Soru

Zorluk: ZorMenkul Kıymetler Envanteri ve Değerlemesi

İşletme, 20252025 yılı içerisinde menkul kıymet portföyüne yönelik şu işlemleri gerçekleştirmiştir:

Menkul Kıymet TürüAlış TarihiAlış Bedeli / Nominal31.12.2025 Verisi
(A) Hisse Senedi01.10.20255050 TL (1.000 Adet)4242 TL (Borsa Rayici)
Kamu Kesimi Tahvili01.11.2025100.000100.000 TL (Nominal)%12\%12 (Yıllık Faiz Oranı)

İşletme, hisse senetlerini satın alırken ayrıca 500500 TL komisyon ödemiş ve bu tutarı ilgili gider hesabına kaydetmiştir. 31.12.202531.12.2025 tarihindeki değerleme çalışmalarında (A) hisse senetlerindeki değer kaybının sürekli olduğu tespit edilmiştir. Tahvilin anapara ve faiz tahsilatı ise bir yıl sonra vade sonunda yapılacaktır.

Buna göre, işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapacağı envanter ve değerleme kayıtlarının dönem kârı üzerindeki toplam etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 6.0006.000 TL azalışCevap
  2. B
    6.5006.500 TL azalış
  3. C
    8.0008.000 TL azalış
  4. D
    7.0007.000 TL azalış
  5. E
    2.0002.000 TL artış

Cevap

Dönem kârı üzerinde toplamda 6.0006.000 TL'lik bir azalış etkisi meydana gelir.
Doğru yanıt olan 6.0006.000 TL azalış, iki temel envanter kaydının birleşimidir. İlk olarak, hisse senetlerinde meydana gelen 8.0008.000 TL'lik sürekli değer kaybı için '654 Karşılık Giderleri' hesabı borçlandırılarak gider yazılır. İkinci olarak, kamu tahvilinden elde edilen 22 aylık (Kasım-Aralık) faiz getirisi olan 2.0002.000 TL, henüz tahsil edilmese de '642 Faiz Gelirleri' hesabına alacak kaydedilerek döneme gelir olarak yansıtılır. Bu iki işlemin neticesinde (2.0008.0002.000 - 8.000) işletmenin kârı 6.0006.000 TL azalır.

Adım Adım Çözüm

1
Hisse senedi değer düşüklüğü karşılığını hesapla
1.000 adet×(5042)=8.0001.000 \text{ adet} \times (50 - 42) = 8.000 TL
VUK ve Tekdüzen Hesap Planı'na göre borsa rayici maliyetin altına düşen ve düşüşü sürekli olan hisse senetleri için ihtiyatlılık gereği karşılık ayrılır.
2
Tahvil faiz geliri tahakkukunu hesapla
100.000×0,12×(2/12)=2.000100.000 \times 0,12 \times (2/12) = 2.000 TL
Dönemsellik ilkesi uyarınca, henüz vadesi gelmemiş olsa da cari döneme ait olan faiz gelirlerinin (Kasım ve Aralık ayları) tahakkuk ettirilerek gelire alınması gerekir.
3
Dönem kârı üzerindeki net etkiyi belirle
2.000 (Gelir)8.000 (Gider)=6.0002.000 \text{ (Gelir)} - 8.000 \text{ (Gider)} = -6.000 TL
Envanter ve değerleme kayıtları sonucunda oluşan gelir ve giderlerin farkı, net kârı veya zararı etkiler.

Anahtar Kavram

Menkul kıymetlerde değerleme yapılırken hisse senetleri için ihtiyatlılık, tahviller için dönemsellik ilkesi ön plandadır.

İpuçları

1
Hisse senetlerinde alış bedeli ile borsa rayici arasındaki farkı ve tahvil için geçen süreyi (ay olarak) belirleyin.

Daha Fazla Pratik

Menkul kıymet satış kârı/zararı hesaplamalarında komisyonun etkisini içeren bir soru ile pekiştirme yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla