X Kamu İdaresi, görev alanına giren bir bölgede ortaya çıkan acil bir sosyal ihtiyaç üzerine, kendi bütçesinde bu amaca yönelik bir ödenek tahsisi (bütçe kanunu yetkisi) bulunmamasına rağmen elindeki atıl kaynakları kullanarak bir kamu hizmeti gerçekleştirmiştir. Ayrıca bu faaliyete ilişkin mali süreç, ilgili mevzuat uyarınca idare için atanmış 'harcama yetkilisi' sıfatını taşımayan bir birim amiri tarafından talimatlandırılarak yürütülmüştür. İşlem sonucunda kamu kaynaklarında fiili bir azalma meydana gelmiş ve hedeflenen toplumsal fayda sağlanmıştır.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve kamu giderlerinin teorik esasları dikkate alındığında, gerçekleştirilen bu işlemle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- Bütçe kanunu ile verilmiş bir harcama yetkisinin (ödenek) bulunmaması ve işlemin usulüne uygun atanmış harcama yetkilisi tarafından gerçekleştirilmemesi nedeniyle, faaliyetin iktisadi unsurları tam olsa dahi hukuki ve idari unsurları oluşmamıştır.Cevap
- Bİşlemin sonucunda kamu kaynaklarında fiili bir kullanım gerçekleşmesi ve toplumsal refahın artırılması hedeflendiğinden, bütçe izni olmamasına rağmen kamu giderinin hukuki ve iktisadi unsurları bir arada tamamlanmıştır.
- C5018 sayılı Kanun uyarınca, kamu idareleri tarafından kamu hizmeti amacıyla yapılan tüm fiili harcamalar, talimatı veren amirin yasal statüsünden bağımsız olarak doğrudan geçerli kamu gideri kapsamına dâhil olur.
- DFaaliyeti gerçekleştiren kurumun temel amacının kâr elde etmek yerine toplumsal ihtiyacı karşılamak olması, bütçe kanunu ile alınması gereken yetkinin idari bir inisiyatifle ikame edilebilmesini hukuken geçerli kılar.
- EBütçede ödenek bulunmaması yalnızca idari bir şekil eksikliği olup, kaynağın kamu hizmetine tahsis edilmiş olması işlemin tek başına hukuki bir kamu gideri niteliği kazanması için yeterli bir unsurdur.
Cevap
Bütçe kanunu ile verilmiş bir harcama yetkisinin olmaması ve işlemin harcama yetkilisi tarafından yapılmaması nedeniyle işlemin hukuki ve idari unsurlarının oluşmadığını ifade eden seçenektir.
Kamu giderlerinin temel olarak üç unsuru vardır. İktisadi unsur, kamu kaynaklarının toplumsal ihtiyaçlar için kullanılmasıdır ve olayda fiilen mevcuttur. Ancak hukuki unsur, bu harcamanın Bütçe Kanunu ile idareye verilmiş bir ödeneğe (yetkiye) dayanmasını; idari unsur ise sürecin 5018 sayılı Kanun kapsamında atanmış bir 'harcama yetkilisi' tarafından yürütülmesini zorunlu kılar. Olayda ödenek tahsisi bulunmaması hukuki unsuru, yetkisiz amirin işlem yapması ise idari unsuru sakatlamaktadır. Kaynağın kullanılmış olması hukuki ve idari eksiklikleri gidermez.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kamu Giderlerinin Unsurları (Hukuki, İdari ve İktisadi)