Examkin

Soru

Zorluk: OrtaEkonomik İstikrarı Sağlama Amacıyla Borçlanma

Hükümetlerin kamu borçlanmasına başvurma nedenleri salt mali (bütçe açıklarının finansmanı) olabileceği gibi makroekonomik hedeflere yönelik de olabilir. Ekonomide enflasyonist eğilimlerin güçlendiği bir dönemde, maliye otoritesinin temel amacı piyasadaki aşırı satın alma gücünü emerek toplam talebi daraltmaktır. Borçlanmanın bu amaca hizmet etme derecesi, fonların kimden sağlandığına ve elde edilen fonların nasıl kullanıldığına doğrudan bağlıdır.

Buna göre, borçlanma politikasının ekonomik istikrarı sağlama (anti-enflasyonist) işlevini başarılı bir şekilde yerine getirebilmesi için aşağıdakilerden hangisi uygulanmalıdır?

  1. Borçlanmanın hanehalkı ve reel sektör firmaları gibi banka dışı özel kesimden yapılması ve elde edilen fonların harcanmayarak Merkez Bankası hesaplarında bloke edilmesiCevap
  2. B
    Sağlanan borçlanma hasılatının, konjonktürel dalgalanmalardan kaynaklanan bütçe açıklarını kapatmak amacıyla hızla kamu cari harcamalarına dönüştürülmesi
  3. C
    İç borçlanma senetlerinin doğrudan Merkez Bankasına satılarak (monetizasyon) elde edilen kaynağın üretken kamu yatırımlarının finansmanında kullanılması
  4. D
    Borçlanma işleminin, özel kesim borçlanmasında olduğu gibi yalnızca en düşük maliyet kriteri gözetilerek kârlılığı en yüksek finansal piyasalardan gerçekleştirilmesi
  5. E
    Piyasaya sunulan borç senetlerinin, yatırımcının likidite ihtiyacını karşılamak üzere dalgalı borç niteliğinde ve istenildiği an paraya çevrilebilir yapıda ihraç edilmesi

Cevap

Ekonomik istikrarı sağlamak (enflasyonu düşürmek) amacıyla yapılan borçlanmanın, banka dışı özel kesimden yapılması ve toplanan paraların kamu harcamasına dönüştürülmeden Merkez Bankası'nda atıl tutulması (bloke edilmesi) gereklidir.
Kamu borçlanmasının enflasyonu önleyici bir araç olarak kullanılabilmesi için iki temel şart aynı anda sağlanmalıdır: Birincisi, borçlanılan kaynak doğrudan harcama gücünü elinde tutan banka dışı özel kesimden (bireyler ve firmalar) sağlanmalıdır. İkincisi, devletin bu yolla piyasadan çektiği fonları tekrar piyasaya sürmeyip Merkez Bankası'ndaki hazine hesaplarında dondurması (sterilizasyon) şarttır. Böylece hem özel tüketim daraltılmış hem de devletin talebi artırıcı bir etkisi olmamış olur.

Adım Adım Çözüm

1
Enflasyonist bir ortamda uygulanması gereken makroekonomik politikanın yönünü belirle.
Enflasyonla mücadele için toplam talebin (harcamaların) ve piyasadaki para arzının (likiditenin) daraltılması gerekir.
Enflasyon, aşırı talebin arzı aşması durumudur. Talebi kırmak için satın alma gücü piyasadan çekilmelidir.
2
Piyasadan likiditeyi çekecek en uygun borçlanma kaynağını (borçlanma etkisi) analiz et.
Borçlanma hanehalkı ve reel sektörden (banka dışı özel kesimden) yapılmalıdır.
Merkez Bankasından borçlanmak para arzını artırır (monetizasyon). Ticari bankalardan borçlanmak ise bankaların kredi yaratma kapasitesini doğrudan daraltmayabilir. Tüketimi kısmanın en kesin yolu doğrudan harcama yapacak olan banka dışı kesimin fonlarını tahvillere bağlamaktır.
3
Elde edilen fonların kullanım şeklinin toplam talep üzerindeki etkisini (parasal etki) değerlendir.
Borçlanılan paralar tekrar harcanmamalı, Merkez Bankası'nda sterilize edilmelidir.
Eğer devlet piyasadan çektiği borç hasılatını kamu harcaması (maaş, yatırım, cari harcama) olarak tekrar ekonomiye sürerse, özel kesim harcamalarının yerini kamu harcamaları almış olur ve toplam talep daralmaz.

Anahtar Kavram

Anti-Enflasyonist Borçlanma Politikası ve Sterilizasyon
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Ekonomik İstikrarı Sağlama Amacıyla Borçlanma

Bu konudan daha fazla soru