Examkin

Soru

Zorluk: ZorYatırım Değerleme Yöntemleri: Net Bugünkü Değer (NBD)

Bir kamu kurumu, hizmet binalarının enerji maliyetlerini düşürmek ve çevresel sürdürülebilirliği sağlamak amacıyla bir Güneş Enerjisi Santrali (GES) projesi planlamaktadır. Projeye ilişkin öngörülen maliyet ve fayda verileri aşağıda verilmiştir:

DönemBaşlangıç / İşletme MaliyetiBeklenen Brüt Sosyal Fayda
t=0t=0450.000 TL450.000\text{ TL} (Kurulum)-
1. Yıl100.000 TL100.000\text{ TL}400.000 TL400.000\text{ TL}
2. Yıl100.000 TL100.000\text{ TL}350.000 TL350.000\text{ TL}

Projenin ekonomik ömrü 2 yıldır ve uygulanacak sosyal iskonto oranı %25\%25'tir. (Hesaplamalarda 1. yıl için iskonto faktörü 0,800,80 ve 2. yıl için iskonto faktörü 0,640,64 olarak alınacaktır.)

Buna göre, projenin Net Bugünkü Değeri (NBD) ve maliyet-fayda analizi kuralına göre proje hakkındaki karar aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

  1. A
    +100.000 TL+100.000\text{ TL}; NBD sıfırdan büyük olduğu için proje kabul edilmelidir.
  2. B
    −58.000 TL-58.000\text{ TL}; NBD sıfırdan küçük olduğu için proje reddedilmelidir.
  3. C
    −50.000 TL-50.000\text{ TL}; NBD negatif olsa da kamu projesi olduğu için proje kabul edilmelidir.
  4. −50.000 TL-50.000\text{ TL}; NBD sıfırdan küçük olduğu için proje reddedilmelidir.Cevap
  5. E
    +94.000 TL+94.000\text{ TL}; NBD sıfırdan büyük olduğu için proje kabul edilmelidir.

Cevap

Projenin Net Bugünkü Değeri −50.000 TL-50.000\text{ TL} olarak hesaplanmaktadır ve NBD sıfırdan küçük olduğu için ekonomik etkinlik kriteri gereği proje reddedilmelidir.
Doğru sonuca ulaşmak için öncelikle her yılın brüt faydasından o yılın işletme maliyeti çıkarılarak net fayda bulunmalıdır (1. Yıl: 300.000 TL, 2. Yıl: 250.000 TL). Ardından bu değerler sırasıyla kendi iskonto faktörleriyle çarpılarak bugünkü değere getirilir (300.000 x 0,80 = 240.000 TL ve 250.000 x 0,64 = 160.000 TL). Toplam indirgenmiş fayda (400.000 TL) ile başlangıç maliyeti (450.000 TL) arasındaki fark, projenin NBD'sini verir (-50.000 TL). NBD negatif (0'dan küçük) olduğu için kaynak israfına yol açmamak adına proje reddedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Her bir yıl için Net Sosyal Faydanın bulunması
1. Yıl Net Fayda = 400.000−100.000=300.000 TL400.000 - 100.000 = 300.000\text{ TL}; 2. Yıl Net Fayda = 350.000−100.000=250.000 TL350.000 - 100.000 = 250.000\text{ TL}
Maliyet-fayda analizinde brüt faydalar değil, yıllık işletme maliyetleri düşüldükten sonra elde edilen net faydalar (nakit akışları) iskonto edilmelidir.
2
Net faydaların bugünkü değere indirgenmesi
1. Yıl Bugünkü Değer = 300.000×0,80=240.000 TL300.000 \times 0,80 = 240.000\text{ TL}; 2. Yıl Bugünkü Değer = 250.000×0,64=160.000 TL250.000 \times 0,64 = 160.000\text{ TL}
Gelecekteki nakit akışlarının bugünkü satın alma gücünü bulmak için belirlenen iskonto faktörleri ile çarpılması gerekir.
3
Net Bugünkü Değerin (NBD) hesaplanması
İndirgenmiş Faydalar Toplamı = 240.000+160.000=400.000 TL240.000 + 160.000 = 400.000\text{ TL}; NBD = 400.000−450.000=−50.000 TL400.000 - 450.000 = -50.000\text{ TL}
NBD, bugünkü değere indirgenmiş net faydalar toplamından başlangıç yatırım maliyetinin çıkarılmasıyla bulunur.
4
Karar kuralının uygulanması
NBD < 0 olduğu için proje reddedilir.
Bir kamu yatırım projesinin ekonomik olarak etkin kabul edilebilmesi ve uygulanabilmesi için Net Bugünkü Değerinin sıfırdan büyük (NBD > 0) olması şarttır.

Anahtar Kavram

Maliyet-Fayda Analizinde Net Bugünkü Değer (NBD) ve Karar Kriteri
Bu soruyu puanla

Konular

Yatırım Değerleme Yöntemleri: Net Bugünkü Değer (NBD)

Bu konudan daha fazla soru