Bütçe Sistemleri

Performans Esaslı Program Bütçe Sistemi (PEPB) mimarisinde; kamu idarelerinin stratejik amaçları doğrultusunda belirlenen performans hedeflerinin tanımlandığı ve performans göstergeleri ile izleme ve değerlendirme süreçlerinin yürütüldüğü temel bütçeleme birimi aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu mali yönetiminde yönetsel rasyonelliği sağlamak ve bütçeyi sadece bir harcama kontrol aracı olmaktan çıkarıp verimlilik odaklı bir yönetim aracına dönüştürmek amacıyla $1949$ yılında Hoover Komisyonu Raporu ile önerilen Performans Bütçe Sistemi'nin temel uygulama yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu mali yönetiminde program bütçe sistemini; harcamaları personel, kira veya kırtasiye gibi nesnel kalemlere ayıran "Geleneksel Bütçe" sisteminden ayıran ve verimlilik ile birim maliyetlere odaklanan "Performans Bütçe" sisteminden farklı kılan temel uygulama esası aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu mali yönetiminde rasyonelliği sağlamayı amaçlayan Planlama, Programlama ve Bütçeleme Sistemi (PPBS) ile ilgili olarak; uzun vadeli stratejik amaçların somut uygulama adımlarına dönüştürüldüğü, alternatiflerin analitik yöntemlerle değerlendirildiği ve genellikle beş yıllık bir süreci kapsayan 'programlama' evresi hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir kamu idaresi, stratejik planındaki 'Eğitim Kalitesinin Artırılması' amacına yönelik olarak hazırladığı bütçe teklifinde; 'Mesleki Eğitim Programı' altında 'Nitelikli İşgücü Yetiştirilmesi' alt programını ve bu alt programa bağlı 'Laboratuvar Modernizasyonu' faaliyetini kurgulamıştır.

İdarenin bu süreçte belirlediği aşağıdaki performans göstergesi ve sınıflandırma eşleşmelerinden hangisi, Performans Esaslı Program Bütçe (PEPB) sisteminin standartlarına göre hatalı bir tanımlamadır?

Peter Pyhrr tarafından geliştirilen ve kamu kaynaklarının tahsisinde 'artırımcı' yaklaşımı reddeden Sıfır Tabanlı Bütçe Sistemi’nde (STBS), her bir faaliyetin maliyet ve faydasını içeren karar paketleri oluşturulmaktadır. Bütçe hazırlık sürecinin kritik bir evresi olan bu aşamadan sonra, hazırlanan paketlerin belirli kriterlere göre üst yönetimce değerlendirilmesi ve önceliklendirilmesi süreci işletilir.

Buna göre, Sıfır Tabanlı Bütçe Sistemi'nde 'sıralama' (ranking) olarak adlandırılan bu sürecin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Bir ülkede kamu harcamalarının planlanmasında, kaynakların hangi kurumsal birim tarafından harcandığından ziyade; "ulaşım altyapısının modernizasyonu" veya "tarımsal verimliliğin artırılması" gibi toplumsal ihtiyaçları karşılamaya yönelik ana hizmet kategorilerine tahsis edilmesi ve bu kategorilerin nihai çıktıları üzerinden değerlendirilmesi benimsenmiştir. Bu yaklaşım, bütçe ödeneklerinin geleneksel "girdi" temelinden "amaç ve çıktı" temeline kaydırılmasını öngören hangi bütçe sistemini ifade etmektedir?

Kamu mali yönetiminde kaynak tahsisini optimize etmek amacıyla kullanılan Sıfır Tabanlı Bütçe Sistemi'nde (STBS), bütçe tekliflerinin 'karar paketleri' üzerinden gerekçelendirilmesi ve değerlendirilmesi süreci esastır. Bu sistemin işleyiş mantığına ve karar paketlerinin özelliklerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Peter Pyhrr tarafından $1970$'li yıllarda geliştirilen Sıfır Tabanlı Bütçe Sistemi (STBS), bütçe hazırlık sürecinde geçmiş yılın ödeneklerini bir hak olarak görmeyen radikal bir yaklaşımı temsil eder. Bu sistemde her bir faaliyet alanı için hazırlanan "karar paketleri", hizmetin farklı düzeylerde sunulması durumunda ortaya çıkacak maliyet ve faydaları analiz eder.

Buna göre, STBS'nin işleyiş mekanizması ve karar paketlerinin sıralanması (ranking) süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi sistemin temel mantığını doğru şekilde yansıtmaktadır?

Kamu idarelerinde bütçe ödeneklerinin; personel giderleri, kira veya kırtasiye alımları gibi 'nesnel kalemler' yerine; 'bulaşıcı hastalıklarla mücadele' veya 'okullaşma oranının artırılması' gibi belirli toplumsal hedefler (amaçlar) ve bu amaçlara yönelik hazırlanan hizmet grupları bazında tahsis edildiği bütçe sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu bütçesini sadece devletin gelir ve giderlerini gösteren bir belge olarak değil; ülkenin toplam kaynakları (arz) ile bu kaynakların tüketim, yatırım ve dış ticaret gibi alanlardaki kullanımı (talep) arasındaki dengeyi yansıtan makroekonomik bir analiz aracı olarak tanımlayan bütçe sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu mali yönetiminde Peter Pyhrr tarafından geliştirilen ve geleneksel bütçelemedeki "artırımcı" (incremental) yaklaşımı reddeden Sıfır Tabanlı Bütçe Sistemi'nde (STBS), bütçe hazırlık sürecinde her bir faaliyetin yeniden gerekçelendirilmesi amacıyla başvurulan temel operasyonel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Bir kamu idaresinin bütçe hazırlık sürecinde, ödeneklerin planlanmasında 'yakıt alımı', 'araç bakımı' veya 'teknik personel istihdamı' gibi nesnel kalemlerin (girdilerin) ötesine geçilerek; 'ulusal enerji arz güvenliğinin artırılması' gibi stratejik bir hedefin gerçekleştirilmesi amacıyla yürütülen faaliyet dizilerinin (yenilenebilir enerji teşvikleri, şebeke modernizasyonu vb.) bir bütün olarak değerlendirilmesi ve kaynakların bu hedeflere yönelik gruplandırılması esas alınmaktadır.

Bu bütçeleme yaklaşımının temel felsefesi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi Program Bütçe Sistemi'nin Geleneksel (Nesnel) Bütçe Sistemi'nden temel farkını ortaya koyar?

Geleneksel (Klasik) bütçe sisteminde bütçe hazırlık sürecinin temel dayanağı olan 'artımcılık' (incrementalism) yaklaşımı, yeni dönem bütçesinin bir önceki yılın harcama düzeyleri üzerine belirli oranlarda eklemeler yapılarak oluşturulmasını öngörür. Bu yaklaşımın kamu kaynaklarının tahsisi ve harcamacı birimlerin yönetsel davranışları üzerindeki etkisine ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Bütçeyi sadece devlet tüzel kişiliğinin gelir ve giderlerini gösteren bir finansal belge (mali bütçe) olmaktan çıkarıp; kamu bütçesi rakamlarını ulusal gelir hesaplarıyla ilişkilendirerek, tüm ekonominin toplam kaynakları ve bu kaynakların kullanım yerleri arasındaki makroekonomik dengeyi yansıtan bir projeksiyon aracı haline getiren sistem aşağıdakilerden hangisidir?

$5018$ sayılı Kanun’da yapılan düzenlemelerle $2021$ yılından itibaren tam kapsamlı olarak uygulanmaya başlanan bütçe reformu; kamu kaynaklarının yönetimini geleneksel girdi odaklı yaklaşımdan, sonuç odaklı programatik bir yapıya dönüştürmüştür. Bu yeni mimaride; bütçe ödeneklerinin harcama birimlerine tahsis edilme biçimi ile performansın izlenmesine yönelik kurgulanan hiyerarşik yapı arasındaki ilişki düşünüldüğünde, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir kamu kurumunun mali yönetim stratejisinde, ödeneklerin 'akaryakıt alımı', 'bakım-onarım' veya 'personel mesai ücretleri' gibi girdiler temelinde sınıflandırılması terk edilerek; 'orman yangınlarıyla mücadele', 'siber güvenlik altyapısının güçlendirilmesi' veya 'kırsal kalkınmanın desteklenmesi' gibi belirli toplumsal çıktılara hizmet eden gruplar altında toplanması benimsenmiştir.

Buna göre, Program Bütçe Sistemi'ne geçişi ifade eden bu yeni yaklaşımda, bütçeleme sürecinin temel karakteristiği aşağıdakilerden hangisidir?

Planlama, Programlama ve Bütçeleme Sistemi (PPBS) kapsamında; uzun vadeli stratejik amaçlar ile kısa vadeli bütçe ödenekleri arasında bir köprü görevi üstlenen, alternatif hizmet projelerinin maliyet-fayda ve maliyet-etkinlik analizleri gibi analitik yöntemlerle değerlendirilerek seçildiği evre aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu mali yönetiminde rasyonelliği en üst düzeye çıkarmayı hedefleyen Planlama, Programlama ve Bütçeleme Sistemi (PPBS) ve bu sistemin işleyiş aşamalarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Planlama, Programlama ve Bütçeleme Sistemi (PPBS), kamu mali yönetiminde kaynak tahsisini analitik yöntemlere dayandıran rasyonel bir yaklaşımdır. Sistemin stratejik amaçlar ile yıllık ödenekler arasında köprü kuran ve genellikle 5 yıllık bir dönemi kapsayan programlama evresini, performans bütçe sisteminden ayıran temel karakteristik özellik aşağıdakilerden hangisidir?