Examkin

Soru

Zorluk: ZorYatırım Değerleme Yöntemleri: Net Bugünkü Değer (NBD)

Bir büyükşehir belediyesi, kentin çöp sorununu çözmek amacıyla entegre bir katı atık bertaraf tesisi kurmayı planlamaktadır. Projenin analiz kolaylığı açısından 22 yıl ile sınırlandırılan maliyet ve fayda akımları aşağıdaki gibidir:

DönemBrüt Sosyal Faydaİşletme Maliyeti
1.1. Yıl200.000 TL200.000 \text{ TL}50.000 TL50.000 \text{ TL}
2.2. Yıl300.000 TL300.000 \text{ TL}50.000 TL50.000 \text{ TL}

Projenin başlangıç (t=0t=0) yatırım maliyeti 300.000 TL300.000 \text{ TL}'dir ve analizde kullanılacak sosyal iskonto oranı %25\%25 olarak belirlenmiştir.

Buna göre, projenin Net Bugünkü Değeri (NBD) hesaplandığında bulunacak sonuç ve projeye ilişkin alınması gereken karar aşağıdakilerden hangisidir?

  1. NBD=−20.000 TL\text{NBD} = -20.000 \text{ TL}; proje reddedilmelidir.Cevap
  2. B
    NBD=+100.000 TL\text{NBD} = +100.000 \text{ TL}; proje kabul edilmelidir.
  3. C
    NBD=−20.000 TL\text{NBD} = -20.000 \text{ TL}; kamu projelerinde kâr amacı güdülmediğinden proje kabul edilmelidir.
  4. D
    NBD=+52.000 TL\text{NBD} = +52.000 \text{ TL}; proje kabul edilmelidir.
  5. E
    NBD=+280.000 TL\text{NBD} = +280.000 \text{ TL}; proje kabul edilmelidir.

Cevap

Projenin Net Bugünkü Değeri −20.000 TL-20.000 \text{ TL}'dir ve sıfırdan küçük olduğu için proje reddedilmelidir.
Net Bugünkü Değer (NBD), gelecekte elde edilecek net faydaların (brüt fayda eksi işletme maliyeti) iskonto edilerek bugüne indirgenmesi ve bulunan toplamdan başlangıç yatırım maliyetinin çıkarılmasıyla elde edilir. Soruda 1.1. yılın net faydası 150.000 TL150.000 \text{ TL}, 2.2. yılın net faydası 250.000 TL250.000 \text{ TL}'dir. %25\%25 faiz oranıyla iskonto edildiğinde faydaların bugünkü değerleri sırasıyla 120.000 TL120.000 \text{ TL} ve 160.000 TL160.000 \text{ TL} olur. İkisinin toplamı olan 280.000 TL280.000 \text{ TL}'den 300.000 TL300.000 \text{ TL}'lik ilk yatırım maliyeti çıkarıldığında NBD, −20.000 TL-20.000 \text{ TL} olarak bulunur. NBD sıfırdan küçük olduğu için projenin toplumsal maliyeti faydasından yüksektir ve proje reddedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Yıllara göre net sosyal faydaların hesaplanması.
1.1. Yıl Net Fayda: 200.000−50.000=150.000 TL200.000 - 50.000 = 150.000 \text{ TL}. 2.2. Yıl Net Fayda: 300.000−50.000=250.000 TL300.000 - 50.000 = 250.000 \text{ TL}.
Maliyet-fayda analizinde NBD hesaplanırken brüt faydalar değil, ilgili dönemin işletme maliyetleri düşüldükten sonra kalan net sosyal faydalar dikkate alınır.
2
Net faydaların bugünkü değerlerinin (BD) bulunması.
1.1. Yıl BD: 150.000/(1+0,25)1=150.000/1,25=120.000 TL150.000 / (1 + 0,25)^1 = 150.000 / 1,25 = 120.000 \text{ TL}. 2.2. Yıl BD: 250.000/(1+0,25)2=250.000/1,5625=160.000 TL250.000 / (1 + 0,25)^2 = 250.000 / 1,5625 = 160.000 \text{ TL}.
Gelecekte elde edilecek faydaların bugünkü değerini bulmak için, %25\%25'lik sosyal iskonto oranı ile her dönem kendi yılına göre iskonto edilmelidir.
3
Net Bugünkü Değerin (NBD) hesaplanması.
Toplam Faydaların BD'si: 120.000+160.000=280.000 TL120.000 + 160.000 = 280.000 \text{ TL}. NBD =280.000−300.000=−20.000 TL= 280.000 - 300.000 = -20.000 \text{ TL}.
NBD, gelecekteki net faydaların bugünkü değerleri toplamından, başlangıç (t=0t=0) yatırım maliyetinin çıkarılmasıyla bulunur.
4
Yatırım kararının verilmesi.
NBD<0\text{NBD} < 0 olduğundan yatırım reddedilmelidir.
NBD'nin sıfırdan küçük olması, projenin topluma sağladığı faydaların maliyetlerini karşılamadığını ve sosyal refahı azaltacağını gösterir.

Anahtar Kavram

Net Bugünkü Değer (NBD) Yöntemi ile Kamu Yatırımlarının Değerlemesi
Bu soruyu puanla

Konular

Yatırım Değerleme Yöntemleri: Net Bugünkü Değer (NBD)

Bu konudan daha fazla soru