Examkin

Dönen Varlıklar

663 soru

Soru 301Soru →

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli genel geçici mizanında "102 Bankalar" hesabının borç kalanı 145.000145.000 TL'dir. Dönem sonu envanter işlemleri sırasında yapılan incelemelerde şu hususlar tespit edilmiştir:

* Banka tarafından işletme lehine tahsil edilen 8.5008.500 TL tutarındaki faizin kayıtlara alınmadığı,
* Bankanın kestiği 400400 TL tutarındaki banka masrafının kaydedilmediği,
* Bir müşteriden gelen 15.00015.000 TL tutarındaki havalenin, muhasebe kayıtlarına 5.0005.000 TL olarak geçtiği.

Bu bilgilere göre, işletmenin 31.12.202531.12 .2025 tarihli bilançosunda yer alacak "102 Bankalar" hesabının doğru tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 163.100163.100

Cevap

İşletmenin bilançosunda yer alacak banka hesabı tutarı 163.100163.100 TL olmalıdır.
İşletmenin mizanındaki bakiye, envanter sırasında tespit edilen ancak kayda alınmamış işlemlere göre düzeltilmelidir. 145.000145.000 TL olan mizan bakiyesine, unutulan 8.5008.500 TL faiz geliri eklenir ve kaydedilmeyen 400400 TL masraf düşülür. Müşteri havalesinde ise 15.00015.000 TL yerine 5.0005.000 TL kaydedildiği için eksik kalan 10.00010.000 TL'lik farkın da banka hesabına eklenmesi gerekir. Sonuç olarak 145.000+8.500−400+10.000=163.100145.000 + 8.500 - 400 + 10.000 = 163.100 TL tutarına ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Kayıt dışı kalan faiz gelirini banka bakiyesine eklemek.
145.000+8.500=153.500145.000 + 8.500 = 153.500 TL
Bankanın tahsil ettiği faiz işletmenin varlığını artıran bir unsurdur.
2
Kaydedilmemiş banka masrafını bakiyeden düşmek.
153.500−400=153.100153.500 - 400 = 153.100 TL
Banka masrafları aktif karakterli banka hesabında azalış meydana getirir.
3
Eksik kaydedilen havale tutarı için düzeltme farkını hesaplayıp eklemek.
15.000−5.000=10.00015.000 - 5.000 = 10.000 TL fark; 153.100+10.000=163.100153.100 + 10.000 = 163.100 TL
Asıl tutar 15.00015.000 TL iken 5.0005.000 TL kaydedildiği için aradaki 10.00010.000 TL'lik eksik kayıt bakiyeyi artıracak şekilde düzeltilmelidir.

Anahtar Kavram

Banka Hesabı Mutabakatı ve Envanter Kayıtları

İpuçları

1
Bankanın işletme lehine yaptığı işlemler bakiyeyi artırırken, işletme aleyhine (masraf vb.) işlemler bakiyeyi azaltır.
2
Hatalı kaydedilen meblağlar için sadece 'olması gereken' ile 'yapılan' arasındaki farkın ne yönde etki edeceğine odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Banka mutabakatı sırasında sadece işletme kayıtlarının değil, banka ekstresindeki 'yoldaki paralar' veya 'henüz ödenmemiş çekler' gibi unsurların da gerçek bakiyeyi nasıl etkilediğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 302Soru →

İşletme, %20\%20 KDV dahil 240.000240.000 TL tutarındaki ticari malı yarısı senetli, yarısı veresiye (senetsiz) olarak satmıştır. Bir süre sonra, senetli alacağın tamamı vadesinden önce %10\%10 nakit iskontosu yapılarak tahsil edilmiştir. Buna göre, senetli alacağın iskontolu tahsiline ilişkin yapılacak muhasebe kaydında "611 Satış İskontoları" hesabına kaydedilecek tutar aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 10.00010.000 TL

Cevap

Senetli alacak üzerinden hesaplanan brüt iskontodan KDV ayrıştırıldıktan sonra kalan 10.00010.000 TL tutarındaki net iskonto miktarıdır.
Doğru yanıt olan tutar, senetli alacak olan 120.000120.000 TL'nin %10\%10 iskontosu (12.00012.000 TL) içindeki KDV'nin (12.000/1,20=10.00012.000 / 1,20 = 10.000 TL) düşülmesiyle elde edilir. Bu işlem, ticari alacağın net değerini ve satış gelirindeki azalmayı doğru yansıtır.

Adım Adım Çözüm

1
Senetli alacak tutarını belirleyin.
240.000 TL/2=120.000 TL240.000 \text{ TL} / 2 = 120.000 \text{ TL}
Satışın yarısının senetli olduğu belirtilmiştir.
2
Uygulanan brüt (toplam) iskonto tutarını hesaplayın.
120.000 TL×%10=12.000 TL120.000 \text{ TL} \times \%10 = 12.000 \text{ TL}
Senetli alacağın tamamına %10\%10 nakit iskontosu uygulanmıştır.
3
611 Satış İskontoları hesabına yazılacak KDV hariç net tutarı bulun.
12.000 TL/1,20=10.000 TL12.000 \text{ TL} / 1,20 = 10.000 \text{ TL}
Nakit iskontoları satışın matrahını azalttığı için KDV ayrıştırılarak kaydedilmelidir. Aradaki 2.0002.000 TL fark ise "191 İndirilecek KDV" hesabına borç kaydedilir.

Anahtar Kavram

Ticari Alacakların Tahsilatı ve Satış İskontolarının KDV Ayrıştırması

İpuçları

1
Satışın tamamı değil, sadece senetli kısmının tahsil edildiğine dikkat edin.
2
İskonto tutarı KDV dahil bir indirimdir; 611 hesabına ise net (matrah) tutar yazılır.
3
Önce 120.000120.000 TL üzerinden %10\%10 iskontoyu bulun, sonra bu rakamı 1,201,20'ye bölerek net tutara ulaşın.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu 'Alacak Senedinin protesto edilmesi ve protesto masrafları' bağlamında çözerek ticari alacaklar konusunu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Toplam tahsil edilen nakdi bularak da gidebilirsiniz: 120.000−12.000=108.000120.000 - 12.000 = 108.000 TL (Kasa borç). Kalan 12.00012.000 TL'lik farkı ise matrah ve KDV olarak ikiye bölün.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 303Soru →

İşletme, önceki dönemde şüpheli hale gelen ve tamamı (120.000120.000 TL) için karşılık ayırdığı senetli bir ticari alacağının, cari dönemde 80.00080.000 TL'lik kısmını banka aracılığıyla tahsil etmiş; kalan kısmın ise tahsil imkanının kalmadığını (değersiz hale geldiğini) belgeleyerek tespit etmiştir. Buna göre, yapılacak tahsilat ve kayıt silme günlüğü kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı hesabı 120.000120.000 TL borçlandırılır.

Cevap

129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı hesabı 120.000120.000 TL borçlandırılır.
İşletme alacağın tamamı (120.000120.000 TL) için karşılık ayırdığına göre, bu alacakla ilgili riskin tamamını önceki dönemde giderleştirmiştir. Cari dönemde alacağın tamamı tasfiye edildiği (bir kısmı nakden, bir kısmı değersizleşerek) için, bu alacağı takip eden 128 numaralı hesap ile düzenleyici hesabı olan 129 numaralı hesabın tamamen kapatılması gerekir. 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı hesabı aktif düzenleyici (pasif karakterli) bir hesap olduğu için kapatılırken 120.000120.000 TL borçlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Tahsilat tutarının kaydı
102 Bankalar hesabına 80.00080.000 TL borç kaydı yapılır.
Varlıklardaki artış borç taraflıdır.
2
Şüpheli alacak hesabının kapatılması
128 Şüpheli Ticari Alacaklar hesabı 120.000120.000 TL alacaklandırılır.
Alacağın bir kısmı tahsil edilmiş, kalanı ise değersizleşmiştir; bu nedenle hesabın tamamen kapatılması gerekir.
3
Karşılık hesabının kapatılması ve gelir kaydı
129 hesabı 120.000120.000 TL borçlandırılırken, 644 hesabı 80.00080.000 TL alacaklandırılır.
Tamamı karşılık ayrılmış bir alacak tahsil edildiğinde, tahsil edilen tutar kadar gelir (644) yazılır; kalan karşılık ise değersizleşen kısmı mahsup etmek için kullanılır.

Anahtar Kavram

Şüpheli Alacakların Tahsilatı ve Karşılık İptali

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrılmamış bir alacağın değersizleşmesi durumunda yapılacak kaydı inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 304Soru →

İşletme, 11 Aralık 20252025 tarihinde yıllık %40\%40 basit faiz getirili, 66 ay vadeli 300.000300.000 TL tutarında bir mevduat hesabı açtırmıştır. Vade sonu olan 11 Haziran 20262026 tarihinde anapara ve faiz tutarı birlikte tahsil edilecektir. Dönemsellik kavramı gereği 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapılması gereken envanter kaydı aşağıdakilerden hangisidir? (Stopaj ve diğer yasal kesintiler ihmal edilecektir.)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 181 GELİR TAHAKKUKLARI 10.000 (Borç) / 642 FAİZ GELİRLERİ 10.000 (Alacak)

Cevap

31 Aralık tarihinde, Aralık ayına isabet eden 10.000 TL tutarındaki faiz geliri, 181 Gelir Tahakkukları hesabına borç ve 642 Faiz Gelirleri hesabına alacak kaydedilerek muhasebeleştirilmelidir.
Dönemsellik kavramı gereği, işletmenin 11 Aralık - 3131 Aralık tarihleri arasında hak kazandığı 11 aylık faiz geliri (10.00010.000 TL), henüz tahsil edilmemiş olsa dahi 2025 yılının geliri olarak '642 Faiz Gelirleri' hesabında gösterilmelidir. Tahsilat henüz gerçekleşmediği için bu tutar aktif bir hesap olan '181 Gelir Tahakkukları' hesabında izlenir.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam faiz tutarının hesaplanması
300.000×0,40×(6/12)=60.000300.000 \times 0,40 \times (6/12) = 60.000 TL
Vade sonuna kadar elde edilecek toplam brüt faiz getirisini bulmak için basit faiz formülü kullanılır.
2
2025 yılına (Aralık ayı) isabet eden payın hesaplanması
300.000×0,40×(1/12)=10.000300.000 \times 0,40 \times (1/12) = 10.000 TL
Dönemsellik kavramı gereği, sadece raporlama dönemine (Aralık 2025) ait olan gelir tutarı belirlenmelidir.
3
Tahakkuk kaydının oluşturulması
181 (Borç) 10.000 / 642 (Alacak) 10.000
Gelir hak edilmiş ancak henüz tahsil edilmemiştir. Bu durum 'Gelir Tahakkukları' hesabının borçlandırılmasını ve ilgili gelir hesabının alacaklandırılmasını gerektirir.

Anahtar Kavram

Dönemsellik kavramı ve tahakkuk esası uyarınca, gelirin nakden tahsil edilip edilmediğine bakılmaksızın ilgili olduğu dönemde kaydedilmesi gerekir.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir mantıkla, peşin ödenen kira giderlerinin dönem sonu ayar kayıtlarını inceleyerek 180 ve 280 hesapları arasındaki farkı pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 305Soru →

İşletme, 01.12.202501.12.2025 tarihinde veresiye (senetsiz) olarak 10.00010.000 ABD Doları tutarında ticari mal satmıştır. Satış tarihindeki kur 11 = = 30 TL′dir.Do¨nemsonuolan TL'dir. Dönem sonu olan 31.12.2025 tarihindekur tarihinde kur 1 = 3333 TL olarak belirlenmiş ve gerekli dönem sonu değerleme kaydı usulüne uygun yapılmıştır. Söz konusu alacağın tamamı 15.01.202615.01.2026 tarihinde kur 11 = = 31$ TL iken banka aracılığıyla tahsil edilmiştir.

Buna göre, 15.01.202615.01.2026 tarihinde yapılacak tahsilat kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 656 Kambiyo Zararları hesabı 20.00020.000 TL borçlandırılır.

Cevap

656 Kambiyo Zararları hesabı 20.00020.000 TL borçlandırılır.
Tahsilat kaydı yapılırken, ilgili varlık hesabı (120 Alıcılar) dönem sonu değerlemesiyle ulaştığı son defter değeri olan 330.000330.000 TL üzerinden alacaklandırılarak kapatılmalıdır. Banka hesabına ise fiili kur üzerinden 310.000310.000 TL giriş yapılacağından, aradaki 20.00020.000 TL'lik olumsuz fark cari dönemin gideri olarak Kambiyo Zararları hesabına borç kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Alacağın dönem sonu değerleme sonrası defter değerini belirle.
10.00010.000 USD ×33\times 33 TL/USD = 330.000330.000 TL
31.12.2025 tarihinde yapılan değerleme ile alacak 330.000 TL seviyesine yükseltilmiştir.
2
Tahsilat tarihinde bankaya giren TL tutarını hesapla.
10.00010.000 USD ×31\times 31 TL/USD = 310.000310.000 TL
Tahsilat güncel kur üzerinden gerçekleştiği için bankaya giren nakit tutarı budur.
3
Defter değeri ile tahsil edilen tutar arasındaki farkı muhasebeleştir.
330.000330.000 TL - 310.000310.000 TL = 20.00020.000 TL (Kambiyo Zararı)
Varlık hesabındaki azalış defter değeri üzerinden kapatılmalı, aradaki olumsuz fark gider yazılmalıdır.

Anahtar Kavram

Yabancı Paralı Alacakların Değerlemesi ve Tahsilatı

İpuçları

1
Yabancı paralı alacaklarda tahsilat kaydı yapmadan önce, alacağın büyük defterdeki (T cetveli) son bakiyesini kontrol edin.
2
31.12.2025 tarihindeki değerleme kaydıyla 120 Alıcılar hesabının borcuna 30.000 TL eklenmiş olduğunu unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Kur farkı karı oluşması durumunda kaydın nasıl değişeceğini düşünerek pekiştirme yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 306Soru →

İşletme, bir satıcıya olan 30.00030.000 TL tutarındaki borcunu ödemek amacıyla çek düzenleyip vermiş; aynı gün cüzdanında bulunan 12.00012.000 TL tutarındaki bir alacak çekini ise tahsil edilmesi için bankaya göndermiştir. Bu işlemlere ilişkin yapılacak muhasebe kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri" hesabı 30.00030.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

Verilen çek için "103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri" hesabı 30.00030.000 TL alacaklandırılır.
İşletme çek düzenleyip verdiğinde, bu durum bankadaki varlığını gelecekte azaltacak bir işlem niteliğindedir. Tekdüzen Hesap Planı gereği, bu tür işlemler '103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri' hesabının alacak tarafına kaydedilir. Bu hesap, bilançonun aktifinde eksi (-) olarak yer alan düzenleyici bir hesaptır ve pasif karakterli hesaplar gibi işleyerek artışları alacak tarafında gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Çek düzenleme işleminin analiz edilmesi
İşletme kendi çekini düzenleyip verdiğinde "103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri" hesabı kullanılır.
Çek düzenlenmesi, işletmenin bankadaki mevduatı üzerinde bir ödeme emri oluşturmasıdır.
2
Düzenleyici hesabın işleyiş kuralının uygulanması
103 nolu hesap aktif düzenleyici (-) bir hesaptır; bu nedenle hesaptaki artışlar alacak tarafına kaydedilir.
Varlık hesaplarının değerini azaltan hesaplar, pasif karakterli hesaplar gibi çalışır.
3
Tahsile gönderilen çekin analiz edilmesi
Çek cüzdandan çıkıp bankaya tahsile gittiği için "101 Alınan Çekler" hesabı alacaklandırılır (alt hesap değişikliği yapılır).
Çek henüz tahsil edilmediği için nakit girişi (102 Bankalar) kaydı yapılamaz.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler ve Aktif Düzenleyici Hesap İşleyişi

İpuçları

1
Verilen çekler hesabı bilançonun aktifinde yer almasına rağmen yanındaki (-) işareti nedeniyle bir pasif hesap gibi çalışır.
2
Bir hesabın alacaklandırılması, o hesabın temsil ettiği 'yükümlülüğün' veya 'kaynağın' arttığını ya da varlığın azaldığını gösterir.

Daha Fazla Pratik

Düzenlenen çekin bankadan ödendiği bilgisi geldiğinde yapılacak olan düzeltme ve kapama kaydını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 307Soru →

İşletme, stok hareketlerini aralıksız envanter yöntemine göre izlemekte ve maliyet hesaplamasında hareketli ortalama maliyet yöntemini kullanmaktadır. Mart ayı içerisindeki stok hareketleri şu şekildedir:

TarihİşlemMiktar (Adet)Birim Fiyat / Tutar
01.03Dönem Başı Stok1001002020 TL
05.03Ticari Mal Alışı2002002626 TL
06.03Alış Nakliye Gideri-1.2001.200 TL
10.03Alış İadesi (05.0305.03 tarihli lottan)5050-
15.03Ticari Mal Satışı1501504545 TL

Bu bilgilere göre, işletmenin 15.0315.03 tarihinde gerçekleştirdiği satış işleminin maliyeti (STMM) kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 4.2604.260 TL

Cevap

İşletmenin 15 Mart tarihindeki satışının maliyeti 4.2604.260 TL'dir.
Doğru yanıt olan tutar, Mart ayı başındaki stok değeri (2.0002.000 TL), Mart ayındaki alışın fatura bedeli (5.2005.200 TL) ve nakliye giderinin (1.2001.200 TL) toplanıp (8.4008.400 TL), Mart ayındaki iadenin fatura bedelinin (1.3001.300 TL) düşülmesiyle bulunan toplam maliyetin (7.1007.100 TL), kalan miktar olan 250250 adede bölünmesiyle elde edilen 28,428,4 TL birim maliyetin satış miktarı olan 150150 ile çarpılması sonucunda bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Alış ve nakliye sonrası toplam stok değerini hesapla
2.000+(200×26)+1.200=8.4002.000 + (200 \times 26) + 1.200 = 8.400 TL
Hareketli ortalama yönteminde alış bedeli ve nakliye gibi maliyet unsurları mevcut stok değerine eklenir.
2
Alış iadesi sonrası güncel stok mevcudunu ve değerini belirle
Miktar: 300−50=250300 - 50 = 250 adet; Değer: 8.400−(50×26)=7.1008.400 - (50 \times 26) = 7.100 TL
İade edilen malların fatura bedeli stok maliyetinden düşülür; ancak bu mallar için ödenen nakliye gideri işletme bünyesinde kaldığından maliyette kalmaya devam eder.
3
Güncel hareketli ortalama birim maliyeti hesapla
7.100/250=28,47.100 / 250 = 28,4 TL
Satış öncesi gerçekleşen her işlemden sonra birim maliyetin yeniden hesaplanması gerekir.
4
Satılan Ticari Mallar Maliyetini (STMM) hesapla
150×28,4=4.260150 \times 28,4 = 4.260 TL
Aralıksız envanter yönteminde satış anında o anki güncel ortalama maliyet üzerinden STMM kaydı yapılır.

Anahtar Kavram

Hareketli Ortalama Maliyet Yöntemi

İpuçları

1
Hareketli ortalama yönteminde her alış veya alış iadesi işleminden sonra yeni bir birim maliyet hesaplamalısınız.
2
Alış için ödenen nakliye giderini toplam maliyete ekleyin, ancak iade edilen ürünlerin sadece fatura bedelini toplam maliyetten düşün.
3
İade sonrası elinizde kalan 250250 adet malın toplam maliyeti 7.1007.100 TL olacaktır. Bu veriyi kullanarak birim maliyete ulaşın.

Daha Fazla Pratik

Aynı verilerle dönem sonu mal mevcudu değerini de hesaplayarak sağlamasını yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 308Soru →

İşletme, ana faaliyeti dışındaki bir işleminden kaynaklanan ve vadesi geçtiği halde tahsil edilemeyen 120.000120.000 TL tutarındaki senetsiz alacağı için yasal takip başlatmıştır. İşletme, ihtiyatlılık kavramı gereği bu alacak için dönem sonunda %40\%40 oranında karşılık ayırmıştır. Bir sonraki faaliyet döneminde davanın sonuçlanmasıyla alacağın 80.00080.000 TL'si nakden tahsil edilmiş, geri kalan tutarın ise tahsil edilme imkanının kalmadığı hukuk servisi tarafından belgelenmiştir.

Buna göre, davanın sonuçlanması ve tahsilat aşamasında yapılacak yevmiye kaydı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabına 8.000 TL alacak kaydedilir.

Cevap

Davanın sonuçlanmasıyla birlikte, ayrılan karşılık tutarı gerçekleşen zarardan fazla olduğu için aradaki 8.000 TL'lik fark Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabına alacak kaydedilir.
İşletme 120.000120.000 TL'lik alacağı için 48.00048.000 TL karşılık ayırmıştır. Alacağın 80.00080.000 TL'si tahsil edilmiş, 40.00040.000 TL'si ise silinmiştir. Ayrılan karşılık (48.00048.000 TL), silinen tutardan (40.00040.000 TL) daha büyük olduğu için, karşılığın fazladan ayrılan 8.0008.000 TL'lik kısmı Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabına aktarılarak gelir kaydedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Ayrılan karşılık tutarını hesapla.
120.000×%40=48.000120.000 \times \%40 = 48.000 TL.
İhtiyatlılık kavramı gereği ayrılan karşılık tutarı belirlenmelidir.
2
Kesinleşen zarar tutarını (tahsil edilemeyen kısım) belirle.
120.000−80.000=40.000120.000 - 80.000 = 40.000 TL.
Alacağın toplam değerinden tahsil edilen kısım çıkarılarak silinecek tutar bulunur.
3
Karşılık tutarı ile kesinleşen zararı karşılaştır.
48.00048.000 (Karşılık) > 40.00040.000 (Zarar) olduğu için 8.0008.000 TL fazla karşılık vardır.
Fazla ayrılan karşılıklar dönem sonunda iptal edilerek gelir yazılır.

Anahtar Kavram

Şüpheli Diğer Alacaklarda Karşılık İptali
Soru 309Soru →

İşletme, 20252025 yılı içerisinde geçici yatırım amacıyla tanesi 5050 TL'den 2.0002.000 adet hisse senedini banka aracılığıyla satın almış ve bu işlem için 1.0001.000 TL komisyon ödemiştir. 20252025 yıl sonu envanter işlemlerinde söz konusu hisse senetlerinin borsa rayicinin 4646 TL olduğu tespit edilmiş ve gerekli karşılık ayrılmıştır. 20262026 yılı içerisinde bu hisse senetlerinin 1.0001.000 adedi, tanesi 4848 TL'den banka aracılığıyla satılmıştır. Satış işlemi sırasında ayrıca 400400 TL komisyon ödenmiştir.

Buna göre, 20262026 yılında yapılan satış işlemine ilişkin yapılacak yevmiye kaydında aşağıdaki hesaplardan hangisinin kullanımı ve tutarı doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 644 Menkul Kıymet Satış Karları hesabı 1.6001.600 TL alacaklı

Cevap

644 Menkul Kıymet Satış Karları hesabı 1.6001.600 TL alacaklı olarak kaydedilmelidir.
Satılan 1.0001.000 adet hisse senedinin toplam maliyeti 50.00050.000 TL, dönem sonunda bu hisseler için ayrılan karşılık tutarı ise 4.0004.000 TL'dir. Hisselerin net defter değeri 46.00046.000 TL (50.000−4.00050.000 - 4.000) olarak hesaplanır. Satıştan elde edilen net tutar ise 48.00048.000 TL'lik satış bedelinden 400400 TL'lik komisyonun düşülmesiyle 47.60047.600 TL olarak bulunur. Sonuç olarak 47.60047.600 TL (Net Satış) - 46.00046.000 TL (Net Defter Değeri) = 1.6001.600 TL satış kârı oluşur.

Adım Adım Çözüm

1
Alış maliyetini ve dönem sonu karşılık tutarını hesapla.
Maliyet: 2.000×50=100.0002.000 \times 50 = 100.000 TL; Ayrılan Karşılık: (50−46)×2.000=8.000(50 - 46) \times 2.000 = 8.000 TL.
Alım komisyonları maliyete eklenmez, doğrudan gider yazılır. Karşılık ise maliyet ile borsa rayici farkı üzerinden ayrılır.
2
Satılan kısmın maliyetini ve bu kısma ait karşılığı belirle.
Satılan Maliyet: 1.000×50=50.0001.000 \times 50 = 50.000 TL; İlgili Karşılık: 1.000×4=4.0001.000 \times 4 = 4.000 TL.
Kısmi satışlarda, toplam maliyet ve toplam karşılık tutarının satılan miktara isabet eden kısmı kapatılmalıdır.
3
Net satış tutarını ve net defter değerini karşılaştırarak sonucu bul.
Net Satış: (1.000×48)−400=47.600(1.000 \times 48) - 400 = 47.600 TL; Net Defter Değeri: 50.000−4.000=46.00050.000 - 4.000 = 46.000 TL. Kâr: 47.600−46.000=1.60047.600 - 46.000 = 1.600 TL.
Menkul kıymet satış kârı veya zararı, net satış hasılatı ile varlığın net defter değeri arasındaki farktır.

Anahtar Kavram

Menkul kıymet satışlarında kâr/zarar tespiti yapılırken, net satış tutarı (satış bedeli - satış komisyonu) ile satılan kıymetlerin net defter değeri (maliyet - ilgili karşılık) karşılaştırılmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrılmamış bir hisse senedi satışında satış komisyonunun kâr/zarar üzerindeki etkisini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 310Soru →

İşletme, vadesi gelen 50.00050.000 TL tutarındaki bir alacak senedini, borçlunun ödeme güçlüğü çekmesi ve vadenin uzatılmasını talep etmesi üzerine yenilemiştir. Bu işlem sırasında işletme, 2.0002.000 TL tutarında vade farkı (faiz) hesaplamış ve bu tutarı yeni senedin bedeline ekleyerek 3 ay vadeli yeni bir senet almıştır. Bu bilgilere göre, senedin yenilenmesine ilişkin yapılacak muhasebe kaydıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 642 Faiz Gelirleri hesabı 2.0002.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

Senedin yenilenmesi işleminde, vadesi gelen eski senet tutarı ve hesaplanan faiz toplamı kadar yeni bir senet alınırken, hesaplanan faiz tutarı Faiz Gelirleri hesabının alacağına kaydedilir.
Senedin yenilenmesi durumunda, vadesi geçen eski senet alacaklandırılarak kapatılırken, yeni alınan senet (vade farkı dahil) borçlandırılır. Aradaki fark olan vade farkı ise işletme için finansman geliri olduğundan Faiz Gelirleri hesabında alacaklı olarak izlenir.

Adım Adım Çözüm

1
Eski senedin kapatılması
121 Alacak Senetleri hesabı 50.00050.000 TL alacaklandırılır.
Vadesi dolan ve yenilenen eski senet artık mevcut olmadığından aktiften çıkarılmalıdır.
2
Vade farkının (faizin) hesaplanması ve kaydı
642 Faiz Gelirleri hesabı 2.0002.000 TL alacaklandırılır.
Ekstra süre için alınan vade farkı, işletme için bir gelir niteliğindedir.
3
Yeni senedin kaydı
121 Alacak Senetleri hesabı 52.00052.000 TL borçlandırılır.
Eski senet bedeli (50.00050.000) ve vade farkının (2.0002.000) toplamı tutarında yeni bir senet varlığı oluşmuştur.

Anahtar Kavram

Senedin Yenilenmesi (Vade Uzatımı)

İpuçları

1
Senet yenileme işleminde eski senedi kapatıp yeni bir senet açmanız gerektiğini unutmayın.
2
Eski senet ve yeni senet arasındaki 2.0002.000 TL fark, işletmenin vadeden dolayı kazandığı bir gelirdir.

Daha Fazla Pratik

Alacak senedinin ciro edilmesi (başkasına devredilmesi) durumundaki muhasebe kayıtlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 311Soru →

İşletmenin elinde bulunan 80.00080.000 TL nominal değerli alacak senedi vadesinde ödenmemiş ve 400400 TL protesto gideri nakit olarak ödenerek senet protesto ettirilmiştir. Daha sonra borçlu ile yapılan anlaşma sonucunda; borçlu protesto gideri ile birlikte ana borcun 20.00020.000 TL'lik kısmını nakit olarak ödemiş, kalan borç için ise yıllık %15\%15 faiz uygulanarak 44 ay vadeli yeni bir senet vermiştir. Faiz ve faiz üzerinden hesaplanan %20\%20 KDV tutarı yeni senedin nominal değerine eklenmiştir.

Buna göre, yeni senedin alınmasına ilişkin yapılacak yevmiye kaydında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 121 Alacak Senetleri hesabı 63.60063.600 TL borçlandırılır.

Cevap

Yeni senedin alınmasına ilişkin kayıtta 121 Alacak Senetleri hesabı 63.60063.600 TL tutarında borçlandırılmalıdır.
Doğru seçenekte belirtilen tutar, senedin yenilenmesi sürecinde hesaplanan tüm unsurların (kalan anapara, faiz ve KDV) doğru birleşimini yansıtır. İşlemde eski senet ve protesto giderinden oluşan 80.40080.400 TL'lik bakiye kapatılırken, peşin alınan 20.40020.400 TL sonrası kalan 60.00060.000 TL üzerine 3.0003.000 TL faiz ve 600600 TL KDV eklenerek yeni senedin değeri 63.60063.600 TL olarak belirlenmiş ve aktif karakterli olan 121 Alacak Senetleri hesabının borcuna kaydedilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Protesto edilen senedin toplam değerini belirle
80.000+400=80.40080.000 + 400 = 80.400 TL
Vadesinde ödenmeyen senet için katlanılan protesto gideri alacağın maliyetine eklenir.
2
Nakit tahsilat sonrası kalan ana borcu hesapla
80.400−20.400=60.00080.400 - 20.400 = 60.000 TL
Borçlu protesto gideri (400400 TL) ve ana borcun bir kısmını (20.00020.000 TL) ödemiştir.
3
Vade uzatımı nedeniyle uygulanacak faizi hesapla
60.000×0,15×412=3.00060.000 \times 0,15 \times \frac{4}{12} = 3.000 TL
Kalan 60.00060.000 TL üzerinden 44 aylık %15\%15 yıllık faiz hesaplanır.
4
Faiz üzerinden KDV tutarını hesapla
3.000×0,20=6003.000 \times 0,20 = 600 TL
Finansman hizmeti niteliğindeki vade farkı faizi KDV'ye tabidir.
5
Yeni senedin nominal değerini hesapla
60.000+3.000+600=63.60060.000 + 3.000 + 600 = 63.600 TL
Yeni senet; kalan ana borç, faiz ve KDV'nin toplamını kapsamaktadır.

Anahtar Kavram

Alacak Senetlerinin Yenilenmesi ve Faiz Tahakkuku

İpuçları

1
Protesto giderinin senedin değerini artırdığını ve tahsilatın hem bu gideri hem de ana borcu kapsadığını unutmayın.
2
Faiz hesaplamasını sadece tahsilattan sonra kalan 60.00060.000 TL üzerinden yapın.
3
Yeni senedin nominal değerini bulmak için (Kalan Ana Borç + Faiz + KDV) formülünü kullanın.

Daha Fazla Pratik

Şüpheli hale gelen bir alacağın karşılık ayrıldıktan sonra tahsil edilmesi durumunda 'Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabının kullanımını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Önce protesto kaydını yaparak bakiyeyi 80.40080.400 TL'ye yükseltmek, ardından tahsilat ve yeni senet kaydını birleşik yevmiye maddesi şeklinde düşünmek hata payını azaltacaktır.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 312Soru →

İşletme, stok hareketlerini aralıklı envanter yöntemine göre izlemektedir. Dönem sonu itibarıyla bazı hesapların mizan bilgileri ve yapılan envanter sayımı sonuçları aşağıda verilmiştir:

Hesap AdıBorç Toplamı (TL)Alacak Toplamı (TL)
153153 Ticari Mallar450.000450.00030.00030.000
600600 Yurtiçi Satışlar-550.000550.000
610610 Satıştan İadeler25.00025.000-
611611 Satış İskontoları15.00015.000-

İşletmenin dönem sonu fiili sayım sonucunda stoklarında 110.000110.000 TL tutarında ticari mal bulunduğu tespit edildiğine göre, bu döneme ait brüt satış kârı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 200.000200.000

Cevap

İşletmenin brüt satış kârı 200.000200.000 TL'dir.
Doğru sonuç, net satış hasılatından satılan malların maliyetinin çıkarılmasıyla elde edilir. Verilere göre net satışlar 510.000510.000 TL, satılan ticari malların maliyeti ise 310.000310.000 TL olup aradaki 200.000200.000 TL kârı temsil eder.

Adım Adım Çözüm

1
Net Satışlar tutarını hesapla.
550.000−(25.000+15.000)=510.000550.000 - (25.000 + 15.000) = 510.000 TL
Brüt satışlardan satış indirimlerinin (iade ve iskontolar) düşülmesi sonucunda net satış hasılatına ulaşılır.
2
Satılabilir malların maliyetini (Ticari Mallar borç kalanı) hesapla.
450.000−30.000=420.000450.000 - 30.000 = 420.000 TL
Dönem başı stok ve dönem içi alışların toplamından alış iade ve iskontoları düşülerek maliyet havuzu bulunur.
3
Satılan Ticari Malların Maliyetini (STMM) hesapla.
420.000−110.000=310.000420.000 - 110.000 = 310.000 TL
Satılabilir mal toplamından dönem sonu fiili stok mevcudu çıkarıldığında, satılan malların maliyetine ulaşılır.
4
Brüt Satış Kârını hesapla.
510.000−310.000=200.000510.000 - 310.000 = 200.000 TL
Net satış hasılatı ile satılan malların maliyeti arasındaki müspet fark brüt satış kârını verir.

Anahtar Kavram

Aralıklı Envanter Yönteminde Brüt Satış Kârı Hesaplaması

İpuçları

1
Brüt satış kârına ulaşmak için önce net satışları ve satılan malların maliyetini ayrı ayrı hesaplamanız gerekir.
2
Aralıklı envanter yönteminde Satılan Ticari Malların Maliyeti = (Dönem Başı Stok + Dönem İçi Alışlar - Alış İndirimleri) - Dönem Sonu Stok formülü ile bulunur.
3
Net satışları 550.000−40.000550.000 - 40.000 yaparak, maliyet havuzunu 450.000−30.000450.000 - 30.000 yaparak bulun; ardından dönem sonu stoğu düşerek kâra ulaşın.

Daha Fazla Pratik

Aynı verilerle işletmenin dönem sonu kapanış kayıtlarını yaparak kârın 'Dönem Kâr veya Zararı' hesabına nasıl aktarıldığını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Önce dönem içindeki net alış maliyetini bulup, bunu mizan verileriyle birleştirerek toplam satılabilir mal maliyetine ulaşmak da bir yoldur.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 313Soru →

İşletme, dönem içi envanter çalışmaları sırasında ticari mallarda 30.00030.000 TL tutarında bir noksanlık tespit etmiş ve bu tutarı "197 Sayım ve Tesellüm Noksanları" hesabına kaydetmiştir. Yapılan detaylı inceleme sonucunda; noksanlığın 20.00020.000 TL'lik kısmının yasal sınırlar dahilindeki "normal fire" olduğu, kalan 10.00010.000 TL'lik kısmın ise ambar memurunun kusurundan kaynaklandığı belirlenmiş ve bu tutarın ilgili personelden tahsil edilmesine karar verilmiştir. Söz konusu malların alışında %20\%20 KDV ödenmiştir. (Normal fireler için KDV düzeltmesi yapılmadığı varsayılacaktır.)

Buna göre, noksanlık nedeninin kesinleşmesi üzerine yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç: 621 SATILAN TİCARİ MALLAR MALİYETİ 20.00020.000, Borç: 135 PERSONELDEN ALACAKLAR 12.00012.000 / Alacak: 197 SAYIM VE TESELLÜM NOKSANLARI 30.00030.000, Alacak: 391 HESAPLANAN KDV 2.0002.000

Cevap

Noksanlığın kesinleştiği tarihte, normal fire tutarı 621 nolu hesabın borcuna, personelden tahsil edilecek tutar (anapara + KDV) 135 nolu hesabın borcuna; 197 nolu hesap alacaklandırılarak kapatılırken ilgili KDV tutarı 391 nolu hesaba alacak kaydedilir.
Doğru yevmiye kaydı, noksanlığın işletme tarafından kabul edilen kısmını maliyete (621), personelin sorumlu olduğu kısmını ise personelin borcuna (135) yansıtmaktadır. Ayrıca ihmal edilen mallar için daha önce indirilen ancak malların zayi olması nedeniyle düzeltilmesi gereken KDV'nin "İlave Edilecek KDV" (391) olarak alacaklandırılması Tekdüzen Hesap Planı'na ve vergi mevzuatına uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Noksanlık tutarının bileşenlerini ve nedenlerini belirleme.
20.00020.000 TL normal fire (işletme katlanacak), 10.00010.000 TL personel kusuru.
Her bir nedenin muhasebeleşme mantığı farklıdır; fire maliyete eklenirken, kusur rücu edilir.
2
Normal fire tutarının muhasebeleştirilmesi.
621 SATILAN TİCARİ MALLAR MALİYETİ hesabına 20.00020.000 TL borç kaydı yapılır.
VUK ve MSUGT gereği, normal sınırlar içindeki fireler malın maliyetinin bir parçası kabul edilir.
3
Kusurlu paya ilişkin KDV düzeltmesinin hesaplanması.
10.000×0,20=2.00010.000 \times 0,20 = 2.000 TL KDV düzeltmesi (İlave Edilecek KDV).
KDV Kanunu Madde 30/c uyarınca, zayi olan malların alışında indirilen KDV'nin, malların satışının yapılamayacağı kesinleştiğinde düzeltilmesi gerekir.
4
Personele rücu edilecek toplam tutarın belirlenmesi ve 197 hesabının kapatılması.
135 hesabına 12.00012.000 TL borç; 197 hesabına 30.00030.000 TL alacak ve 391 hesabına 2.0002.000 TL alacak kaydı.
İşletme, ödediği KDV'yi de personelden talep eder ve geçici olan 197 hesabını sonuçlandırarak kapatır.

Anahtar Kavram

Sayım ve Tesellüm Noksanlarının Kesinleşmesi ve KDV Düzeltmesi
Soru 314Soru →

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli genel geçici mizanında "101 Alınan Çekler" hesabı 120.000120.000 TL (4.0004.000 USD), "102 Bankalar" hesabı ise 180.000180.000 TL (6.0006.000 USD) borç kalanı vermektedir. Söz konusu dövizli bakiyelerin mizan tarihindeki kayıtlı değeri 11 USD = 3030 TL'dir.

Dönem sonu envanter çalışmaları sırasında aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
- İşletmenin bir satıcıya olan borcu için ciro ettiği 1.0001.000 USD tutarındaki çekin kayıtlara "103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)" hesabına alacak yazılarak kaydedildiği,
- Bir satıcıya banka kanalıyla gönderilen 2.0002.000 USD tutarındaki havalenin yanlışlıkla "101 Alınan Çekler" hesabına alacak yazılarak kaydedildiği belirlenmiştir.

Envanter tarihinde 11 USD = 3636 TL olduğuna göre, işletmenin yapacağı değerleme kaydı sonucunda "646 Kambiyo Karları" hesabına kaydedilecek tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 54.00054.000 TL

Cevap

İşletmenin envanter sonrası düzeltilmiş dövizli varlıkları toplam 9.0009.000 USD olduğundan, kur farkı kazancı 54.00054.000 TL olarak hesaplanır.
İşletmenin mizanındaki 4.0004.000 USD tutarındaki alınan çeklerin 1.0001.000 USD'si ciro edildiği halde düşülmemiş, aksine bankadan yapılan 2.0002.000 USD havale yanlışlıkla bu hesaptan düşülmüştür. Bu düzeltmeler yapıldığında çek hesabı 5.0005.000 USD bakiyeye ulaşır. Banka hesabından ise kaydedilmeyen 2.0002.000 USD havale düşüldüğünde 4.0004.000 USD bakiye kalır. Toplam 9.0009.000 USD varlık, kurun 3030 TL'den 3636 TL'ye çıkmasıyla birim başına 66 TL, toplamda ise 54.00054.000 TL kur farkı geliri yaratır.

Adım Adım Çözüm

1
Düzeltme kayıtları öncesi USD bakiyelerini ve hataları analiz edin.
"101 Alınan Çekler" hesabında 1.0001.000 USD fazlalık (ciro edilen çek çıkılmamış), "102 Bankalar" hesabında 2.0002.000 USD fazlalık (havale 101'den düşülmüş) bulunmaktadır.
Değerleme öncesi hesapların fiili durumu yansıtması gerekir.
2
"101 Alınan Çekler" hesabı için fiili USD bakiyesini hesaplayın.
4.0004.000 (Mizan) - 1.0001.000 (Ciro edilen) + 2.0002.000 (Yanlışlıkla düşülen) = 5.0005.000 USD.
Ciro edilen çek hesaptan düşülmeli, yanlışlıkla düşülen havale tutarı ise hesaba geri eklenmelidir.
3
"102 Bankalar" hesabı için fiili USD bakiyesini hesaplayın.
6.0006.000 (Mizan) - 2.0002.000 (Yapılan havale) = 4.0004.000 USD.
Banka hesabından yapılan havale, mizan bakiyesinden düşülmelidir.
4
Toplam kur farkı kazancını hesaplayın.
Toplam USD: 9.0009.000. Kur Artışı: 36−30=636 - 30 = 6 TL. Toplam Kar: 9.000×6=54.0009.000 \times 6 = 54.000 TL.
Dönem sonu değerlemesi, düzeltilmiş güncel bakiyeler üzerinden yapılır.

Anahtar Kavram

Dövizli Hazır Değerlerin Envanteri ve Değerlemesi

İpuçları

1
Değerleme yapmadan önce mizan bakiyelerini envanter sonuçlarına göre düzeltmelisiniz.
2
Ciro edilen çek 101 hesabın alacağına yazılmalıydı; banka havalesi ise 102 hesabın alacağına yazılmalıydı. Bu hataları ters kayıtlarla düzelttiğinizde elinizde kaç USD kaldığını bulun.

Daha Fazla Pratik

Kasa noksanlığı veya fazlalığı ile kur farkı işlemlerinin bir arada olduğu senaryoları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 315Soru →

Bir işletmede yapılan dönem sonu envanter çalışmaları sırasında, '153 Ticari Mallar' hesabının mizan bakiyesinin 120.000120.000 TL olduğu görülmüş; ancak ambar sayımında mevcut stokların maliyet değerinin 114.000114.000 TL, piyasa satış değerinin ise 118.000118.000 TL olduğu tespit edilmiştir. Noksanlığın nedeni henüz belirlenememiştir.

Bu bilgilere göre, noksanlığın tespiti aşamasında yapılacak muhasebe kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabı 6.0006.000 TL borçlandırılır.

Cevap

Noksanlığın tespiti aşamasında, defter değeri ile fiili maliyet değeri arasındaki 6.0006.000 TL'lik fark '197 Sayım ve Tesellüm Noksanları' hesabının borcuna kaydedilmelidir.
İşletmenin defterlerinde 120.000120.000 TL mal gözükmesine rağmen fiilen 114.000114.000 TL'lik mal olması bir noksanlıktır. Nedeni henüz bilinmeyen bu 6.0006.000 TL'lik fark, varlık hesabını (153) düzelterek geçici bir hesap olan '197 Sayım ve Tesellüm Noksanları' hesabının borcuna kaydedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Stokların defter değerini (mizan bakiyesi) belirle.
120.000120.000 TL
Kaydi durumun tespiti için mizan verisi esastır.
2
Fiili sayım sonucundaki stokların maliyet değerini belirle.
114.000114.000 TL
Envanter farkları piyasa değeri üzerinden değil, maliyet bedeli üzerinden hesaplanır.
3
Envanter farkını hesapla.
120.000−114.000=6.000120.000 - 114.000 = 6.000 TL
Defter değeri fiili değerden büyük olduğu için noksanlık söz konusudur.
4
Tespit kaydını yap.
197 (B) 6.0006.000, 153 (A) 6.0006.000
Neden belirlenene kadar fark '197 Sayım ve Tesellüm Noksanları' hesabında bekletilir ve varlık hesabı düzeltilir.

Anahtar Kavram

Sayım ve Tesellüm Noksanlığı Tespit Kaydı

İpuçları

1
Envanter farkını hesaplarken 'maliyet bedeli' ile 'defter değeri' arasındaki farkı dikkate alın.
2
Fiili sayım sonucunun defter değerinden düşük olması durumunda kullanılan geçici hesabı hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Noksanlığın nedeninin normal fire olduğu veya sigorta tarafından karşılanacağı anlaşıldığındaki kapanış kayıtlarını inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 316Soru →

İşletme, 11 Kasım 20252025 tarihinde başlayan ve 11 Mart 20262026 tarihine kadar devam edecek olan 44 aylık bir reklam ve tanıtım kampanyası için 80.00080.000 TL bedeli peşin ödemiştir. İşletme, ödeme tarihinde bu tutarın tamamını '760 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri' hesabına borç kaydederek muhasebeleştirmiştir. Buna göre, dönemsellik kavramı gereği 3131 Aralık 20252025 tarihinde yapılması gereken düzeltme kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 180 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER 40.000 (Borç) / 760 PAZARLAMA SATIŞ VE DAĞITIM GİDERLERİ 40.000 (Alacak)

Cevap

Dönemsellik ilkesi gereği, başlangıçta tamamı gidere yazılan tutarın 2026 yılına sarkan 2 aylık kısmı (40.00040.000 TL), 180 Gelecek Aylara Ait Giderler hesabına borç, ilgili gider hesabına alacak kaydedilerek düzeltilmelidir.
İşletme gideri başlangıçta tamamını sonuç hesabına (760) attığı için, henüz gerçekleşmemiş olan 2026 yılı payını (40.00040.000 TL) bu hesaptan çıkarıp bir varlık hesabı olan '180 Gelecek Aylara Ait Giderler' hesabına almalıdır. Bu işlem dönemsellik kavramının bir gereğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Aylık gider tutarını hesapla
80.000/4=20.00080.000 / 4 = 20.000 TL
Toplam bedelin bir aya düşen maliyetini bulmak için.
2
2026 yılına sarkan süreyi belirle
22 Ay (Ocak ve Şubat)
11 Mart'a kadar olan süre dikkate alındığında, 2026'ya ait Ocak ve Şubat ayları giderleşmemiş kısımdır.
3
2026 yılına devredilecek gider tutarını hesapla
20.000×2=40.00020.000 \times 2 = 40.000 TL
Gelecek dönemde kullanılması gereken tutarı tespit etmek için.
4
Düzeltme kaydını oluştur
180 (Borçlu), 760 (Alacaklı)
Başlangıçta tamamı gider yazıldığı için, gider tutarını azaltıp (alacaklandırıp) aktif bir hesaba (180) aktarmak gerekir.

Anahtar Kavram

Dönemsellik kavramı ve giderlerin aktarımı
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 317Soru →

İşletme, 11 Ekim 20252025 tarihinde, yönetim ofislerinin 55 aylık genel bakım ve temizlik hizmeti için 60.00060.000 TL ödemiş ve ödeme tarihinde tutarın tamamını '770 Genel Yönetim Giderleri' hesabına borç kaydetmiştir. Buna göre, dönemsellik ilkesi gereği 3131 Aralık 20252025 tarihinde yapılması gereken envanter kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 180 Gelecek Aylara Ait Giderler hesabı 24.00024.000 TL borçlu, 770 Genel Yönetim Giderleri hesabı 24.00024.000 TL alacaklı

Cevap

Dönemsellik ilkesi gereği, gelecek yılın (2026) Ocak ve Şubat aylarına isabet eden 24.00024.000 TL'lik tutar, '180 Gelecek Aylara Ait Giderler' hesabına borç, '770 Genel Yönetim Giderleri' hesabına alacak kaydedilerek aktarılmalıdır.
İşletme ödeme anında tüm tutarı gider kaydettiği için, dönem sonunda henüz tüketilmemiş olan (2026 yılına ait) 2 aylık payın (24.00024.000 TL) gider hesaplarından düşülerek varlık hesabına alınması gerekir. Bu işlem, '180 Gelecek Aylara Ait Giderler' hesabının borçlandırılması ve '770 Genel Yönetim Giderleri' hesabının alacaklandırılması ile gerçekleştirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Aylık hizmet bedelini hesapla
60.000/5=12.00060.000 / 5 = 12.000 TL
Toplam tutarın 5 aya eşit olarak dağıldığı varsayılır.
2
Dönemlere isabet eden ayları ve tutarları belirle
2025 (Ekim, Kasım, Aralık): 33 ay ×12.000=36.000\times 12.000 = 36.000 TL; 2026 (Ocak, Şubat): 22 ay ×12.000=24.000\times 12.000 = 24.000 TL
Dönemsellik ilkesi uyarınca her yılın gideri kendi döneminde raporlanmalıdır.
3
Dönem sonu düzeltme kaydını oluştur
180 (Borç) 24.00024.000 / 770 (Alacak) 24.00024.000
Başlangıçta tamamı gider yazılan tutarın içindeki gelecek yıla ait kısım aktif hesaba devredilerek cari yıl gideri düzeltilir.

Anahtar Kavram

Dönemsellik İlkesi ve Giderlerin Aktifleştirilmesi
Soru 318Soru →

İşletme, geçici yatırım amacıyla 01.12.202501.12.2025 tarihinde, nominal değeri 100.000100.000 TL olan özel kesim tahvillerini, 4.0004.000 TL işlemiş faizi ile birlikte 104.000104.000 TL'ye banka aracılığıyla satın almıştır. Ayrıca bu işlem için bankaya 800800 TL komisyon ödenmiştir. Bu satın alma işlemine ilişkin yapılacak yevmiye kaydında aşağıdaki hesaplardan hangisinin kullanımı doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 111111 Özel Kesim Tahvil, Senet ve Bonolar Hesabı 100.000100.000 TL borçlandırılır.

Cevap

İşletmenin satın aldığı özel kesim tahvillerinin ana para tutarı olan 100.000100.000 TL, '111 Özel Kesim Tahvil, Senet ve Bonolar' hesabının borcuna kaydedilmelidir.
Tahviller geçici yatırım amacıyla alındığında nominal bedelleri ile ilgili menkul kıymet hesabına kaydedilir. Özel sektör tarafından ihraç edildiği için '111 Özel Kesim Tahvil, Senet ve Bonolar' hesabı kullanılır. Bu hesap, alış bedeli içindeki ana para tutarı olan 100.000100.000 TL kadar borçlandırılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Menkul kıymet türünü belirleme
Özel kesim tahvili olduğu için 111111 kodu kullanılır.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre özel sektör borçlanma araçları 111111 nolu hesapta izlenir.
2
İşlemiş faizi ayırma
4.0004.000 TL tutarındaki faiz 118118 nolu hesaba borç yazılır.
Tahvilin kupon dönemi dışında alınması durumunda, satın alma tarihine kadar işlemiş faizler maliyete eklenmez, geçici olarak 118118 hesabında tutulur.
3
Komisyon giderini kaydetme
800800 TL tutarındaki komisyon 653653 nolu hesaba borç yazılır.
Menkul kıymet alımında ödenen komisyonlar, menkul kıymetin maliyetine eklenmez; doğrudan dönem gideri olarak muhasebeleştirilir.
4
Toplam ödemeyi kaydetme
100.000+4.000+800=104.800100.000 + 4.000 + 800 = 104.800 TL tutarı 102102 Bankalar hesabına alacak yazılır.
Ödeme banka aracılığıyla yapıldığı için ilgili aktif hesapta azalış kaydedilir.

Anahtar Kavram

Tahvil alımlarında işlemiş faiz ve komisyonların muhasebeleştirilmesi

İpuçları

1
Tahvilin kim tarafından ihraç edildiğine dikkat edin: Devlet mi yoksa özel bir şirket mi?
2
Satın alma sırasında ödenen 'işlemiş faiz' tutarı, tahvilin ana para değerinden ayrı bir hesapta takip edilmelidir.
3
Menkul kıymet alımındaki komisyonlar, hisse senetlerinde olduğu gibi tahvillerde de doğrudan gider yazılır (653).

Daha Fazla Pratik

Tahvillerin dönem sonu faiz tahakkuk kaydı ve itfası ile ilgili işlemleri inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 319Soru →

İşletme, dönem sonunda stoklarını değerlerken ticari mallara ilişkin şu verilere ulaşmıştır:

İşlem / Gider TürüTutar
Ticari malların fatura bedeli (KDV hariç)200.000200.000 TL
Malların işletmeye getirilmesi için ödenen nakliye gideri12.00012.000 TL
Gümrük vergisi (iade alınmayan)18.00018.000 TL
Malların depoda bekletilmesi sırasında oluşan genel yönetim giderleri7.0007.000 TL
Malların satışı için planlanan pazarlama giderleri5.0005.000 TL

Dönem sonu itibarıyla bu malların net gerçekleşebilir değerinin 215.000215.000 TL olduğu tespit edilmiştir. İşletmenin mizanında '158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı' hesabının alacak bakiyesi 6.0006.000 TL'dir (bu tutar tamamen söz konusu mallara ilişkindir).

Buna göre, ihtiyatlılık kavramı gereği yapılması gereken dönem sonu ayarlama kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 9.0009.000 TL tutarında '654 Karşılık Giderleri' hesabı borçlandırılır.

Cevap

İşletme, stok maliyetini doğru belirledikten sonra gerekli olan 15.00015.000 TL'lik toplam karşılığın, zaten mizanında bulunan 6.0006.000 TL'lik kısmını mahsup ederek 9.0009.000 TL tutarında '654 Karşılık Giderleri' hesabı borç kaydı yapmalıdır.
İşletmenin stok maliyeti hesaplanırken sadece alış bedeli (200.000200.000), nakliye (12.00012.000) ve gümrük vergisi (18.00018.000) dikkate alınır, toplam maliyet 230.000230.000 TL olur. Piyasa değerinin 215.000215.000 TL'ye düşmesi sonucu toplamda 15.00015.000 TL karşılık ayrılması gerekmektedir. Mizanda zaten 6.0006.000 TL alacak bakiyesi bulunduğu için, ihtiyatlılık gereği sadece aradaki 9.0009.000 TL fark için gider kaydı yapılır.

Adım Adım Çözüm

1
Stok maliyet bedelinin hesaplanması
Maliyet Bedeli = 200.000+12.000+18.000=230.000200.000 + 12.000 + 18.000 = 230.000 TL
VUK ve TMS gereği alış bedeli, nakliye ve iade edilmeyen vergiler maliyete eklenir; depolama ve pazarlama giderleri dönem gideridir.
2
Gerekli toplam karşılık tutarının belirlenmesi
Gerekli Karşılık = 230.000−215.000=15.000230.000 - 215.000 = 15.000 TL
Stokların dönem sonu değeri maliyet bedelinin altına düştüğünde aradaki fark kadar karşılık ayrılır.
3
Mevcut karşılık bakiyesi ile farkın bulunması
Ek Karşılık Tutarı = 15.000−6.000=9.00015.000 - 6.000 = 9.000 TL
Hali hazırda ayrılmış olan karşılık tutarı, toplam gereksinimden düşülerek sadece eklenen kısım giderleştirilir.
4
Yevmiye kaydının oluşturulması
654 Karşılık Giderleri (B) 9.0009.000 / 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (A) 9.0009.000
Karşılık artışı ilgili gider hesabını borçlandırırken, aktif düzenleyici pasif hesabı alacaklandırır.

Anahtar Kavram

Stok Maliyet Unsurları ve Değerleme Karşılıkları

İpuçları

1
Stokların maliyetine hangi giderlerin girip hangilerinin girmeyeceğine karar vererek başlayın.
2
Depolama ve pazarlama giderlerini maliyetin dışında tutup, gerekli toplam karşılık tutarını bulun.
3
Mizan bakiyesindeki 6.0006.000 TL'nin zaten bir karşılık ayırma işlemi olduğunu hatırlayarak, sadece eksik kalan kısmı tamamlayın.

Daha Fazla Pratik

Değer düşüklüğü ayrılan bu malların bir sonraki dönemde maliyet bedelinin üzerinde bir tutara satılması durumunda yapılacak iptal kaydını inceleyin.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 320Soru →

İşletme, geçici yatırım amacıyla tanesi 1515 TL'den 3.0003.000 adet hisse senedini banka aracılığıyla satın almış ve bu işlem için 300300 TL komisyon ödemiştir. Dönem sonunda hisse senetlerinin borsa rayicinin 1212 TL olduğu tespit edilmiş ve Tekdüzen Muhasebe Sistemi'ne göre gerekli karşılık ayrılmıştır. İzleyen dönemde bu hisse senetlerinin yarısı (1.5001.500 adet) tanesi 1414 TL'den banka aracılığıyla satılmıştır.

Buna göre, hisse senetlerinin satışına ilişkin yapılacak muhasebe kaydında "644 Menkul Kıymet Satış Kârları" hesabına kaydedilecek tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3.0003.000

Cevap

Hisse senetlerinin satışından elde edilen kar 3.0003.000 TL'dir.
Hisse senetleri 1515 TL maliyetle alınmış ve dönem sonunda 1212 TL'ye düştüğü için hisse başına 33 TL karşılık ayrılmıştır. Satış anında 1.5001.500 adet hissenin toplam maliyeti 22.50022.500 TL ve bu kısma ait karşılık 4.5004.500 TL'dir. Hisse senetleri tanesi 1414 TL'den toplam 21.00021.000 TL'ye satılmıştır. Muhasebe kaydında; bankaya giren 21.00021.000 TL ve kapatılan karşılık 4.5004.500 TL borçlandırılırken, çıkan hisse senetleri 22.50022.500 TL alacaklandırılır. Aradaki 3.0003.000 TL'lik olumlu fark (21.000+4.500−22.50021.000 + 4.500 - 22.500) satış karı olarak kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Alış maliyetini ve komisyonu belirle
Maliyet: 3.000×15=45.0003.000 \times 15 = 45.000 TL; Komisyon: 300300 TL (653 nolu hesapta izlenir, maliyete eklenmez).
Menkul kıymet alışlarında ödenen komisyonlar maliyete eklenmeyip doğrudan gider yazılır.
2
Dönem sonu değer düşüklüğü karşılığını hesapla
Birim düşüş: 15−12=315 - 12 = 3 TL. Toplam Karşılık (119): 3.000×3=9.0003.000 \times 3 = 9.000 TL.
İhtiyatlılık kavramı gereği piyasa değeri maliyetin altına düşen menkul kıymetler için karşılık ayrılır.
3
Satılan kısmın maliyet ve karşılık payını bul
Satılan Pay: 1.500/3.000=%501.500 / 3.000 = \%50. Satılanın Maliyeti: 22.50022.500 TL. Satılanın Karşılığı: 4.5004.500 TL.
Satış işlemi sırasında sadece satılan kısma isabet eden maliyet ve karşılık tutarları kapatılır.
4
Satış karını hesapla
Satış Bedeli: 1.500×14=21.0001.500 \times 14 = 21.000 TL. Net Defter Değeri: 22.500−4.500=18.00022.500 - 4.500 = 18.000 TL. Kar: 21.000−18.000=3.00021.000 - 18.000 = 3.000 TL.
Satış karı = Satış Bedeli - (Maliyet - Karşılık) formülü ile hesaplanır.

Anahtar Kavram

Menkul kıymet satışlarında kar veya zarar, satış bedeli ile menkul kıymetin net defter değeri (maliyet eksi birikmiş değer düşüklüğü karşılığı) karşılaştırılarak bulunur.

Daha Fazla Pratik

Değer düşüklüğü karşılığı ayrılmamış bir satış senaryosu ile aradaki farkı karşılaştırınız.
Tahmini Süre:1m 40s
ÖncekiSayfa 16 / 34Sonraki
Dönen Varlıklar Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 16 | Examkin