Soru

Zorluk: OrtaGelişmekte Olan Ülkelerin (KOBÜ) Ekonomik ve Mali Yapısı

Bir gelişmekte olan ülkede (KOBÜ), konjonktürel dalgalanmalara karşı maliye politikasının 'otomatik istikrar sağlayıcı' özelliğinin oldukça zayıf çalıştığı ve ekonomik şokların bütçe mekanizmaları tarafından yeterince emilemediği tespit edilmiştir. Bu durumu düzeltmek amacıyla ülkenin mali yapısında kapsamlı bir reforma gidilmesi planlanmaktadır.

Buna göre, söz konusu ülkede otomatik istikrar sağlayıcı mekanizmaların zayıf çalışmasının temel yapısal nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Vergi tabanının dar olması ve kayıt dışı ekonominin büyüklüğü nedeniyle bütçe gelirlerinin ağırlıklı olarak esnekliği düşük dolaylı vergilere dayanmasıCevap
  2. B
    Vergi sisteminde artan oranlı kişisel gelir vergisi gibi dolaysız vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki payının çok yüksek olması
  3. C
    Bütçe açıklarının finansmanı için derinliği yüksek olan iç sermaye piyasalarından uzun vadeli borçlanma imkânının geniş olması
  4. D
    Ekonomik daralma evrelerinde vergi hasılatının milli gelirden daha hızlı artarak otonom bir şekilde bütçe fazlası yaratması
  5. E
    Tam istihdam ile fiyat istikrarı hedefleri arasındaki makroekonomik çatışmanın genişletici maliye politikalarıyla tamamen giderilmiş olması

Cevap

Vergi tabanının dar olması ve kayıt dışı ekonominin büyüklüğü nedeniyle bütçe gelirlerinin ağırlıklı olarak esnekliği düşük dolaylı vergilere dayanması seçeneğidir.
Otomatik istikrar sağlayıcıların etkili çalışabilmesi için vergi sisteminin gelir esnekliğinin yüksek olması, yani milli gelir arttığında vergi gelirlerinin milli gelirden daha hızlı artması, azaldığında ise daha hızlı azalması gerekir. Bu özelliği taşıyan vergiler artan oranlı dolaysız vergilerdir. Ancak gelişmekte olan ülkelerde (KOBÜ), kayıt dışı ekonominin büyüklüğü ve vergi tabanının darlığı sebebiyle vergi hasılatının çok büyük bir kısmı dolaylı vergilere dayanır. Dolaylı vergiler genellikle spesifik veya sabit oranlı oldukları için milli gelirdeki dalgalanmalara karşı esneklikleri düşüktür ve otomatik istikrar sağlayıcı işlevleri son derece zayıftır.

Adım Adım Çözüm

1
Soru metnindeki temel problemi belirle.
Gelişmekte olan bir ülkede otomatik istikrar sağlayıcı mekanizmaların zayıf çalışması tespit edilmiştir.
Sorunun çözümüne, otomatik istikrar sağlayıcıların ne zaman zayıf olduğunu hatırlayarak başlanmalıdır.
2
Otomatik istikrar sağlayıcıların gücünü belirleyen mali unsurları analiz et.
Artan oranlı dolaysız vergilerin (gelir vergisi gibi) otomatik istikrar sağlayıcı etkisi çok güçlüyken, harcamalar üzerinden alınan dolaylı vergilerin gelir esnekliği düşük olduğu için bu etkisi zayıftır.
Vergi yapısı ile konjonktürel dalgalanmalar arasındaki ilişkiyi kurmak için gereklidir.
3
Gelişmekte olan ülkelerin (KOBÜ) tipik vergi yapısını değerlendir.
KOBÜ'lerde geniş kayıt dışı ekonomi ve idari kapasite eksiklikleri nedeniyle vergi tabanı dardır. Bu yüzden kamu finansmanı zorunlu olarak tüketim üzerinden alınan dolaylı vergilere dayanır.
KOBÜ'lerin yapısal özellikleri ile otomatik istikrar sağlayıcıların zayıflığı arasındaki nedensellik bağını tamamlamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Gelişmekte Olan Ülkelerde Vergi Yapısı ve Otomatik İstikrar Sağlayıcılar
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla