Soru

Zorluk: ZorBorcun Paraya Çevrilmesi (Monetizasyon)

Kamu borç stokunun sürdürülebilirliğinin tartışıldığı ve 'mali baskınlık' (fiscalfiscal dominancedominance) koşullarının etkili olduğu bir konjonktürde; hazinenin borç servisinin bir bölümünü merkez bankası kaynaklarıyla finanse etmesi (borcun paraya çevrilmesi) sonucunda ortaya çıkan 'zımni itfa' (implicitimplicit redemptionredemption) sürecinin temel işleyiş mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Beklenen enflasyonun nominal faiz oranları üzerindeki etkisiyle hazinenin faiz dışı fazla vermesinin kolaylaşması
  2. B
    Merkez bankasının piyasadan tahvil satın alarak faiz oranlarını düşürmesi ve borç stokunun vadesini kendiliğinden uzatması
  3. Gerçekleşen enflasyonun beklenen enflasyondan yüksek olması sonucunda, sabit faizli borçların reel değerinin alacaklılar aleyhine, borçlu idare lehine azalmasıCevap
  4. D
    Parasal genişlemenin yarattığı likidite etkisiyle özel sektör yatırımlarının artması ve vergi gelirlerinin borç stokunu eritmesi
  5. E
    Borcun paraya çevrilmesiyle birlikte borç stokunun kısa vadeli piyasa borcu niteliğinden çıkarak konsolide borç niteliğine dönüşmesi

Cevap

Gerçekleşen enflasyonun beklenen enflasyondan yüksek olması sonucunda, sabit faizli borçların reel değerinin alacaklılar aleyhine, borçlu idare lehine azalması
Borcun paraya çevrilmesi (monetizasyon), para arzını artırarak enflasyona yol açar. Gerçekleşen enflasyon, borçlanma aşamasında öngörülen (beklenen) enflasyondan yüksek olduğunda, sabit getirili borç senetlerinin reel değeri düşer. Bu durum, devletin (borçlunun) alacaklıya başlangıçta anlaşılan satın alma gücünden daha azını geri ödemesi anlamına gelir. Literatürde bu süreç, borcun 'zımni itfası' (gizli ödenmesi) olarak tanımlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Borcun paraya çevrilmesi (monetizasyon) kavramını tanımla.
Hazinenin borçlarını ödemek için merkez bankasından doğrudan kaynak (emisyon) kullanmasıdır.
Bu işlem piyasadaki para arzını artırır.
2
Parasal genişlemenin fiyatlar genel düzeyi üzerindeki etkisini analiz et.
Para arzındaki hızlı artış enflasyona yol açar.
Enflasyon, paranın satın alma gücünü düşüren bir unsurdur.
3
Enflasyonun mevcut borç stoku üzerindeki etkisini (Zımni İtfa) değerlendir.
Sabit faizli ve vadesi gelmemiş borçların reel değeri, enflasyon oranında azalır.
Fisher denklemine göre (r=iπr = i - π), enflasyon (ππ) arttıkça gerçekleşen reel faiz (rr) düşer, bu da servetin alacaklıdan borçluya (devlete) transferine neden olur.

Anahtar Kavram

Zımni (Gizli) İtfa ve Enflasyon Vergisi

Daha Fazla Pratik

Borcun sürdürülebilirliği bağlamında 'Seigniorage' (senyoraj) geliri ile 'Enflasyon Vergisi' arasındaki farkları ve Laffer eğrisi ilişkisini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla