Examkin

Soru

Zorluk: ZorKamu Giderlerinin Hukuki ve İdari Unsurları

Bir devlet üniversitesinin fen fakültesi dekanlığı, yeni bir genetik araştırma laboratuvarı kurmak üzere harekete geçmiştir. Fakülte dekanı, harcama yetkilisi sıfatıyla ihale sürecini başlatmış ve üniversitenin öz gelirlerinden oluşan banka hesaplarında bu iş için fazlasıyla yeterli nakit bulunduğu tespit edilmiştir. Ancak, söz konusu yatırım projesi için o yılki Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nda üniversite bütçesine tahsis edilmiş herhangi bir tertip veya ödenek bulunmamaktadır.

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve kamu giderlerinin unsurları dikkate alındığında, bu harcamanın gerçekleştirilebilirliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?

  1. Bütçe kanunu ile tahsis edilmiş bir ödenek (yasama izni) bulunmadığından kamu giderinin hukuki unsuru eksiktir ve nakit mevcudiyetine rağmen bu harcama gerçekleştirilemez.Cevap
  2. B
    Üniversitenin hesaplarında yeterli kaynağın bulunması kamu giderinin mali (ekonomik) unsurunu tamamladığından, idari unsur olan harcama yetkilisinin onayıyla işlem hukuken geçerli hale gelir.
  3. C
    Devlet üniversiteleri özel bütçeli idare statüsünde olduğundan, münhasıran kendi öz gelirleriyle finanse edilecek yatırımlar için Bütçe Kanunu'nda ödenek şartı aranmaz.
  4. D
    Laboratuvar kurulumu doğrudan doğruya toplumsal fayda amacı taşıdığından, kamu giderinin temel unsuru olan 'kamusal amaç' gerçekleşmiş sayılır ve ödenek yokluğu harcamaya engel teşkil etmez.
  5. E
    İdari unsuru temsil eden üst yöneticinin (rektör) vereceği sonradan onay ile 'ödenek üstü harcama' prosedürü işletilerek laboratuvarın kurulumu hukuka uygun olarak sağlanabilir.

Cevap

Bütçe kanunu ile tahsis edilmiş bir ödenek (yasama izni) bulunmadığından kamu giderinin hukuki unsuru eksiktir ve nakit mevcudiyetine rağmen bu harcama gerçekleştirilemez.
Doğru seçenek, kamu giderinin hukuki unsurunun yasama organı tarafından verilen harcama yetkisi, yani 'ödenek' olduğunu vurgulayan seçenektir. 5018 sayılı Kanun'un temel kuralı gereği, bütçede ödeneği bulunmayan hiçbir harcama yapılamaz. Bir kurumun banka hesabında trilyonlarca lira nakit parası (öz geliri) bulunsa dahi, o yılın Bütçe Kanunu'nda ilgili proje veya iş için tahsis edilmiş bir 'ödenek' yoksa, harcama yetkilisi de dâhil olmak üzere hiçbir idari makam bu parayı harcama yetkisine sahip değildir. Bu durum, bütçe hakkının (hukuki unsurun) doğrudan bir sonucudur.

Adım Adım Çözüm

1
Kamu giderinin temel unsurlarını (hukuki, idari, mali, iktisadi) senaryo ile eşleştir.
Senaryoda idari unsur (harcama yetkilisi) ve mali unsur (yeterli nakit) mevcuttur.
Harcamanın yapılabilmesi için tüm unsurların hukuka uygun şekilde tamamlanmış olması gerekir.
2
5018 sayılı Kanun'a göre hukuki unsurun şartlarını değerlendir.
Hukuki unsur, yasama organının bütçe kanunu ile harcama izni (ödenek) vermesidir. Senaryoda ödenek olmadığı belirtilmiştir.
Bütçe hakkı yasama organına aittir ve bütçede ödeneği bulunmayan işler için harcama yapılamaz.
3
Nakit varlığının ödenek yokluğunu telafi edip edemeyeceğini analiz et.
Kasada veya bankada ne kadar nakit (öz gelir vb.) olursa olsun, bütçe kanunu ile tahsis edilmiş bir ödenek yoksa o para harcanamaz.
Nakit mevcudiyeti ekonomik bir durumdur, ödenek ise hukuki bir yetkidir. İkisi birbirinin yerine geçemez.

Anahtar Kavram

Kamu Giderinin Hukuki Unsuru ve Bütçe İzni
Bu soruyu puanla

Konular

Kamu Giderlerinin Hukuki ve İdari Unsurları

Bu konudan daha fazla soru