Examkin

Soru

Zorluk: ZorBorcun Paraya Çevrilmesi (Monetizasyon)

Yapısal bütçe açıklarıyla mücadele eden ve ulusal/uluslararası finansal piyasalardan borçlanma imkânı daralan bir ülkenin Hazinesi, artan finansman ihtiyacını karşılamak amacıyla ihraç ettiği kamu borçlanma senetlerinin tamamını birincil piyasada doğrudan Merkez Bankasına devrederek karşılığında fon sağlamıştır.

Bu kamu borç yönetimi uygulaması ve yaratacağı makroekonomik etkiler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Bu işlem borcun paraya çevrilmesi (monetizasyon) niteliğinde olup, parasal tabanı genişleterek yaratacağı enflasyonist etki sonucunda mevcut iç borçların reel değerinde zımni bir itfaya yol açar.Cevap
  2. B
    İşlem, Merkez Bankasının yürüttüğü olağan bir açık piyasa işlemi niteliğinde olup, iç piyasadaki likiditeyi daraltarak faiz oranlarını yükseltir ve özel yatırımlarda dışlama (crowding-out) etkisine neden olur.
  3. C
    Uygulama bir borç tahkimi (konsolidasyon) stratejisi olup, Hazinenin vadesi gelmiş kısa vadeli dalgalı borç yükünü Merkez Bankası kaynaklarıyla uzun vadeye yaymayı amaçlar.
  4. D
    Bu politika yalnızca konjonktürel bütçe açıklarının kapatılması amacıyla başvurulan geçici bir yöntem olup, makroekonomik talep üzerinde daraltıcı ve istikrar sağlayıcı bir etki doğurur.
  5. E
    İşlem sonucunda yaratılan fonlar olağanüstü bir sermaye vergisi işlevi görerek, kamu borçlanma gereksinimini genel fiyat düzeyini etkilemeden kalıcı olarak ortadan kaldırır.

Cevap

İşlemin borcun paraya çevrilmesi (monetizasyon) niteliğinde olduğunu ve parasal tabanı genişleterek enflasyonist etki ile zımni itfaya yol açtığını belirten ifade doğrudur.
Hazinenin borçlanma senetlerini birincil piyasada doğrudan Merkez Bankasına satması, karşılığında yeni para basılması anlamına geldiği için 'borcun paraya çevrilmesi' (monetizasyon) olarak tanımlanır. Bu uygulama parasal tabanı doğrudan genişleterek enflasyona neden olur. Yükselen enflasyon ise, devletin daha önce ihraç etmiş olduğu nominal değerli iç borçların reel değerini düşürerek devlet lehine bir 'zımni (gizli) itfa' süreci yaratır. Doğru olan ifade bu mekanizmayı eksiksiz açıklamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Hazinenin borçlanma senetlerini birincil piyasada doğrudan Merkez Bankasına devretmesi işleminin kavramsal karşılığını belirlemek.
Bu işlem, bütçe açıklarının doğrudan emisyon (para basımı) ile finanse edilmesi anlamına gelen 'borcun paraya çevrilmesi' (monetizasyon) olarak adlandırılır.
Hazine, piyasadan gerçek tasarrufları borçlanmak yerine Merkez Bankasının para yaratma yetkisini kullanarak finansman sağlamaktadır.
2
Monetizasyon işleminin para arzı ve makroekonomi üzerindeki doğrudan etkisini analiz etmek.
Merkez Bankasının Hazineye fon sağlaması karşılığında piyasaya yeni para sürmesi, parasal tabanı ve emisyon hacmini genişleterek enflasyonist baskı yaratır.
Karşılıksız olarak piyasaya sürülen likidite, mal ve hizmet arzı artmadan talebi uyarır ve genel fiyat düzeyini yükseltir.
3
Yaratılan enflasyonist ortamın mevcut kamu borç stoku üzerindeki etkisini değerlendirmek.
Enflasyon oranındaki beklenmedik artış, daha önceden ihraç edilmiş sabit getirili iç borçların reel değerini düşürür. Bu duruma borcun 'zımni (gizli) itfası' denir.
Devlet, enflasyon vergisi (senyoraj) yoluyla borç verenlerin satın alma gücünü kendisine transfer etmiş ve reel borç yükünü hafifletmiş olur.

Anahtar Kavram

Borcun Paraya Çevrilmesi (Monetizasyon) ve Zımni İtfa
Bu soruyu puanla

Konular

Borcun Paraya Çevrilmesi (Monetizasyon)

Bu konudan daha fazla soru