Sermaye piyasalarını düzenlemek ve denetlemekle görevli bağımsız bir üst kurul, cari mali yıl içinde tahsil ettiği idari para cezalarının başlangıçta öngörülen gelir tahminlerini aşması üzerine, oluşan bu fazla kaynağı sektördeki küçük yatırımcıları olası dalgalanmalara karşı korumak amacıyla 'Acil Destek Fonu' adı altında yeni bir yapıya aktarmaya karar vermiştir. Kurul başkanı, harcama yetkilisi sıfatıyla ödeme emri belgesini imzalamış ve söz konusu aktarım gerçekleştirilmiştir. Bu işlem, toplumsal faydayı maksimize etme ve kamu kaynağı kullanma kriterlerini eksiksiz taşımaktadır.
Gerçekleştirilen bu mali işlem, kamu giderlerinin unsurları bağlamında değerlendirildiğinde aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?
- Aİşlemin temelinde yatan toplumsal refahı sağlama amacı ve kamu kaynağının kullanılmış olması, bütçe izni boyutundaki usul eksikliğini telafi ederek işlemi geçerli bir kamu gideri vasfına sokar.
- BDüzenleyici ve denetleyici kurumların mali özerklikleri gereği kendi gelir fazlalarını bütçe kanunu dışında doğrudan tasarruf edebilme yetkileri bulunduğundan, işlemde hukuki ve idari yönden noksanlık bulunmamaktadır.
- İlgili yetkilinin idari işlemi şeklen mevcut olsa da, harcamanın yasama organı tarafından bütçe kanunuyla tesis edilmiş bir ödeneğe dayanmaması nedeniyle işlemin hukuki unsuru gerçekleşmemiştir.Cevap
- Dİlgili kurum dar anlamda kamu gideri yapan idareler kapsamında yer almadığından, bu işlemde aranması gereken temel kural bütçe kanunu izni değil, kurumun kendi özel hukuk işlemlerindeki serbestisidir.
- EBağımsız kurullarda harcama yetkisi ilgili bakanlık makamına ait olduğundan, kurul başkanının ödeme emri belgesini imzalaması işlemi idari unsur yönünden sakatlamakta ve geçerli bir gider oluşumunu engellemektedir.
Cevap
İlgili yetkilinin idari işlemi şeklen mevcut olsa da, harcamanın yasama organı tarafından bütçe kanunuyla tesis edilmiş bir ödeneğe dayanmaması nedeniyle işlemin hukuki unsuru gerçekleşmemiştir.
Kamu giderlerinin temel unsurları hukuki, idari ve iktisadi unsurlardır. İdari unsur, harcamanın yetkili idari makamlarca (harcama yetkilisi) gerçekleştirilmesini ifade ederken; hukuki unsur, yapılacak harcamanın yasama organı tarafından bütçe kanunuyla onaylanmış bir ödeneğe dayanmasıdır (kanunilik ilkesi). Verilen senaryoda, kurul başkanı harcama yetkilisi olarak idari işlemi tamamlamış ve toplumsal fayda (iktisadi unsur) gözetilmiş olsa dahi, gelir fazlasının yeni bir fon için bütçe kanunu olmaksızın kullanılması, işlemin yasama izninden yoksun olduğu anlamına gelir. Bu durum kamu giderinin hukuki unsurunun gerçekleşmediğini gösterir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kamu giderlerinin unsurları (Hukuki, İdari, İktisadi) ve Kanunilik İlkesi
Tahmini Süre:2m 0s