Soru

Zorluk: OrtaMenkul Kıymetler Envanteri ve Değerlemesi

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihi itibarıyla geçici yatırım amacıyla portföyünde bulundurduğu hisse senetlerine ilişkin envanter bilgileri aşağıdaki gibidir:

Hisse Senedi TürüAlış BedeliBorsa Rayici
A İşletmesi Hisse Senetleri120.000120.000 TL105.000105.000 TL
B İşletmesi Hisse Senetleri90.00090.000 TL98.00098.000 TL

İşletme, dönem sonunda gerekli değerleme işlemlerini Muhasebenin Temel Kavramları'na uygun olarak yerine getirdiğine göre, yapılması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 654 KARŞILIK GİDERLERİ 15.00015.000 (Borçlu) / 119 MENKUL KIYMET DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI 15.00015.000 (Alacaklı)Cevap
  2. B
    654 KARŞILIK GİDERLERİ 7.0007.000 (Borçlu) / 119 MENKUL KIYMET DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI 7.0007.000 (Alacaklı)
  3. C
    110 HİSSE SENETLERİ 8.0008.000 (Borçlu) / 644 KONUSU KALMAYAN KARŞILIKLAR 8.0008.000 (Alacaklı)
  4. D
    653 KOMİSYON GİDERLERİ 15.00015.000 (Borçlu) / 119 MENKUL KIYMET DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI 15.00015.000 (Alacaklı)
  5. E
    654 KARŞILIK GİDERLERİ 15.00015.000 (Borçlu) / 110 HİSSE SENETLERİ 15.00015.000 (Alacaklı)

Cevap

Dönem sonunda sadece A işletmesi hisselerindeki 15.00015.000 TL tutarındaki değer azalışı için karşılık gideri kaydı yapılmalıdır.
Doğru kayıt, ihtiyatlılık kavramı uyarınca sadece A işletmesinin hisse senetlerinde meydana gelen 15.00015.000 TL tutarındaki değer düşüklüğünü dikkate alır. Bu düşüklük için '654 Karşılık Giderleri' hesabı borçlandırılırken, aktif düzenleyici bir hesap olan '119 Menkul Kıymet Değer Düşüklüğü Karşılığı' hesabı alacaklandırılır. B işletmesi hisselerindeki değer artışı ise henüz satışı yapılmadığı (kar gerçekleşmediği) için muhasebeleştirilmez.

Adım Adım Çözüm

1
Menkul kıymetlerin alış bedelleri ile borsa rayiçlerini karşılaştırarak değer değişimlerini tespit edin.
A hisselerinde 15.00015.000 TL (120.000105.000120.000 - 105.000) değer azalışı, B hisselerinde ise 8.0008.000 TL (98.00090.00098.000 - 90.000) değer artışı olduğu görülür.
Değerleme işleminin temel dayanağı maliyet bedeli ile piyasa değerinin karşılaştırılmasıdır.
2
Muhasebenin temel kavramlarını uygulayın.
İhtiyatlılık kavramı gereği, muhtemel zararlar (değer azalışları) için karşılık ayrılırken; muhtemel karlar (değer artışları) realize edilene kadar kaydedilmez.
İşletmenin risklere karşı korunması ve mali tabloların gerçeği yansıtması sağlanır.
3
Yalnızca değer azalışı gösteren menkul kıymet için muhasebe kaydını oluşturun.
15.00015.000 TL tutarındaki azalış için '654 Karşılık Giderleri' borçlandırılır ve '119 Menkul Kıymet Değer Düşüklüğü Karşılığı' alacaklandırılır.
Tekdüzen Hesap Planı kurallarına göre menkul kıymet değer düşüklükleri karşılık yöntemiyle izlenir.

Anahtar Kavram

Menkul Kıymetlerin Değerlemesi ve İhtiyatlılık Kavramı

İpuçları

1
İhtiyatlılık kavramına göre işletmenin olası zararları için hemen önlem alınır, ancak olası karlar için beklenir.
2
Değer artışı olan hisseleri görmezden gelip, sadece alış bedelinin altına düşen hisseler için hesaplama yapmalısınız.
3
Sadece A hisselerindeki 15.00015.000 TL'lik düşüşü 654 ve 119 numaralı hesapları kullanarak kaydetmeniz gerekiyor.

Daha Fazla Pratik

Değer düşüklüğü karşılığı ayrılmış bir menkul kıymet bir sonraki yıl maliyet bedelinin üzerinde satıldığında hangi hesapların kullanılacağını inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla