Examkin

Soru

Zorluk: ZorGelişmekte Olan Ülkelerin (KOBÜ) Ekonomik ve Mali Yapısı

Yapısalcı iktisadi yaklaşıma göre, kalkınma çabasında olan ülkelerin uyguladıkları maliye politikalarının başarısı, bu ülkelerin kurumsal ve yapısal darboğazları nedeniyle önemli ölçüde sınırlanmaktadır. Bu tür ekonomilerin kamu maliyesi mimarisi ve gelir yaratma kapasiteleri analiz edildiğinde, aşağıdaki özelliklerden hangisinin bu ülkelere ait karakteristik bir durum olması beklenmez?

  1. Milli gelir genişlemelerinin, vergi hasılatında oransal olarak kendisinden daha yüksek bir artış yaratması sayesinde otomatik istikrar sağlayıcı mekanizmaların güçlü bir şekilde işlemesiCevap
  2. B
    Harcamalar üzerinden alınan vergilerin toplam bütçe gelirleri içindeki ağırlığının, gelir ve servet üzerinden alınan vergilere kıyasla aşırı derecede yüksek olması
  3. C
    İktisadi faaliyetlerin önemli bir kısmının kayıt dışında kalması ve parasallaşma oranının düşüklüğü neticesinde vergi tabanının oldukça dar bir çerçevede kalması
  4. D
    Kamu altyapı yatırımlarının finansmanında, kronik yurt içi tasarruf açığı sebebiyle parasal genişlemeye (senyoraj) ve dış borçlanmaya sıklıkla başvurulması
  5. E
    Mali idarenin denetim ve organizasyon kapasitesindeki yetersizlikler yüzünden, tahsilatı nispeten kolay ve maliyetsiz olan muamele vergilerine ağırlık verilmesi

Cevap

Milli gelir genişlemelerinin, vergi hasılatında oransal olarak kendisinden daha yüksek bir artış yaratması sayesinde otomatik istikrar sağlayıcı mekanizmaların güçlü bir şekilde işlemesi, gelişmekte olan ülkeler için beklenen bir özellik değildir.
Milli gelirin arttığı dönemlerde vergi gelirlerinin milli gelirden daha yüksek oranda artması, vergi sisteminin gelir esnekliğinin yüksek olduğu anlamına gelir. Yüksek vergi esnekliği, artan oranlı gelir vergisi gibi dolaysız vergilerin ağırlıkta olduğu gelişmiş ekonomilerin bir özelliğidir ve otomatik istikrar sağlayıcıların etkin çalışmasına olanak tanır. Gelişmekte olan ülkelerde ise dolaylı vergilere aşırı bağımlılık ve kayıt dışılık nedeniyle vergi sisteminin esnekliği oldukça düşüktür; dolayısıyla otomatik istikrar sağlayıcılar zayıf kalır.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökünün analizi
Soruda gelişmekte olan ülkelerin (KOBÜ) yapısal ve mali özelliklerine ait olmayan, yani bu ülkeler için beklenmeyen durumun tespit edilmesi istenmektedir.
Doğru cevaba ulaşmak için KOBÜ'lerin mali yapısına uymayan seçeneğin bulunması şarttır.
2
KOBÜ'lerin mali yapılarının değerlendirilmesi
KOBÜ'lerde vergi idaresinin zayıf olması, kayıt dışı ekonominin yaygınlığı ve tasarruf yetersizliği gibi nedenlerle dolaylı vergilere, dış borca ve emisyona (senyoraj) bağımlılık yüksektir.
Seçeneklerdeki KOBÜ özelliklerini eleyebilmek için temel mali çerçevenin bilinmesi gerekir.
3
Vergi esnekliği ve otomatik istikrar ilişkisinin analizi
Gelişmiş ülkelerde artan oranlı dolaysız vergiler nedeniyle vergi sisteminin esnekliği yüksektir (milli gelir artışından daha fazla artan vergi hasılatı). KOBÜ'lerde ise dolaylı vergilere bağımlılık nedeniyle esneklik düşüktür.
Hangi seçeneğin gelişmiş ülkelere ait olduğunu ayırt etmek için vergi esnekliği kavramının KOBÜ'ler bağlamında değerlendirilmesi zorunludur.
4
Seçeneklerin eşleştirilmesi ve eleme
Dolaylı vergilerin ağırlığı, kayıt dışılığın yüksekliği, senyoraj/dış borç kullanımı ve tahsilatı kolay vergilere yönelim KOBÜ özellikleriyken; yüksek vergi esnekliği ve güçlü otomatik istikrar sağlayıcılar gelişmiş ülke özelliğidir.
Yanlış olan ifadeyi kesin olarak belirlemek için tüm seçeneklerin KOBÜ teorisi ile sınanması gerekir.

Anahtar Kavram

KOBÜ'lerde Vergi Yapısı ve Esneklik
Bu soruyu puanla

Konular

Gelişmekte Olan Ülkelerin (KOBÜ) Ekonomik ve Mali Yapısı

Bu konudan daha fazla soru