Examkin

Soru

Zorluk: ZorVergi Politikası

Dışa kapalı bir ekonomide faaliyet gösteren maliye otoritesi, eksik istihdam sorununu çözmek amacıyla bir politika paketi tasarlamaktadır. Modelde hanehalkının marjinal tasarruf eğilimi (MPSMPS) 0,400,40 olarak tahmin edilmiştir. Vergi sistemi yalnızca maktu (otonom) vergilerden oluşmakta olup gelire duyarlı oransal bir vergi mekanizması mevcut değildir. Tam istihdam düzeyine ulaşmak için hedeflenen milli gelir artışı 900900 milyar TL'dir.

Buna göre, uygulanacak vergi ve harcama politikalarıyla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. Sistemde oransal gelir vergisi gibi bir otomatik istikrar sağlayıcı bulunmadığından iradi politika uygulanması zorunludur; bütçe dengesi değiştirilmek istenmiyorsa (Haavelmo teoremi), otonom vergiler ve kamu harcamaları eş anlı olarak 900900 milyar TL artırılmalıdır.Cevap
  2. B
    İradi vergi politikası aracı olarak otonom vergiler kullanıldığında, milli geliri 900900 milyar TL artırmak için vergilerin 600600 milyar TL artırılması gerekir.
  3. C
    Vergi çarpanının mutlak değeri harcama çarpanından büyük olduğu için, sadece otonom vergilerin 360360 milyar TL azaltılması hedefe ulaşmak için yeterlidir.
  4. D
    Denk bütçe mekanizması (Haavelmo) sistemde otomatik istikrar sağlayıcı bir işlev gördüğünden, vergi ve harcamaların eş anlı olarak 900900 milyar TL azaltılması ekonomiyi genişletir.
  5. E
    Mevcut maktu vergiler gelir artışına bağlı olarak vergi hasılatını artıracağından (mali sürüklenme), iradi bir müdahaleye gerek kalmaksızın ekonomik denge kendiliğinden sağlanır.

Cevap

Sistemde oransal gelir vergisi gibi bir otomatik istikrar sağlayıcı bulunmadığından iradi politika uygulanması zorunludur; bütçe dengesi değiştirilmek istenmiyorsa, otonom vergiler ve kamu harcamaları eş anlı olarak 900 milyar TL artırılmalıdır.
Sorudaki modelde vergiler sadece maktu (otonom) olduğu için milli gelirdeki dalgalanmalara karşı vergi hasılatı otomatik olarak değişmez; yani sistemde otomatik istikrar sağlayıcı bir mekanizma yoktur. Bu sebeple ekonomiyi tam istihdama taşımak için hükümetin iradi kararlar alması zorunludur. Bütçe dengesini bozmadan (Haavelmo teoremi) gelir artırılmak istenirse, Denk Bütçe Çarpanı (kB=1k_B = 1) devreye girer. Bu durumda, hedeflenen 900 milyar TL'lik gelir artışı için kamu harcamaları ve otonom vergiler eşit miktarda, yani 900 milyar TL artırılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Marjinal Tüketim Eğilimini (c) hesapla.
c=1−MPS=1−0,40=0,60c = 1 - MPS = 1 - 0,40 = 0,60
Çarpan formüllerinde kullanmak üzere tüketime giden payı bulmak için.
2
Kamu Harcamaları (kGk_G) ve Vergi Çarpanını (kTk_T) hesapla.
kG=11−c=10,40=2,5k_G = \frac{1}{1-c} = \frac{1}{0,40} = 2,5 ve kT=−c1−c=−0,600,40=−1,5k_T = \frac{-c}{1-c} = \frac{-0,60}{0,40} = -1,5
İradi harcama ve vergi politikalarının milli gelir üzerindeki nispi etkilerini belirlemek için.
3
Denk Bütçe (Haavelmo) Çarpanını hesapla.
kB=kG+kT=2,5+(−1,5)=1k_B = k_G + k_T = 2,5 + (-1,5) = 1
Bütçe dengesi korunarak (ΔG=ΔT\Delta G = \Delta T) yapılacak bir müdahalenin etkisini ölçmek için.
4
Seçenekleri mekanizmaya göre değerlendir.
Haavelmo denklemine göre ΔY=1×ΔG\Delta Y = 1 \times \Delta G. Dolayısıyla ΔY=900\Delta Y = 900 olması için ΔG=900\Delta G = 900 ve ΔT=900\Delta T = 900 olmalıdır.
Hedeflenen 900 milyar TL'lik genişlemeyi bütçe açığı vermeden sağlamanın matematiksel şartını bulmak için.

Anahtar Kavram

Vergi Çarpanı, Denk Bütçe Çarpanı ve Otomatik İstikrar Sağlayıcılar
Bu soruyu puanla

Konular

Vergi Politikası

Bu konudan daha fazla soru