Dijital dönüşüm stratejileri kapsamında görevlendirilen bağımsız bir idari otorite, tüm ülke çapında ulusal veri entegrasyon sisteminin kurulmasına yönelik bir projenin maliyet-fayda analizini tamamlamıştır. Rapor sonuçlarına göre, sistemin sağlayacağı işlem hızı ve bürokrasinin azalması gibi faktörler sayesinde projenin marjinal sosyal faydası, marjinal özel faydasından çok daha yüksek bulunmuştur. Bununla birlikte, yeni sistemin devreye girmesi, halihazırda evrak tasdik ve aracılık hizmetleri yürüten bazı özel firmaların faaliyet alanını daraltarak gelirlerini önemli ölçüde düşürecektir. Analiz bulguları, projeden yararlanan toplum kesimlerinin elde edeceği toplam ekonomik katma değerin, gelir kaybı yaşayan firmaların zararlarını aşacağını açıkça ortaya koymaktadır. Ayrıca, gelir kaybı yaşayan söz konusu firmaların, sistemin kurulmasından vazgeçilmesi adına yarar sağlayan kitleye sunabilecekleri varsayımsal maksimum meblağın, bu kitlenin sistemden edineceği fayda değerini karşılamaya yetmediği tespit edilmiştir.
Bu analiz ve refah kriterleri bağlamında, aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- Proje, fayda sağlayanların zarar görenlerin kayıplarını varsayımsal olarak karşılayabilecek durumda olması ve eşzamanlı olarak zarar görenlerin projeyi durdurmak için yeterli ekonomik güce sahip bulunmaması sebebiyle Scitovsky çift kriterini karşılamaktadır.Cevap
- BFayda sağlayan kitlenin toplam kazancının, zarar eden ticari işletmelerin ekonomik kayıplarından büyük olması, herhangi bir fiili ödeme yapılmasa bile projenin bir Pareto iyileşmesi niteliğinde olduğunu kanıtlar.
- CProjenin Kaldor-Hicks kriterine göre verimli olarak değerlendirilebilmesi için, zarar eden işletmelerin uğradığı pazar payı kayıplarının kamu bütçesinden yapılacak nakdi bir transfer ödemesiyle fiilen giderilmesi şarttır.
- DKamu yatırımlarında temel amaç toplumsal refahı maksimize etmek olduğundan, özel sektörün uğradığı ticari kayıplar bir sosyal maliyet unsuru olarak görülmez ve karar alma sürecinde dışlanarak doğrudan projenin etkinliğine hükmedilir.