Kamu gelirleri teorisinde vergiyi, devletin sunduğu kamu hizmetlerinin bir "fiyatı" veya "mübadelesi" (exchange) olarak gören faydalanma (hizmet karşılığı) ilkesi; Wicksell ve Lindahl gibi iktisatçılar tarafından savunulmuştur. Bu ilkenin, özellikle "tam kamusal malların" finansmanında uygulanmasını teknik ve pratik açıdan imkansız kılan temel iktisadi sorun aşağıdakilerden hangisidir?
- Bireylerin kamu hizmetinden elde ettikleri marjinal faydayı (tercihlerini) gizleyerek "bedavacılık" (free-rider) yapma eğiliminde olmalarıCevap
- BBireylerin ekonomik güçleri ve servetleri arasındaki farkların dikey adalet ilkesine göre vergi yüküyle dengelenmesi zorunluluğu
- CKamu hizmetlerinin sunumu sırasında alınan harç ve resimlerin, hizmetin toplam maliyetini karşılamada yetersiz kalması
- DDevletin yaptığı altyapı yatırımları nedeniyle gayrimenkul değerinde meydana gelen artışlar için alınan şerefiyelerin tahsilatındaki güçlükler
- EVergilerin tahsilatının mükellefler için en uygun ve en kolay zamanda yapılması gerektiğini savunan uygunluk ilkesine aykırı düşmesi
Cevap
Bireylerin kamu hizmetinden elde ettikleri marjinal faydayı (tercihlerini) gizleyerek bedavacılık (free-rider) yapma eğiliminde olmaları
Faydalanma ilkesinin temelini oluşturan Lindahl modeline göre, optimal kamu hizmeti miktarı bireylerin tercihlerini (marjinal faydalarını) dürüstçe açıklamalarına bağlıdır. Ancak tam kamusal mallarda 'dışlanamama' özelliği nedeniyle, bireyler hizmetten her durumda yararlanabileceklerini bildikleri için tercihlerini gizleyerek vergi yükünden kaçınmaya çalışırlar (bedavacılık sorunu). Bu durum ilkenin tam kamusal mallar için uygulanmasını engeller.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Bedavacılık (Free-Rider) Sorunu ve Lindahl Dengesi