5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu, Türk bütçe sisteminde mali disiplini ve şeffaflığı artırmak amacıyla 'merkezi yönetim bütçesi' kavramı altında geniş bir kurumsal yapıyı bir araya getirmiştir. Ancak bütçe teorisinde 'Birlik İlkesi'ne getirilen istisnalar ile 'Genellik İlkesi'nin bir alt kuralı olan 'adem-i tahsis' (tahsis yasağı) kuralına getirilen istisnalar, öğrenci düzeyinde sıklıkla birbiriyle karıştırılmaktadır.
Buna göre, bütçe ilkeleri ve 5018 sayılı Kanun'un kurumsal çerçevesi birlikte değerlendirildiğinde; aşağıdakilerden hangisi doğrudan 'birlik ilkesinin' bir istisnası olmayıp, 'genellik ilkesinin' (adem-i tahsis) bir istisnası niteliğindedir?
- AKamu tüzel kişiliğine ve kendine ait özel gelirlere sahip olan Özel Bütçeli İdarelerin (II Sayılı Cetvel) bütçe yürütmesi
- Bİdari ve mali özerklik tanınan Düzenleyici ve Denetleyici Kurumların (III Sayılı Cetvel) kendi özel bütçe kanunlarına göre faaliyet göstermesi
- CMerkezi yönetim bütçesi kapsamı dışında kalan ve kendi karar organlarınca onaylanan Sosyal Güvenlik Kurumları ve Mahalli İdare bütçeleri
- Bütçe kanunu içerisinde yer alan, ancak belirli bir gelirin doğrudan belirli bir amaca harcanması için ayrılan 'Özel Ödenek' (Tahsisli Ödenek) uygulamasıCevap
- EGenel bütçeli idarelere bağlı olarak kurulan, mali yıl ile sınırlı olmayan ve kendi bütçe düzeni içerisinde işleyen Döner Sermaye İşletmeleri
Cevap
Bütçe kanunu içerisinde yer alan, ancak belirli bir gelirin doğrudan belirli bir amaca harcanması için ayrılan 'Özel Ödenek' (Tahsisli Ödenek) uygulaması
Bütçede birlik ilkesi, 'tek bir bütçe dokümanı' olmasını öngörür. Özel bütçeler, döner sermayeler ve SGK bütçeleri bu doküman bütünlüğünü kurumsal olarak böldükleri için birliğin istisnasıdır. Ancak bütçe kanununun içine kaydedilen 'şartlı bağışlar' veya 'özel ödenekler', bütçe birliğini bozmaz; aksine bütçe içindedirler. Bu uygulamalar, genellik ilkesinin 'adem-i tahsis' (tahsis yasağı) kuralını, yani belirli bir gelirin belirli bir hizmete ayrılmama kuralını bozdukları için genellik ilkesinin istisnası sayılırlar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Birlik ve Genellik İlkelerinin İstisnaları Arasındaki Fark
Daha Fazla Pratik
Birlik ve Genellik ilkelerinin istisnalarını içeren bir karşılaştırma tablosu hazırlayarak 'tahsisli ödenekler' ile 'özel bütçeler' arasındaki farkı pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s