Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, iki büyük şehir arasındaki ticari ve sosyal entegrasyonu a… — KPSS Maliye

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, iki büyük şehir arasındaki ticari ve sosyal entegrasyonu artırmak amacıyla yeni bir "Yüksek Hızlı Tren (YHT)" hattı projesinin ön fizibilite çalışmalarını tamamlamıştır. Projenin toplumsal refaha katkısını ölçmek için Maliyet-Fayda Analizi (MFA) yöntemi kullanılmaktadır. Projeye ilişkin öngörülen veriler şunlardır:

- Başlangıç ( $t=0$ ) yatırım maliyeti: $1.200.000 \text{ TL}$
- 1. yıl sonu ( $t=1$ ) beklenen brüt sosyal fayda: $1.100.000 \text{ TL}$ , işletme ve bakım maliyeti: $300.000 \text{ TL}$
- 2. yıl sonu ( $t=2$ ) beklenen brüt sosyal fayda: $1.400.000 \text{ TL}$ , işletme ve bakım maliyeti: $400.000 \text{ TL}$

Kamu yatırımları için belirlenen sosyal iskonto oranı $\%25$ 'tir. (Projenin ekonomik ömrü 2 yıl olarak varsayılmıştır.)

Buna göre, projenin Net Bugünkü Değeri (NBD) ve alınması gereken yatırım kararı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

A
$+600.000 \text{ TL}$ ; Proje kabul edilmelidir.
B
$-80.000 \text{ TL}$ ; Proje reddedilmelidir.
C
$+240.000 \text{ TL}$ ; Proje kabul edilmelidir.
$+80.000 \text{ TL}$ ; Proje kabul edilmelidir.Cevap
E
$+80.000 \text{ TL}$ ; Proje reddedilmelidir.

Cevap

Projenin Net Bugünkü Değeri

+80.000 \text{ TL}

olarak hesaplanır. NBD sıfırdan büyük (

> 0

) olduğu için proje ekonomik açıdan uygulanabilir niteliktedir ve kabul edilmelidir.

Projenin 1. yıl net sosyal faydası

800.000 \text{ TL}

, 2. yıl net sosyal faydası ise

1.000.000 \text{ TL}

'dir. Bu değerler

\%25

iskonto oranıyla bugüne indirgendiğinde sırasıyla

640.000 \text{ TL}

640.000 \text{ TL}

bulunur. Toplam indirgenmiş fayda (

1.280.000 \text{ TL}

) başlangıç maliyetinden (

1.200.000 \text{ TL}

) çıkarıldığında NBD

+80.000 \text{ TL}

olur. NBD sıfırdan büyük olduğu için toplumsal refaha katkısı maliyetinden fazladır ve proje kabul edilmelidir.

Adım Adım Çözüm

Her bir yıl için net sosyal faydalar (NSF) hesaplanır.

1. yıl NSF =

1.100.000 - 300.000 = 800.000 \text{ TL}

. 2. yıl NSF =

1.400.000 - 400.000 = 1.000.000 \text{ TL}

Maliyet-Fayda analizinde indirgeme işlemi brüt faydalar üzerinden değil, işletme ve bakım maliyetleri düşüldükten sonra kalan net faydalar üzerinden yapılır.

Elde edilen net sosyal faydalar

\%25

(

0,25

) sosyal iskonto oranı ile bugünkü değere (PV) indirgenir.

1. yılın bugünkü değeri:

\frac{800.000}{1 + 0,25} = 640.000 \text{ TL}

. 2. yılın bugünkü değeri:

\frac{1.000.000}{(1 + 0,25)^2} = \frac{1.000.000}{1,5625} = 640.000 \text{ TL}

Gelecekte elde edilecek faydaların günümüzdeki eşdeğerini bulmak için zamanın değerini hesaba katan iskonto formülü (

PV = \frac{FV}{(1+r)^t}

) kullanılır.

İndirgenmiş faydaların toplamından başlangıç yatırım maliyeti çıkarılarak NBD bulunur.

NBD =

(640.000 + 640.000) - 1.200.000 = 1.280.000 - 1.200.000 = +80.000 \text{ TL}

NBD, tüm dönemlerdeki nakit girişlerinin (faydalar) bugünkü değerinden nakit çıkışlarının (yatırım maliyeti) bugünkü değerinin çıkarılmasıyla elde edilir.

Bulunan NBD sonucuna göre yatırım kararı verilir.

NBD

> 0

(

+80.000 > 0

) olduğundan proje kabul edilmelidir.

Maliyet-Fayda Analizi kuralına göre, Net Bugünkü Değeri pozitif olan kamu yatırımları toplumsal refahı artırdığı için ekonomik açıdan uygun kabul edilir.

Anahtar Kavram

Maliyet-Fayda Analizinde Net Bugünkü Değer (NBD) Yöntemi ve İskontolama

Alternatif Yöntem

Hesaplamaları yaparken formüldeki bölme işlemleri yerine, yıllık iskonto faktörlerini (1. yıl için

\frac{1}{1,25} = 0,80

; 2. yıl için

\frac{1}{(1,25)^2} = 0,64

) baştan bularak net faydalarla doğrudan çarpabilirsiniz:

800.000 \times 0,80 = 640.000 \text{ TL}

1.000.000 \times 0,64 = 640.000 \text{ TL}

. Bu yöntem sınavda süre kazandırır.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Konular

Bu konudan daha fazla soru