Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorMenkul Kıymetler Envanteri ve Değerlemesi

İşletme, 20252025 yılı Aralık ayı içerisinde geçici yatırım amacıyla aşağıdaki işlemleri gerçekleştirmiştir:

İşlem TarihiMenkul Kıymet Detayıİşlem Tutarı
01.12.202501.12.2025Nominal değeri 30.00030.000 TL olan hisse senetleri30.00030.000 TL (+ 600600 TL komisyon)
01.12.202501.12.2025Nominal değeri 100.000100.000 TL, %12\%12 yıllık faizli, 11 Temmuz - 11 Ocak faiz ödemeli özel kesim tahvili107.000107.000 TL (İşlemiş faiz dahil)

31.12.202531.12 .2025 tarihinde yapılan envanter çalışmalarında hisse senetlerinin borsa rayicinin 26.00026.000 TL olduğu tespit edilmiş ve değer düşüklüğünün sürekli olduğu anlaşılarak ihtiyatlılık kavramı gereği karşılık ayrılmasına karar verilmiştir. Tahvil için ise dönem sonu değerleme işlemleri yapılmıştır.

Buna göre, işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapacağı envanter ve değerleme kayıtlarının 20252025 yılı dönem karı üzerindeki net etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 3.0003.000 TL azalışCevap
  2. B
    3.6003.600 TL azalış
  3. C
    4.0004.000 TL azalış
  4. D
    2.0002.000 TL artış
  5. E
    4.6004.600 TL azalış

Cevap

Dönem sonu kayıtları sonucunda ortaya çıkan 4.0004.000 TL karşılık gideri ile 1.0001.000 TL faiz gelirinin netleşmesiyle dönem karı 3.0003.000 TL azalır.
İşletmenin dönem sonunda yapacağı envanter kayıtları; hisse senetleri için ayrılan 4.0004.000 TL tutarındaki değer düşüklüğü karşılık gideri (borç kaydı) ve tahviller için hesaplanan 1.0001.000 TL tutarındaki faiz geliri tahakkukundan (alacak kaydı) oluşur. Karşılaştırıldığında gider tutarı gelirden 3.0003.000 TL fazla olduğu için dönem karında bu tutarda bir azalış meydana gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Hisse senedi değer düşüklüğü karşılığının hesaplanması
30.00030.000 TL (Alış Bedeli) - 26.00026.000 TL (Borsa Rayici) = 4.0004.000 TL
VUK ve Tekdüzen Hesap Planı'na göre hisse senetleri alış bedeli ile değerlenir; ancak değer düşüklüğü sürekli ise ihtiyatlılık gereği karşılık ayrılır.
2
Tahvilin satın alma tarihindeki işlemiş faizinin ayrılması
100.000×%12×(5/12)=5.000100.000 \times \%12 \times (5/12) = 5.000 TL
11 Temmuz - 11 Aralık arası 55 aylık faiz, satın alma bedelinin içindedir ve tahvilin maliyetinden (anaparasından) arındırılmalıdır.
3
Tahvilin dönem sonu kıst getirisinin (faiz tahakkuku) hesaplanması
100.000×%12×(1/12)=1.000100.000 \times \%12 \times (1/12) = 1.000 TL
11 Aralık - 3131 Aralık arası 11 aylık süre için işletmenin hak ettiği faiz geliri, tahakkuk esası gereği dönem karına eklenmelidir.
4
Net etkinin belirlenmesi
−4.000-4.000 TL (654 Karşılık Giderleri) + 1.0001.000 TL (642 Faiz Gelirleri) = −3.000-3.000 TL
Gider ve gelir hesaplarının dönem kar/zarar hesabı üzerindeki netleşmiş sonucu bulunur.

Anahtar Kavram

Menkul kıymetlerin dönem sonu değerlemesinde ihtiyatlılık (karşılık ayırma) ve tahakkuk (kıst getiri) esaslarının uygulanması.

İpuçları

1
Envanter kayıtları dediği için sadece dönem sonu (31.1231.12) düzeltme ve değerleme kayıtlarını düşünmelisiniz.
2
Hisse senetlerinde alış komisyonu maliyete eklenmez, ancak tahvillerde satın alma anına kadar işlemiş faizler maliyetten düşülür.
3
Karşılık ayırma işlemi dönem karını azaltan bir gider, faiz tahakkuku ise dönem karını artıran bir gelirdir.

Daha Fazla Pratik

Menkul kıymetlerin bir sonraki dönemde karlı veya zararlı satılması durumunda karşılıkların iptali ve vergi matrahı ilişkisini inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Menkul Kıymetler Envanteri ve Değerlemesi

Bu konudan daha fazla soru