Hızlı büyüme sürecindeki dışa açık bir ekonomide, artan yurt içi gelir seviyesine bağlı olarak ithalata yönelik tüketim eğilimi hızla yükselmiş ve bu durum ödemeler dengesinde sürdürülemez bir cari açık yaratmıştır. Ekonomi yönetimi, dış açığı kontrol altına almayı hedeflemekte ancak bunu yaparken ekonomik büyümeyi sekteye uğratacak ve genel bir durgunluğa (resesyon) yol açacak geniş çaplı talep daraltıcı önlemlerden kaçınmak istemektedir.
Buna göre, ekonomi yönetiminin söz konusu kısıtlar altında ödemeler dengesi açığını azaltmak için başvurması gereken en uygun maliye politikası adımı aşağıdakilerden hangisidir?
- İthal tüketim mallarına uygulanan gümrük vergilerini ve bu mallar üzerindeki özel tüketim vergisi oranlarını artırmakCevap
- BToplam talebi baskılamak amacıyla gelir vergisi tarifesindeki oranları tüm gelir dilimleri için yükseltmek
- CBütçe açığını ve dolayısıyla dış açığı azaltmak için kamu yatırım harcamalarında kesintiye gitmek
- DYerli üreticinin maliyetlerini düşürmek gerekçesiyle ithal ham madde ve ara mallar üzerindeki gümrük vergilerini sıfırlamak
- Eİç piyasadaki canlılığı sürdürmek amacıyla tüm mal ve hizmet teslimlerinde uygulanan katma değer vergisi genel oranını düşürmek
Cevap
İthal mallara uygulanan vergileri artırarak talebi yurt içi üretime yönlendiren politikanın (İthal tüketim mallarına uygulanan gümrük ve özel tüketim vergisi oranlarını artırmak) tercih edilmesidir.
Hükûmetin ekonomik büyümeyi durdurmadan ve genel bir resesyona yol açmadan ödemeler dengesi açığını azaltmak istemesi, genel 'harcama azaltıcı' (daraltıcı) politikalar yerine 'harcama kaydırıcı' politikaları kullanmasını zorunlu kılar. İthal tüketim malları üzerindeki gümrük ve özel tüketim vergilerinin artırılması, toplam talebi genel olarak daraltmak yerine tüketici talebini spesifik olarak ithal mallardan yerli mallara kaydırır. Böylece iç üretim desteklenirken, ithalat azaldığı için dış ticaret açığı da küçülmüş olur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Harcama Kaydırıcı ve Harcama Azaltıcı Politikalar