Examkin

Soru

Zorluk: ZorEkonomik İstikrarı Sağlama Amacıyla Borçlanma

Aşırı talep enflasyonunun yaşandığı bir ekonomide hükümet, kamu borçlanmasını yalnızca bütçe açıklarının finansmanı için değil, doğrudan makroekonomik istikrarı sağlamak amacıyla aktif bir daraltıcı maliye politikası aracı olarak kullanmaya karar vermiştir.

Buna göre, hükümetin enflasyonla mücadele hedefine ulaşabilmesi için izlemesi gereken en uygun borçlanma stratejisi (kaynak seçimi) ve bu stratejinin etki mekanizması (parasal etki ile borçlanma etkisi ilişkisi) aşağıdakilerin hangisinde doğru ifade edilmiştir?

  1. Borçlanma banka dışı özel kesimden yapılmalı ve elde edilen fonlar harcanmayıp Merkez Bankasında dondurularak, borçlanma etkisinin parasal etkiden büyük olması sağlanmalıdır.Cevap
  2. B
    Borçlanma doğrudan Merkez Bankası kaynaklarına başvurularak yapılmalı ve elde edilen fonlar kamu yatırımlarına yönlendirilerek parasal etkinin borçlanma etkisini aşması hedeflenmelidir.
  3. C
    Borçlanma ticari bankalardan kısa vadeli olarak gerçekleştirilmeli ve elde edilen fonlar cari bütçe açıklarının kapatılmasında kullanılarak sistemdeki likidite dengelenmelidir.
  4. D
    Borçlanma piyasa faiz oranının altında maliyetlerle yapılarak toplanan fonlar devletin ticari iştiraklerine aktarılmalı ve kamu sektörünün kâr maksimizasyonu sağlanmalıdır.
  5. E
    Borçlanma, piyasadaki mevcut dalgalı borçların uzun vadeli konsolide borçlara dönüştürülmesi şeklinde uygulanmalı ve borçlanma ile parasal etkinin birbirine eşitlenmesi hedeflenmelidir.

Cevap

Enflasyonla mücadelede en etkili borçlanma stratejisi, fonların banka dışı özel kesimden çekilmesi ve toplanan bu fonların piyasaya harcanmayarak Merkez Bankasında atıl tutulmasıdır. Böylece piyasadan para çekilme (borçlanma) etkisi, piyasaya para sürülme (parasal) etkisinden büyük olur.
Doğru olan seçenekte ifade edildiği gibi; enflasyonla mücadelede temel kural piyasadaki aşırı talebi emmektir. Bunun için Hazine, satın alma gücüne sahip olan banka dışı özel kesimden (halktan ve firmalardan) borçlanmalıdır (Borçlanma Etkisi). Eğer devlet bu topladığı parayı tekrar piyasaya harcarsa (Parasal Etki), enflasyon üzerinde daraltıcı bir sonuç doğmaz. Daraltıcı etkinin ortaya çıkması için toplanan fonların Merkez Bankasında atıl tutularak dondurulması, yani borçlanma etkisinin parasal etkiden mutlak surette büyük olması gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Borçlanmanın makroekonomik amacını tanımlama.
Sorudaki temel amaç aşırı talep enflasyonunu düşürmek için piyasadaki toplam talebi (satın alma gücünü) daraltmaktır.
Enflasyonist bir ortamda kamu harcamaları kısılmalı veya borçlanma yoluyla piyasadaki fazla likidite emilmelidir.
2
Daraltıcı etki yaratacak doğru borçlanma kaynağını belirleme.
Banka dışı özel kesim (bireyler ve firmalar) tercih edilmelidir.
Merkez Bankasından borçlanmak yeni para basılmasına (monetizasyon), ticari bankalardan borçlanmak ise kaydi para yaratımına yol açarak enflasyonu artırır. Sadece banka dışı özel kesimden borçlanmak, tüketime veya özel yatırıma gidecek parayı piyasadan çeker.
3
Borçlanma etkisi ile parasal etki arasındaki dengeyi kurma.
Borçlanma etkisinin parasal etkiden büyük olması sağlanır.
Borçlanma etkisi Hazine'nin piyasadan fon çekmesidir. Parasal etki ise bu fonların tekrar kamu harcaması olarak piyasaya dönmesidir. Enflasyonu düşürmek için toplanan paranın harcanmayıp (parasal etki yaratılmayıp) Merkez Bankasında dondurulması gerekir.

Anahtar Kavram

Makroekonomik istikrar aracı olarak kamu borçlanması ve borçlanmanın parasal/harcama etkisi dengesi.
Bu soruyu puanla

Konular

Ekonomik İstikrarı Sağlama Amacıyla Borçlanma

Bu konudan daha fazla soru