Soru

Zorluk: OrtaFaydalanma (Hizmet Karşılığı) İlkesi

Kamu gelirleri teorisinde vergilemenin temel dayanaklarından biri olan 'faydalanma ilkesi', devletin sunduğu hizmetlerin finansmanında bireylerin bu hizmetlerden elde ettikleri tatmin oranında vergilendirilmesini öngörür. Bu yaklaşım, yarı kamusal malların (harç, şerefiye vb.) finansmanında kısmen uygulanabilirken, tam kamusal malların finansmanında etkin bir şekilde uygulanamamaktadır.

Faydalanma ilkesinin tam kamusal malların finansmanında uygulanmasını engelleyen temel gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Bireylerin hizmetten dışlanamayacaklarını bildikleri için gerçek tercihlerini (marjinal faydalarını) açıklamamalarıCevap
  2. B
    Vergilemede dikey adaletin sağlanabilmesi için her mükellefin gelir düzeyine göre artan oranlı vergilendirilmesi gerekliliği
  3. C
    Tam kamusal malların sadece toplumsal dayanışma amacıyla ve karşılıksız olarak sunulması zorunluluğu
  4. D
    Vergi yükünün yansıması nedeniyle hizmetten yararlanan ile vergiyi ödeyen kişilerin farklılaşması
  5. E
    Devletin egemenlik gücüne dayanarak aldığı vergilerin sadece bütçe açıklarını kapatmak amacıyla kullanılması

Cevap

Bireylerin hizmetten dışlanamayacaklarını bildikleri için gerçek tercihlerini (marjinal faydalarını) açıklamamaları
Faydalanma ilkesi, kamusal malların finansmanında pazar mekanizmasını simüle etmeye çalışır. Ancak tam kamusal mallarda 'dışlanamazlık' özelliği nedeniyle, bireyler hizmetin bedelini ödemeseler bile bu hizmetten mahrum bırakılamazlar. Bu durum, bireylerin hizmetten elde ettikleri gerçek faydayı (marjinal faydayı) beyan etmemelerine ve bedavacılık (free-rider) sorununa yol açarak ilkenin dayandığı 'hizmet karşılığı bedel' dengesinin kurulmasını engeller.

Adım Adım Çözüm

1
Faydalanma ilkesinin çalışma mantığını analiz etmek
İlke, bireylerin kamusal hizmetten sağladığı marjinal faydaya (MUMU) eşit bir bedel (PP) ödemesi gerektiğini savunur (P=MUP = MU).
Piyasa mekanizmasındaki fiyatlandırma mantığını kamu ekonomisine uyarlamak için.
2
Tam kamusal malların tüketim özelliklerini incelemek
Tam kamusal mallar 'tüketimde rekabetin olmaması' ve 'dışlanamazlık' (non-excludability) özelliklerine sahiptir.
Hangi özelliğin fiyatlandırmayı (vergilemeyi) imkansız kıldığını belirlemek için.
3
Dışlanamazlık özelliği ile bireysel davranış arasındaki ilişkiyi kurmak
Birey, ödeme yapmasa dahi hizmetten mahrum bırakılamayacağını bildiği için gerçek faydasını gizler ve 'bedavacı' (free-rider) konumuna geçer.
Tercihlerin gizlenmesinin faydalanma ilkesinin temelindeki 'değişim' mantığını nasıl çökerttiğini anlamak için.

Anahtar Kavram

Tercihlerin Gizlenmesi ve Bedavacılık Sorunu (Preference Revelation & Free-rider Problem)
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla