Examkin

Dönen Varlıklar

663 soru

Soru 321Soru →

İşletme, 20252025 yılı Ekim ayında geçici yatırım amacıyla tanesi 2525 TL'den 4.0004.000 adet hisse senedini banka aracılığıyla satın almış ve bu işlem için 500500 TL komisyon ödemiştir. 31.12.202531.12.2025 tarihinde söz konusu hisse senetlerinin borsa rayici 2222 TL olarak belirlenmiş ve işletme tarafından ihtiyatlılık kavramı gereği gerekli değerleme işlemi yapılmıştır. 20262026 yılının Şubat ayında ilgili şirket %25\%25 oranında bedelsiz hisse senedi dağıtımı yapmış ve işletme payına düşen hisse senetlerini teslim alarak portföyüne eklemiştir. 20.03.202620.03.2026 tarihinde işletme, elindeki hisse senetlerinin 2.0002.000 adedini tanesi 2424 TL'den banka aracılığıyla satmış ve bu satış işlemi için bankaya 200200 TL komisyon ödemiştir.

Buna göre, 20.03.202620.03.2026 tarihinde yapılacak olan satış kaydında "644 Menkul Kıymet Satış Karları" hesabına kaydedilecek tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 8.0008.000

Cevap

Satış kaydında "644 Menkul Kıymet Satış Karları" hesabına kaydedilecek tutar 8.0008.000 TL'dir.
Doğru seçenekte belirtilen 8.0008.000 TL tutarı, işletmenin elindeki hisse senetlerinin bedelsiz artış sonrası oluşan yeni birim maliyeti olan 2020 TL ile satış fiyatı olan 2424 TL arasındaki farkın (44 TL), satılan adetle (2.0002.000) çarpılması sonucu bulunur. Bedelsiz hisse senetleri toplam maliyeti değiştirmezken adet sayısını artırarak birim maliyeti düşürdüğü için kâr bu yeni maliyet üzerinden hesaplanmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıç maliyetinin ve birim maliyetin belirlenmesi
Toplam Maliyet: 100.000100.000 TL; Birim Maliyet: 2525 TL
Hisse senetleri alış bedeliyle (4.000×254.000 \times 25) kaydedilir; ödenen 500500 TL komisyon doğrudan gider yazılır.
2
Dönem sonu değerlemesi ve karşılık tutarının hesaplanması
Toplam Karşılık: 12.00012.000 TL
Borsa rayici (2222 TL) maliyet bedelinin (2525 TL) altına düştüğü için hisse başına 33 TL (4.000×3=12.0004.000 \times 3 = 12.000 TL) karşılık ayrılmıştır.
3
Bedelsiz hisse senedi artışı sonrası birim maliyetin güncellenmesi
Yeni Adet: 5.0005.000; Yeni Birim Maliyet: 2020 TL
Bedelsiz hisseler maliyet artışı yaratmaz, sadece adet artırarak birim maliyeti düşürür (100.000/5.000=20100.000 / 5.000 = 20 TL).
4
Satış kârının hesaplanması
Satış Kârı: 8.0008.000 TL
Satılan 2.0002.000 adet hissenin birim satış fiyatı (2424 TL) ile güncel birim maliyeti (2020 TL) arasındaki fark kârı oluşturur: 2.000×(24−20)=8.0002.000 \times (24 - 20) = 8.000 TL.

Anahtar Kavram

Hisse senedi işlemlerinde bedelsiz artışın birim maliyeti düşürmesi ve satış kârının bu güncel maliyet üzerinden hesaplanması.

İpuçları

1
Bedelsiz hisse senedi dağıtımı toplam cüzdan değerini değiştirmez, ancak hisse adedini artırır.
2
Satış kârını hesaplamak için öncelikle bedelsiz artış sonrası yeni birim maliyeti bulmalısınız: Toplam Alış Bedeli / Yeni Toplam Adet.
3
Ayrılan karşılıklar satış kârı hesabını (644) etkilemez; onlar için ayrı bir iptal kaydı (644) yapılır. Sadece maliyet ve satış fiyatı farkına odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrılmış bir menkul kıymetin maliyetinin altındaki bir fiyata satılması durumunda yapılacak muhasebe kaydını inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Toplam maliyet (100.000100.000 TL) üzerinden satılan payın oranını bularak da ilerleyebilirsiniz. 5.0005.000 hissenin 2.0002.000 adedi satıldığına göre maliyetin %40\%40'ı (40.00040.000 TL) çıkış yapacaktır. Satış bedeli olan 48.00048.000 TL ile bu maliyet arasındaki fark kârı verir.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 322Soru →

İşletme, stok hareketlerini aralıklı envanter yöntemine göre izlemektedir. Dönem içinde 80.00080.000 TL tutarında ticari malı veresiye olarak satın almıştır. Bu alım işlemiyle ilgili olarak 4.0004.000 TL nakliye gideri işletme tarafından nakit olarak ödenmiştir. Satın alınan bu malların bir kısmının hedeflenen satış hacmine ulaşması nedeniyle satıcı firma tarafından işletmeye 6.0006.000 TL tutarında alış iskontosu yapılmıştır. (KDV ihmal edilecektir.)

Buna göre, söz konusu ticari malların işletmeye net alış maliyeti kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 78.00078.000

Cevap

Ticari malların işletmeye net alış maliyeti 78.00078.000 TL'dir.
Ticari malların maliyeti hesaplanırken; brüt alış bedeline alışla ilgili ek giderler (nakliye, gümrük, sigorta) eklenir, alış iskontoları ve iadeleri ise bu toplamdan düşülür. Bu soruda 80.00080.000 TL alış bedeline 4.0004.000 TL nakliye gideri eklenmiş (84.00084.000 TL), ardından 6.0006.000 TL iskonto düşülerek 78.00078.000 TL net maliyete ulaşılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Alış bedeli ile nakliye giderini toplayın.
80.000+4.000=84.00080.000 + 4.000 = 84.000 TL
Muhasebenin maliyet esası kavramı gereği, stoklar elde edilene kadar katlanılan tüm giderler (nakliye, sigorta, gümrük vb.) stok maliyetine eklenir.
2
Toplam tutardan alış iskontosunu çıkarın.
84.000−6.000=78.00084.000 - 6.000 = 78.000 TL
Alış iskontoları ve alış iadeleri, ilgili stok hesabının alacağına kaydedilerek net maliyeti azaltan unsurlardır.

Anahtar Kavram

Stok Maliyet Unsurları

Daha Fazla Pratik

Aralıksız envanter yönteminde mal satışı yapıldığında maliyet kaydının nasıl değiştiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 323Soru →

İşletmenin ticari bir borcunu ödemek amacıyla çek düzenleyerek (keşide ederek) satıcıya vermesi durumunda, Tekdüzen Hesap Planı'na göre aşağıdaki hesaplardan hangisinin alacaklandırılması gerekir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 103103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)

Cevap

Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)
Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-) hesabı, işletmenin üçüncü kişilere verdiği çeklerin izlendiği hesaptır. Bu hesap bilançonun aktifinde yer almasına rağmen (-) işareti taşıyan aktif düzenleyici bir hesaptır ve pasif karakterli hesaplar gibi çalışır. Dolayısıyla işletme çek düzenlediğinde bu hesapta bir artış meydana gelir ve artışlar hesabın alacak tarafına kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini analiz etmek.
İşletme bir borcu için çek düzenlemiştir (keşide etmiştir).
Muhasebe kaydında kullanılacak doğru hesabı seçebilmek için işlemin türünü belirlemek gerekir.
2
İlgili hesabı Tekdüzen Hesap Planı'na göre belirlemek.
İşletmenin düzenlediği çekler için 103103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-) hesabı kullanılır.
Kendi çeklerimizi izlediğimiz hesap hazır değerler grubu içindeki düzenleyici hesaptır.
3
Kayıt yönünü (borç/alacak) tespit etmek.
103103 nolu hesap bir aktif düzenleyici hesap olup pasif karakterli (alacak kalanlı) çalışır; dolayısıyla çek düzenlendiğinde hesap alacaklandırılır.
Pasif karakterli hesaplardaki artışlar daima hesabın alacak tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Verilen Çeklerin Muhasebeleştirilmesi ve Hesap Karakteri

İpuçları

1
İşletmenin kendi düzenlediği (keşide ettiği) çeklerin hangi hesapta izlendiğini hatırlayın.
2
Hazır değerler grubunda yer alan ama aktifte bir 'eksi' (-) işaretiyle gösterilen hesabı düşünün.
3
Aktif düzenleyici hesaplar pasif karakterli hesaplar gibi çalışır; yani artışlar alacak, azalışlar borç tarafına yazılır.

Daha Fazla Pratik

Verilen çeklerin dönem sonunda '321 Borç Senetleri' hesabına aktarılma mantığını ve özün önceliği kavramını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Hesapların kodlarını ve karakterlerini düşünerek eleme yapabilirsiniz. 101 borçlu başlar, 102 para çıkınca alacaklanır (ama çek ödendiğinde), 103 ise çek verildiği an alacaklanan düzenleyici bir hesaptır.
Tahmini Süre:45s
Soru 324Soru →

İşletme, boş olan bir deposunu 11 Aralık 20252025 tarihinde aylık 12.00012.000 TL bedelle kiraya vermiştir. Kira sözleşmesine göre tahsilat 33 ay sonra (vade sonunda) toplu olarak yapılacaktır. Dönemsellik kavramı gereği, işletmenin 3131 Aralık 20252025 tarihinde yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 181 GELİR TAHAKKUKLARI 12.000 (Borçlu) / 649 DİĞER OLAĞAN GELİR VE KARLAR 12.000 (Alacaklı)

Cevap

Dönem sonunda hak edilen ancak henüz tahsil edilmeyen kira geliri için 181 Gelir Tahakkukları hesabı borçlandırılmalı ve 649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar hesabı alacaklandırılmalıdır.
İşletme Aralık ayı boyunca depo kiralama hizmetini sunmuş ve 12.00012.000 TL tutarındaki geliri hak etmiştir. Tahsilatın daha sonra yapılacak olması, gelirin bu döneme kaydedilmesine engel değildir. Dönemsellik kavramı gereği, bu gelir '181 Gelir Tahakkukları' hesabı aracılığıyla aktifleştirilir ve '649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar' hesabında gelire dönüştürülür.

Adım Adım Çözüm

1
Cari döneme ait kira tutarını hesapla.
12.00012.000 TL (Aralık ayı için)
Dönemsellik kavramı gereği sadece Aralık ayına isabet eden gelir bu döneme kaydedilmelidir.
2
Gelirin tahsilat durumunu kontrol et.
Tahsil edilmedi, vade sonunda alınacak.
Nakit girişi olmadığı için kasa/banka hesapları kullanılamaz.
3
Uygun hesapları belirle.
181 Gelir Tahakkukları (Borç) ve 649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar (Alacak).
Henüz belgesi gelmemiş veya tahsil edilmemiş ancak doğmuş gelirler 181 hesabında izlenir.

Anahtar Kavram

Dönemsellik Kavramı ve Gelir Tahakkuku

İpuçları

1
Gelirin nakit olarak tahsil edilip edilmediğine dikkat edin.
2
Dönemsellik kavramı gereği, aralık ayında hak edilen tutarın kaydedilmesi gerekir.
3
Henüz tahsil edilmemiş ancak gerçekleşmiş gelirler için 181 koduyla başlayan hesabı kullanmalısınız.

Daha Fazla Pratik

Kiranın peşin tahsil edilmesi durumunda 380 nolu hesabın nasıl kullanılacağını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 325Soru →

İşletme, stok hareketlerini aralıksız envanter yöntemine göre takip etmektedir. Dönem içinde gerçekleşen işlemler şu şekildedir:

* 90.00090.000 TL tutarında ticari mal %20\%20 KDV hariç bedelle veresiye satın alınmıştır.
* Satın alınan bu malların işletmeye getirilmesi için 4.5004.500 TL + KDV nakliye gideri nakit olarak ödenmiştir.
* Alınan malların %20\%20’lik kısmı, istenilen nitelikte olmadığı için satıcıya iade edilmiştir.
* Satıcı, iade sonrası kalan borç üzerinden işletmeye 2.5002.500 TL tutarında alış iskontosu yapmıştır.

Buna göre, bu işlemler sonucunda '153 Ticari Mallar' hesabının borç kalanı kaç TL olur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 74.00074.000

Cevap

74.00074.000 TL olan seçenek doğrudur.
Aralıksız envanter yönteminde tüm stok hareketleri '153 Ticari Mallar' hesabı üzerinden anlık olarak izlenir. Bu doğrultuda; ana alış bedeli (90.00090.000 TL) ve bu alıma ilişkin nakliye gideri (4.5004.500 TL) hesabın borcuna kaydedilerek stok artışı sağlanır. Daha sonra gerçekleşen alış iadesi (90.000×%20=18.00090.000 \times \%20 = 18.000 TL) ve alış iskontosu (2.5002.500 TL) ise hesabın alacağına kaydedilerek stok maliyetinde azalış yaratır. Sonuç olarak 94.500−20.500=74.00094.500 - 20.500 = 74.000 TL bakiye oluşur.

Adım Adım Çözüm

1
Mal alış kaydının stok maliyetine etkisini belirleme
+90.000+90.000 TL (Borç)
Aralıksız envanterde satın alınan mallar alış bedeli üzerinden 153 Ticari Mallar hesabının borcuna kaydedilir.
2
Nakliye giderinin stok maliyetine eklenmesi
+4.500+4.500 TL (Borç)
Maliyet esası kavramı gereği, stokların işletmeye getirilene kadar katlanılan nakliye, sigorta ve gümrük giderleri stok maliyetine dahil edilir.
3
Alış iadesinin stok maliyetinden düşülmesi
−18.000-18.000 TL (Alacak)
90.00090.000 TL'nin %20\%20'si olan 18.00018.000 TL, aralıksız envanter yönteminde doğrudan 153 hesabının alacağına kaydedilerek stoklardan düşülür.
4
Alış iskontosunun stok maliyetinden düşülmesi
−2.500-2.500 TL (Alacak)
Aralıksız envanter yönteminde alış iskontoları doğrudan 153 Ticari Mallar hesabının alacağına kaydedilerek malın maliyeti netleştirilir.
5
Net bakiyenin hesaplanması
90.000+4.500−18.000−2.500=74.00090.000 + 4.500 - 18.000 - 2.500 = 74.000 TL
Hesabın borç toplamından alacak toplamının çıkarılmasıyla net borç kalanına ulaşılır.

Anahtar Kavram

Aralıksız Envanter Yönteminde Stok Maliyeti Takibi

Daha Fazla Pratik

Aynı işlemlerin 'Aralıklı Envanter' yönteminde nasıl kaydedileceğini ve '153 Ticari Mallar' hesabının dönem sonu bakiyesinin bu yöntemde neyi ifade edeceğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 326Soru →

İşletme, geçici yatırım amacıyla tanesi 2020 TL'den satın aldığı 2.0002.000 adet hisse senedi için dönem sonunda borsa rayicinin 1515 TL'ye düşmesi üzerine '119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı' hesabını kullanarak gerekli karşılığı ayırmıştır. Bir sonraki dönemde bu hisse senetlerinin 1.5001.500 adedi, tanesi 1818 TL'den banka aracılığıyla satılmış ve bankaya 500500 TL komisyon ödenmiştir. Buna göre, hisse senetlerinin satışına ilişkin yapılacak yevmiye kaydında '644 Menkul Kıymet Satış Karları' hesabına kaydedilecek tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 4.5004.500

Cevap

Satış işlemi sonucunda '644 Menkul Kıymet Satış Karları' hesabına 4.5004.500 TL alacak kaydı yapılmalıdır.
İşletme hisse senetlerini 2020 TL'den almış, ancak dönem sonunda değerini 1515 TL'ye indirerek 55 TL karşılık ayırmıştır. Satılan 1.5001.500 adet hissenin net defter değeri 1515 TL iken 1818 TL'ye satılmıştır. Bu durumda her hisse başına 33 TL (18−1518 - 15) kâr elde edilmiştir. Toplam kâr 1.500×3=4.5001.500 \times 3 = 4.500 TL olarak '644 Menkul Kıymet Satış Karları' hesabına kaydedilir. Banka komisyonu ise bu tutardan düşülmez, '653 Komisyon Giderleri' hesabına yazılır.

Adım Adım Çözüm

1
Satılan hisse senetlerinin toplam maliyetini ve bunlara ait ayrılmış olan karşılık tutarını hesapla.
Maliyet: 1.500×20=30.0001.500 \times 20 = 30.000 TL. Karşılık: 1.500×(20−15)=7.5001.500 \times (20 - 15) = 7.500 TL.
Hisseler satıldığında, sadece satılan kısma ait maliyet ve karşılık hesapları kapatılmalıdır.
2
Hisselerin satışından elde edilen brüt tahsilat tutarını hesapla.
1.500×18=27.0001.500 \times 18 = 27.000 TL.
Bankaya ödenen komisyon tutarı tahsilat içinde değil, ayrı bir gider olarak değerlendirilmelidir.
3
Muhasebe kaydı mantığıyla kâr veya zarar tutarını belirle.
27.00027.000 (Satış Bedeli) + 7.5007.500 (İptal Edilen Karşılık) - 30.00030.000 (Maliyet) = 4.5004.500 TL Kâr.
VUK ve Tekdüzen Hesap Planı uyarınca, karşılık ayrılmış bir menkul kıymet satıldığında, net defter değerinin üzerindeki bedel satış kârını oluşturur.

Anahtar Kavram

Menkul kıymetlerin değer düşüklüğü karşılığı ayrıldıktan sonra satılması durumunda, kâr/zarar hesabı maliyet bedeli değil, net defter değeri (Maliyet - Karşılık) baz alınarak yapılır.

İpuçları

1
Satılan hisselerin net defter değerini (Maliyet - Karşılık) bulmaya çalışın.
2
Birim başına kârı hesaplamak için satış fiyatından net defter değerini çıkarın.
3
Hisse başına 18−15=318 - 15 = 3 TL kâr oluştuğunu göreceksiniz. Bunu miktar ile çarpın ve komisyonu bu hesaba karıştırmayın.

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrılmamış olsaydı bu işlemde kâr mı yoksa zarar mı oluşurdu? Bu durumu düşünerek pratik yapın.

Alternatif Yöntem

Yevmiye kaydını düşünün: Bankalar (26.50026.500 Dr), Komisyon Giderleri (500500 Dr), M.K. Değer Düş. Karş. (7.5007.500 Dr) hesaplarına karşılık Hisse Senetleri (30.00030.000 Cr) hesabı kapatılır. Aradaki fark 644 hesabına alacak yazılır.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 327Soru →

İşletme, stok hareketlerini aralıksız envanter yöntemine göre takip etmektedir. Dönem içinde gerçekleşen stok işlemleri ve dönem sonu değerleme verileri şu şekildedir:

İşlem / Veri TürüTutar
Ticari Mal Alış Bedeli120.000120.000 TL
Alış Nakliye Gideri (İşletme tarafından ödenmiştir)10.00010.000 TL
Dönem Sonu Stokların Piyasa (Net Gerçekleşebilir) Değeri112.000112.000 TL

İşletme, dönem sonunda ihtiyatlılık kavramı gereği gerekli karşılığı ayırmıştır. İzleyen dönemde bu malların tamamı %20\%20 KDV hariç 140.000140.000 TL bedelle peşin satılmıştır.

Bu bilgilere göre, satış işleminin yapıldığı dönemde maliyet ve karşılık iptal kayıtları sonucunda "644 Konusu Kalmayan Karşılıklar" hesabına yapılacak kayıt ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 18.00018.000 TL alacak kaydedilir.

Cevap

Satış anında daha önce ayrılmış olan 18.00018.000 TL tutarındaki karşılık iptal edilerek '644 Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabına alacak kaydedilmelidir.
Doğru çözüm için öncelikle malın maliyeti 130.000130.000 TL (120.000+10.000120.000 + 10.000) olarak bulunmalıdır. Piyasa değerinin 112.000112.000 TL'ye düşmesi sonucu ayrılan karşılık 18.00018.000 TL'dir. Aralıksız envanter sisteminde mallar satıldığında, bu mallara ait olan karşılık hesabı (158) kapatılırken karşılığında gelir hesabı olan '644 Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabı 18.00018.000 TL tutarında alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Stokların maliyet bedelini hesaplayınız.
120.000120.000 (Alış Bedeli) + 10.00010.000 (Nakliye) = 130.000130.000 TL.
VUK ve TMS gereği, stokların elde edilmesi için katlanılan nakliye, sigorta ve gümrük gibi giderler stok maliyetine eklenmelidir.
2
Dönem sonunda ayrılması gereken karşılık tutarını belirleyiniz.
130.000130.000 (Maliyet) - 112.000112.000 (Piyasa Değeri) = 18.00018.000 TL.
İhtiyatlılık kavramı gereği, stokların piyasa değeri maliyetinin altına düştüğünde aradaki fark kadar karşılık ayrılır (158 nolu hesap).
3
Satış anında karşılık iptal kaydını yapınız.
158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (Borç) 18.00018.000, 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar (Alacak) 18.00018.000.
Stoklar satıldığında veya işletmeden çıktığında, bu stoklar için daha önce ayrılmış olan karşılıklar artık konusuz kaldığı için iptal edilerek gelir kaydedilir.

Anahtar Kavram

Stok Maliyet Unsurları ve Değer Düşüklüğü Karşılığı İptali

Daha Fazla Pratik

Stokların kısmen satılması durumunda karşılık iptalinin nasıl oranlanacağını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 328Soru →

İşletme, stok hareketlerini aralıksız envanter yöntemine ve tartılı ortalama maliyet esasına göre takip etmektedir. İşletmenin 2025 yılına ait stok verileri aşağıda tabloda özetlenmiştir:

İşlem / Gider TürüMiktar (Adet)Birim Fiyat / Tutar
Dönem Başı Stoku2002004040 TL
Ticari Mal Alışı3003005050 TL
Alış Nakliye Gideri-2.0002.000 TL
Alış İskontosu-1.0001.000 TL

2025 yıl sonunda yapılan envanter çalışmalarında stokların tamamının mevcut olduğu saptanmış, ancak birim piyasa değerinin 4040 TL'ye düştüğü belirlenerek ihtiyatlılık kavramı gereği gerekli karşılık ayrılmıştır. 2026 yılı içinde bu stokların 300300 adedi birimi 7070 TL'den (+ %2020 KDV) peşin olarak satılmıştır.

Buna göre, 2026 yılındaki satış işlemi sonucunda yapılması gereken maliyet kaydında "621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti" ve "644 Konusu Kalmayan Karşılıklar" hesaplarına kaydedilecek tutarlar aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: STMM: 14.40014.400 TL; Konusu Kalmayan Karşılıklar: 2.4002.400 TL

Cevap

Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) 14.40014.400 TL, Konusu Kalmayan Karşılıklar ise 2.4002.400 TL'dir.
İşletmenin toplam stok maliyeti dönem başı stoku, dönem içi alışlar ve nakliye giderinin toplamından iskontonun düşülmesiyle 24.00024.000 TL olarak bulunur. 500 adet mal için birim maliyet 4848 TL'dir. Piyasa değeri 4040 TL'ye düştüğünde birim başına 88 TL karşılık ayrılmıştır. 300 adet mal satıldığında, maliyet kaydı birim maliyet olan 4848 TL üzerinden (300×48=14.400300 \times 48 = 14.400 TL) yapılır. Aynı anda, bu 300 adede ait olan 88 TL'lik karşılıklar (300×8=2.400300 \times 8 = 2.400 TL) 644 nolu hesap aracılığıyla kapatılır.

Adım Adım Çözüm

1
Tartılı ortalama birim maliyetin hesaplanması
Birim Maliyet: 4848 TL
Toplam Stok Maliyeti = (200×40)+(300×50)+2.000−1.000=24.000(200 \times 40) + (300 \times 50) + 2.000 - 1.000 = 24.000 TL. Birim Maliyet = 24.000/500=4824.000 / 500 = 48 TL.
2
Dönem sonu birim karşılık tutarının belirlenmesi
Birim Karşılık: 88 TL
İhtiyatlılık kavramı gereği; Birim Maliyet (4848 TL) - Piyasa Değeri (4040 TL) = 88 TL birim başına karşılık ayrılır (158 nolu hesap).
3
Satış işlemi için STMM tutarının hesaplanması
STMM: 14.40014.400 TL
Satılan miktar (300300 adet) ×\times Ortalama birim maliyet (4848 TL) = 14.40014.400 TL olarak maliyet kaydı yapılır.
4
Satılan stoklara ait karşılığın iptal edilmesi
Konusu Kalmayan Karşılıklar: 2.4002.400 TL
Satılan malların üzerinde bulunan karşılık tutarı (300 adet×8 TL=2.400300 \text{ adet} \times 8 \text{ TL} = 2.400 TL) satışla birlikte '644 Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabına alacak kaydedilerek kapatılır.

Anahtar Kavram

Stoklarda değer düşüklüğü karşılığı ayrılan malların satılması durumunda, maliyet kaydı tarihsel maliyet üzerinden yapılırken, ilgili karşılık tutarı da satış oranında iptal edilerek gelir kaydedilir.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu 'İlk Giren İlk Çıkar (FIFO)' yöntemiyle çözerek maliyet farklılıklarını analiz ediniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 329Soru →

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli envanter işlemleri sırasında "100 Kasa" hesabının mizan bakiyesi 120.000120.000 TL, kasa mevcudu ise 118.500118.500 TL olarak saptanmıştır. Kasadaki nakdin 3.0003.000 USD tutarındaki kısmı, kayıtlarda 11 USD = 3030 TL kuruyla izlenmektedir. Değerleme günündeki kur 11 USD = 3333 TL olarak belirlenmiştir. Ayrıca yapılan incelemede, daha önce bir müşteriden alınan 2.5002.500 TL tutarındaki çekin yanlışlıkla kasaya nakit girişi olarak kaydedildiği saptanmıştır. (Yabancı paralar fiziki sayım sırasında kayıtlı kurları üzerinden dikkate alınmıştır.)

Bu bilgilere göre, işletmenin dönem sonu envanter ve değerleme kayıtları sonucunda "Kambiyo Karları" ve "Sayım ve Tesellüm Fazlaları" hesaplarında izlenecek tutarlar aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kambiyo Karı: 9.0009.000 TL; Sayım ve Tesellüm Fazlası: 1.0001.000 TL

Cevap

Dönem sonunda Kambiyo Karı 9.0009.000 TL ve Sayım ve Tesellüm Fazlası 1.0001.000 TL olarak hesaplanır.
İşletmenin mizanındaki 120.000120.000 TL'lik bakiyenin 2.5002.500 TL'si yanlışlıkla kaydedilen bir nakit girişidir. Bu hata düzeltildiğinde (Kasa alacaklandırılarak) gerçek bakiye 117.500117.500 TL olur. Fiziki sayımda bulunan 118.500118.500 TL, bu düzeltilmiş bakiyeden 1.0001.000 TL fazladır. Döviz değerlemesinde ise 33 TL'lik kur artışı 3.0003.000 USD için toplam 9.0009.000 TL kambiyo karı yaratır.

Adım Adım Çözüm

1
Kayıt hatasının kasa bakiyesi üzerindeki etkisini belirlemek.
Müşteriden alınan çek (101) yerine kasaya nakit girişi (100) yazılması, kasa bakiyesini 2.5002.500 TL fazla göstermiştir.
Gerçek kasa bakiyesini (envanter öncesi olması gereken) bulmak için hatalı kaydı düzeltmek gerekir.
2
Düzeltilmiş kasa bakiyesini hesaplamak.
120.000−2.500=117.500120.000 - 2.500 = 117.500 TL
Kasadaki fazla gösterilen tutar düşüldüğünde işletmenin yasal kayıtlarındaki gerçek bakiye ortaya çıkar.
3
Gerçek sayım sonucunu tespit etmek.
Sayım mevcudu (118.500118.500) - Düzeltilmiş Baki (117.500117.500) = 1.0001.000 TL Fazla
Fiili durum, düzeltilmiş kayıtlardan daha yüksek olduğu için noksanlık yerine fazlalık olduğu anlaşılır.
4
Yabancı para değerlemesini yapmak.
3.0003.000 USD ×(33−30)=9.000\times (33 - 30) = 9.000 TL Kambiyo Karı
Kurun yükselmesi sonucu hazır değerlerde meydana gelen artış gelir olarak kaydedilir.

Anahtar Kavram

Kasa envanterinde kayıt hatalarının sayım farkı üzerindeki etkisi ve döviz değerleme mantığı.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 330Soru →

İşletme, ana faaliyeti dışındaki bir işlem nedeniyle ortağına 30.00030.000 TL tutarında nakit borç vermiştir. Bu işlemin muhasebe kaydında borçlandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 131 Ortaklardan Alacaklar

Cevap

İşletmenin ortağına verdiği nakit borç, ticari olmayan bir alacak niteliğindedir ve doğrudan '131 Ortaklardan Alacaklar' hesabının borcuna kaydedilmelidir.
İşletmenin ana faaliyeti dışındaki işlemlerden dolayı ortaklarından olan kısa vadeli alacakları, Tekdüzen Hesap Planı gereği '131 Ortaklardan Alacaklar' hesabında borç bakiyesi verilerek izlenir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini analiz et
İşletme dışarıya (ortağına) nakit vermiştir, bu durum bir alacak doğurur.
Varlık hesaplarındaki artışlar borç tarafına kaydedilir.
2
İşlemin ticari olup olmadığını belirle
Mal veya hizmet satışı söz konusu olmadığı için bu bir 'Diğer Alacak' kalemidir.
Ana faaliyet dışı işlemler 'Ticari Alacaklar' grubunda izlenemez.
3
İlgili tarafı belirle ve hesabı seç
Alacak ortağa ait olduğu için '131 Ortaklardan Alacaklar' hesabı borçlandırılır.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre ortaklarla ilgili ticari olmayan alacaklar bu hesapta takip edilir.

Anahtar Kavram

Diğer Alacaklar (13 Grubu) kapsamında ortaklardan olan senetsiz alacakların muhasebeleştirilmesi.

İpuçları

1
Bu bir ticari alacak mıdır, yoksa ana faaliyet dışı bir alacak mıdır?
2
Alacaklı olunan taraf bir ortak olduğu için 13 grubundaki en özel hesabı düşünün.
3
Kasadan para çıktığı için 100 Kasa hesabı alacak tarafında yer almalıdır; borç tarafında alacağı temsil eden hesap bulunmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Bağlı ortaklık veya iştiraklerden olan alacakların kaydedilme farklarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 331Soru →

İşletme, kasa sayımı sonucunda kasa mevcudunun 15.50015.500 TL olduğunu, kasa hesabının borç kalanının ise 15.85015.850 TL olduğunu tespit etmiştir. Söz konusu noksanlığın nedeni saptanıncaya kadar ilgili hesaba kaydı yapılmıştır. Daha sonra yapılan incelemelerde, noksanlığın bir satıcıya olan borcun nakden ödenmesine rağmen muhasebe kaydının unutulmasından kaynaklandığı anlaşılmıştır. Buna göre, noksanlığın nedeninin saptanması durumunda yapılması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç: 320 Satıcılar 350350 / Alacak: 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları 350350

Cevap

Noksanlığın nedeni bir satıcıya ödeme yapılması olarak saptandığından, 320 Satıcılar hesabının borçlandırılması ve geçici olarak kullanılan 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabının alacaklandırılarak kapatılması gerekir.
Kasa noksanlığı ilk tespit edildiğinde 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabının borcuna kaydedilir. Daha sonra noksanlığın nedeninin bir satıcıya olan borcun ödenmesinden kaynaklandığı anlaşıldığında, bu geçici hesabın alacaklandırılarak kapatılması ve gerçek işlemin muhatabı olan 320 Satıcılar hesabının borçlandırılması (borcun azalması) gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Kasa noksan tutarının hesaplanması
15.850−15.500=35015.850 - 15.500 = 350 TL
Kasa hesabının kayıtlı değeri ile fiili sayım sonucundaki fark noksanlığı oluşturur.
2
Noksanlığın nedeninin analiz edilmesi
Satıcıya yapılan ödemenin unutulması
Saptanan neden, noksanlığın bir aktif azalışı değil, bir borç (pasif) azalışı olduğunu gösterir.
3
Düzeltme kaydının oluşturulması
197 nolu hesabın alacaklandırılması ve 320 nolu hesabın borçlandırılması
Noksanlığın nedeninin saptanmasıyla, noksanlığı temsil eden geçici hesap tasfiye edilir ve gerçek işlem kayda alınır.

Anahtar Kavram

Sayım ve Tesellüm Noksanlarının Tasfiyesi

İpuçları

1
Noksanlık tespit edildiğinde hangi hesabın borcuna kayıt yapıldığını hatırlayın.
2
Noksanlığın nedeni saptandığında, noksanlığın izlendiği geçici hesap (197) ters kayıtla kapatılmalıdır.
3
Satıcıya yapılan ödeme bir borç azalışıdır; 320 Satıcılar hesabı borç tarafında çalışır.

Daha Fazla Pratik

Kasa noksanlığının nedeninin dönem sonuna kadar saptanamaması durumunda yapılacak kaydı inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 332Soru →

İşletme, stok hareketlerini aralıklı envanter yöntemine göre takip etmektedir. İşletmenin dönem başı stok bilgileri ve dönem içi alış işlemleri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

İşlemMiktar (Birim)Birim Alış Fiyatı (TL)
Dönem Başı Stok2002005050
Ticari Mal Alışı3003008080

İşletme, ticari mal alışı ile ilgili olarak 3.0003.000 TL nakliye giderini nakit olarak ödemiş, daha sonra satın alınan bu malların 5050 birimi işletmenin istediği standartlara uymadığı için satıcıya iade edilmiştir. Dönem sonunda yapılan fiziki sayım sonucunda depoda 150150 birim mal bulunduğu tespit edilmiştir.

FIFO (İlk Giren İlk Çıkar) değerleme yöntemine göre, işletmenin dönem sonu stok değeri kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 13.50013.500

Cevap

İşletmenin FIFO yöntemine göre dönem sonu stok değeri 13.50013.500 TL olarak hesaplanır.
FIFO yöntemine göre dönem sonundaki 150150 birimlik stok, en son satın alınan mallardan kalmıştır. Son alıştaki birim fiyat 8080 TL olup, buna birim başına 1010 TL (3.000/3003.000 / 300) nakliye gideri eklendiğinde net birim maliyet 9090 TL olur. Dolayısıyla 150×90=13.500150 \times 90 = 13.500 TL doğru değerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Son satın alınan malların birim maliyetini hesaplayın.
Birim Maliyet = 80+(3.000/300)=9080 + (3.000 / 300) = 90 TL
Muhasebenin maliyet esası kavramı gereği, stoklarla ilgili nakliye ve sigorta gibi giderler stok maliyetine eklenmelidir.
2
Alınan mallardan iade edilenlerin miktarını düşerek kalan stoğu belirleyin.
300−50=250300 - 50 = 250 birim (Son alıştan kalan)
Alıştan iadeler, ilgili stok kaleminin hem miktarını hem de toplam maliyetini azaltır.
3
FIFO yöntemine göre dönem sonu stok değerini hesaplayın.
150150 birim ×90\times 90 TL = 13.50013.500 TL
FIFO yönteminde dönem sonu stokları en son satın alınan mallardan oluşur. Depodaki 150150 birim, son alıştan kalan 250250 birimlik kısımdan karşılanmaktadır.

Anahtar Kavram

Stok Maliyet Bileşenleri ve FIFO Yöntemi

Daha Fazla Pratik

Aynı verilerle dönem sonu ticari mallar hesabının borç ve alacak toplamlarını karşılaştırarak 'Satılan Ticari Mallar Maliyeti'ni hesaplamayı deneyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 333Soru →

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli genel geçici mizanında "102 Bankalar" hesabının borç kalanı 240.000240.000 TL (8.0008.000 USD) olarak görülmektedir. Dönem sonu envanter çalışmaları sırasında aşağıdaki durumlar tespit edilmiştir:

1. İşletmenin bir satıcıya olan borcu için keşide ettiği 15.00015.000 TL tutarındaki çekin, muhasebe kayıtlarına yanlışlıkla "102 Bankalar" hesabının alacağına kaydedildiği anlaşılmıştır.
2. Dönem sonu değerlemesinde döviz kuru 11 USD = 31,5031,50 TL olarak belirlenmiştir.

Buna göre, işletmenin yapması gereken düzeltme ve değerleme kayıtları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "656 Kambiyo Zararları" hesabı 3.0003.000 TL borçlandırılır.

Cevap

Yapılacak düzeltme ve değerleme kayıtları sonucunda "656 Kambiyo Zararları" hesabı 3.0003.000 TL tutarında borçlandırılmalıdır.
İşletme önce yanlışlıkla bankadan düştüğü 15.00015.000 TL'yi banka hesabına borç kaydederek düzeltmelidir. Bu işlemden sonra bankanın TL bakiyesi 255.000255.000 TL olur. 8.0008.000 USD'nin 31,5031,50 TL kurundan değeri 252.000252.000 TL olduğu için, işletme 3.0003.000 TL tutarında bir değer azalışı (kambiyo zararı) tespit eder. Bu zarar "656 Kambiyo Zararları" hesabının borcuna kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Hatalı kaydın düzeltilmesi
Banka hesabından yanlışlıkla yapılan 15.00015.000 TL'lik çıkış iptal edilerek borç kaydedilir, yerine çek hesabı alacaklandırılır.
Verilen çeklerin doğrudan bankadan düşülmesi hatadır; düzeltme kaydı: 102 Bankalar (B) 15.00015.000 / 103 Verilen Çekler (A) 15.00015.000.
2
Düzeltilmiş banka bakiyesinin tespiti
240.000240.000 TL (Mizan) + 15.00015.000 TL (Düzeltme) = 255.000255.000 TL.
Değerleme yapılmadan önce hesabın gerçek TL bakiyesi bulunmalıdır.
3
Dönem sonu değerlemesi
8.0008.000 USD ×\times 31,5031,50 TL/USD = 252.000252.000 TL.
Yabancı paralar dönem sonunda MB döviz alış kuru üzerinden değerlenir.
4
Kur farkının belirlenmesi
255.000255.000 TL - 252.000252.000 TL = 3.0003.000 TL Zarar.
Kayitlı değer piyasa değerinden yüksek olduğu için olumsuz kur farkı oluşmuştur.

Anahtar Kavram

Hatalı Kayıt Düzeltme ve Yabancı Para Değerleme Esasları
Soru 334Soru →

İşletme, önceki hesap döneminde şüpheli hale gelen 48.00048.000 TL tutarındaki veresiye (senetsiz) ticari alacağı için %75\%75 oranında karşılık ayırmıştır. Cari dönem içerisinde söz konusu alacağın 15.00015.000 TL'lik kısmı nakit olarak tahsil edilmiş, geri kalan tutarın ise tahsil edilme imkanının kalmadığı kesinleşerek kayıtlardan çıkarılmasına karar verilmiştir.

Bu bilgilere göre, tahsilat ve alacağın silinmesi işlemine ilişkin yapılacak günlük defter kaydında "644 Konusu Kalmayan Karşılıklar" hesabına alacak kaydedilmesi gereken tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3.000

Cevap

Şüpheli alacak için ayrılan karşılık tutarı olan 36.00036.000 TL ile tahsil edilen 15.00015.000 TL'nin, alacağın karşılık ayrılmayan 12.00012.000 TL'lik kısmını aşan miktarı olan 3.0003.000 TL gelir kaydedilmelidir.
Şüpheli ticari alacaklarda kısmi karşılık ayrılmışsa, yapılan tahsilat öncelikle karşılık ayrılmayan kısımdan mahsup edilir. Bu örnekte 48.00048.000 TL'lik alacağın 36.00036.000 TL'sine karşılık ayrılmış, 12.00012.000 TL'sine ayrılmamıştır. Tahsil edilen 15.00015.000 TL'nin 12.00012.000 TL'si karşılık ayrılmayan kısmı kapattığı için gelir yaratmaz; ancak kalan 3.0003.000 TL önceden gider yazılan karşılık tutarının tahsili olduğu için 'Konusu Kalmayan Karşılık' olarak kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Önceki dönemde ayrılan karşılık tutarını hesapla
48.000×%75=36.00048.000 \times \%75 = 36.000 TL
İşletme alacağın sadece bir kısmı için karşılık ayırmıştır.
2
Alacağın karşılık ayrılmayan (net risk) kısmını belirle
48.000−36.000=12.00048.000 - 36.000 = 12.000 TL
Tahsilatın gelire dönüşmesi için öncelikle bu riskli kısmın karşılanması gerekir.
3
Tahsil edilen tutar ile karşılık ayrılmayan kısmı karşılaştır
15.000−12.000=3.00015.000 - 12.000 = 3.000 TL
Tahsilatın karşılık ayrılmayan kısmı aşan tutarı, konusu kalmayan karşılık olarak gelir yazılır.

Anahtar Kavram

Şüpheli Ticari Alacaklarda Kısmi Karşılık ve Tahsilat Mantığı
Soru 335Soru →

İşletme, 11 Kasım 20252025 tarihinde idari binanın 44 aylık ısınma ve yakıt gideri için toplam 80.00080.000 TL ödemiş ve ödeme tarihinde bu tutarın tamamını "770 Genel Yönetim Giderleri" hesabına borç kaydetmiştir. Dönemsellik kavramı gereği 3131 Aralık 20252025 tarihinde yapılması gereken envanter kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 180 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER 40.00040.000 (Borçlu) / 770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 40.00040.000 (Alacaklı)

Cevap

180 Gelecek Aylara Ait Giderler hesabının 40.00040.000 TL borçlandırılması ve 770 Genel Yönetim Giderleri hesabının 40.00040.000 TL alacaklandırılması gerekir.
İşletme 4 aylık ödemenin tamamını başlangıçta gidere yazdığı için, 31 Aralık itibarıyla henüz tüketilmemiş olan (2026 yılına ait) 2 aylık tutarı giderlerden düşmelidir. 80.000/4=20.00080.000 / 4 = 20.000 TL aylık gider olduğuna göre, Ocak ve Şubat aylarına ait toplam 40.00040.000 TL, 770 hesabının alacağına yazılarak gider azaltılır ve 180 Gelecek Aylara Ait Giderler hesabının borcuna yazılarak aktifleştirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Aylık gider tutarını hesaplayınız.
80.000/4=20.00080.000 / 4 = 20.000 TL
Toplam ödeme süresi olan 4 aya bölünerek bir aya düşen maliyet bulunur.
2
Dönemlere isabet eden ayları belirleyiniz.
2025 (Kasım, Aralık) = 2 ay; 2026 (Ocak, Şubat) = 2 ay
Dönemsellik kavramı uyarınca her yılın gideri kendi döneminde raporlanmalıdır.
3
Gelecek döneme (2026) sarkan tutarı hesaplayınız.
20.000×2=40.00020.000 \times 2 = 40.000 TL
2025 yılında gider kaydedilen ancak 2026'ya ait olan tutar düzeltme kaydına konu edilir.
4
Dönem sonu düzeltme kaydını yapınız.
180 (Borç) 40.00040.000 / 770 (Alacak) 40.00040.000
Başlangıçta tamamı gidere yazıldığı için fazla olan kısmın giderden düşülüp aktif bir hesaba aktarılması gerekir.

Anahtar Kavram

Dönemsellik Kavramı ve Giderlerin Aktarımı

İpuçları

1
Ödemenin kaç ayı kapsadığını ve bu aylardan kaçının bir sonraki takvim yılına sarktığını hesaplayın.
2
Kasım ve Aralık 2025 gideri iken, Ocak ve Şubat 2026 gideridir. Başlangıçta tamamı 2025 gideri yazıldığına göre ne kadarı fazladır?
3
2026 yılına ait olan 40.00040.000 TL'yi 770 hesabından çıkarıp (alacaklandırıp) 180 hesabına (borçlandırıp) almanız gerekir.

Daha Fazla Pratik

Eğer bu gider 14 ay süreli olsaydı, 31 Aralık'ta hangi hesapların kullanılması gerektiğini düşününüz.

Alternatif Yöntem

Eğer ödeme anında tamamı gider yazılmasaydı, 40.00040.000 TL 770 hesabına, 40.00040.000 TL ise doğrudan 180 hesabına kaydedilebilirdi. Ancak soru kökünde tamamının gidere yazıldığı belirtildiği için düzeltme kaydı şarttır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 336Soru →

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli genel geçici mizanında yer alan bazı hesap bakiyeleri ve dönem sonu envanter bilgileri şu şekildedir:

* "102102 Bankalar" hesabı borç kalanı: 200.000200.000 TL
* "105105 Döviz Kasası" hesabı borç kalanı (5.0005.000 USD): 155.000155.000 TL
* Döviz kasasında yapılan sayımda 5.1005.100 USD olduğu tespit edilmiş, farkın nedeni henüz belirlenemediğinden "397397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları" hesabına kaydedilmiştir.
* İşletmenin bir satıcıya olan borcu için düzenlediği 10.00010.000 TL'lik çekin, muhasebe kayıtlarında yanlışlıkla "102102 Bankalar" hesabının alacağına kaydedildiği belirlenmiştir.
* Dönem sonu döviz kuru: 11 USD = 3232 TL

Bu bilgilere göre, gerekli düzeltme ve değerleme kayıtları yapıldıktan sonra "102102 Bankalar" ve "105105 Döviz Kasası" hesaplarının bilançoda yer alacak toplam tutarı kaç TL olur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 373.200373.200

Cevap

Dönem sonu işlemlerinden sonra iki hesabın toplam bilançoda yer alacak tutarı 373.200373.200 TL'dir.
Doğru yanıt olan tutar, her iki hesabın da envanter sonuçlarına göre düzeltilmiş bakiyelerinin toplamıdır. Bankalar hesabı, hatalı kaydedilen 10.00010.000 TL'lik çekin geri eklenmesiyle 210.000210.000 TL'ye ulaşır. Döviz Kasası ise sayım sonucunda bulunan 5.1005.100 USD'nin dönem sonu kuru olan 3232 TL ile çarpılması sonucu 163.200163.200 TL değerine ulaşır. Bu iki değerin toplamı 373.200373.200 TL yapmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Bankalar hesabındaki kayıt hatasını düzeltin.
200.000+10.000=210.000200.000 + 10.000 = 210.000 TL
Verilen çeklerin yanlışlıkla Bankalar hesabından düşülmesi durumunda, bu tutar Bankalar hesabına borç kaydedilerek düzeltilmelidir.
2
Döviz kasasındaki sayım fazlasını hesaba dahil edin.
5.000+100=5.1005.000 + 100 = 5.100 USD
Bilanço değerlemesi fiili mevcut (sayım sonucu) üzerinden yapılmalıdır.
3
Döviz kasasının dönem sonu TL değerini hesaplayın.
5.100×32=163.2005.100 \times 32 = 163.200 TL
Yabancı paralı hazır değerler, dönem sonunda Merkez Bankası efektif alış kuru ile değerlenerek bilançoda gösterilir.
4
İki hesabın güncel bakiyelerini toplayın.
210.000+163.200=373.200210.000 + 163.200 = 373.200 TL
Bankalar ve Döviz Kasası bakiyelerinin toplamı istenen nihai tutarı verir.

Anahtar Kavram

Hazır Değerlerin Envanter ve Değerlemesi
Soru 337Soru →

İşletme, stok hareketlerini aralıksız envanter yöntemine göre takip etmektedir. Dönem içinde gerçekleşen işlemler şu şekildedir:

- 120.000120.000 TL tutarında ticari mal veresiye satın alınmış, bu malların işletmeye getirilmesi için 5.0005.000 TL nakliye gideri nakit olarak ödenmiştir.
- Satın alınan malların 15.00015.000 TL'lik kısmı (maliyet bedeli üzerinden) işletme tarafından satıcıya iade edilmiştir.
- Dönem sonunda yapılan envanter sayımında stokların maliyet değerinin 110.000110.000 TL, net gerçekleşebilir değerinin ise 102.000102.000 TL olduğu tespit edilmiştir.

İşletme, ihtiyatlılık kavramı gereği değer düşüklüğü için karşılık ayırmaya karar verdiğine göre, yapılacak günlük defter kaydında borçlandırılacak hesap ve tutarı aşağıdakilerden hangisidir? (KDV ihmal edilecektir.)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 654 Karşılık Giderleri - 8.0008.000 TL

Cevap

İşletmenin borçlandıracağı hesap '654 Karşılık Giderleri', tutar ise 8.0008.000 TL'dir.
Doğru cevap olan '654 Karşılık Giderleri - 8.0008.000 TL' ifadesi, stokların doğru maliyet bedeli (110.000110.000 TL) ile piyasa değeri (102.000102.000 TL) arasındaki farkın, karşılık ayırma standartlarına uygun şekilde muhasebeleştirilmesini ifade eder. Muhasebenin temel kavramlarından olan 'İhtiyatlılık' gereği, muhtemel zararlar gerçekleştikleri anda değil, tespit edildikleri anda gider olarak kaydedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Stokların dönem sonu maliyet bedelini hesaplayınız.
120.000120.000 (Alış) + 5.0005.000 (Nakliye) - 15.00015.000 (İade) = 110.000110.000 TL
TMS-2 ve THP uyarınca nakliye giderleri stok maliyetine eklenir, iadeler ise maliyetten düşülür.
2
Maliyet değeri ile net gerçekleşebilir değeri karşılaştırarak değer düşüklüğünü bulunuz.
110.000110.000 (Maliyet) - 102.000102.000 (Piyasa) = 8.0008.000 TL
İhtiyatlılık kavramı gereği stokların değeri maliyetin altına düştüğünde aradaki fark için karşılık ayrılır.
3
Günlük defter kaydını oluşturunuz.
Borç: 654 Karşılık Giderleri 8.0008.000 / Alacak: 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı 8.0008.000
Karşılık giderleri gelir tablosunda gider olarak izlenirken, 158 nolu hesap bilançoda stokların değerini netleştirmek için kullanılır.

Anahtar Kavram

Stok Maliyet Unsurları ve Değerleme

Daha Fazla Pratik

Değer düşüklüğü ayrılan bu stokların bir sonraki dönem maliyet bedelinin üzerinde bir tutara satılması durumunda '158' ve '644' hesaplarının nasıl kapatılacağını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 338Soru →

İşletmenin bir müşterisinden olan 40.00040.000 TL tutarındaki veresiye (senetsiz) ticari alacağı, vadesinde ödenmemesi üzerine icra takibine başlanmış ve şüpheli hale gelmiştir. Bu alacağın 10.00010.000 TL'lik kısmı için işletme lehine tesis edilmiş bir ipotek teminatı bulunmaktadır. İşletme, ilgili alacağı "128 Şüpheli Ticari Alacaklar" hesabına aktardıktan sonra, dönem sonunda bu alacak için mevzuatın izin verdiği en yüksek tutarda karşılık ayırmaya karar vermiştir. Buna göre, karşılık ayrılmasına ilişkin yapılacak yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 654 KARŞILIK GİDERLERİ hesabı 30.00030.000 TL borçlu, 129 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR KARŞILIĞI (-) hesabı 30.00030.000 TL alacaklıdır.

Cevap

Doğru cevap, 654 Karşılık Giderleri hesabının 30.00030.000 TL borçlandırıldığı ve 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-) hesabının 30.00030.000 TL alacaklandırıldığı kayıttır.
Vergi Usul Kanunu (VUK) ve Muhasebe Standartları uyarınca, şüpheli ticari alacaklar için karşılık ayrılırken alacağın teminatlı (ipotek, rehin, teminat mektubu vb.) kısmı dikkate alınmaz. Bu olayda 40.00040.000 TL'lik toplam alacağın 10.00010.000 TL'lik kısmı ipotekle güvence altındadır. Dolayısıyla sadece risk taşıyan 30.00030.000 TL (40.000−10.00040.000 - 10.000) için karşılık ayrılmalıdır. Karşılık ayrıldığında "654 Karşılık Giderleri" hesabı borçlandırılırken, aktif hesabı düzenleyen eksi karakterli "129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı" hesabı alacaklandırılarak işlem tamamlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam şüpheli alacak tutarını belirle.
40.00040.000 TL
İşleme konu olan alacağın nominal değerini saptamak için.
2
Alacağın teminatlı (ipotekli) kısmını tespit et ve toplamdan çıkar.
40.000−10.000=30.00040.000 - 10.000 = 30.000 TL
VUK uyarınca teminatlı alacaklar için karşılık ayrılamaz; sadece riskli (teminatsız) kısım baz alınmalıdır.
3
Karşılık tutarını muhasebeleştir.
654 (B) 30.00030.000 / 129 (A) 30.00030.000
İhtiyatlılık kavramı gereği beklenen zarar gider yazılırken, düzenleyici hesap üzerinden aktif değer düşürülür.

Anahtar Kavram

Teminatlı Şüpheli Alacaklar ve Karşılık Ayrılması
Soru 339Soru →

İşletme, stok hareketlerini aralıklı envanter yöntemine göre takip etmektedir. Dönem içinde gerçekleşen işlemlere ilişkin bilgiler şu şekildedir:

İşlem DetayıTutar (TL)
Ticari Mal Alışı (Veresiye)40.00040.000
Alış Nakliye Gideri (Nakit ödenmiş)2.0002.000
Alış İskontosu1.0001.000

Dönem sonunda yapılan envanter çalışmalarında, bu stokların piyasa değerinin 38.00038.000 TL olduğu tespit edilmiştir.

Buna göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken stok değer düşüklüğü karşılığı kaydında borçlandırılacak hesap ve tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 654 Karşılık Giderleri hesabı 3.0003.000 TL

Cevap

Dönem sonundaki stok değer düşüklüğü karşılığı kaydında 654 Karşılık Giderleri hesabı 3.0003.000 TL tutarında borçlandırılmalıdır.
Doğru cevap, stokların maliyet bedelinin 41.00041.000 TL olarak hesaplanması ve piyasa değeri olan 38.00038.000 TL ile arasındaki 3.0003.000 TL'lik farkın karşılık gideri olarak borç kaydedilmesidir. Muhasebe standartlarına göre alış fiyatına nakliye giderleri eklenmeli, iskontolar ise çıkarılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Stokların net maliyet bedelini hesaplayınız.
40.00040.000 (Alış) + 2.0002.000 (Nakliye) - 1.0001.000 (İskonto) = 41.00041.000 TL
Maliyet esası kavramı gereği, alışla ilgili nakliye, gümrük ve sigorta giderleri maliyete eklenir; alış iskontoları ise maliyetten düşülür.
2
Maliyet bedeli ile piyasa değerini karşılaştırarak değer düşüklüğünü tespit ediniz.
41.00041.000 (Maliyet) - 38.00038.000 (Piyasa Değeri) = 3.0003.000 TL
İhtiyatlılık kavramı gereği, bir varlığın değeri maliyetinin altına düştüğünde aradaki fark kadar karşılık ayrılır.
3
Muhasebe kaydını belirleyiniz.
654 Karşılık Giderleri (Borçlu) 3.0003.000 TL / 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (Alacaklı) 3.0003.000 TL
Değer düşüklüğü karşılığı ayrılırken ilgili gider hesabı borçlandırılır, aktifi düzenleyici pasif karakterli hesap ise alacaklandırılır.

Anahtar Kavram

Stok Maliyet Unsurları ve Değerlemesi

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrılan bu malların bir sonraki dönemde satılması durumunda 158 nolu hesabın nasıl kapatılacağını (konusu kalmayan karşılıklar) inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 340Soru →

Tekdüzen Hesap Planı'na göre, işletmenin nakit mevcudu ile nakit niteliğindeki varlıklarının izlendiği 1010 Hazır Değerler grubu içerisinde yer alan; ancak aktif karakterli diğer hesapların aksine pasif karakterli (düzenleyici) olan ve bilançoda eksi (−-) işaretle gösterilen hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 103103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (−-)

Cevap

Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabı, Hazır Değerler grubu içinde yer alan pasif karakterli (düzenleyici) bir hesaptır.
Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabı, işletmenin bankadaki mevduatı üzerinde bir yükümlülük oluşturması nedeniyle pasif karakterli çalışır. Ancak nakit çıkışı sağlayacak bir unsur olduğu için Hazır Değerler grubunda, Bankalar hesabını netleştirmek üzere eksi (−-) işaretle yer alır.

Adım Adım Çözüm

1
Hazır Değerler (1010) grubundaki hesapların niteliğini belirle.
100100, 101101, 102102 ve 108108 nolu hesaplar aktif karakterlidir; 103103 nolu hesap ise pasif karakterlidir.
Tekdüzen Hesap Planı'nda bazı hesaplar bulundukları grubu düzenlemek amacıyla ters karakterli olarak tasarlanmıştır.
2
Düzenleyici hesapların bilançodaki gösterimini kontrol et.
Pasif karakterli aktif hesaplar (düzenleyici hesaplar), bilançonun aktifinde ilgili grubun altında eksi (−-) işaretle gösterilir.
Bu hesaplar, ilgili varlık grubunun net değerine ulaşılmasını sağlar.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler Grubu ve Düzenleyici Hesaplar

İpuçları

1
Bilançoda yanında eksi (−-) işareti bulunan hesaplar 'düzenleyici hesap' olarak adlandırılır.
2
Hazır Değerler grubunda işletmenin ödeme sözünü temsil eden tek bir düzenleyici hesap vardır.
3
103103 kodlu hesabı düşünün.

Daha Fazla Pratik

Diğer varlık gruplarındaki (örneğin Ticari Alacaklar grubundaki Alacak Senetleri Reeskontu gibi) düzenleyici hesapları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
ÖncekiSayfa 17 / 34Sonraki
Dönen Varlıklar Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 17 | Examkin