gayrisafi hasılattan indirilebilir.

Safi kazancı hesaplayın.

680.000 - 300.000 = 380.000

Safi kazanç, gayrisafi hasılattan mesleki giderlerin indirilmesiyle bulunur.

Anahtar Kavram

Serbest Meslek Kazancında Tahsil Esası ve Demirbaş Satış Kazancı

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 11Soru →

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'na göre, bir faaliyetin 'serbest meslek faaliyeti' olarak kabul edilebilmesi için aşağıdakilerden hangisi temel bir zorunluluktur?

Faaliyetin sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye dayanması

Faaliyetin bir ticari organizasyon ve sermaye odaklı bir yapı içinde yürütülmesi

Kazancın tespitinde mutlaka tahakkuk esasının uygulanması

Faaliyetin mutlaka bir işverene bağlı olarak sürdürülmesi

Faaliyetin sadece kamu kurumlarına hizmet sunmak amacıyla yapılması

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Faaliyetin sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye dayanması

Cevap

Serbest meslek faaliyetinin sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye dayanması temel zorunluluktur.

Serbest meslek faaliyetinin yasal tanımı gereği; işin bir işverene tabi olmaksızın, kişisel mesai ve mesleki bilgiye dayanarak yürütülmesi 'serbest meslek kazancı' sayılmanın temel şartıdır. Bu durum, faaliyetin 'ticari' bir mahiyet arz etmemesini ve emeğin sermayeden öncelikli olmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

Serbest meslek faaliyetinin kanuni tanımını incelemek

Gelir Vergisi Kanunu Madde 65'e göre serbest meslek faaliyeti; sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanan ve ticari mahiyette olmayan işlerin yapılmasıdır.

Bir kazancın türünü belirlemek için o kazanç türünü tanımlayan temel yasal unsurları saptamak gerekir.

Ticari kazanç ile temel farkı karşılaştırmak

Ticari kazançta 'sermaye ve organizasyon' ön plandayken, serbest meslek kazancında 'şahsi mesai ve uzmanlık' ön plandadır.

Faaliyetin niteliğini (ticari mi yoksa mesleki mi) belirlemek için baskın unsuru teşhis etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Serbest Meslek Kazancının Tanımı ve Unsurları

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 12Soru →

Serbest meslek faaliyetini mutat meslek hâlinde ifa eden bir mimarın $2025$ takvim yılı içerisinde gerçekleştirdiği işlemler aşağıda tablo hâlinde sunulmuştur:

İşlem No	İşlem Detayı	Tutar
I	$2024$ yılında tamamlanmış bir proje için $2025$ yılında yapılan nakit tahsilat	$200.000$ TL
II	$2025$ yılında teslim edilen proje karşılığı alınan $2026$ vadeli bono (senet)	$500.000$ TL
III	Mesleki bir kitabın telif haklarının devri karşılığı alınan çek ( $2025$ Aralık)	$5.500.000$ TL
IV	$2026$ yılına ait $12$ aylık iş yeri kira bedelinin $2025$ yılında peşin ödenmesi	$360.000$ TL

$193$ sayılı Gelir Vergisi Kanunu hükümleri ve $2025$ yılı için belirlenen telif kazançları istisna sınırı ( $4.400.000$ TL) dikkate alındığında, bu mimarın $2025$ yılı vergilendirme dönemine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

2024

yılında tamamlanan projeye ilişkin yapılan tahsilat, 'tahakkuk esası' uyarınca

2024

yılı hasılatı sayılmalıdır.

2026

vadeli bono tutarı, mimar tarafından ciro edilerek bir borcun ödenmesinde kullanılmadığı sürece

2025

yılı hasılatına dahil edilmez.

Telif hakları karşılığında alınan çek, bankadan henüz nakde çevrilmediği için

2025

yılı serbest meslek kazancı hesabında dikkate alınmaz.

Telif haklarından elde edilen kazanç, Gelir Vergisi Kanunu'nun

18

. maddesindeki istisna kapsamında kaldığından beyannameye dahil edilmez.

2026

yılına ait peşin ödenen kira bedelinin tamamı, 'ödeme esası' gereği

2025

yılı kazancının tespitinde gider olarak indirilebilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $2026$ vadeli bono tutarı, mimar tarafından ciro edilerek bir borcun ödenmesinde kullanılmadığı sürece $2025$ yılı hasılatına dahil edilmez.

Cevap

Vadesi gelecek yıla sarkan bonolar, nakden tahsil edilmedikleri veya ciro edilerek bir borcun ödenmesinde kullanılmadıkları sürece hasılat kaydedilmezler.

Serbest meslek kazancının tespitinde 'tahsil esası' geçerlidir. Müşteriden alınan bir bono (senet), nakit paradan farklı olarak bir ödeme vaadidir. Gelir Vergisi Kanunu ve yerleşik yargı kararları uyarınca, alınan bono ancak vadesinde tahsil edildiğinde veya bu bono başka bir borcun ödenmesi için ciro edildiğinde tahsilat gerçekleşmiş sayılır. Senet henüz eldeyken ve vadesi gelmemişken hasılat olarak kaydedilmesi mümkün değildir.

Adım Adım Çözüm

Tahsilat prensibinin değerlendirilmesi

I. ve III. işlemler hasılata dahildir; II. işlem değildir.

Serbest meslek kazancında 'tahsil esası' geçerlidir. Nakit ve çek tahsilat hükmündeyken, bono (senet) vadesinde veya ciro edildiğinde tahsil edilmiş sayılır.

Telif kazancı istisna sınırının kontrol edilmesi

5.500.000 > 4.400.000

olduğu için istisnadan yararlanılamaz.

GVK Madde

18

uyarınca, telif kazançları toplamı tarifedeki

4

. gelir dilimini aşarsa istisna uygulanmaz ve beyanname verilmesi gerekir.

Giderlerin dönemsellik açısından incelenmesi

2026

yılına ait kira

2025

yılında gider yazılamaz.

Serbest meslek giderlerinde de ödeme yapılmış olsa dahi, gelecek yıllara ait peşin ödemeler ilgili yılın kazancından düşülemez.

Anahtar Kavram

Serbest Meslek Kazancında Tahsil Esası ve Telif İstisnası Sınırı

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 13Soru →

Serbest meslek faaliyetini icra eden ve Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre "müellif" sayılan Bilgisayar Programcısı (B), $2025$ takvim yılında hazırladığı bir yazılımın telif haklarını bir eğitim kurumuna devretmiştir. Bu faaliyete ilişkin veriler şu şekildedir:

1. Yazılım bedeli olarak toplam $2.500.000$ TL üzerinden anlaşma yapılmıştır.
2. Bu tutarın $1.800.000$ TL'si nakit olarak tahsil edilmiştir.
3. Programcı (B)'nin ödemesi gereken $500.000$ TL tutarındaki ofis kirası, kurum tarafından doğrudan mülk sahibine ödenmiştir.
4. Kalan $200.000$ TL için ise $2026$ vadeli bir bono (senet) alınmıştır.
5. Yazılımın hazırlanması sürecinde $300.000$ TL mesleki gider yapılmıştır.

$193$ sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun $18$ . maddesinde yer alan istisna sınırı $2025$ yılı için $2.200.000$ TL olarak belirlendiğine göre, Programcı (B)'nin $2025$ yılı serbest meslek kazancının vergilendirilmesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Toplam tahsilat tutarı olan

2.300.000

TL, istisna sınırını aştığı için yıllık beyanname verilmesi zorunludur ve bu beyannamede işle ilgili giderler indirim konusu yapılabilir.

Anlaşılan toplam tutar olan

2.500.000

TL üzerinden beyanname verilmeli, ancak henüz nakde dönmeyen bono tutarı için vergi tecili talep edilmelidir.

Kira ödemesi şahsi bir borcun ifası niteliğinde olduğundan mesleki hasılata dâhil edilmez; bu nedenle kalan

1.800.000

TL istisna sınırı altında kaldığından beyanname verilmesine gerek yoktur.

Yazılım faaliyeti bir sermaye unsuru ve organizasyon gerektirdiğinden ticari kazanç hükümlerine göre vergilendirilmeli, telif kazançları istisnasından yararlandırılmamalıdır.

Tahsil edilen tutar sınırı aşsa dahi, yapılan %17 oranındaki tevkifat nihai vergilendirme sayılır ve serbest meslek kazanç defteri tutulmadığı sürece beyanname verilmesi mümkün değildir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Toplam tahsilat tutarı olan $2.300.000$ TL, istisna sınırını aştığı için yıllık beyanname verilmesi zorunludur ve bu beyannamede işle ilgili giderler indirim konusu yapılabilir.

Cevap

Toplam tahsilat tutarı olan

2.300.000

TL istisna sınırını aştığı için yıllık beyanname verilmesi zorunludur ve bu süreçte giderlerin indirimi mümkündür.

Doğru yanıt, tahsilatın hukuki sınırları ve istisna şartlarını tam olarak karşılamaktadır. Programcının nakit tahsilatı (

1.800.000

TL) ile adına yapılan kira ödemesi (

500.000

TL) toplamı olan

2.300.000

TL, o yılın gayrisafi hasılatıdır. Bu tutar

2025

yılı için belirlenen

2.200.000

TL'lik istisna sınırını geçtiği için, istisna beyanname aşamasında uygulanmaz. Beyanname verildiği için de işle ilgili yapılan

300.000

TL tutarındaki giderlerin indirilmesi yasal bir haktır.

Adım Adım Çözüm

Gelir türünün ve istisna kapsamının belirlenmesi

Bilgisayar programcılığı GVK 18 kapsamında serbest meslek kazancı istisnasına tabidir.

Kanun maddesi müellif, hattat, heykeltıraş ve bilgisayar programcılarını bu kapsamda değerlendirir.

Tahsilat tutarının (Gayrisafi Hasılat) hesaplanması

Nakit (

1.800.000

) + Adına yapılan ödeme (

500.000

) =

2.300.000

TL. Bono (

200.000

) tahsil edilmediği için hariç tutulur.

Serbest meslek kazancında tahsil esası geçerlidir. Para veya ayın dışındaki 'borç ödetme' gibi unsurlar da tahsilat sayılır.

İstisna sınırının kontrol edilmesi

2.300.000

TL >

2.200.000

TL olduğu için istisna hakkı beyanname aşamasında kaybedilir.

GVK 18. maddenin son fıkrasına göre, dördüncü gelir dilimini (2025 yılı için

2.200.000

TL) aşan hasılatlar beyan edilmek zorundadır.

Vergilendirme rejiminin belirlenmesi

Yıllık gelir vergisi beyannamesi verilir, giderler indirilir ve yıl içinde kesilen %17 stopaj hesaplanan vergiden mahsup edilir.

İstisna sınırı aşıldığında kazanç, gerçek usulde serbest meslek kazancı gibi vergilendirilir.

Anahtar Kavram

Serbest Meslek Kazancında Tahsil Esası ve GVK 18 Telif Kazançları İstisna Sınırı

Soru 14Soru →

Bir teknoloji firmasında bordrolu yazılım mühendisi olarak çalışan (A), mesai saatleri içerisinde firmanın bir projesi için yeni bir algoritma geliştirmiş ve bu başarısından dolayı kendisine maaşına ek olarak bir "teşvik primi" ödenmiştir. Aynı mühendis, mesai saatleri dışında kendi imkânlarıyla evinde geliştirdiği bir mobil uygulamanın tüm telif haklarını bir yayıncı kuruluşa devrederek karşılığında nakdi bir bedel tahsil etmiştir.

Gelir Vergisi Kanunu (GVK) düzenlemeleri çerçevesinde, bu iki farklı kaynaktan elde edilen gelirlerin vergilendirilme mahiyeti ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Şirketten alınan teşvik primi "ücret" geliri, bağımsız geliştirilen mobil uygulamanın telif haklarının devrinden elde edilen bedel ise "serbest meslek kazancı" olarak nitelendirilir.

Yazılım mühendisliği faaliyeti her durumda ticari bir organizasyon gerektirdiğinden, elde edilen her iki gelir de "ticari kazanç" hükümleri kapsamında vergilendirilmelidir.

Her iki gelir de mühendisin şahsi uzmanlığına dayandığı için tek bir mükellefiyet altında "serbest meslek kazancı" olarak birleştirilerek beyan edilmelidir.

Şirket dışı geliştirilen uygulama için alınan bedel "gayrimenkul sermaye iradı" sayılırken, şirket primi "arızi kazanç" olarak vergilendirilir.

Öğretim görevlileri ve mühendislerin telif haklarından elde ettiği gelirlerin tamamı, herhangi bir şart aranmaksızın "ücret" kapsamında stopaja tabidir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şirketten alınan teşvik primi "ücret" geliri, bağımsız geliştirilen mobil uygulamanın telif haklarının devrinden elde edilen bedel ise "serbest meslek kazancı" olarak nitelendirilir.

Cevap

Şirketten alınan teşvik primi "ücret" geliri, mobil uygulamanın telif haklarının devrinden elde edilen bedel ise "serbest meslek kazancı"dır.

Gelir Vergisi Kanunu'na göre bir kazancın mahiyetini belirleyen en kritik kriterlerden biri faaliyetin bir işverene tabi olarak yapılıp yapılmadığıdır. Şirket bünyesinde, hizmet akdiyle çalışan mühendisin işverenden aldığı teşvik primi, hizmet karşılığı sağlanan bir menfaat olduğu için 'ücret' niteliğindedir. Öte yandan, aynı kişinin mesai dışı, tamamen bağımsız olarak kendi adına gerçekleştirdiği yazılım geliştirme faaliyeti, bilgisayar programcılığı kapsamında bir 'serbest meslek faaliyeti'dir ve bu eserin devrinden sağlanan kazanç 'serbest meslek kazancı' olarak vergilendirilir.

Adım Adım Çözüm

Birinci gelir kaynağını (teşvik primi) analiz etme

Ücret

GVK Madde 61 uyarınca, bir işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ücret kapsamındadır.

İkinci gelir kaynağını (mobil uygulama devri) analiz etme

Serbest Meslek Kazancı

GVK Madde 65 ve 66 uyarınca, sermayeden ziyade şahsi mesaiye ve mesleki bilgiye dayanan, bağımsız olarak yapılan işlerden sağlanan kazançlar serbest meslek kazancıdır.

Eserin niteliğini ve GVK Madde 18 ilişkisini kontrol etme

Serbest Meslek Kazancı (İstisna Kapsamında)

Bilgisayar programcıları ve yazılımcılar GVK 18. maddede sayılan müellifler arasındadır; eserin haklarının devri serbest meslek kazancı sayılır ve belirli limitler dâhilinde istisnadan yararlanabilir.

Anahtar Kavram

Serbest Meslek Kazancı ile Ücret Ayrımı (Bağımlılık Unsuru)

Daha Fazla Pratik

GVK 18. maddede yer alan telif kazançları istisnasının üst sınırı ve bu sınırı aşan kazançların beyan usulünü inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 15Soru →

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'na göre serbest meslek kazancının tespitinde "tahsil esası" geçerlidir. Bu bağlamda, serbest meslek faaliyetini mutat meslek hâlinde ifa eden Avukat (K)'nın $2025$ takvim yılındaki mesleki faaliyetlerine ilişkin veriler aşağıda sunulmuştur:

İşlem No	İşlem Detayı	Tutar (TL)
I	Müvekkillerden sunulan hizmetler karşılığında yapılan nakit tahsilat	$120.000$
II	Aralık $2025$ tarihinde alınan, vadesi Mart $2026$ olan müşteri çeki	$60.000$
III	Avukatın şahsi kira borcunun, bir müvekkili tarafından doğrudan mülk sahibine ödenmesi	$15.000$
IV	Müvekkil adına yapılan mahkeme harcamalarının müvekkilden aynen tahsil edilmesi (reimbursement)	$8.000$

Bu bilgilere göre, Avukat (K)'nın $2025$ takvim yılı serbest meslek kazancı hesabında dikkate alması gereken toplam "hasılat" tutarı kaç TL'dir?

120.000

135.000

180.000

195.000

203.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $195.000$

Cevap

195.000

TL tutarındaki cevap doğrudur.

Serbest meslek kazancında hasılat; tahsil edilen nakit paraları, alınan çekleri ve serbest meslek erbabı adına ödenen borçları kapsar. Bu senaryoda nakit (

120.000

), vadesi sonraki yıla ait olsa bile çek (

60.000

) ve şahsi kira borcunun ödenmesi (

15.000

) toplamda

195.000

TL hasılat oluşturur. Müvekkil adına yapılan masrafların iadesi ise bir kazanç artışı sağlamadığı için hasılata dahil edilmez.

Adım Adım Çözüm

Nakit tahsilatı belirle.

120.000

Fiilen kasaya giren paralar hasılatın temel unsurudur.

Müşteri çekini değerlendir.

60.000

GVK Md. 67 uyarınca, çekin alınması tahsilat hükmündedir ve vadeye bakılmaksızın alındığı yılın hasılatı sayılır.

Müvekkilin ödediği şahsi borcu değerlendir.

15.000

Serbest meslek erbabı adına bir borcun ödenmesi veya bir menfaat sağlanması tahsilat hükmündedir.

Masraf iadelerini analiz et.

0

TL (Dahil edilmez)

Müşteri adına yapılan ve sonradan aynen tahsil edilen masraflar (harç, pul vb.) serbest meslek erbabı için bir gelir unsuru değil, emanet hesap niteliğindedir.

Toplam hasılatı hesapla.

120.000 + 60.000 + 15.000 = 195.000

Tüm tahsilat hükmündeki unsurlar toplanarak yıllık hasılat bulunur.

Anahtar Kavram

Serbest Meslek Kazancında Tahsil Esası ve Hasılatın Kapsamı

İpuçları

Serbest meslek kazancında paranın fiilen kasaya girmesi kadar, hukuken tasarruf edilebilir hale gelmesi de önemlidir.

Müşteri çeklerinde vadeye bakılmaz; çekin alındığı an tahsilat anıdır. Ayrıca başkasının sizin borcunuzu ödemesi de sizin için bir tahsilattır.

Müvekkil adına yapılan harcamaların iadesi, vergi hukukunda hasılat değil, emanet hesap olarak işlem görür; bu yüzden toplama dahil etmeyin.

Daha Fazla Pratik

Serbest meslek kazançlarında 'giderlerin' hangi şartlarda kazançtan indirilebileceğini (ödenmiş olma şartı vb.) inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 16Soru →

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'na göre; sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye dayanan ve bir işverene bağlı olmaksızın kendi nam ve hesabına yapılan faaliyetler "serbest meslek faaliyeti" olarak tanımlanmıştır.

Buna göre, $2026$ takvim yılında gerçekleştirilen aşağıdaki faaliyetlerin hangisinden elde edilen gelir "serbest meslek kazancı" kapsamında yer almaz?

Bir avukatın müvekkili adına mahkemede dava takip etmesi

Bir doktorun kendisine ait muayenehanede hastalarını tedavi etmesi

Bir market işletmecisinin perakende gıda maddesi satışı yapması

Bir mimarın hazırladığı bina projelerini müşterilerine teslim etmesi

Bir ressamın yaptığı tabloları kişisel sergisinde satması

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bir market işletmecisinin perakende gıda maddesi satışı yapması

Cevap

Market işletmecisinin perakende gıda maddesi satışı yapması

Market işletmeciliği faaliyeti, Gelir Vergisi Kanunu uyarınca bir ticari organizasyon çerçevesinde yürütülen ve temel amacı mal alım-satımı olan bir faaliyettir. Bu tür faaliyetlerden elde edilen gelirler 'ticari kazanç' olarak vergilendirilir. Diğer seçeneklerde yer alan avukatlık, doktorluk, mimarlık ve ressamlık ise şahsi mesaiye, mesleki uzmanlığa ve bağımsız çalışmaya dayandığı için doğrudan serbest meslek faaliyeti tanımına girmektedir.

Adım Adım Çözüm

Serbest meslek kazancının tanımını analiz edin.

Serbest meslek faaliyeti; sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye dayanan, bir işverene tabi olmaksızın kendi nam ve hesabına yapılan işlerdir.

Kazancın türünü belirlemek için faaliyetin temel unsurlarını (mesai, bilgi, bağımsızlık) kontrol etmek gerekir.

Seçeneklerdeki faaliyetleri ticari organizasyon ve şahsi mesai açısından karşılaştırın.

Avukatlık, doktorluk, mimarlık ve ressamlık şahsi uzmanlığa dayanırken; market işletmeciliği mal alım-satımına dayalı bir ticari organizasyondur.

Ticari kazanç, her türlü ticari ve sınai faaliyetten doğan kazançları kapsarken, serbest meslek kazancı uzmanlık gerektiren hizmet ifalarını kapsar.

Anahtar Kavram

Serbest Meslek Kazancı ile Ticari Kazanç Ayrımı

Soru 17Soru →

Serbest meslek faaliyetini mutat meslek hâlinde yürüten Avukat (A)'nın 2026 takvim yılı içerisindeki bazı işlemleri şu şekildedir:

I. 2025 yılı Aralık ayında kesinleşen bir dava için hak kazandığı $250.000$ TL tutarındaki vekalet ücreti, müvekkili tarafından 20 Şubat 2026 tarihinde banka hesabına havale edilmiştir.
II. Dava sürecinde müvekkili adına ödediği ve belgelendirdiği $15.000$ TL tutarındaki mahkeme harçları, müvekkili tarafından 2026 yılı içerisinde kendisine aynen iade edilmiştir.
III. Hazırladığı bir hukuk kitabı (eser) için bir yayınevinden 2026 yılında $600.000$ TL (brüt) telif kazancı elde etmiştir.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu hükümleri dikkate alındığında, Avukat (A)'nın 2026 yılı gelir vergisi beyannamesine esas alınacak serbest meslek kazancının tespitiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

2025 yılında kesinleşen ancak 2026 yılında tahsil edilen vekalet ücreti 2026 yılının hasılatı kabul edilirken; müvekkil adına yapılan ve aynen geri alınan harç bedelleri hasılat sayılmaz.

Vekalet ücretine konu hizmet 2025 yılında tamamlandığı için tahakkuk esası gereği bu tutar, tahsil edilip edilmediğine bakılmaksızın 2025 yılının hasılatı olarak bildirilmelidir.

Müvekkil adına ödenen ve sonradan geri alınan

15.000

TL tutarındaki harçlar, serbest meslek erbabının malvarlığında artış yarattığı için gayrisafi hasılata dahil edilmelidir.

Hukuk kitabından elde edilen telif kazancı, Avukat (A)'nın mutat mesleki faaliyeti ile ilgili olduğundan GVK 18. maddedeki istisnadan yararlanamaz ve doğrudan beyannameye dahil edilmelidir.

Vekalet ücretinin banka hesabına havale edilmesi tahsil sayılmaz; tutarın bankadan fiilen çekildiği tarih hasılatın oluştuğu tarih olarak kabul edilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2025 yılında kesinleşen ancak 2026 yılında tahsil edilen vekalet ücreti 2026 yılının hasılatı kabul edilirken; müvekkil adına yapılan ve aynen geri alınan harç bedelleri hasılat sayılmaz.

Cevap

Hizmet bedelinin tahsil edildiği yılın hasılatı sayılması ve müvekkil adına yapılan masraf iadelerinin hasılat kabul edilmemesi doğrudur.

Doğru olan cevap, serbest meslek kazancının temel prensibi olan 'tahsil esası' ile 'müvekkil adına yapılan giderlerin iadesi' kuralını birleştirmektedir. Mükellef parayı 2026 yılında banka hesabına alarak tasarruf yetkisi kazandığı için hasılat 2026 yılında oluşmuştur. Ayrıca, serbest meslek erbabının kendi namına değil, müvekkili adına yaptığı harcamaların geri alınması bir gelir artışı değil, bir mahsuplaşma/iade işlemidir ve vergi matrahına dahil edilmez.

Adım Adım Çözüm

Tahsil esasının uygulanması

250.000

TL vekalet ücreti 2026 yılı hasılatıdır.

GVK Madde 67 uyarınca serbest meslek kazancında gelirin elde edilmesi tahsil esasına bağlanmıştır.

Müvekkil masraflarının değerlendirilmesi

15.000

TL tutarındaki iade hasılat değildir.

Müvekkil adına yapılan ve belgelendirilen giderlerin iadesi serbest meslek erbabı için bir kazanç unsuru oluşturmaz.

Telif kazancı istisnasının kontrolü (GVK 18)

600.000

TL telif kazancı 2026 yılı beyannamesine (sınır aşılmadığı için) dahil edilmez.

GVK 18. madde kapsamındaki telif kazançları, ilgili yılın 103. maddesindeki 4. gelir dilimini aşmadığı sürece yıllık beyannameye dahil edilmez (tevkifat nihai vergidir).

Anahtar Kavram

Serbest Meslek Kazancında Tahsil Esası ve GVK 18 İstisnası

Daha Fazla Pratik

Serbest meslek kazancında amortismana tabi iktisadi kıymetlerin satışının vergilendirilmesini inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 18Soru →

Serbest meslek faaliyetini mutat meslek hâlinde yürüten Avukat (K)'nın $2025$ takvim yılı içerisindeki bazı işlemleri şu şekildedir:

I. Müvekkili adına dava açmak amacıyla tahsil ettiği ve tamamını ilgili mahkeme veznelerine harç olarak yatırdığı $25.000$ TL.
II. $15.12.2025$ tarihinde tamamladığı bir hukuki danışmanlık hizmeti için serbest meslek makbuzunu düzenlediği ancak bedeli henüz kendisine ödenmemiş olan $60.000$ TL.
III. Bir müvekkilinden olan $150.000$ TL tutarındaki vekalet ücreti alacağına karşılık, müvekkiline ait bir otomobili $20.12.2025$ tarihinde devralarak kendi adına tescil ettirmesi.
IV. Başka bir müvekkilinden olan $50.000$ TL'lik alacağı için $27.12.2025$ tarihinde teslim aldığı, üzerinde ödeme tarihi olarak $10.02.2026$ yazılı olan çek.

Buna göre 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu hükümleri uyarınca, Avukat (K)'nın $2025$ takvim yılına ilişkin "gayrisafi serbest meslek hasılatı" toplam kaç TL'dir?

150.000

200.000

225.000

260.000

285.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $200.000$

Cevap

Avukat (K)'nın 2025 yılı gayrisafi serbest meslek hasılatı

200.000

TL'dir.

Doğru cevap olan

200.000

TL tutarı, vekalet ücretine karşılık otomobilin devralınması (

150.000

TL) ve vadesi ileri tarihli olsa bile çekin teslim alınması (

50.000

TL) işlemlerinin toplamından oluşmaktadır. Her iki işlem de 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'na göre 'tahsil hükmünde' kabul edilen işlemlerdir.

Adım Adım Çözüm

Serbest meslek kazancında vergilendirme rejiminin belirlenmesi

Tahsil Esası

193 sayılı GVK Madde 67 uyarınca, serbest meslek kazancı bir hesap dönemi içinde tahsil edilen para ve ayınlar ile sağlanan menfaatlerin giderlerden farkıdır.

Müvekkil adına yapılan masrafların değerlendirilmesi (I. Madde)

0

GVK Madde 67/4 uyarınca, müşteri veya müvekkil adına yapılan ve belgelendirilen giderler hasılat sayılmaz.

Tahsil edilmeyen serbest meslek makbuzunun değerlendirilmesi (II. Madde)

0

Serbest meslek kazancında tahsil esası geçerli olduğundan, hizmet verilmesi veya belge düzenlenmesi vergi kanunları açısından hasılatın doğması için yeterli değildir.

Ayın (otomobil) yoluyla yapılan tahsilatın değerlendirilmesi (III. Madde)

150.000

GVK Madde 67/3 uyarınca, serbest meslek alacağına karşılık ayın (mal) kabul edilmesi tahsil hükmündedir.

Çek ile yapılan tahsilatın değerlendirilmesi (IV. Madde)

50.000

Serbest meslek uygulamasında çek alınması, üzerindeki vadeye bakılmaksızın çekin teslim alındığı tarih itibarıyla tahsil sayılır.

Toplam hasılatın hesaplanması

150.000 + 50.000 = 200.000

Hasılat niteliği taşıyan iki kalemin toplanması sonucunda gayrisafi hasılata ulaşılır.

Anahtar Kavram

Serbest Meslek Kazancında Tahsil Esası ve Tahsil Hükmünde Sayılan Haller

Alternatif Yöntem

Soruyu çözerken kalemleri 'Hasılat' ve 'Hasılat Dışı' olarak bir tabloya ayırmak, toplama hatasını ve kavramsal karışıklığı önleyecektir.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 19Soru →

Serbest meslek faaliyetini mutat meslek olarak icra eden Mimar (M)’nin $2025$ takvim yılındaki mesleki ve mali verileri şu şekildedir:

İşlem No	İşlem Açıklaması	Tutar (TL)
I	$5846$ sayılı Kanun kapsamında 'eser' niteliğindeki özgün projesi için telif kazancı tahsilatı ( $2025$ yılı GVK Madde $103$ dördüncü dilim tutarı $3.000.000$ TL'dir)	$2.600.000$
II	Danışmanlık hizmeti karşılığında alınan tutar ( $500.000$ TL nakit, $400.000$ TL $2026$ vadeli müşteri çeki)	$900.000$
III	Ofiste kullanılan, maliyet bedeli ve birikmiş amortismanı eşit ( $10.000$ TL) olan çizim masası satış bedeli	$30.000$
IV	Mimarın alacağına mahsuben, müşterisinin mimarın şahsi konut kirasını mülk sahibine ödemesi	$120.000$
V	Müşteriler adına yapılan ve belgeleri teslim edilerek aynen geri alınan mahkeme harç ve masrafları	$40.000$
VI	Ofis bölümünün alt kiracıya (sub-lease) kiralanmasından elde edilen gelir	$100.000$
VII	Seri olarak üretilen mimari maketlerin bir yapı market zinciri üzerinden satışından elde edilen kazanç	$200.000$

Buna göre, Mimar (M)’nin $2025$ yılı gelir vergisi beyannamesinde 'serbest meslek kazancı' olarak bildirmesi gereken toplam gayrisafi hasılat tutarı kaç TL'dir?

1.050.000

3.650.000

1.250.000

650.000

1.150.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $1.050.000$

Cevap

Mimar (M)'nin bildirmesi gereken toplam gayrisafi hasılat

1.050.000

TL'dir.

Serbest meslek kazancında vergilendirilecek gayrisafi hasılatın tespitinde tahsil esası esastır. Bu kapsamda, teslim alınan çekler vadesine bakılmaksızın alındığı yılın hasılatı sayılır (

900.000

TL). Ayrıca, mesleki envantere dahil iktisadi kıymetlerin satışından doğan karlar (

30.000

TL) ve mükellefin borcunun müşteri tarafından ödenmesi gibi sağlanan menfaatler (

120.000

TL) hasılata dahil edilmelidir. Telif kazancı ise istisna sınırının altında kaldığı için beyan dışıdır.

Adım Adım Çözüm

Telif Kazancı İstisnası Analizi (İşlem I)

2.600.000

TL hasılata dahil edilmez.

GVK Madde

18

uyarınca telif kazançları toplamı

103

. maddedeki dördüncü gelir dilimini (

3.000.000

TL) aşmadığı için istisnadır ve beyannamede dikkate alınmaz.

Tahsil Esası ve Çek Ödemesinin Değerlendirilmesi (İşlem II)

900.000

TL (

500.000

nakit +

400.000

çek) hasılattır.

Serbest meslek kazancında tahsil esası geçerlidir. Çekin teslim alınması, vadesine bakılmaksızın tahsil hükmündedir.

Amortismana Tabi İktisadi Kıymet Satış Karı (İşlem III)

30.000

TL hasılata eklenir.

GVK Madde

67/4

uyarınca, mesleki faaliyette kullanılan amortismana tabi iktisadi kıymetlerin satışından doğan karlar (satış bedeli - net defter değeri) gayrisafi hasılata dahil edilir.

Dolaylı Tahsilat ve Menfaat Sağlama (İşlem IV)

120.000

TL hasılattır.

Mükellef adına üçüncü kişilere yapılan ödemeler veya sağlanan para ile temsil edilebilen menfaatler tahsilat hükmündedir.

Diğer İşlemlerin Sınıflandırılması (İşlem V, VI, VII)

Bu kalemler serbest meslek hasılatı dışındadır.

Müvekkil adına yapılan masraflar hasılat sayılmaz; alt kira geliri GMSİ kapsamındadır; seri maket üretimi ve satışı ise ticari bir organizasyon olduğu için ticari kazançtır.

Anahtar Kavram

Serbest Meslek Kazancında Hasılatın Tahsil Esasına Göre Tespiti ve Diğer Kazanç Türlerinden Ayrımı

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 20Soru →

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'na göre, serbest meslek kazançlarında gelirin elde edilmesi 'tahsil esasına' bağlanmıştır. Bu bağlamda, bir serbest meslek erbabının sunduğu hizmet karşılığında 'çek' alması durumunda, söz konusu kazancın elde edilmiş sayılması için gerekli olan hukuki aşama aşağıdakilerden hangisidir?

Çekin serbest meslek erbabına teslim edildiği (alındığı) an

Çekin bankaya ibraz edilerek nakit karşılığının alındığı an

Serbest meslek makbuzunun düzenlendiği ancak ödemenin henüz gerçekleşmediği an

Çek üzerinde yazılı olan vade tarihinin geldiği an

Hizmetin eksiksiz olarak tamamlandığı ve müşteriye teslim edildiği an

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Çekin serbest meslek erbabına teslim edildiği (alındığı) an

Cevap

Serbest meslek kazancında tahsil esası geçerli olduğundan, çekin teslim alınması tasarruf yetkisinin sağlandığı 'hükmi tahsil' aşamasıdır ve gelirin o tarihte elde edildiği kabul edilir.

Serbest meslek kazançlarında gelirin elde edilmesi, paranın mükellefin tasarrufuna geçmesine (tahsiline) bağlıdır. Çekin teslim alınması, mükellefe o tutar üzerinde tasarruf etme imkanı tanıdığı için 'hükmi tahsil' kapsamında değerlendirilir ve gelirin elde edildiği an olarak kabul edilir.

Adım Adım Çözüm

Serbest meslek kazançlarında geçerli olan vergilendirme ilkesini belirle.

Tahsil esası geçerlidir.

GVK Madde 67 uyarınca kazancın elde edilmesi tahsilata bağlıdır.

Çek ile yapılan ödemelerin 'tahsil' kavramı içindeki yerini değerlendir.

Çekin alınması, nakden tahsilat ile aynı hukuki sonucu doğurur (Hükmi Tahsil).

Çek, hamiline tasarruf yetkisi verdiği için teslim alındığı an gelir elde edilmiş sayılır.

Anahtar Kavram

Tahsil Esası ve Hükmi Tahsil

Sayfa 1 / 2Sonraki

Serbest Meslek Kazançları

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap