Genel bütçe kapsamındaki bir kamu idaresi, kırsal bölgelerde yürüttüğü denetim faaliyetlerinde hizmet verimliliğini artırmak amacıyla yeni arazi araçları satın almaya karar vermiştir. İdarenin yetkili müdürü, piyasa araştırması yaparak en uygun teklifi veren firmayla sözleşme imzalamış ve kamu yararını gözeterek alım sürecini tamamlamıştır. Ancak Sayıştay denetiminde, söz konusu satın alma işlemi için ilgili yılın bütçe kanununda herhangi bir ödenek tahsis edilmediği tespit edilmiştir.
Kamu giderlerinin unsurları bağlamında, bu olaydaki harcama süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- ASağlanan toplumsal fayda harcamanın yasal geçerliliğini kendiliğinden tesis ettiğinden, ödenek yokluğu işlemin hukuki unsurunu zedelemez.
- BHarcamayı yetkili müdürün yapması idari unsuru tamamladığı için, 5018 sayılı Kanun kapsamında bütçe izni aranmaksızın işlem geçerli kabul edilir.
- İktisadi unsur olan kamu yararı gerçekleşmiş olsa da, harcamanın bütçe kanunuyla onaylanmamış olması hukuki unsurun eksik olduğunu gösterir.Cevap
- DÖdenek tahsis edilmemiş bir hizmetin piyasadan satın alınması, işlemi kamu harcaması niteliğinden çıkararak tamamen özel gider statüsüne dönüştürür.
- EGenel bütçeli bir idare tarafından yapılmasına rağmen ödeneksiz gerçekleştirilen bu tür harcamalar, dar anlamda değil yalnızca geniş anlamda kamu gideri sayılır.
Cevap
İktisadi unsur olan kamu yararı gerçekleşmiş olsa da, harcamanın bütçe kanunuyla onaylanmamış olması hukuki unsurun eksik olduğunu gösterir.
Bir harcamanın kamu gideri olabilmesi için idari (yetkili merci), iktisadi (kamu yararı) ve hukuki (bütçe kanunu ile izin) unsurları taşıması gerekir. Olayda harcamanın yetkili müdür tarafından yapılması idari unsuru, kamu yararı gözetilmesi ise iktisadi unsuru karşılamaktadır. Ancak harcamanın geçerli olabilmesi için bütçe kanunu ile izin verilmiş (ödenek ayrılmış) olması zorunludur. Bütçede ödenek bulunmaması, harcamanın hukuki unsurunun eksik olduğunu kanıtlar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kamu Giderlerinde Hukuki Unsur (Bütçe Kanunu İzni)