Gelişmekte olan bir ekonomide Hazine, artan faiz yükü ve daralan iç piyasa borçlanma imkânları nedeniyle, ihraç ettiği kamu borçlanma senetlerini birincil piyasada doğrudan Merkez Bankasına devrederek karşılığında yaratılan yeni emisyonla bütçe açıklarını finanse etme yoluna gitmiştir. Bu politikanın bir süre sonra genel fiyat düzeyini hızla yukarı çektiği, sabit gelirlilerin satın alma gücünü erittiği ve kamunun daha önce ihraç etmiş olduğu borç senetlerinin reel değerini düşürerek borç yükünü dolaylı yoldan hafiflettiği görülmüştür.
Bu senaryoda uygulanan olağanüstü borç yönetimi işlemi ve bu işlemin kamu borç yükünü hafifletmede yarattığı mekanizma aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?
- ATahkim (Konsolidasyon) – Zımni itfa
- BAçık piyasa işlemleri – Dışlama etkisi (Crowding-out)
- Monetizasyon (Borcun paraya çevrilmesi) – Enflasyon vergisiCevap
- DKonversiyon (Değiştirim) – Mali sürüklenme
- EBorcun reddi (Repudiasyon) – Senyoraj
Cevap
Doğru seçenek, uygulanan işlemin 'Monetizasyon (Borcun paraya çevrilmesi)' ve yarattığı etkinin 'Enflasyon vergisi' olduğunu belirten seçenektir.
Devletin bütçe açıklarını kapatmak amacıyla Merkez Bankasına doğrudan borç senedi vererek para bastırması işlemine monetizasyon (borcun paraya çevrilmesi) denir. Bu yolla piyasaya enjekte edilen yüksek miktardaki likidite genel fiyatlar genel düzeyini artırır. Oluşan enflasyon, devletin ödemekle yükümlü olduğu iç borç stokunun reel değerini eritirken, halkın elindeki paranın satın alma gücünü devlete transfer eder. Bu gizli kaynak aktarım mekanizması 'enflasyon vergisi' olarak adlandırılır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Borcun Paraya Çevrilmesi (Monetizasyon) ve Enflasyon Vergisi Etkisi