Dönen Varlıklar

663 soru

Soru 341Soru

İşletme, 11 Ekim 20252025 tarihinde idari işlerde kullanılmak üzere bir yazılımın 33 yıllık (3636 ay) kullanım lisansını 360.000360.000 TL + %20\%20 KDV bedelle banka aracılığıyla peşin satın almıştır. İşletme, ödeme tarihinde ilgili tutarın cari yıla ve takip eden yıla ait kısımlarını "180 Gelecek Aylara Ait Giderler", daha sonraki yıllara ait kısımlarını ise "280 Gelecek Yıllara Ait Giderler" hesabına kaydederek muhasebeleştirmiştir. İşletme aylık gider kayıtlarını ve yıl sonu envanter işlemlerini düzenli olarak yapmaktadır.

Buna göre, işletmenin 31.12.202631.12.2026 tarihinde, vadesi bir yılın altına düşen giderler için yapması gereken mahsup kaydı aşağıdakilerden hangisidir? (KDV ihmal edilecektir.)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 180 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER hesabına 120.000120.000 TL borç, 280 GELECEK YILLARA AİT GİDERLER hesabına 120.000120.000 TL alacak kaydı yapılır.

Cevap

31.12.2026 tarihinde, 2027 yılına ait 120.000120.000 TL tutarındaki gider, vadesi bir yılın altına düştüğü için 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler hesabından 180 Gelecek Aylara Ait Giderler hesabına aktarılmalıdır.
İşletme 11 Ekim 20252025 tarihinde yaptığı kayıtta, 2027 ve 2028 yıllarına ait olan toplam 210.000210.000 TL'yi (120.000+90.000120.000 + 90.000) '280 Gelecek Yıllara Ait Giderler' hesabına kaydetmiştir. 3131 Aralık 20262026 tarihine gelindiğinde, 2027 yılı artık 'gelecek yıl' (takip eden ilk 1212 ay) statüsüne geçtiği için bu yıla ait 120.000120.000 TL'lik tutar duran varlıklardan dönen varlıklara (180 hesabına) aktarılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Aylık gider tutarının hesaplanması
360.000360.000 TL // 3636 ay == 10.00010.000 TL/ay
Her yıla düşen payı belirlemek için birim maliyetin bulunması gerekir.
2
Yıllara göre gider dağılımının belirlenmesi
2025: 33 ay (30.00030.000 TL), 2026: 1212 ay (120.000120.000 TL), 2027: 1212 ay (120.000120.000 TL), 2028: 99 ay (90.00090.000 TL)
Hangi tutarın hangi hesapta takip edildiğini anlamak için kronolojik döküm yapılmalıdır.
3
Ödeme tarihindeki (01.10.202501.10.2025) hesap bakiyelerinin tespiti
180 Hesap: 150.000150.000 TL (2025+2026), 280 Hesap: 210.000210.000 TL (2027+2028)
Dönemsellik kavramı gereği, cari yıl ve takip eden yıla ait kısımlar dönen varlıklarda izlenir.
4
31.12.2026 tarihindeki durumun analizi
2025 ve 2026 giderleri (150.000150.000 TL) itfa edilmiştir. 280 hesabında 210.000210.000 TL (2027 ve 2028 payı) beklemektedir. Bir sonraki yıl olan 2027'ye ait 120.000120.000 TL'nin vadesi 1 yılın altına düşmüştür.
Bilanço gününde, takip eden yılın giderleri kısa vadeli (180) hesaba aktarılmalıdır.

Anahtar Kavram

Dönemsellik Kavramı ve Vade Sınıflandırması (180/280 Aktarımı)

İpuçları

1
Önce lisansın toplam süresini ve aylık maliyetini hesaplayarak yıllara dağıtın.
2
Bilanço gününde (31.12.202631.12.2026) bir sonraki yılın (2027) giderlerinin nerede durması gerektiğini düşünün.
3
280 hesabındaki tutardan sadece takip eden 12 aya isabet eden kısmı 180 hesabına borç kaydederek aktarın.

Daha Fazla Pratik

Aynı senaryoda 2027 yılı sonunda yapılması gereken aktarım kaydını ve 2028 yılına kalan bakiye tutarını hesaplayınız.

Alternatif Yöntem

Ödeme tarihinde tüm tutar 280 hesabına kaydedilmiş olsaydı, her yıl sonunda o yılın payı 180'e, oradan da 770'e aktarılırdı. Ancak burada paylaştırılarak kaydedildiği belirtildiği için sadece vade dönüşümü kaydı yeterlidir.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 342Soru

İşletme, vadesi dolmuş olan 30.00030.000 TL tutarındaki senetsiz (veresiye) ticari alacağı için borçludan 32.40032.400 TL nominal değerli ve 33 ay vadeli bir alacak senedini ciro yoluyla teslim almıştır. Aradaki farkın faiz olduğu kabul edildiğine göre, bu işlemin kaydedilmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 121 Alacak Senetleri hesabı 32.40032.400 TL borçlandırılır.

Cevap

121 Alacak Senetleri hesabı 32.40032.400 TL borçlandırılır.
Vadesi dolan veresiye alacağın senede bağlanması durumunda, işletmenin eline yeni bir senet geçtiği için '121 Alacak Senetleri' hesabı senedin üzerinde yazılı olan 32.40032.400 TL (nominal değer) üzerinden borçlandırılır. Tekdüzen Hesap Planı gereği ticari alacak senetleri her zaman nominal bedelle kayda alınır.

Adım Adım Çözüm

1
Eski alacağın tutarını ve niteliğini belirle.
30.00030.000 TL tutarında senetsiz (120 Alıcılar) alacak.
Kapanacak olan hesabın ve tutarın doğru tespiti için gereklidir.
2
Yeni alınan senedin nominal değerini ve faiz farkını hesapla.
Senet nominal değeri 32.40032.400 TL, Faiz farkı: 32.40030.000=2.40032.400 - 30.000 = 2.400 TL.
Senetler yasal olarak nominal değerle kaydedilmeli ve aradaki fark gelir olarak tanınmalıdır.
3
Yevmiye kaydını oluştur.
121 Alacak Senetleri (B) 32.40032.400 TL; 120 Alıcılar (A) 30.00030.000 TL, 642 Faiz Gelirleri (A) 2.4002.400 TL.
Aktif hesaplardaki artış borca, azalış alacağa; gelir artışları alacağa kaydedilir.

Anahtar Kavram

Alacakların Senede Bağlanması ve Faiz Tahakkuku

İpuçları

1
Bir alacak senedi alındığında her zaman senedin üzerinde yazan tutar (nominal değer) esas alınır.
2
Senetsiz bir alacak (120) kapandığında hesap alacaklandırılırken, yerine gelen senetli alacak (121) borçlandırılmalıdır.
3
İşlemde 30.00030.000 TL'lik borç 32.40032.400 TL'lik senetle ödendiğine göre, 2.4002.400 TL işletme için bir gelir (642) unsurudur.

Daha Fazla Pratik

Şüpheli hale gelen bir alacağın dava sürecinden sonra tahsil edilmesi durumunda yapılacak kaydı inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 343Soru

İşletmenin gün sonu kasa sayımı sonucunda, "100 Kasa" hesabının borç kalanının 25.00025.000 TL olduğu, ancak kasada fiilen 24.80024.800 TL nakit bulunduğu tespit edilmiştir. Noksanlığın nedeni o an belirlenememiştir. Bu durumda yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 197 SAYIM VE TESELLÜM NOKSANLARI hesabı 200200 TL borçlu, 100 KASA hesabı 200200 TL alacaklı

Cevap

Kasa noksanlığının araştırılması için 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabının borçlandırıldığı ve 100 Kasa hesabının alacaklandırıldığı kayıt doğrudur.
Kasa sayımı sonucunda tespit edilen noksanlıkların nedeni hemen belirlenemiyorsa, bu tutar araştırılmak üzere '197 Sayım ve Tesellüm Noksanları' hesabının borcuna kaydedilirken, kasa mevcudunu kayıtlara uygun hale getirmek (azaltmak) için '100 Kasa' hesabı alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Kayıtlı değer ile fiili değer arasındaki farkı hesapla.
25.00025.000 TL (Kayıt) - 24.80024.800 TL (Fiili) = 200200 TL fark.
Mevcut durumun kayıtlardan az olup olmadığını belirlemek için.
2
Farkın niteliğini belirle ve muhasebe kaydını yap.
Fiili mevcut < Kayıtlı mevcut olduğu için 200200 TL 'Noksanlık' tespit edilmiştir. Bu tutar 197 nolu hesaba borç, 100 nolu hesaba alacak kaydedilir.
Noksanlığın nedeni hemen bulunamadığı için ihtiyatlılık gereği geçici hesaba aktarılır.

Anahtar Kavram

Kasa Sayım Noksanlıklarının İlk Kaydı

İpuçları

1
Kasadaki paranın kayıtlardaki tutardan daha az olması durumuna ne ad verilir?
2
Noksanlıkların geçici olarak izlendiği hesap '197' ile başlar.
Tahmini Süre:45s
Soru 344Soru

Bir işletme, portföy çeşitlendirmesi ve geçici yatırım amacıyla tanesi 5050 TL'den 1.0001.000 adet hisse senedini banka aracılığıyla satın almış ve bu işlem için bankaya 500500 TL komisyon ödemiştir. Dönem sonunda hisse senetlerinin borsa rayicinin 4040 TL'ye düştüğü tespit edilerek gerekli değerleme işlemi yapılmıştır. İzleyen dönemde ilgili şirket %25\%25 oranında bedelsiz hisse senedi dağıtmış, işletme de bu hisse senetlerini teslim almıştır. Daha sonra işletme, elindeki hisse senetlerinin 500500 adedini tanesi 4545 TL'den banka aracılığıyla satmıştır.

Bu verilere göre, hisse senedi satışına ilişkin yapılacak muhasebe kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 644 Menkul Kıymet Satış Karları hesabı 6.5006.500 TL alacaklandırılır.

Cevap

Hisse senedi satışına ilişkin kayıtta 644 Menkul Kıymet Satış Karları hesabı 6.5006.500 TL alacaklandırılır.
Satın alınan 1.0001.000 adet hisse senedi 50.00050.000 TL maliyetle kaydedilmiş ve dönem sonunda 10.00010.000 TL karşılık ayrılmıştır. Bedelsiz sermaye artırımı sonucunda hisse sayısı 1.2501.250 adede çıkmış ancak toplam maliyet değişmemiştir. 500500 adet hissenin satılması, toplam mevcudun %40\%40'ının satılması demektir (500/1.250=0,40500 / 1.250 = 0,40). Bu durumda satılan hisselerin maliyeti 20.00020.000 TL (50.000×0,4050.000 \times 0,40), satış geliri ise 22.50022.500 TL'dir. Aradaki 2.5002.500 TL doğrudan satış kârıdır. Ayrıca satılan bu %40\%40'lık kısma ait 4.0004.000 TL tutarındaki (10.000×0,4010.000 \times 0,40) değer düşüklüğü karşılığı iptal edilerek kâr hesabına aktarılmalıdır. Toplamda 644 Menkul Kıymet Satış Karları hesabı 6.5006.500 TL alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Alış maliyeti ve karşılık tutarını hesapla
Alış: 1.000×50=50.0001.000 \times 50 = 50.000 TL; Karşılık: (5040)×1.000=10.000(50 - 40) \times 1.000 = 10.000 TL
Menkul kıymetler alış bedeliyle kaydedilir, komisyon gider yazılır. Dönem sonundaki değer düşüklüğü için karşılık ayrılır.
2
Bedelsiz hisse sonrası yeni miktar ve birim maliyeti belirle
Yeni Miktar: 1.2501.250 adet; Yeni Birim Maliyet: 50.000/1.250=4050.000 / 1.250 = 40 TL
Bedelsiz hisseler toplam maliyeti değiştirmez, sadece adet sayısını artırır ve birim maliyeti düşürür.
3
Satılan hisselerin maliyetini ve satış kârını hesapla
Satış Maliyeti: 500×40=20.000500 \times 40 = 20.000 TL; Satış Kârı: 22.50020.000=2.50022.500 - 20.000 = 2.500 TL
Satılan kısmın maliyeti ile satış bedeli arasındaki fark satış kârı veya zararıdır.
4
Satılan kısma isabet eden karşılık iptalini hesapla ve toplam kârı bul
Karşılık İptali: 10.000×(500/1.250)=4.00010.000 \times (500 / 1.250) = 4.000 TL; Toplam 644: 2.500+4.000=6.5002.500 + 4.000 = 6.500 TL
Satılan menkul kıymetlere ait daha önce ayrılmış karşılıklar, satış sırasında iptal edilerek gelir (644) kaydedilir.

Anahtar Kavram

Bedelsiz hisse senetlerinin maliyete etkisi ve menkul kıymet satışında karşılık iptalinin muhasebeleştirilmesi.

İpuçları

1
Bedelsiz hisse senetleri işletmenin kasasına girdiğinde toplam maliyet tutarı değişmez, sadece birim maliyet düşer.
2
Satılan hisse senetlerinin miktarının, toplam portföy miktarındaki oranını bulun ve karşılık iptalini bu orana göre yapın.
3
Muhasebe kaydında 119 nolu hesap borçlandırılarak kapatılırken, karşılık gelen tutar 644 nolu hesabın alacağına eklenir.

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrılmış menkul kıymetlerin maliyetinin altında bir bedelle satılması durumunda oluşacak zararın net etkisini hesaplayınız.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 345Soru

İşletme, 11 Eylül 20252025 tarihinde, yönetim binası için 1818 aylık bir sigorta poliçesini 180.000180.000 TL + %20\%20 KDV bedelle peşin olarak ödemiştir. İşletme, ödeme tarihinde ilgili tutarları "180180 Gelecek Aylara Ait Giderler" ve "280280 Gelecek Yıllara Ait Giderler" hesaplarına kaydederek muhasebeleştirmiştir. Dönemsellik kavramı gereği, 3131 Aralık 20252025 tarihinde yapılması gereken sınıflandırma (aktarma) kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "180180 Gelecek Aylara Ait Giderler" hesabı 120.000120.000 TL borçlandırılır.

Cevap

"180180 Gelecek Aylara Ait Giderler" hesabı 120.000120.000 TL borçlandırılır.
İşletme poliçeyi Eylül ayında aldığı için 2025 yılına ait 4 aylık tutar (40.00040.000 TL) başlangıçta 180 hesabına yazılmıştır. Kalan 14 aylık tutar (140.000140.000 TL) ise 280 hesabına kaydedilmiştir. 31 Aralık 2025 tarihine gelindiğinde, 2026 yılının tamamı (12 ay) artık önümüzdeki 1 yılın içinde kaldığından, bu 120.000120.000 TL'lik tutar 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler hesabından çıkarılarak 180 Gelecek Aylara Ait Giderler hesabına borç kaydıyla aktarılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Aylık sigorta giderini hesapla
180.000/18=10.000180.000 / 18 = 10.000 TL/ay
Toplam bedelin poliçe süresine bölünmesiyle her aya düşen pay bulunur.
2
Ödeme tarihindeki (1 Eylül 2025) hesap dağılımını belirle
2025 (4 ay): 40.00040.000 TL (180), 2026-2027 (14 ay): 140.000140.000 TL (280)
Dönemsellik gereği, cari yıl içindeki aylar 180, sonraki yıllar 280 hesabına kaydedilir.
3
31 Aralık 2025 itibarıyla vadesi 1 yılın altına düşen tutarı tespit et
2026 yılı (12 ay) tutarı: 120.000120.000 TL
Bir yıl sonraki Ocak-Aralık dönemi artık 'gelecek aylar' kapsamına girdiği için 280'den 180'e aktarılır.
4
Sınıflandırma kaydını oluştur
180 Borçlu: 120.000120.000, 280 Alacaklı: 120.000120.000
Varlık hesapları arasındaki bu aktarım ile bilançoda dönen ve duran varlık ayrımı doğru yapılmış olur.

Anahtar Kavram

Dönemsellik kavramı ve bilançoda kısa/uzun vade ayrımı (180 vs 280 hesapları).

İpuçları

1
31 Aralık tarihinde 280 hesabındaki bakiyenin hangisinin vadesi 1 yılın altına düşmüştür?
2
2026 yılının tamamı (12 ay) artık bir yılın altına inmiştir. 2027 yılı ise halen 1 yıldan uzaktır.
3
120.000 TL olan 2026 payını duran varlıktan dönen varlığa aktarmak için 180'i borçlandırıp 280'i alacaklandırmalısınız.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir mantıkla '400 Banka Kredileri' hesabının kısa vadeye düşen taksitleri için yapılan aktarım kaydını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 346Soru

İşletme, 11 Kasım 20252025 tarihinde idari faaliyetlerinde kullandığı binaların 66 aylık yangın sigortası poliçesi için 60.00060.000 TL + %20\%20 KDV tutarında prim ödemiş ve ödeme anında bu tutarın tamamını "770 Genel Yönetim Giderleri" hesabına borç kaydetmiştir. Dönemsellik temel kavramı gereği, işletmenin 3131 Aralık 20252025 tarihinde yapması gereken envanter (düzeltme) kaydı aşağıdakilerden hangisidir? (KDV ihmal edilecektir.)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 180 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER 40.000 (Borçlu) / 770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 40.000 (Alacaklı)

Cevap

Düzeltme kaydında 180 Gelecek Aylara Ait Giderler hesabı 40.000 TL borçlandırılırken, 770 Genel Yönetim Giderleri hesabı 40.000 TL alacaklandırılmalıdır.
Toplam 60.00060.000 TL tutarındaki 6 aylık primin aylık bedeli 10.00010.000 TL'dir. Poliçe 11 Kasım'da başladığı için 20252025 yılına sadece Kasım ve Aralık ayları (20.00020.000 TL) isabet eder. Kalan 44 aylık (40.00040.000 TL) tutar 20262026 yılına aittir. Başlangıçta tamamı (60.00060.000 TL) gider yazıldığı için, yıl sonunda 20262026'ya ait olan 40.00040.000 TL giderlerden çıkarılarak '180 Gelecek Aylara Ait Giderler' hesabına borç kaydedilerek aktarılır.

Adım Adım Çözüm

1
Aylık gider tutarını hesapla.
60.00060.000 TL / 66 ay = 10.00010.000 TL/ay.
Dönemsellik gereği her aya düşen payın belirlenmesi gerekir.
2
Cari yıla (2025) ve gelecek yıla (2026) ait süreleri belirle.
2025 (Kasım, Aralık) = 2 ay; 2026 (Ocak, Şubat, Mart, Nisan) = 4 ay.
Bilanço gününde (31.12) gelecek döneme sarkan tutarın tespiti için süre ayrımı yapılmalıdır.
3
Gelecek yıla devredilecek tutarı hesapla.
44 ay ×10.000\times 10.000 TL = 40.00040.000 TL.
180 nolu hesaba aktarılacak olan tutar, henüz tüketilmemiş olan gelecek dönemin gideridir.
4
Muhasebe kaydını oluştur.
180 (Borçlu) 40.00040.000 / 770 (Alacaklı) 40.00040.000.
Başlangıçta tamamı gider yazılan tutarın, gelecek yıla ait kısmı giderden düşülüp aktif geçici bir hesaba alınmalıdır.

Anahtar Kavram

Dönemsellik kavramı uyarınca, peşin ödenen ancak gelecek döneme ait olan giderlerin bilanço tarihinde gider hesaplarından arındırılarak '180 Gelecek Aylara Ait Giderler' hesabına aktarılması gerekir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 347Soru

İşletme, 11 Kasım 20252025 tarihinde, yönetim faaliyetlerinde kullanılmak üzere bir danışmanlık firmasıyla 44 aylık bir hizmet sözleşmesi imzalamış ve 160.000160.000 TL + %20\%20 KDV tutarındaki bedeli banka aracılığıyla peşin ödemiştir. İşletme, ödeme tarihinde bu tutarın tamamını 770770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ hesabının borcuna kaydetmiştir. Dönemsellik kavramı gereği, 3131 Aralık 20252025 tarihinde yapılması gereken envanter kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 180180 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER 80.00080.000 (Borçlu) / 770770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 80.00080.000 (Alacaklı)

Cevap

Dönem sonunda, 2026 yılına ait olan 80.000 TL tutarındaki pay '180 Gelecek Aylara Ait Giderler' hesabına borç, '770 Genel Yönetim Giderleri' hesabına alacak kaydedilmelidir.
Doğru seçenek, gelecek yıla ait olan 80.00080.000 TL'lik tutarın giderlerden (770) düşülerek bir varlık hesabı olan '180 Gelecek Aylara Ait Giderler' hesabına aktarılmasını ifade eder. İşletme başlangıçta tamamını gider yazdığı için, bu düzeltme kaydıyla gider hesabının bakiyesi cari döneme ait olması gereken 80.00080.000 TL'ye çekilmiş olur.

Adım Adım Çözüm

1
Aylık gider tutarının hesaplanması
160.000/4=40.000160.000 / 4 = 40.000 TL/ay
Toplam bedelin sözleşme süresine bölünmesiyle her bir aya düşen maliyet bulunur.
2
2025 yılı (cari dönem) payının hesaplanması
2×40.000=80.0002 \times 40.000 = 80.000 TL (Kasım ve Aralık)
İlgili dönemin faaliyet sonucuna yansıması gereken gerçek gider tutarı belirlenir.
3
2026 yılı (gelecek dönem) payının hesaplanması
2×40.000=80.0002 \times 40.000 = 80.000 TL (Ocak ve Şubat)
Gelecek yıla ait olan ve giderlerden arındırılması gereken tutar belirlenir.
4
Dönem sonu düzeltme kaydının yapılması
180 (Borç) 80.000 / 770 (Alacak) 80.000
Ödeme anında tamamı gider yazıldığı için, dönemsellik gereği gelecek yıla ait kısım gider hesabından çıkarılarak bilanço hesabına aktarılır.

Anahtar Kavram

Dönemsellik kavramı gereği, bir döneme ait giderlerin sadece o dönemin sonuç hesaplarında yer alması, sonraki döneme ait olanların ise geçici olarak bilanço hesaplarında izlenmesi gerekir.
Soru 348Soru

İşletme, 11 Aralık 20252025 tarihinde yönetim ofisi için 33 aylık kira bedeli olarak toplam 30.00030.000 TL ödemiş ve bu tutarın tamamını ödeme tarihinde "770770 Genel Yönetim Giderleri" hesabına borç kaydetmiştir. Buna göre, dönemsellik ilkesi gereği 3131 Aralık 20252025 tarihinde yapılması gereken düzeltme kaydında borçlandırılacak hesap ve tutar aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 180180 Gelecek Aylara Ait Giderler: 20.00020.000 TL

Cevap

180180 Gelecek Aylara Ait Giderler hesabının 20.00020.000 TL borçlandırılması gerekir.
İşletme kira bedelinin tamamını (30.00030.000 TL) başlangıçta gider yazmıştır. Ancak bu tutarın 22 aylık kısmı (20.00020.000 TL) 20262026 yılına aittir. Dönemsellik ilkesi uyarınca, gelecek yıla ait bu tutar giderlerden çıkarılmalı ve aktif bir hesap olan '180 Gelecek Aylara Ait Giderler' hesabına borç kaydedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Aylık kira bedelini hesaplayınız.
30.000 TL/3 ay=10.000 TL/ay30.000 \text{ TL} / 3 \text{ ay} = 10.000 \text{ TL/ay}
Toplam ödemenin her bir aya düşen payını belirlemek için gereklidir.
2
Dönemlere düşen payları belirleyiniz.
20252025 yılı (Aralık): 10.000 TL10.000 \text{ TL}, 20262026 yılı (Ocak-Şubat): 20.000 TL20.000 \text{ TL}
Dönemsellik ilkesi gereği her dönemin gideri kendi döneminde raporlanmalıdır.
3
Düzeltme tutarını ve hesabını belirleyiniz.
20.00020.000 TL tutarındaki gelecek yıl payı 180180 nolu hesaba borç kaydedilir.
Başlangıçta tamamı gider yazılan tutarın gelecek yıla sarkan kısmı aktif karakterli bir hesaba (180) aktarılmalıdır.

Anahtar Kavram

Dönemsellik ilkesi gereği, peşin ödenen ancak gelecek dönemlere ait olan giderlerin '180 Gelecek Aylara Ait Giderler' hesabında izlenmesi.
Soru 349Soru

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli genel geçici mizanında yer alan bazı hesapların bakiyeleri ve döviz tutarları şu şekildedir:

Hesap AdıMizan Bakiyesi (TL)Döviz Tutarı (USD)
101101 Alınan Çekler210.000210.0007.0007.000
102102 Bankalar300.000300.00010.00010.000
103103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)90.00090.0003.0003.000

Dönem sonu envanter işlemleri sırasında aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

* 101101 Alınan Çekler hesabında izlenen tutarın 2.0002.000 USD'lik kısmının, aslında bankadaki hesaba gelen bir havale olduğu ve yanlışlıkla bu hesaba kaydedildiği anlaşılmıştır.
* 103103 Verilen Çekler hesabındaki tutarın 1.0001.000 USD'lik kısmının 20262026 vadeli (ileri tarihli) bir çek olduğu belirlenmiştir.

Dönem sonu değerleme kuru 11 USD = 3535 TL olduğuna göre, hazır değerler grubunda yer alan hesaplara ilişkin yapılacak düzeltme ve değerleme kayıtları sonucunda "646 Kambiyo Karları" hesabına alacak kaydedilmesi gereken tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 85.00085.000

Cevap

Düzeltme kayıtları sonrası 101 Alınan Çekler ve 102 Bankalar hesaplarından doğan kârların toplamı olan 85.00085.000 TL'dir.
İşletmenin dövizli varlıkları değerlenirken öncelikle hatalı kayıtlar düzeltilmelidir. 2.0002.000 USD'lik havale hatası düzeltildiğinde 101 hesabı 5.0005.000 USD'ye düşer, 102 hesabı 12.00012.000 USD'ye çıkar. İleri tarihli çek düzeltmesi ile 103 hesabı 2.0002.000 USD'ye iner. Kayıtlı kur 3030 TL, dönem sonu kuru 3535 TL olduğunda; 101'den 25.00025.000 TL (5.000×55.000 \times 5) ve 102'den 60.00060.000 TL (12.000×512.000 \times 5) kambiyo kârı doğar. Bu iki kârın toplamı olan 85.00085.000 TL hesaba alacak kaydedilir. 103 hesabındaki 10.00010.000 TL'lik kur farkı ise bir kambiyo zararıdır ve 656 hesabına borç kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Hatalı kayıtların düzeltilmesi
2.0002.000 USD havale 101'den 102'ye aktarılır. 1.0001.000 USD ileri tarihli çek 103'ten 321'e aktarılır.
Değerleme öncesi gerçek hesap bakiyelerinin saptanması gerekir.
2
Düzeltilmiş döviz bakiyelerinin hesaplanması
101: 5.0005.000 USD, 102: 12.00012.000 USD, 103: 2.0002.000 USD.
Envanter bilgileri doğrultusunda revize edilen tutarlardır.
3
Kayıtlı kurun belirlenmesi
210.000/7.000=30210.000 / 7.000 = 30 TL/USD.
Değerleme farkını bulmak için mizandaki tarihsel kurun tespiti şarttır.
4
Kambiyo kârlarının hesaplanması
101 Kârı: 5.000×(3530)=25.0005.000 \times (35 - 30) = 25.000 TL. 102 Kârı: 12.000×(3530)=60.00012.000 \times (35 - 30) = 60.000 TL.
Aktif karakterli hesaplarda kur artışı kâr (646) oluşturur.
5
Toplam 646 tutarının belirlenmesi
25.000+60.000=85.00025.000 + 60.000 = 85.000 TL.
Hazır değerler grubundan kaynaklanan toplam alacak kaydı tutarıdır.

Anahtar Kavram

Hazır değerlerde özün önceliği kavramı gereği ileri tarihli çeklerin sınıflandırılması ve dövizli hesapların değerleme esasları.

İpuçları

1
Değerleme yapmadan önce mizan bakiyelerini verilen envanter bilgilerine göre düzeltmeyi unutmayın.
2
103 Verilen Çekler hesabı aktifte yer almasına rağmen pasif karakterli (eksi) bir hesaptır; bu hesaptaki kur artışı işletme için kâr değil zarardır.
3
İleri tarihli çekler 'Özün Önceliği' kavramı gereği 103 hesabından çıkarılmalı, banka havalesi ise 101'den 102'ye aktarılmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Karşılıksız çıkan çeklerin değerleme öncesi 121 veya 128 hesaplarına aktarılmasını içeren senaryoları inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Önce tüm hazır değerlerin toplam net döviz pozisyonunu (101+102103=15.000101+102-103 = 15.000 USD) bulup toplam kur farkını (75.00075.000 TL) hesaplayabilir, ardından zararı (10.00010.000 TL) bu tutara ekleyerek brüt kâra (85.00085.000 TL) ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 350Soru

İşletme, maliyeti 15.00015.000 TL olan ticari malları 20.00020.000 TL bedelle veresiye (senetsiz) olarak satmıştır. Katma Değer Vergisi (KDVKDV) ihmal edildiğinde, bu satış işleminin kaydında borçlandırılması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 120 Alıcılar Hesabı

Cevap

Veresiye (senetsiz) ticari mal satışı yapıldığında, artış gösteren aktif hesap olan 120 Alıcılar Hesabı borçlandırılmalıdır.
İşletme ticari malını veresiye (açık hesap) olarak sattığında, senetli bir belgeye dayanmayan ticari alacağı artar. Tekdüzen Hesap Planı uyarınca senetsiz ticari alacaklardaki bu artış, aktif karakterli bir hesap olan '120 Alıcılar' hesabının borcuna kaydedilerek muhasebeleştirilir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirle
Senetsiz (veresiye) ticari mal satışı.
Soruda 'veresiye' ve 'senetsiz' ifadeleri kullanılarak alacağın türü netleştirilmiştir.
2
Artış gösteren hesabı ve yönünü tespit et
Aktif bir hesap olan 120 Alıcılar hesabında 20.00020.000 TL artış meydana gelir.
Varlık hesaplarındaki artışlar ilgili hesabın borç tarafına kaydedilir.
3
Kaydı tamamla
120 Alıcılar hesabı borçlu, 600 Yurtiçi Satışlar hesabı alacaklı.
Gelir tablosu hesaplarından 600 Yurtiçi Satışlar hesabı, hasılat artışı nedeniyle alacaklandırılır.

Anahtar Kavram

Veresiye (Senetsiz) Ticari Alacak Kaydı

Daha Fazla Pratik

Bu alacak için daha sonra senet alınması durumunda yapılacak kaydı (120'den 121'e aktarım) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 351Soru

İşletmenin dönem sonu envanter çalışmaları kapsamında, portföyünde yer alan 103.000103.000 TL nominal değerli ve vadesine 9090 gün kalmış bir alacak senedi için reeskont hesaplanmıştır. T.C. Merkez Bankası tarafından belirlenen reeskont faiz oranı yıllık %12\%12 olduğuna göre, Vergi Usul Kanunu (VUK) uyarınca iç iskonto yöntemine göre yapılacak yevmiye kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 657 Reeskont Faiz Giderleri hesabı 3.0003.000 TL borçlandırılır.

Cevap

Yapılacak yevmiye kaydında 657 Reeskont Faiz Giderleri hesabı 3.0003.000 TL borçlandırılır.
Doğru seçenekte belirtildiği üzere, iç iskonto yöntemiyle hesaplanan 3.0003.000 TL tutarındaki reeskont, dönem sonunda 657 Reeskont Faiz Giderleri hesabının borcuna, 122 Alacak Senetleri Reeskontu hesabının ise alacağına kaydedilmelidir. Hesaplama şu şekildedir: 103.000×12×90/(36.000+(12×90))=3.000103.000 \times 12 \times 90 / (36.000 + (12 \times 90)) = 3.000 TL.

Adım Adım Çözüm

1
Vergi Usul Kanunu'na göre iç iskonto formülünü belirleyiniz.
F=N×i×t36.000+(i×t)F = \frac{N \times i \times t}{36.000 + (i \times t)}
VUK hükümleri gereği reeskont hesaplamalarında iç iskonto yönteminin kullanılması zorunludur.
2
Verilen değerleri formülde yerine koyarak hesaplamayı yapınız.
F=103.000×12×9036.000+(12×90)=111.240.00037.080=3.000F = \frac{103.000 \times 12 \times 90}{36.000 + (12 \times 90)} = \frac{111.240.000}{37.080} = 3.000 TL
Nominal değer (103.000103.000), faiz oranı (1212) ve kalan gün (9090) kullanılarak iskonto tutarı bulunur.
3
Dönem sonu reeskont kaydını oluşturunuz.
657 Reeskont Faiz Giderleri (Borç): 3.0003.000 TL / 122 Alacak Senetleri Reeskontu (Alacak): 3.0003.000 TL
Alacak senetlerinin dönem sonundaki değer azalışı, gider ve düzenleyici hesap aracılığıyla kaydedilir.

Anahtar Kavram

Alacak Senetleri Reeskontu ve İç İskonto Hesaplaması

Daha Fazla Pratik

İç iskonto formülündeki payda kısmının (36.000 + i.t) faiz tutarını nominal değerden ayırmak için kullanıldığını unutmayınız.
Tahmini Süre:1m 45s
Soru 352Soru

İşletmenin deposunda meydana gelen bir su baskını sonucunda zarar gören ve kayıtlı maliyeti 120.000120.000 TL, birikmiş amortismanı 50.00050.000 TL olan bir makinesi için ilgili sigorta şirketi 85.00085.000 TL tazminat ödemeyi yazılı olarak kabul etmiştir. Söz konusu tazminat tutarının kesinleştiği (tahakkuk ettiği) tarihte yapılacak muhasebe kaydında borçlandırılması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 136 Diğer Çeşitli Alacaklar

Cevap

İşletmenin ana faaliyeti dışındaki bir işlemden doğan ve ticari nitelik taşımayan sigorta tazminatı alacağı '136 Diğer Çeşitli Alacaklar' hesabının borcuna kaydedilir.
Doğru cevap olan hesap, işletmenin ana faaliyeti dışında kalan ve ticari nitelik taşımayan, üçüncü kişilerden (bu durumda sigorta şirketinden) olan senetsiz alacakların kaydedildiği hesaptır. Tahakkuk eden sigorta tazminatları THP gereği bu hesapta izlenir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini ve ilgili hesapları belirlemek
Zarar gören varlık makine (253253), birikmiş amortismanı (257257) ve doğan alacak ticari olmayan bir alacaktır (136136).
Maddi duran varlıklarda meydana gelen hasarların sigorta tazminatları, ana faaliyet dışı bir işlem olduğu için Diğer Alacaklar grubunda takip edilmelidir.
2
Varlığın net defter değerini hesaplamak
Net Değer = 120.00050.000=70.000120.000 - 50.000 = 70.000 TL.
Varlığın çıkış kaydı yapılırken birikmiş amortismanları kapatılmalı ve net değer tazminat tutarı ile karşılaştırılmalıdır.
3
Kar/Zarar durumunu tespit etmek ve kaydı tamamlamak
Tazminat (85.00085.000) > Net Değer (70.00070.000) olduğu için 15.00015.000 TL tutarında '679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar' doğar.
Tazminat tutarı kesinleştiğinde alacak hesabı (136) borçlandırılır, amortisman hesabı (257) kapatılır, varlık hesabı (253) alacaklandırılır ve fark gelire (679) yazılır.

Anahtar Kavram

Diğer Alacaklar grubunda yer alan 136 Diğer Çeşitli Alacaklar hesabı, ticari niteliği olmayan ve herhangi bir ticari alacak hesabına girmeyen alacakların (tazminat, vergi iadesi vb.) takibinde kullanılır.

İpuçları

1
İşlemin bir mal satışı mı yoksa ana faaliyet dışı bir tazminat alacağı mı olduğuna dikkat edin.
2
Ticari Alacaklar (12 grubu) ile Diğer Alacaklar (13 grubu) arasındaki farkı hatırlayın.
3
Sigorta şirketlerinden olan tazminat alacakları THP'de 136 kodlu hesapta takip edilir.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde, personelin işletmeye verdiği zararların personelden tahsil edileceği kesinleştiğinde hangi hesabın borçlandırılacağını araştırın.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 353Soru

İşletme, 50.00050.000 TL tutarında ticari malı veresiye satın almıştır. Söz konusu malın işletme deposuna getirilmesi için 2.0002.000 TL nakliye gideri nakit olarak ödenmiş ve satın alınan bu mallar için satıcı işletme tarafından 3.0003.000 TL alış iskontosu yapılmıştır. (KDV ihmal edilecektir.)

Bu bilgilere göre, işletmenin '153 Ticari Mallar' hesabına borç kaydedilmesi gereken net alış maliyeti kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 49.00049.000

Cevap

İşletmenin '153 Ticari Mallar' hesabına kaydedilecek net alış maliyeti 49.00049.000 TL'dir.
Ticari malların maliyeti; alış bedeline malın depoya girene kadar yapılan nakliye, gümrük, sigorta ve montaj gibi ek giderlerin eklenmesi ve varsa alış iskontoları ile iadelerin düşülmesiyle hesaplanır. Bu soruda 50.00050.000 TL alış bedeline 2.0002.000 TL nakliye gideri eklenmiş (52.00052.000 TL) ve 3.0003.000 TL iskonto tutarı düşülerek (49.00049.000 TL) net alış maliyetine ulaşılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Malın çıplak alış bedelini belirle.
50.00050.000 TL
Maliyet hesaplamasının başlangıç noktası fatura üzerindeki alış bedelidir.
2
Alışla ilgili ek giderleri (nakliye) maliyete ekle.
50.000+2.000=52.00050.000 + 2.000 = 52.000 TL
Muhasebe ilkeleri gereği stokun işletmeye getirilmesi için yapılan tüm harcamalar maliyete dahil edilir.
3
Alış iskontosunu toplam maliyetten düş.
52.0003.000=49.00052.000 - 3.000 = 49.000 TL
İskontolar, malın işletmeye olan gerçek maliyetini azaltan unsurlardır.

Anahtar Kavram

Stok Maliyetinin Belirlenmesi
Soru 354Soru

İşletme, tanesi 500500 TL'den 100100 adet ticari malı kredili (veresiye) olarak satın almıştır (KDV hariç). Bu işleme ilişkin olarak 3.0003.000 TL tutarındaki nakliye ve sigorta gideri işletme tarafından nakit olarak ödenmiştir. Malların teslim alınmasından sonra 1010 adedinin hasarlı olduğu tespit edilerek satıcıya iade edilmiştir. İşletme, kalan borcunu vadesinden önce ödediği için satıcı tarafından iade sonrası tutar üzerinden %2\%2 oranında alış iskontosu yapılmıştır.

Buna göre, bu işlemler sonucunda söz konusu ticari malların işletmeye toplam maliyeti kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 47.10047.100

Cevap

Ticari malların işletmeye toplam maliyeti 47.10047.100 TL'dir.
VUK ve Tekdüzen Hesap Planı çerçevesinde stoklar maliyet bedeli ile değerlenir. Maliyet bedeli; satın alma bedeline, taşıma, sigorta ve gümrük gibi tüm alış giderlerinin eklenmesi, alış iskontoları ve iadelerin ise düşülmesiyle bulunur. Hesaplama şu şekildedir: 50.00050.000 (Alış) +3.000+ 3.000 (Gider) 5.000- 5.000 (İade) 900- 900 (İskonto) = 47.10047.100 TL.

Adım Adım Çözüm

1
Brüt alış tutarının hesaplanması
100 adet×500 TL=50.000100 \text{ adet} \times 500 \text{ TL} = 50.000 TL
Başlangıçtaki ham alış bedelini belirlemek için.
2
Maliyete eklenecek alış giderlerinin belirlenmesi
+3.000+3.000 TL
Muhasebenin 'Maliyet Esası' kavramı uyarınca, varlıklar işletmeye gelene kadar katlanılan tüm giderler maliyete eklenir.
3
Alış iadesinin maliyetten düşülmesi
10 adet×500 TL=5.00010 \text{ adet} \times 500 \text{ TL} = 5.000 TL indirim
İade edilen mallar artık işletme stokunda bulunmadığı için maliyetten çıkarılmalıdır.
4
Alış iskontosunun hesaplanması ve düşülmesi
(50.0005.000)×%2=45.000×0,02=900(50.000 - 5.000) \times \%2 = 45.000 \times 0,02 = 900 TL indirim
Alış iskontoları stokların net maliyetini azaltan bir unsurdur ve iade sonrası kalan borç üzerinden hesaplanır.
5
Net maliyetin hesaplanması
50.000+3.0005.000900=47.10050.000 + 3.000 - 5.000 - 900 = 47.100 TL
Tüm artırıcı ve azaltıcı unsurlar netleştirilerek stokların bilançoda taşınacağı değer bulunur.

Anahtar Kavram

Maliyet Esası Kavramı ve Stok Maliyet Bileşenleri

İpuçları

1
Muhasebenin 'Maliyet Esası' kavramını hatırlayın: Varlık işletmeye gelene kadar yapılan tüm harcamalar maliyete eklenir.
2
İade edilen malların alış bedeli toplam maliyeti azaltır. Kalan borç üzerinden yapılan iskontoyu da maliyetten düşmeyi unutmayın.
3
İskonto tutarını hesaplarken 50.00050.000 TL üzerinden değil, iadeden sonra kalan 45.00045.000 TL üzerinden %2\%2 hesaplaması yapmalısınız.

Daha Fazla Pratik

Stok hareketlerini 'Aralıksız Envanter' yöntemiyle takip eden bir işletmede 'Satılan Ticari Mallar Maliyeti' kaydının nasıl yapıldığını inceleyin.

Alternatif Yöntem

Önce birim maliyeti bulup sonra toplamı hesaplayabilirsiniz: Net Brüt Tutar = 45.00045.000 TL, İskonto = 900900 TL, Net Ürün Bedeli = 44.10044.100 TL. Buna tüm nakliye giderini (3.0003.000 TL) eklediğinizde 47.10047.100 TL sonucuna ulaşırsınız (Nakliye sadece kalan malların maliyetinde kalır).
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 355Soru

İşletme, stok hareketlerini aralıksız envanter yöntemine göre takip etmektedir. Dönem içinde 100.000100.000 TL tutarında ticari mal satın alan işletme, bu malların 10.00010.000 TL'lik kısmını numuneye uygun olmadığı gerekçesiyle satıcıya iade etmiştir. Dönem sonu yapılan değerlemede, stokta kalan malların net gerçekleşebilir değerinin 82.00082.000 TL olduğu tespit edilmiştir.

Buna göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken değerleme kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 654 KARŞILIK GİDERLERİ Hesabı Borçlu 8.0008.000 TL; 158 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI Hesabı Alacaklı 8.0008.000 TL

Cevap

İşletmenin stok maliyeti üzerinden hesaplanan 8.0008.000 TL tutarındaki değer düşüklüğü için 654 Karşılık Giderleri borçlandırılırken, 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabı alacaklandırılmalıdır.
İşletmenin elinde kalan malların net maliyeti 90.00090.000 TL'dir (100.00010.000100.000 - 10.000). Değerleme günündeki piyasa değeri (82.00082.000 TL) maliyetin altına düştüğü için aradaki 8.0008.000 TL fark için ihtiyatlılık kavramı gereği karşılık ayrılmalıdır. Karşılık ayrılırken 654 Karşılık Giderleri borçlandırılır, aktifi düzenleyici pasif karakterli 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabı ise alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Dönem sonu net stok maliyetini hesaplayınız.
100.000100.000 TL (Alış) - 10.00010.000 TL (İade) = 90.00090.000 TL
Aralıksız envanterde iadeler doğrudan ilgili stok hesabından düşülerek güncel maliyet bulunur.
2
Stok maliyeti ile net gerçekleşebilir değeri karşılaştırarak değer düşüklüğünü bulunuz.
90.00090.000 TL (Maliyet) - 82.00082.000 TL (Piyasa Değeri) = 8.0008.000 TL
İhtiyatlılık kavramı gereği, piyasa değeri maliyetin altına düşen stoklar için karşılık ayrılması zorunludur.
3
Muhasebe kaydını oluşturunuz.
Borç: 654 (8.0008.000), Alacak: 158 (8.0008.000)
Değer düşüklüğü bir gider olarak 654 hesabına kaydedilirken, stokun değerini azaltmak için 158 nolu düzenleyici hesap kullanılır.

Anahtar Kavram

İhtiyatlılık kavramı uyarınca stoklarda meydana gelen değer düşüklüklerinin karşılık yöntemiyle muhasebeleştirilmesi.

İpuçları

1
Önce işletmenin elinde kalan malların net maliyetini (Alış - İade) hesaplayın.
2
Piyasa değeri maliyetin ne kadar altındaysa o tutar kadar karşılık ayrılmalıdır.
3
Muhasebe kaydında gider hesabı olarak '654 Karşılık Giderleri', stokun değerini azaltan düzenleyici hesap olarak '158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı' kullanılır.

Daha Fazla Pratik

Stok değer düşüklüğü karşılığı ayrılan bir malın daha sonra maliyetinin üzerinde satılması durumunda yapılacak iptal kaydını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

İşlemi bir karşılaştırma tablosu üzerinden yaparak: Defter Değeri (90.00090.000) > Net Gerçekleşebilir Değer (82.00082.000) olduğu için 8.0008.000 TL'lik bir 'İhtiyatlılık' uygulaması yapılması gerektiğini görebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 356Soru

İşletme, stok hareketlerini aralıklı envanter yöntemine göre izlemektedir. Dönem sonu sayım işlemleri öncesinde ticari mal hareketlerine ilişkin veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Ticari Mal Hareket TürüTutar
Dönem Başı Mal Mevcudu25.00025.000 TL
Dönem İçi Ticari Mal Alışları180.000180.000 TL
Alış Nakliye ve Sigorta Giderleri10.00010.000 TL
Alış İadeleri15.00015.000 TL
Alış İskontoları5.0005.000 TL

Dönem sonunda yapılan fiili sayımda işletme deposunda 40.00040.000 TL tutarında mal olduğu tespit edildiğine göre, işletmenin bu dönemdeki Satılan Ticari Mallar Maliyeti kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 155.000155.000

Cevap

Satılan Ticari Mallar Maliyeti 155.000155.000 TL'dir.
Doğru cevap olan 155.000155.000 TL; net alış tutarının (170.000170.000 TL) hesaplanması, buna dönem başı stokun (25.00025.000 TL) eklenerek toplam satışa hazır malın (195.000195.000 TL) bulunması ve son olarak dönem sonu stokun (40.00040.000 TL) bu toplamdan çıkarılmasıyla elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Net Alış tutarının hesaplanması
180.000+10.00015.0005.000=170.000180.000 + 10.000 - 15.000 - 5.000 = 170.000 TL
Net alış maliyeti; brüt alışlara alış giderlerinin eklenmesi, alış iade ve iskontolarının ise çıkarılmasıyla bulunur.
2
Satışa Hazır Mal Mevcudunun belirlenmesi
25.000+170.000=195.00025.000 + 170.000 = 195.000 TL
Dönem başındaki stok ile dönem içinde yapılan net alışların toplamı, işletmenin satabileceği toplam mal hacmini gösterir.
3
Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) hesaplanması
195.00040.000=155.000195.000 - 40.000 = 155.000 TL
Aralıklı envanter yönteminde, satışa hazır mallardan dönem sonu mevcutları çıkarılarak satılan kısmın maliyetine ulaşılır.

Anahtar Kavram

Aralıklı Envanter Yöntemi ve STMM Hesaplaması

İpuçları

1
Öncelikle dönem içinde yapılan 'Net Alış' miktarını bulmalısınız.
2
Net Alış = Alışlar + Alış Giderleri - Alış İadeleri - Alış İskontoları formülünü kullanın.
3
Satılan malın maliyetini bulmak için (Dönem Başı Stok + Net Alışlar - Dönem Sonu Stok) eşitliğini uygulayın.

Daha Fazla Pratik

Eğer işletme aralıksız envanter yöntemi kullansaydı, her satış anında maliyet kaydı yapılacağı için dönem sonunda bu hesaplamaya gerek kalmayacaktı.

Alternatif Yöntem

Ticari Mallar (153) hesabının borç ve alacak toplamlarını düşünerek; borç tarafı (DBS + Brüt Alış + Gider) ile alacak tarafı (İade + İskonto + STMM + DSS) arasındaki denkliği kurarak da çözüme ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 357Soru

İşletme, bir beyaz eşya üreticisi ile yaptığı bayilik sözleşmesi kapsamında 20252025 yılı Aralık ayında gerçekleştirdiği satışlar üzerinden %5\%5 oranında prim (komisyon) kazanmıştır. Aralık ayı toplam satış tutarı 600.000600.000 TL olup, hak edilen bu primin işletmeye ödenmesi ve faturanın düzenlenmesi 20262026 yılı Ocak ayında gerçekleştirilecektir. Muhasebenin dönemsellik kavramı gereği, işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 181 GELİR TAHAKKUKLARI hesabı 30.00030.000 TL borçlu, 643 KOMİSYON GELİRLERİ hesabı 30.00030.000 TL alacaklı

Cevap

İşletme, hak kazandığı ancak henüz tahsil etmediği prim geliri için '181 Gelir Tahakkukları' hesabını borçlandırmalı ve '643 Komisyon Gelirleri' hesabını alacaklandırmalıdır.
İşletme, Aralık 20252025 döneminde bir hizmet vermiş ve gelir hak etmiştir. Tahsilat sonraki yıla sarksa bile, dönemsellik kavramı gereği bu gelir 20252025 yılı sonuç hesaplarına (643) aktarılmalı, henüz belgelendirilmediği ve tahsil edilmediği için de varlık hesabı olan 181 Gelir Tahakkukları hesabında bekletilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Elde edilen prim tutarını hesaplayınız.
600.000×0,05=30.000600.000 \times 0,05 = 30.000 TL
Sözleşme gereği satışların %5\%5 oranı işletmenin Aralık ayı gelirini oluşturmaktadır.
2
Gelirin hangi döneme ait olduğunu ve tahsilat durumunu belirleyiniz.
Gelir 20252025 yılına aittir; ancak tahsilat 20262026 yılında yapılacaktır.
Muhasebenin dönemsellik kavramı uyarınca gelir, tahsilatına bakılmaksızın ait olduğu dönemde kaydedilmelidir.
3
İlgili hesapları belirleyerek kaydı gerçekleştiriniz.
181 Gelir Tahakkukları (Borç) / 643 Komisyon Gelirleri (Alacak)
Üçüncü kişilerden olan ve belgelendirilmesi/tahsili sonraki döneme sarkan hak edilmiş gelirler '181 Gelir Tahakkukları' hesabında izlenir.

Anahtar Kavram

Tahakkuk Esası ve Dönemsellik Kavramı

İpuçları

1
Gelirin tahsil edilip edilmediğine dikkat edin.
2
Aralık ayında hak edilen ama henüz tahsil edilmeyen gelirler için dönemsellik kavramını hatırlayın.
3
Varlık karakterli ve 'Tahakkuk' kelimesini içeren hesabı arayın.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir mantıkla, Aralık ayında doğan ancak Ocak ayında ödenecek olan bir giderin (örneğin elektrik faturası) tahakkuk kaydını çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 358Soru

İşletmenin bankadaki vadeli mevduat hesabına brüt 10.00010.000 TL faiz tahakkuk etmiş; banka, bu tutar üzerinden %15\%15 oranında gelir vergisi kesintisi (stopaj) yaptıktan sonra kalan tutarı işletmenin vadesiz mevduat hesabına aktarmıştır.

Buna göre, söz konusu faiz tahakkuku ve vergi kesintisine ilişkin yapılacak yevmiye kaydında aşağıdaki hesaplardan hangisinin borçlandırılması doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar Hesabı

Cevap

İşletmenin elde ettiği faiz geliri üzerinden kesilen vergiler, işletme adına önceden ödenmiş bir vergi olduğu için 193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar Hesabının borç tarafına kaydedilmelidir.
İşletmelerin elde ettikleri finansal gelirler (faiz, kar payı vb.) üzerinden kaynağında kesilen vergiler, işletme için bir varlık niteliği taşır. Tekdüzen Hesap Planı uyarınca, mevzuat gereği peşin ödenen bu vergiler '193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar Hesabı'nda borç tarafında izlenir. Bu tutar, yıl sonunda tahakkuk edecek olan Kurumlar Vergisi borcundan mahsup edilecektir.

Adım Adım Çözüm

1
Brüt faiz tutarını ve kesilecek vergi tutarını belirleyin.
Brüt Faiz: 10.00010.000 TL; Vergi Kesintisi: 10.000×0,15=1.50010.000 \times 0,15 = 1.500 TL.
Muhasebe kaydında brüt tutar gelir, kesinti ise varlık olarak kaydedilmelidir.
2
Gelir vergisi kesintisinin hangi hesapta izleneceğini saptayın.
193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar Hesabı kullanılmalıdır.
Gelecekte ödenecek vergilerden mahsup edilecek olan peşin ödemeler bu hesapta takip edilir.
3
Yevmiye kaydının borç ve alacak taraflarını oluşturun.
Borç: 102 Bankalar (8.5008.500 TL) ve 193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar (1.5001.500 TL); Alacak: 642 Faiz Gelirleri (10.00010.000 TL).
Varlık artışları borç tarafına, gelir artışları alacak tarafına yazılır.

Anahtar Kavram

Peşin Ödenen Vergilerin Muhasebeleştirilmesi
Soru 359Soru

İşletme, 50.00050.000 TL tutarındaki ticari malı %20\%20 KDV hariç bedelle veresiye (senetsiz) olarak satmıştır. Bu işleme ilişkin yapılması gereken yevmiye kaydında aşağıdaki hesaplardan hangisinin kullanımı doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 120 Alıcılar hesabı 60.00060.000 TL borçlu

Cevap

Yapılması gereken kayıtta '120 Alıcılar' hesabı 60.00060.000 TL tutarında borçlandırılmalıdır.
Veresiye (senetsiz) bir mal satışı gerçekleştiğinde, malın bedeli (50.00050.000 TL) ve bu bedel üzerinden hesaplanan KDV (10.00010.000 TL) toplamı olan 60.00060.000 TL, işletmenin müşterisinden olan senetsiz alacağını oluşturur. Bu alacak '120 Alıcılar' hesabının borç tarafına kaydedilerek aktifleştirilir.

Adım Adım Çözüm

1
KDV tutarının hesaplanması
50.000×0,20=10.00050.000 \times 0,20 = 10.000 TL
Mal bedeli üzerinden hesaplanan KDV, devlet adına tahsil edilecek bir yükümlülüktür.
2
Toplam alacak tutarının belirlenmesi
50.000+10.000=60.00050.000 + 10.000 = 60.000 TL
İşletmenin müşteriden tahsil edeceği toplam tutar, mal bedeli ve KDV toplamından oluşur.
3
Muhasebe hesabının belirlenmesi
120 Alıcılar (Borçlu)
Satışın senetsiz (veresiye) olması nedeniyle alacak '120 Alıcılar' hesabında izlenir.

Anahtar Kavram

Veresiye satış işlemlerinde toplam (brüt) alacağın muhasebeleştirilmesi.
Soru 360Soru

İşletmenin "100 Kasa" hesabının borç kalanı 60.00060.000 TL'dir ve bu tutarın tamamı 2.0002.000 ABD Dolarından (11 USD = 3030 TL) oluşmaktadır. Dönem sonunda yapılan sayımda kasa mevcudunun 1.9501.950 ABD Doları olduğu tespit edilmiş ve noksanlığın nedeni saptanamadığı için "197 Sayım ve Tesellüm Noksanları" hesabına kaydedilmiştir. Dönem sonu değerleme kuru ise 11 USD = 3333 TL olarak belirlenmiştir.

Buna göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken kambiyo kârı kaydında yer alacak tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 5.8505.850

Cevap

İşletmenin dönem sonunda yapması gereken kambiyo kârı kaydı tutarı 5.8505.850 TL'dir.
Doğru yanıt olan tutar, kasada fiilen bulunan 1.9501.950 ABD Dolarının değerlenmesiyle elde edilir. Başlangıçta 3030 TL olan kur, dönem sonunda 3333 TL'ye yükseldiği için dolar başına 33 TL kâr oluşmuştur. Bu durumda 1.950×3=5.8501.950 \times 3 = 5.850 TL kambiyo kârı doğar. İşlem sırasına göre önce 5050 USD noksanlık kaydı yapılarak kasa bakiyesi 58.50058.500 TL'ye indirilmiş, ardından bu bakiye 64.35064.350 TL'ye tamamlanarak aradaki fark olan 5.8505.850 TL kâr olarak kaydedilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Kasa noksanlığının miktar ve tutar olarak belirlenmesi
Noksanlık: 2.0001.950=502.000 - 1.950 = 50 USD; TL karşılığı: 50×30=1.50050 \times 30 = 1.500 TL
Değerleme öncesinde fiili envanter sonucuna göre kasa hesabı düzeltilmelidir.
2
Kasa hesabının düzeltilmiş (güncel) TL bakiyesinin hesaplanması
60.0001.500=58.50060.000 - 1.500 = 58.500 TL
197 Sayım ve Tesellüm Noksanları kaydı ile kasa hesabı alacaklandırılarak fiili düzeye indirilmiştir.
3
Fiili mevcudun dönem sonu kuruna göre değerlenmesi
Dönem sonu değeri: 1.950×33=64.3501.950 \times 33 = 64.350 TL
Yabancı paralar dönem sonunda MB döviz alış kuru üzerinden değerlenmelidir.
4
Kambiyo kârı tutarının tespiti
Kâr: 64.35058.500=5.85064.350 - 58.500 = 5.850 TL
Düzeltilmiş defter değeri ile piyasa değeri arasındaki olumlu fark kambiyo kârı olarak kaydedilir.

Anahtar Kavram

Yabancı paralı kasa işlemlerinde envanter ve değerleme sırası

Daha Fazla Pratik

Noksanlığın nedeninin dönem sonunda da bulunamaması durumunda, noksanlık tutarının '689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar' hesabına nasıl aktarılacağını inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Alternatif olarak, önce her bir dolar için kur artışını (3330=333 - 30 = 3 TL) hesaplayıp, bunu sadece fiili bakiye olan 1.9501.950 ile çarparak doğrudan kâr tutarına (1.950×3=5.8501.950 \times 3 = 5.850) ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 18 / 34Sonraki
Dönen Varlıklar Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 18 | Examkin