Bir ülkenin Hazine idaresi, vadesi gelmiş yüklü miktardaki yükümlülüklerini finanse edebilmek amacıyla nakit açığını ticari bankalar veya hanehalkı yerine, çıkardığı yeni senetleri doğrudan emisyon makamına (Merkez Bankasına) devrederek kapatma stratejisini benimsemiştir.
Kamu borç yönetimi teorisi çerçevesinde, bu finansman stratejisinin makroekonomik dinamikler ve mevcut borç stoku üzerindeki nihai etkisine ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- Piyasaya enjekte edilen yüksek güçlü paranın tetiklediği enflasyonist süreç, önceden ihraç edilmiş sabit getirili iç borç senetlerinin reel değerini aşındırarak devlet lehine zımni (gizli) bir borç tasfiyesi sağlar.Cevap
- BMerkez Bankası kaynaklarına başvurulması, iç piyasadaki mevcut tasarruf havuzunu doğrudan emeceği için özel kesim yatırımlarında anında ve güçlü bir dışlama (crowding-out) etkisine yol açar.
- CBu işlem sonucunda vadesi gelen borçlar ertelendiğinden, toplam stok içinde dalgalı borçların payı azalarak Hazinenin kısa vadeli likidite riski kalıcı olarak tahkim edilmiş olur.
- DSenyoraj gelirlerinin artmasıyla birlikte yerli paranın döviz kurları karşısında değer kaybetmesi, ülkenin dış borç servis yükünü hafifleterek mali sürdürülebilirliği destekler.
- EYeni senetlerin emisyon makamına devri, ekonomide bir defaya mahsus uygulanan olağanüstü sermaye vergisi etkisi yarattığından toplam talebi daraltıcı sonuçlar doğurur.
Cevap
Piyasaya enjekte edilen yüksek güçlü paranın tetiklediği enflasyonist süreç, önceden ihraç edilmiş sabit getirili iç borç senetlerinin reel değerini aşındırarak devlet lehine zımni (gizli) bir borç tasfiyesi sağlar.
Doğru seçenek, monetizasyonun (borcun paraya çevrilmesinin) en temel sonucu olan 'enflasyon vergisi' veya 'zımni itfa' mekanizmasını kusursuz şekilde açıklamaktadır. Devlet, Merkez Bankası aracılığıyla yeni para yarattığında ortaya çıkan enflasyon, daha önce satılmış olan sabit getirili tahvillerin reel satın alma gücünü yatırımcı aleyhine, devlet lehine eritir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Borcun Paraya Çevrilmesi (Monetizasyon) ve Zımni İtfa İlişkisi