Examkin

Dönen Varlıklar

663 soru

Soru 481Soru →

Aralıksız envanter yöntemini uygulayan bir işletme, birim liste fiyatı 2020 TL olan 10.00010.000 adet ticari malı %5\%5 ticari iskonto ile kredili olarak satın almıştır. Satın alma işlemi sırasında işletme tarafından 5.0005.000 TL nakliye gideri nakit olarak ödenmiştir. Satın alınan malların 500500 adedi istenilen nitelikte olmadığı için satıcıya iade edilmiş, ardından bu malların 4.5004.500 adedi satılmıştır. Dönem sonunda yapılan sayımda kalan stokların piyasa değerinin (net gerçekleşebilir değer) 1818 TL'ye düştüğü tespit edilmiştir.

Bu bilgilere göre, işletmenin dönem sonunda ayırması gereken "158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı" tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 7.5007.500

Cevap

İşletmenin ayırması gereken stok değer düşüklüğü karşılığı tutarı 7.5007.500 TL'dir.
Doğru cevap olan seçenekteki tutar, işletmenin net alış fiyatına (1919 TL) nakliye payını (0,50,5 TL) ekleyerek bulduğu 19,519,5 TL birim maliyet ile 1818 TL'lik piyasa değeri arasındaki 1,51,5 TL'lik farkın, fiilen elde kalan 5.0005.000 adet mal ile çarpılmasıyla elde edilmiştir. Bu işlem ihtiyatlılık kavramına ve Tekdüzen Hesap Planı kurallarına tam uyumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Net birim alış fiyatını hesapla
20×0,95=1920 \times 0,95 = 19 TL
Ticari iskontolar malın maliyetinden düşülür.
2
Toplam alış maliyetini ve birim maliyeti bul
Toplam: (10.000×19)+5.000=195.000(10.000 \times 19) + 5.000 = 195.000 TL; Birim: 195.000/10.000=19,5195.000 / 10.000 = 19,5 TL
Alış ile ilgili nakliye giderleri stok maliyetine eklenir.
3
Dönem sonu kalan stok miktarını belirle
10.000−500−4.500=5.00010.000 - 500 - 4.500 = 5.000 adet
İadeler ve satılan mallar mevcut stok miktarından düşülür.
4
Kayıtlı değer ile piyasa değerini karşılaştırarak karşılık tutarını hesapla
(19,5−18)×5.000=7.500(19,5 - 18) \times 5.000 = 7.500 TL
Piyasa değeri maliyetin altına düştüğünde ihtiyatlılık kavramı gereği aradaki fark kadar karşılık ayrılır.

Anahtar Kavram

Stok Maliyeti ve Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrılan bu malların bir sonraki dönemde satılması durumunda yapılacak muhasebe kayıtlarını ve 158 nolu hesabın nasıl kapatılacağını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 482Soru →

İşletme, önceki dönemde 150.000150.000 TL tutarındaki senetli alacağının vadesinde ödenmemesi üzerine şüpheli hale geldiğini belirlemiş ve bu alacağın 60.00060.000 TL'lik kısmı için banka teminat mektubu bulunduğundan, kalan kısım için %100\%100 oranında karşılık ayırmıştır. İzleyen dönemde borçlu ile varılan mutabakat sonucunda, borçlu işletmeye 110.000110.000 TL ödeme yapmış ve işletme alacağın geri kalan kısmından vazgeçmiştir. Bu tahsilat işlemine ilişkin yapılması gereken yevmiye kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "644 Konusu Kalmayan Karşılıklar" hesabı 50.00050.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

"644 Konusu Kalmayan Karşılıklar" hesabının 50.00050.000 TL alacaklandırılması doğrudur.
İşletme, 150.000150.000 TL'lik alacağın 60.00060.000 TL'lik garantili kısmı dışındaki 90.00090.000 TL için karşılık ayırmıştır. Tahsilat aşamasında 110.000110.000 TL nakit girmiş, alacağın tamamı (150.000150.000 TL) kapatılmıştır. Bu durumda fiili zarar 40.00040.000 TL'dir. Önceden ayrılan 90.00090.000 TL'lik karşılığın 40.00040.000 TL'si bu zararı kapatmak için kullanılır, kalan 50.00050.000 TL ise artık ihtiyaç kalmadığı için 'Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabına gelir olarak kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Ayrılan karşılık tutarını hesapla
90.00090.000 TL (150.000−60.000150.000 - 60.000)
VUK'a göre teminatlı alacaklar için karşılık ayrılamaz.
2
Gerçekleşen fiili zararı hesapla
40.00040.000 TL (150.000−110.000150.000 - 110.000)
Anlaşma sonucu vazgeçilen kısım işletmenin kesinleşen zararıdır.
3
Zararı mevcut karşılıkla karşılaştır
50.00050.000 TL Fazla Karşılık (90.000−40.00090.000 - 40.000)
Ayrılan karşılık gerçekleşen zararı karşılamış, geriye tutar kalmıştır.
4
Yevmiye kaydını oluştur
129 Hesabı (B) 90.00090.000, Kasa (B) 110.000110.000, 128 Hesabı (A) 150.000150.000, 644 Hesabı (A) 50.00050.000
Şüpheli alacak hesabı ve karşılık hesabı kapatılırken, artan karşılık tutarı gelir kaydedilir.

Anahtar Kavram

Şüpheli Ticari Alacaklarda Teminat ve Karşılık Mahsubu

Daha Fazla Pratik

Karşılığın yetersiz kaldığı (zararın karşılıktan büyük olduğu) durumları inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Zarar ve karşılık farkı üzerinden düşünme: Ayrılan Gider (90.00090.000 TL) - Gerçekleşen Kayıp (40.00040.000 TL) = Net Gelir Etkisi (50.00050.000 TL).
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 483Soru →

İşletme, geçici yatırım amacıyla tanesi 4040 TL'den 1.5001.500 adet (X) A.Ş. hisse senedini banka aracılığıyla satın almıştır. Alış işlemi sırasında 750750 TL komisyon banka hesabından ödenmiştir. Dönem sonunda hisse senetlerinin borsa değerinin tanesi 3636 TL olduğu tespit edilmiş ve ihtiyatlılık kavramı gereği gerekli değer düşüklüğü karşılığı ayrılmıştır. İzleyen dönemde bu hisse senetlerinin 1.0001.000 adedi tanesi 4242 TL'den banka aracılığıyla satılmış ve bu işlem için 300300 TL satış komisyonu ödenmiştir.

Buna göre, hisse senetlerinin satışına ilişkin yapılacak yevmiye kaydında '645 Menkul Kıymet Satış Kârları' hesabına kaydedilecek tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 5.7005.700

Cevap

Hisse senetlerinin satış kârı 5.7005.700 TL'dir.
Satılan 1.0001.000 adet hisse senedinin toplam maliyeti 40.00040.000 TL'dir. Bu hisseler için daha önce ayrılan karşılık tutarı 4.0004.000 TL olduğundan, hisselerin net defter değeri 36.00036.000 TL (40.000−4.00040.000 - 4.000) seviyesindedir. Satıştan elde edilen brüt tutar olan 42.00042.000 TL'den 300300 TL satış komisyonu düşüldüğünde işletmenin kasasına/bankasına giren net tutar 41.70041.700 TL olur. Net tahsilat (41.70041.700) ile net defter değeri (36.00036.000) arasındaki 5.7005.700 TL'lik olumlu fark, '645 Menkul Kıymet Satış Kârları' hesabına kaydedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Alış maliyetini ve komisyonu belirle.
Hisse başı maliyet 4040 TL. Alış komisyonu (750750 TL) doğrudan '653 Komisyon Giderleri' hesabına kaydedilir, varlık maliyetine eklenmez.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre menkul kıymet alım giderleri maliyete eklenmez, doğrudan gider yazılır.
2
Dönem sonu değerlemesini yap ve karşılık tutarını hesapla.
Borsa değeri (3636 TL) maliyetin (4040 TL) altındadır. Hisse başı 44 TL karşılık ayrılmalıdır. Toplam karşılık: 1.500×4=6.0001.500 \times 4 = 6.000 TL.
İhtiyatlılık kavramı gereği, menkul kıymetlerdeki değer düşüşleri için karşılık ayrılması zorunludur.
3
Satılan hisselerin net defter değerini ve net satış hasılatını hesapla.
Satılan 1.0001.000 adedin maliyeti: 40.00040.000 TL. Karşılık payı: 1.000×4=4.0001.000 \times 4 = 4.000 TL. Net Defter Değeri: 36.00036.000 TL. Net Satış Hasılatı: (1.000×42)−300=41.700(1.000 \times 42) - 300 = 41.700 TL.
Satış sonucunu belirlemek için brüt satış bedelinden satış komisyonu düşülmeli ve ilgili paylara ait karşılık hesabı kapatılmalıdır.
4
Satış kârını hesapla.
Satış Kârı = Net Satış Hasılatı - Net Defter Değeri = 41.700−36.000=5.70041.700 - 36.000 = 5.700 TL.
Karşılık ayrılmış bir menkul kıymet satıldığında, karşılık hesabı borçlandırılarak kapatılır ve aradaki olumlu fark satış kârı olarak kaydedilir.

Anahtar Kavram

Menkul Kıymetlerde Karşılık Ayrılması ve Satış İşlemleri
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 484Soru →

İşletme, ticari faaliyetlerinde kullanılacak kırtasiye malzemelerinin alımı için satın alma sorumlusu personeline 10.00010.000 TL tutarında iş avansı vermiştir. Söz konusu personel, 7.0007.000 TL tutarında (KDV hariç) kırtasiye malzemesi satın almış, faturayı işletmeye ibraz etmiş ve kalan tutarı işletme kasasına nakden iade etmiştir (KDV oranı %20\%20'dir).

Buna göre, personelin avansını kapatmasıyla ilgili yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 7.000 (B), 191 İNDİRİLECEK KDV 1.400 (B), 100 KASA 1.600 (B) / 195 İŞ AVANSLARI 10.000 (A)

Cevap

Harcama tutarının gider yazıldığı, KDV'nin ayrıştırıldığı, nakit iadesinin kasa borcuna ve iş avansının alacağına kaydedildiği yevmiye kaydı doğrudur.
Doğru yanıt olan kayıtta, personelin yaptığı 7.0007.000 TL'lik kırtasiye harcaması ilgili gider hesabına, hesaplanan 1.4001.400 TL'lik KDV ise indirilecek KDV hesabına borç kaydedilmiştir. Artan 1.6001.600 TL işletmeye nakit olarak döndüğü için Kasa hesabı borçlandırılmış, başlangıçta personelin üzerine kaydedilen 10.00010.000 TL'lik borç ise 195 İş Avansları hesabının alacağına yazılarak kapatılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
KDV tutarını hesaplayınız.
7.000×0,20=1.4007.000 \times 0,20 = 1.400 TL
KDV hariç tutar üzerinden vergi hesaplanmalıdır.
2
Toplam harcamayı (nakit çıkışını) bulunuz.
7.000+1.400=8.4007.000 + 1.400 = 8.400 TL
Personelin yaptığı toplam harcama, mal bedeli ve verginin toplamıdır.
3
Kasaya iade edilen tutarı hesaplayınız.
10.000−8.400=1.60010.000 - 8.400 = 1.600 TL
Verilen avanstan harcanan kısım düşülerek kalan nakit bulunmalıdır.
4
Muhasebe kaydını oluşturunuz.
770 (B), 191 (B), 100 (B) ve 195 (A)
Gider ve KDV artışları borca, kasa nakit artışı borca ve kapanan iş avansı alacağa kaydedilir.

Anahtar Kavram

İş Avanslarının Mahsubu ve KDV Ayrıştırması

İpuçları

1
İşletme adına mal veya hizmet satın almak için personele verilen paralar 'İş Avansları' grubunda izlenir.
2
Avans kapatılırken harcanan tutar ve KDV ilgili hesaplara borç yazılır, kalan nakit ise Kasa hesabına borç kaydedilir.
3
KDV dahil toplam harcamayı (8.4008.400 TL) avans tutarından (10.00010.000 TL) çıkararak iade edilen nakit tutarı bulabilirsiniz.

Daha Fazla Pratik

İş avansının verildiği andaki (açılış) yevmiye kaydı ile personel avansının arasındaki farkları tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 485Soru →

Aralıklı envanter yöntemini uygulayan bir işletme, satmak amacıyla 100.000100.000 TL tutarında ticari malı veresiye olarak satın almıştır. Malın işletme deposuna taşınması için 4.0004.000 TL nakliye bedeli nakit olarak ödenmiştir. Bir süre sonra, satın alınan malların %10\%10'luk kısmı standartlara uygun olmadığı gerekçesiyle satıcıya iade edilmiştir. Dönem sonu envanter ve değerleme çalışmalarında, eldeki stokların net gerçekleşebilir değerinin 85.00085.000 TL olduğu saptanmıştır. İşletme, ihtiyatlılık kavramı gereği gerekli muhasebe kaydını yapmıştır.

Buna göre, işletmenin dönem sonunda ayırması gereken stok değer düşüklüğü karşılığı tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 9.0009.000

Cevap

9.0009.000 TL tutarındaki karşılık
İşletmenin elindeki stokların net maliyeti, alış bedeline (100.000100.000 TL) alış giderlerinin (4.0004.000 TL) eklenmesi ve ardından iade edilen kısmın (10.00010.000 TL) çıkarılmasıyla 94.00094.000 TL olarak hesaplanır. Dönem sonunda bu stokların değeri 85.00085.000 TL'ye düştüğü için, ihtiyatlılık kavramı gereği aradaki 9.0009.000 TL'lik fark (94.000−85.00094.000 - 85.000) '654 Karşılık Giderleri' hesabına borç, '158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı' hesabına alacak kaydedilerek karşılık ayrılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam alış maliyetini hesaplayınız.
100.000 (Alıs¸ Bedeli)+4.000 (Nakliye)=104.000100.000 \text{ (Alış Bedeli)} + 4.000 \text{ (Nakliye)} = 104.000 TL
Muhasebenin maliyet esası kavramı gereği, stokların elde edilmesi için katlanılan nakliye, sigorta ve gümrük gibi giderler alış maliyetine eklenir.
2
Mal iadesini toplam maliyetten düşerek net maliyeti bulunuz.
104.000−(100.000×%10)=104.000−10.000=94.000104.000 - (100.000 \times \%10) = 104.000 - 10.000 = 94.000 TL
Satın alınan malların bir kısmı iade edildiğinde, iade edilen kısmın maliyeti toplam stok maliyetinden çıkarılmalıdır.
3
Stok değer düşüklüğü karşılığı tutarını hesaplayınız.
94.000 (Net Maliyet)−85.000 (Net Gerc¸ekles¸ebilir Deg˘er)=9.00094.000 \text{ (Net Maliyet)} - 85.000 \text{ (Net Gerçekleşebilir Değer)} = 9.000 TL
İhtiyatlılık kavramı gereği, stokların dönem sonundaki piyasa değeri maliyet bedelinin altına düşerse aradaki fark kadar karşılık ayrılır.

Anahtar Kavram

Maliyet Esası ve İhtiyatlılık Kavramı Çerçevesinde Stok Değerlemesi

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu, işletmenin 'aralıksız envanter' yöntemi kullandığı ve iade işlemini maliyet bedeli üzerinden doğrudan 153 hesaptan düştüğü bir senaryo ile çözmeyi deneyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 486Soru →

İşletme, 11 Ekim 20252025 tarihinde, 88 ay sürecek olan iş sağlığı ve güvenliği denetim hizmeti için 48.00048.000 TL ++ %20 KDV ödemiş ve ödeme tarihinde tutarın tamamını "770 Genel Yönetim Giderleri" hesabına borç kaydetmiştir. Buna göre, 3131 Aralık 20252025 tarihinde yapılması gereken dönem sonu envanter kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç: 180 Gelecek Aylara Ait Giderler 30.00030.000 TL / Alacak: 770 Genel Yönetim Giderleri 30.00030.000 TL

Cevap

Dönem sonu envanter kaydı, Borç: 180 Gelecek Aylara Ait Giderler 30.00030.000 TL / Alacak: 770 Genel Yönetim Giderleri 30.00030.000 TL şeklinde olmalıdır.
Dönemsellik kavramı gereği, her dönemin gelir ve gideri ait olduğu dönemde muhasebeleştirilmelidir. 11 Ekim'de yapılan ödeme ile 88 aylık bir hizmet satın alınmış olup bunun 33 ayı (18.00018.000 TL) 20252025 yılına, 55 ayı (30.00030.000 TL) ise 20262026 yılına aittir. Ödeme tarihinde tamamı gider yazıldığı için, dönem sonunda 20262026 yılına ait 30.00030.000 TL tutarındaki kısım gider hesabından (770) alacak kaydıyla çıkarılmalı ve aktif karakterli olan Gelecek Aylara Ait Giderler (180) hesabına borç kaydedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Aylık gider tutarının hesaplanması.
48.00048.000 TL /8/ 8 ay =6.000= 6.000 TL/ay.
Toplam ödenen tutarın hizmet süresine bölünerek her bir aya düşen maliyetin bulunması gerekir.
2
Gelecek döneme (2026 yılına) sarkan ayların belirlenmesi.
Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs (55 ay).
Dönemsellik kavramı gereği, sadece 20252025 yılına ait olan (Ekim, Kasım, Aralık) giderler bu yılın kar/zararında yer almalıdır.
3
Gelecek döneme ait toplam gider tutarının hesaplanması.
55 ay ×6.000\times 6.000 TL =30.000= 30.000 TL.
Dönem sonunda 180 numaralı hesaba aktarılacak olan 'peşin ödenmiş gider' tutarı budur.
4
Düzeltme kaydının (envanter kaydı) yapılması.
180 Hesabı Borçlandırılır (30.00030.000 TL), 770 Hesabı Alacaklandırılır (30.00030.000 TL).
Başlangıçta tamamı gider yazılan tutarın içindeki gelecek döneme ait pay, giderlerden çıkarılarak aktif karakterli bir hesaba (180) devredilir.

Anahtar Kavram

Dönemsellik kavramı uyarınca, peşin ödenen giderlerin cari döneme ve gelecek döneme ait kısımlarının ayrıştırılması.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 487Soru →

İşletme, 11 Mart tarihinde geçici yatırım amacıyla tanesi 100100 TL’den 500500 adet kamu kesimi tahvilini nominal bedeli üzerinden satın almıştır. Tahvillerin yıllık faiz oranı %24\%24 olup faiz ödemeleri her yılın sonunda yapılmaktadır. İşletme, söz konusu tahvillerin tamamını 11 Haziran tarihinde 54.50054.500 TL’ye banka aracılığıyla satmıştır. Bu bilgilere göre, tahvillerin satışına ilişkin yapılacak yevmiye kaydında "642 Faiz Gelirleri" hesabına alacak kaydedilecek tutar kaç TL’dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3.0003.000

Cevap

İşletmenin tahvilleri elinde tuttuğu 3 aylık süre için tahakkuk eden faiz geliri 3.0003.000 TL'dir.
İşletme tahvili 11 Mart'ta almış ve 11 Haziran'da satmıştır. Bu durumda tahvil işletmede tam 33 ay (Mart, Nisan, Mayıs) kalmıştır. Yıllık %24\%24 faiz oranı üzerinden 50.00050.000 TL nominal değerli tahvilin 33 aylık faizi (50.000×0,24×3/1250.000 \times 0,24 \times 3/12) uyarınca 3.0003.000 TL olarak hesaplanır. Bu tutar tahvillerin satış kaydında faiz geliri olarak alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Tahvillerin toplam nominal (alış) bedelini hesaplayınız.
500×100=50.000500 \times 100 = 50.000 TL
Faiz hesaplamasına esas olacak anapara tutarını belirlemek için.
2
Tahvillerin işletmede kaldığı (elde tutulduğu) süreyi belirleyiniz.
Mart, Nisan, Mayıs (Toplam 33 ay)
Satış tarihi 11 Haziran olduğu için Haziran ayı hesaplamaya dahil edilmez.
3
İç iskonto/basit faiz formülü ile tahakkuk eden faiz gelirini hesaplayınız.
50.000×0,24×(3/12)=3.00050.000 \times 0,24 \times (3/12) = 3.000 TL
Elde tutulan süreye isabet eden faiz tutarını "642 Faiz Gelirleri" hesabına kaydetmek için.
4
Toplam kazançtan faiz gelirini düşerek satış kârını bulunuz.
Toplam Kazanç: 54.500−50.000=4.50054.500 - 50.000 = 4.500 TL; Satış Kârı (645): 4.500−3.000=1.5004.500 - 3.000 = 1.500 TL
Yevmiye kaydında hesapların doğru ayrıştırılması için.

Anahtar Kavram

Menkul kıymet satışlarında, satış tarihine kadar işlemiş olan faizlerin faiz geliri olarak, maliyet ile net satış bedeli arasındaki farkın ise satış kârı veya zararı olarak ayrıştırılması esastır.

İpuçları

1
Tahvilin işletmede kaç ay kaldığını (Mart başından Haziran başına kadar) doğru hesaplayın.
2
Faiz hesaplamasında nominal bedeli (50.00050.000 TL), yıllık oranı (%24\%24) ve süreyi (3/123/12) kullanın.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda satışın zararla sonuçlanması durumunda faiz geliri ve satış zararının nasıl ayrıştırılacağını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 488Soru →

Beyaz eşya ticareti yapan bir işletme, satmak amacıyla liste fiyatı 300.000300.000 TL olan bir parti malı kredili olarak satın almıştır. Satın alma ve envanter sürecine ilişkin bilgiler şöyledir:

İşlem DetayıTutar (TL)
Satıcı tarafından faturada yapılan ticari iskonto10.00010.000
Malın işletme deposuna nakliyesi ve sigortası15.00015.000
Gümrükten çekilmesi için ödenen vergi ve harçlar20.00020.000
Alım için kullanılan kredinin, mal depoya girene kadarki faizi5.0005.000
Mal depoya girdikten sonraki döneme ait finansman gideri3.0003.000

İşletme aralıklı envanter yöntemi uygulamaktadır. Dönem sonu sayımında alınan bu malların yarısının depoda olduğu tespit edilmiştir. Sayım günü yapılan piyasa araştırmasında, depodaki bu malların net gerçekleşebilir değerinin 158.000158.000 TL olduğu belirlenmiştir.

Buna göre, işletmenin dönem sonunda stok değer düşüklüğü için yapması gereken muhasebe kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 654 Karşılık Giderleri hesabı 7.0007.000 TL borçlandırılır.

Cevap

İşletmenin dönem sonunda ayırması gereken karşılık tutarı 7.0007.000 TL olup, bu tutar 654 Karşılık Giderleri hesabının borcuna kaydedilmelidir.
Doğru seçenekte belirtilen kayıt, hem maliyetin doğru hesaplanmasını (330.000330.000 TL maliyet üzerinden yarım stok 165.000165.000 TL) hem de değer düşüklüğünün muhasebe standartlarına uygun şekilde (654 borçlu) kaydedilmesini içermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Satın alınan malların toplam maliyetini hesaplayınız.
Maliyet = 300.000−10.000300.000 - 10.000 (İskonto) +15.000+ 15.000 (Nakliye/Sigorta) +20.000+ 20.000 (Gümrük) +5.000+ 5.000 (Giriş öncesi faiz) = 330.000330.000 TL.
VUK ve genel muhasebe ilkelerine göre, malın işletme deposuna girene kadar yapılan tüm zorunlu harcamalar (iskontolar düşüldükten sonra) maliyete eklenir.
2
Dönem sonu stok maliyetini belirleyiniz.
Stok Maliyeti = 330.000×0,50=165.000330.000 \times 0,50 = 165.000 TL.
Malların yarısı depoda olduğu için toplam maliyetin yarısı dönem sonu stok değerini oluşturur.
3
Değer düşüklüğü tutarını hesaplayınız.
Değer Düşüklüğü = 165.000165.000 (Maliyet) −158.000- 158.000 (Net Gerçekleşebilir Değer) = 7.0007.000 TL.
Piyasa değeri maliyet bedelinin altına düştüğünde aradaki fark kadar karşılık ayrılır.
4
Muhasebe kaydını oluşturunuz.
654 Karşılık Giderleri (Borç): 7.0007.000 TL / 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (Alacak): 7.0007.000 TL.
İhtiyatlılık kavramı gereği ayrılan karşılıklar dönem gideri olarak kaydedilirken ilgili pasif düzenleyici hesap alacaklandırılır.

Anahtar Kavram

Stok Maliyet Unsurları ve Dönem Sonu Değerlemesi

Daha Fazla Pratik

Stok maliyetine eklenmeyen unsurların (örneğin kasa iskontoları) dönem sonu kârı üzerindeki etkisini inceleyen bir soru çözülebilir.

Alternatif Yöntem

Öncelikle kalemlerin hangilerinin maliyet (Varlık) hangilerinin gider olduğunu belirleyerek bir tablo oluşturup, toplamı stok miktarına oranlayarak hızlıca net değere ulaşılabilir.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 489Soru →

İşletmenin dönem sonu envanter çalışmaları sırasında maliyet bedeli 200.000200.000 TL olan ticari malların değerinin düştüğü saptanmıştır. Yapılan değerleme sonucunda bu malların net gerçekleşebilir değerinin 185.000185.000 TL olduğu belirlenmiştir. Söz konusu mallar için önceki dönemde 8.0008.000 TL tutarında "158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı" ayrıldığı bilindiğine göre, ihtiyatlılık kavramı gereği dönem sonunda yapılması gereken muhasebe kaydına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 654 Karşılık Giderleri hesabı 7.0007.000 TL borçlandırılır.

Cevap

İşletmenin dönem sonunda 654 Karşılık Giderleri hesabını 7.0007.000 TL borçlandırması gerekir.
İhtiyatlılık kavramı doğrultusunda, stokların dönem sonundaki piyasa değeri maliyet bedelinin altına düştüğünde aradaki fark (15.00015.000 TL) karşılık olarak ayrılmalıdır. Ancak hesapta halihazırda 8.0008.000 TL bakiye bulunduğundan, bu bakiyeyi 15.00015.000 TL'ye tamamlamak için sadece 7.0007.000 TL tutarında ek bir gider kaydı yapılması yeterlidir.

Adım Adım Çözüm

1
Net gerçekleşebilir değer ile maliyet bedeli arasındaki toplam farkı hesaplayın.
200.000−185.000=15.000200.000 - 185.000 = 15.000 TL
İhtiyatlılık kavramı gereği varlıkların piyasa değerinin maliyetin altına düşmesi durumunda bu tutar kadar karşılık ayrılmalıdır.
2
Gerekli toplam karşılık tutarı ile mevcut karşılık bakiyesini karşılaştırın.
15.000−8.000=7.00015.000 - 8.000 = 7.000 TL
Önceki dönemden devreden karşılık bakiyesi olduğu için, sadece aradaki eksik tutar kadar ek kayıt yapılmalıdır.
3
Ek karşılık tutarı için yevmiye kaydını belirleyin.
654 Karşılık Giderleri (Borç) 7.0007.000 TL / 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (Alacak) 7.0007.000 TL
Karşılık artışları gider hesaplarının borcuna, karşılık hesaplarının ise alacağına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı ve Karşılık Tamamlama

İpuçları

1
Stokların dönem sonu piyasa değerinin maliyetinden düşük olması durumunda ayrılması gereken toplam tutarı bulun.
2
Önceki dönemden devreden karşılık bakiyesinin yeni hesaplanan tutardan düşük olması, ek bir kayıt yapılmasını gerektirir.

Daha Fazla Pratik

Değer düşüklüğü ayrılan malın bir sonraki dönem maliyet bedelinin üzerinde satılması durumunda yapılacak muhasebe kaydını inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 490Soru →

İşletme, 20252025 yılı içerisinde geçici yatırım amacıyla tanesi 2020 TL'den 1.0001.000 adet (Z) A.Ş. hisse senedini banka aracılığıyla satın almış ve 500500 TL komisyon ödemiştir. 20252025 yıl sonu değerlemesinde hisse senetlerinin borsa rayicinin 1818 TL olduğu tespit edilmiş ve ihtiyatlılık kavramı gereği gerekli karşılık ayrılmıştır. 20262026 yılı Mart ayında bu hisse senetlerinin 600600 adedi tanesi 2222 TL'den banka aracılığıyla satılmış, satış işlemi sırasında 200200 TL komisyon ödemesi yapılmıştır.

Bu bilgilere göre, hisse senetlerinin satışına ilişkin yapılacak günlük defter kaydıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabı 1.2001.200 TL alacaklandırılır.

Cevap

Satılan 600 adet hisse senedine ait olan 1.200 TL tutarındaki karşılık tutarı, 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabına alacak kaydedilerek iptal edilmelidir.
Satılan 600 adet hisse senedi için daha önce (2025 yılı sonunda) her biri için 2 TL olmak üzere toplam 1.200 TL karşılık ayrılmıştır. Bu hisse senetleri satıldığında, artık risk ortadan kalktığı için bu karşılığın 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabına alacak kaydı yapılarak iptal edilmesi gerekir. Aynı zamanda satış fiyatı (22 TL) maliyetin (20 TL) üzerinde olduğu için aradaki fark 645 Menkul Kıymet Satış Kârları hesabına kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Alış maliyetini ve komisyonu belirle.
Birim maliyet = 2020 TL. Toplam Maliyet = 20.00020.000 TL. Komisyon = 500500 TL (653653 borç).
Tekdüzen Hesap Planı'na göre menkul kıymet alış komisyonları maliyete eklenmez, doğrudan gider yazılır.
2
Yıl sonu değer düşüklüğü karşılığını hesapla.
Değer düşüşü = 20−18=220 - 18 = 2 TL/adet. Toplam Karşılık (1.000×21.000 \times 2) = 2.0002.000 TL.
İhtiyatlılık kavramı gereği borsa rayici maliyetin altına düştüğünde karşılık ayrılır.
3
Satılan kısma ait verileri analiz et.
Satılan miktar = 600600 adet. Çıkış yapılacak maliyet = 12.00012.000 TL. İptal edilecek karşılık = 1.2001.200 TL.
Karşılık iptali sadece elden çıkarılan varlık miktarı kadardır.
4
Satış kârını ve komisyonu hesapla.
Satış Tutarı = 13.20013.200 TL. Satış Kârı (13.200−12.00013.200 - 12.000) = 1.2001.200 TL. Satış Komisyonu = 200200 TL (653653 borç).
Satış kârı, satış bedeli ile maliyet bedeli arasındaki farktır.

Anahtar Kavram

Menkul Kıymet Satış Kaydı ve Karşılık İptali

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrılmış bir menkul kıymetin maliyetin altında bir bedelle satılması durumunda yapılacak muhasebe kaydını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 491Soru →

İşletme, bir satıcıya olan borcuna karşılık portföyünde bulunan 120.000120.000 TL nominal değerli bir alacak senedini ciro etmiştir. Vade tarihinde senet borçlusu tarafından ödenmemiş ve satıcı senedi 1.2001.200 TL protesto masrafı ile birlikte işletmeye iade etmiştir. İşletme aynı gün bu tutarın tamamını satıcıya nakit ödeyerek senedi geri almış ve borçlu aleyhine yasal takip başlatmıştır. Dönem sonunda yapılan incelemede, bu alacağın %60\%60 oranında banka teminatı ile güvence altında olduğu tespit edilmiş ve geri kalan kısım için karşılık ayrılmasına karar verilmiştir.

Bu bilgilere göre, işletmenin dönem sonunda ayıracağı karşılık tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 48.48048.480 TL

Cevap

İşletmenin dönem sonunda ayıracağı karşılık tutarı 48.48048.480 TL'dir.
Doğru cevap, protesto masrafı dahil edilen toplam alacak tutarı olan 121.200121.200 TL'den, banka teminatı ile güvence altına alınmış %60\%60'lık kısmın çıkarılmasıyla elde edilen 48.48048.480 TL'dir. Muhasebe standartlarına göre şüpheli alacak karşılığı sadece alacağın teminatsız kalan kısmı için ayrılabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam alacak tutarının belirlenmesi
121.200121.200 TL
Ciro edilen senedin ödenmemesi durumunda işletme, satıcıya ödediği nominal değer ile protesto masrafının toplamını asıl borçludan talep etme hakkına sahip olur (120.000+1.200120.000 + 1.200).
2
Alacağın şüpheli hale getirilmesi ve teminatlı kısmın tespiti
72.72072.720 TL
Yasal takibe başlanan 121.200121.200 TL tutarındaki alacağın %60\%60'lık kısmı (121.200×0,60121.200 \times 0,60) banka teminatı ile korunmaktadır.
3
Karşılık ayrılacak matrahın (güvencesiz kısmın) hesaplanması
48.48048.480 TL
İhtiyatlılık kavramı gereği, şüpheli alacaklar için karşılık ayrılırken alacağın teminatlı kısmı düşülmeli, sadece açıkta kalan (riskli) kısım için karşılık ayrılmalıdır (121.200−72.720=48.480121.200 - 72.720 = 48.480).

Anahtar Kavram

Şüpheli Ticari Alacaklarda Teminat ve Protesto Giderlerinin Muhasebeleştirilmesi

İpuçları

1
Ciro edilen senet iade edildiğinde protesto masrafı borçlunun hesabına eklenir mi?
2
Şüpheli alacak tutarını hesaplarken 120.000120.000 TL nominal değere 1.2001.200 TL masrafı ekleyip toplam üzerinden ilerleyin.
3
Toplam 121.200121.200 TL'nin %40\%40'ı (teminatsız kısmı) karşılık ayrılacak tutardır.

Daha Fazla Pratik

Şüpheli hale gelen bu alacağın ilerleyen dönemde teminatlı kısmının tahsil edilmesi ve geri kalanından vazgeçilmesi durumunda yapılacak kaydı inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 492Soru →

Aralıksız envanter yöntemini benimseyen bir işletmede, genel geçici mizanda 153153 Ticari Mallar hesabının borç kalanı 500.000500.000 TL olarak görülmektedir. Aynı tarihte yapılan fiili sayım sonucunda depoda bulunan malların toplam değerinin 494.000494.000 TL olduğu saptanmıştır. Farkın nedeni o an belirlenememiştir. Buna göre, ortaya çıkan bu durumun muhasebeleştirilmesine ilişkin yapılacak yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 197197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabı 6.0006.000 TL borçlu, 153153 Ticari Mallar hesabı 6.0006.000 TL alacaklı

Cevap

Doğru yevmiye kaydı, noksanlığın tespiti anında 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabının borçlandırılması ve 153 Ticari Mallar hesabının alacaklandırılmasıdır.
İşletme aralıksız envanter yöntemini uyguladığı için, '153 Ticari Mallar' hesabı o anki stok mevcudunu göstermelidir. Sayım sonucunda ortaya çıkan 6.0006.000 TL'lik noksanlık, kayıtların fiili duruma getirilmesi amacıyla '153 Ticari Mallar' hesabının alacağına yazılarak stok tutarı düşürülür. Nedeni o an bilinmediği için bu tutar araştırılmak üzere '197 Sayım ve Tesellüm Noksanları' hesabının borcuna kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Kayıtlı değer ile fiili değer arasındaki farkı hesapla.
500.000−494.000=6.000500.000 - 494.000 = 6.000 TL (Noksanlık)
Envanter farkının miktarını belirlemek için kitap değeri ile sayım sonucu karşılaştırılır.
2
Envanter farkının niteliğini belirle.
Sayım Noksanlığı
Kayıtlı değerin fiili değerden büyük olması (500.000>494.000500.000 > 494.000), depoda olması gerekenden daha az mal olduğunu gösterir.
3
Nedeni bilinmeyen noksanlığı geçici hesaba al.
197 (Borç), 153 (Alacak)
Aralıksız envanterde kayıtlar fiili duruma hemen uydurulmalı, farkın nedeni araştırılana kadar 197 hesabı borçlandırılmalıdır.

Anahtar Kavram

Sürekli (Aralıksız) Envanterde Sayım Farklarının Muhasebeleştirilmesi

İpuçları

1
Aralıksız envanter yönteminde defter kayıtları her an fiili stok durumunu yansıtmalıdır.
2
Kayıtlı değer (500.000500.000 TL), fiili sayımdan (494.000494.000 TL) yüksekse ortada bir noksanlık vardır.
3
Nedeni o an saptanamayan noksanlıklar için kullanılan geçici aktif karakterli hesap 197'dir.

Daha Fazla Pratik

Noksanlığın nedeninin ilerleyen günlerde 'kayıtlara geçirilmemiş bir satış' olduğu anlaşılırsa yapılacak düzeltme kaydını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 493Soru →

İşletme, vadesi gelen 15.00015.000 TL tutarındaki senetsiz (veresiye) ticari alacağını tahsil edememiştir. Borçlu ile yapılan görüşmeler neticesinde; mevcut alacağın 1.5001.500 TL vade farkı ve bu fark üzerinden hesaplanan %20\%20 KDV (300300 TL) ile birlikte senetli alacağa dönüştürülmesine karar verilmiş ve toplam tutar için yeni bir alacak senedi alınmıştır. Bu işleme ilişkin yapılacak günlük defter kaydıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 121 Alacak Senetleri hesabı 16.80016.800 TL borçlandırılır.

Cevap

Yeni alınan senedin nominal değeri anapara, vade farkı ve KDV toplamı olan 16.80016.800 TL'dir ve bu tutar 121 Alacak Senetleri hesabının borcuna kaydedilir.
İşlem sonucunda senetsiz alacak (120) kapatılmış, yerine anapara (15.00015.000 TL), vade farkı (1.5001.500 TL) ve KDV (300300 TL) toplamı kadar (16.80016.800 TL) senetli alacak doğmuştur. Bu nedenle 121 Alacak Senetleri hesabı toplam tutar üzerinden borçlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Kapatılacak alacak tutarını belirle
120 Alıcılar hesabı 15.00015.000 TL
Senetsiz alacak sonlandığı için alacaklandırılmalıdır.
2
Vade farkı ve KDV'yi hesapla
Vade Farkı: 1.5001.500 TL, KDV: 300300 TL
Alacağın yenilenmesi nedeniyle oluşan gelir ve vergi borcu kaydedilmelidir.
3
Yeni senedin nominal değerini hesapla
15.000+1.500+300=16.80015.000 + 1.500 + 300 = 16.800 TL
Tüm unsurları içeren yeni bir senetli alacak (121) borçlandırılmalıdır.

Anahtar Kavram

Alacakların Senetli Hale Dönüştürülmesi ve Vade Farkı Uygulaması
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 494Soru →

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli mizanında "100 Kasa" hesabının borç kalanı 120.000120.000 TL'dir. Yapılan incelemede bu bakiyenin tamamının 4.0004.000 USD (11 USD = 3030 TL) olduğu anlaşılmıştır. Envanter işlemleri sırasında şu veriler tespit edilmiştir:

Veri TürüDeğer/Açıklama
Dönem sonu döviz kuru11 USD = 3333 TL
Kasada yapılan fiili sayım sonucu3.9003.900 USD
Kasadaki noksanlığın nedeniBir satıcıya olan borç için 100100 USD nakit ödeme yapıldığı (11 USD = 3131 TL iken), ancak bu işlemin kayıtlara yanlışlıkla "103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri" hesabına alacak yazılarak geçtiği belirlenmiştir.

Buna göre, işletmenin yapacağı envanter ve düzeltme kayıtlarında aşağıdaki hesaplardan hangisinin kullanımı yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 102 Bankalar hesabına 3.1003.100 TL borç kaydı

Cevap

Bankalar hesabına borç kaydı yapılması yanlıştır; çünkü hatalı işlem 'Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri' hesabında gerçekleşmiştir ve düzeltme bu hesap üzerinden yapılmalıdır.
İşletmenin noksanlığının nedeni '103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri' hesabına yapılan hatalı bir alacak kaydıdır. Bu hatayı düzeltmek için '103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri' hesabı 3.1003.100 TL tutarında borçlandırılmalıdır. '102 Bankalar' hesabının bu işlemde kullanılması, hatalı hesap seçimi anlamına gelir ve muhasebe ilkelerine aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kasa hesabındaki döviz bakiyesinin dönem sonu değerlemesini yapınız.
4.000 USD×(33−30)=12.000 TL4.000 \text{ USD} \times (33 - 30) = 12.000 \text{ TL} kar.
Yabancı paralı hazır değerler dönem sonunda cari kur üzerinden değerlenmelidir.
2
Kasa noksanlığını tespit edip muhasebeleştiriniz.
Kitabi bakiye (132.000132.000) - Fiili bakiye (3.900×33=128.7003.900 \times 33 = 128.700) = 3.300 TL3.300 \text{ TL} noksanlık.
Sayım sonucunda bulunan fark, nedeni araştırılmak üzere sayım ve tesellüm noksanları hesabına alınır.
3
Noksanlığın nedenine göre düzeltme kaydını hazırlayınız.
Hatalı alacak kaydı (100 USD×31=3.100 TL100 \text{ USD} \times 31 = 3.100 \text{ TL}) 103 hesabından geri alınır, 197 hesabı kapatılır (3.300 TL3.300 \text{ TL}), fark (200 TL200 \text{ TL}) kur farkı zararı olarak kaydedilir.
Noksanlığın nedeni anlaşıldığında, hatalı hesaplar ters kayıtla düzeltilir ve geçici noksanlık hesabı kapatılır.

Anahtar Kavram

Yabancı paralı kasa işlemlerinde dönem sonu değerlemesi, sayım farklarının tespiti ve hatalı hesap kullanımlarının (102 vs 103) düzeltilmesi.

Daha Fazla Pratik

Kasa noksanlığının nedeni bulunamadığında yapılacak dönem sonu kapanış kaydını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 495Soru →

İşletme, 01.11.202501.11 .2025 tarihinde nakit fazlasını değerlendirmek amacıyla ana ortağına yıllık %36\%36 basit faiz oranıyla 200.000200.000 TL borç vermiştir. Vadesi 66 ay olan bu borcun anapara ve faizinin vade sonunda tek seferde tahsil edileceği kararlaştırılmıştır. İşletme, dönemsellik kavramı gereği 31.12.202531.12 .2025 tarihinde yapması gereken faiz tahakkuk kaydında, faiz geliri üzerinden %20\%20 KDV hesaplamıştır.

Buna göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken yevmiye kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 131 Ortaklardan Alacaklar hesabı 14.40014.400 TL borçlandırılır.

Cevap

131 Ortaklardan Alacaklar hesabının 14.40014.400 TL tutarında borçlandırılması ifadesi doğrudur.
Dönemsellik kavramı gereği, yıl sonu itibarıyla hak edilen 22 aylık faiz geliri (12.00012.000 TL) kaydedilmelidir. Ortaklara verilen borçlarda faiz üzerinden hesaplanan KDV (2.4002.400 TL) de işletmenin toplam alacağını artırdığı için, 131 Ortaklardan Alacaklar hesabı her iki tutarın toplamı olan 14.40014.400 TL kadar borçlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Döneme ait faiz tutarını hesaplayınız.
200.000×0,36×(2/12)=12.000200.000 \times 0,36 \times (2 / 12) = 12.000 TL
01.11.202501.11.2025 ile 31.12.202531.12 .2025 tarihleri arasında 22 aylık süre geçmiş olup, dönemsellik kavramı gereği bu sürenin faizi hesaplanmalıdır.
2
Faiz geliri üzerinden KDV tutarını hesaplayınız.
12.000×0,20=2.40012.000 \times 0,20 = 2.400 TL
Ortaklara verilen borç paralar finansman hizmeti sayıldığından, tahakkuk eden faiz üzerinden KDV hesaplanması yasal zorunluluktur.
3
Toplam tahakkuk tutarını belirleyiniz.
12.000+2.400=14.40012.000 + 2.400 = 14.400 TL
İşletmenin ortaktan alacağı, hem ana faiz gelirini hem de devlet adına tahsil edeceği KDV'yi kapsar.
4
Yevmiye kaydını oluşturunuz.
131 ORTAKLARDAN ALACAKLAR (B) 14.40014.400 / 642 FAİZ GELİRLERİ (A) 12.00012.000 ve 391 HESAPLANAN KDV (A) 2.4002.400
Gelir ve vergi borcu alacaklı tarafta, artan alacak tutarı borçlu tarafta yer almalıdır.

Anahtar Kavram

Diğer Alacaklar (Grup 13) kapsamında ortaklardan olan alacakların faiz ve vergi tahakkuku.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 496Soru →

İşletmenin Nisan ayı sonu mizanında yer alan KDV hesaplarının bakiyeleri aşağıdaki gibidir:

Hesap Kodu ve AdıBorç Kalanı (TL)Alacak Kalanı (TL)
191 İndirilecek KDV120.000120.000-
391 Hesaplanan KDV-180.000180.000

Yapılan incelemede, ay içinde gerçekleşen 10.00010.000 TL + %20\%20 KDV tutarındaki bir satış iadesi işleminde, KDV tutarının yanlışlıkla "391 Hesaplanan KDV" hesabının alacağına kaydedildiği saptanmıştır. İşletme, Tekdüzen Hesap Planı gereği satış iadelerine ilişkin KDV'yi "191 İndirilecek KDV" hesabında izlemektedir.

Buna göre, gerekli düzeltme yapıldıktan sonra ay sonunda yapılması gereken KDV mahsup kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 391 Hesaplanan KDV 178.000 (B) / 191 İndirilecek KDV 122.000 (A), 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar 56.000 (A)

Cevap

Düzeltilmiş bakiyeler üzerinden yapılan, 391 Hesaplanan KDV hesabının 178.000178.000 TL borçlandırıldığı ve 191 İndirilecek KDV hesabının 122.000122.000 TL alacaklandırıldığı kayıt doğrudur.
Doğru yanıt, hem 391 hem de 191 hesaplarının gerçek durumunu yansıtan mahsup kaydıdır. Satış iadesinden doğan 2.0002.000 TL KDV, 391 hesabının alacağına yanlış kaydedildiği için bu tutar 180.000180.000 TL'lik mevcut bakiyeden çıkarılarak gerçek borç olan 178.000178.000 TL'ye ulaşılır. Aynı zamanda bu 2.0002.000 TL'lik KDV, işletmenin indirim hakkı olduğu için 191 hesabının 120.000120.000 TL'lik bakiyesine eklenerek 122.000122.000 TL'ye yükseltilir. Aradaki 56.00056.000 TL fark ise ödenecek vergi borcu olarak kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Satış iadesine ilişkin KDV tutarını hesapla
10.000×%20=2.00010.000 \times \%20 = 2.000 TL
Düzeltme yapılacak ana tutarı belirlemek için.
2
391 Hesaplanan KDV hesabının gerçek alacak kalanını bul
180.000−2.000=178.000180.000 - 2.000 = 178.000 TL
Satış iadesi KDV'si borç kaydedilmesi gerekirken yanlışlıkla alacak kaydedildiği için mevcut bakiyeden düşülmelidir.
3
191 İndirilecek KDV hesabının gerçek borç kalanını bul
120.000+2.000=122.000120.000 + 2.000 = 122.000 TL
Satış iadelerine ilişkin KDV, Tekdüzen Hesap Planı gereği 191 hesabında izlenmelidir ve bu tutar mevcut borç kalanına eklenmelidir.
4
Ay sonu mahsup kaydını gerçekleştir
391(B)178.000−191(A)122.000=360(A)56.000391 (B) 178.000 - 191 (A) 122.000 = 360 (A) 56.000 TL
Hesaplanan KDV tutarı İndirilecek KDV'den fazla olduğu için aradaki fark devlete ödenecek vergi olarak kaydedilir.

Anahtar Kavram

KDV Mahsup İşlemleri ve Hatalı Kayıtların Envanter Düzeltmesi

İpuçları

1
Satış iadesinden kaynaklanan KDV'nin normalde hangi hesabın hangi tarafına kaydedilmesi gerektiğini belirleyerek işe başlayın.
2
Yanlışlıkla 391 hesabının alacağına yazılan bir tutar, o hesabın bakiyesini olması gerekenden fazla gösterir; bu hatayı düzeltmek için bakiyeden o tutarı çıkarmalısınız.
3
Satış iadesi KDV'si 191 hesabına kaydedilmelidir. 191 hesabının bakiyesine bu tutarı eklemeyi ve mahsup farkını (391−191391 - 191) yeniden hesaplamayı unutmayın.

Daha Fazla Pratik

KDV mahsup işlemlerinde, önceki aydan devreden KDV (190) bulunması durumunda mahsup kaydının nasıl değişeceğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 497Soru →

İşletmenin, sermayesine %30\%30 oranında iştirak ettiği ABC Anonim Şirketi'nin 2025 yılı kâr dağıtım kararı neticesinde, işletme payına düşen 15.00015.000 TL tutarındaki temettü (kâr payı) bedeli tahakkuk etmiştir. Tahsilatın gelecek ay içerisinde banka kanalıyla yapılması planlanmaktadır.

Bu bilgilere göre, kâr payı alacağının tahakkuk kaydında borçlandırılması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 132 İştiraklerden Alacaklar

Cevap

Doğru cevap, işletmenin iştiraki olan şirketten doğan kâr payı alacağını temsil eden 132 İştiraklerden Alacaklar hesabıdır.
İşletmenin bir başka şirketteki pay oranı %10\%10 ile %50\%50 arasında olduğunda bu yatırım 'İştirak' olarak adlandırılır. Bu iştirakten doğan ve ticari nitelik taşımayan (kâr payı gibi) alacaklar, Tekdüzen Hesap Planı'na göre 132 İştiraklerden Alacaklar hesabının borcuna kaydedilerek izlenir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini ve pay oranını belirleyiniz.
Pay oranı %30\%30 olduğu için yatırım yapılan şirket bir 'İştirak' olarak sınıflandırılır (10−%5010-\%50 arası).
Alacağın hangi hesap grubunda ve hangi yardımcı hesapta izleneceğini belirlemek için sahiplik oranı kritiktir.
2
Alacağın ticari olup olmadığını kontrol ediniz.
Kâr payı (temettü) alacağı, mal veya hizmet satışından doğmadığı için 'Diğer Alacaklar' (13) grubuna dahildir.
12 Ticari Alacaklar ile 13 Diğer Alacaklar arasındaki ayrımı yapmak muhasebe standartları gereğidir.
3
Tahakkuk kaydını oluşturunuz.
Alacak artışı için '132 İştiraklerden Alacaklar' hesabı borçlandırılırken, gelir artışı için '640 İştiraklerden Temettü Gelirleri' hesabı alacaklandırılır.
Tahakkuk esası gereği gelir gerçekleştiğinde, tahsilat beklenmeksizin kayıt altına alınmalıdır.

Anahtar Kavram

İştiraklerden doğan ticari olmayan alacakların sınıflandırılması

Daha Fazla Pratik

İşletmenin pay oranının %60 olduğu bir senaryoda aynı işlemin nasıl kaydedileceğini düşünerek 'İştirak' ve 'Bağlı Ortaklık' ayrımını pekiştiriniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 498Soru →

İşletme, 01.12.202501.12.2025 tarihinde 20.00020.000 USD tutarında kredili (senetsiz) mal satışı yapmıştır (11 USD = 3232 TL). 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapılan dönem sonu değerlemesinde kur 11 USD = 3434 TL olarak belirlenmiştir. 15.02.202615.02.2026 tarihinde alacağın vadesinde ödenmemesi üzerine dava açılmış ve alacak şüpheli hale gelmiştir (11 USD = 3535 TL). İşletme, ihtiyatlılık kavramı gereği alacağın tamamı için aynı gün karşılık ayırmıştır. Söz konusu alacak 20.03.202620.03.2026 tarihinde 11 USD = 3737 TL kurundan banka aracılığıyla nakit olarak tahsil edilmiştir.

Buna göre, 20.03.202620.03.2026 tarihindeki tahsilat kaydına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabı 700.000700.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

Tahsilat kaydında 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabı 700.000700.000 TL tutarında alacaklandırılmalıdır.
İşletme 15.02.202615.02.2026 tarihinde alacağını şüpheli hale getirirken kur 3535 TL olduğundan, 128128 Şüpheli Ticari Alacaklar hesabı 700.000700.000 TL olarak kaydedilmiştir. Karşılığın tamamı ayrıldığına göre 129129 nolu hesapta da 700.000700.000 TL bakiye bulunmaktadır. Tahsilat anında bu karşılık artık gereksiz hale geldiği için 644644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabına aktarılarak gelir kaydedilir. Tahsilat tutarı ile kayıtlı değer arasındaki 40.00040.000 TL'lik fark ise cari yılın kur farkı geliri (646) olarak yansıtılır.

Adım Adım Çözüm

1
Alacağın geçmiş dönemlerdeki ve şüpheli hale geldiği andaki TL değerlerini hesaplayın.
Satış: 20.000×32=640.00020.000 \times 32 = 640.000 TL. 2025 sonu: 20.000×34=680.00020.000 \times 34 = 680.000 TL. Şüpheli hale gelme (15.02.202615.02.2026): 20.000×35=700.00020.000 \times 35 = 700.000 TL.
Yabancı paralı alacaklar her değerleme tarihinde ve hesaplar arası aktarımda güncel kura göre değerlenmelidir.
2
Ayrılan karşılık tutarını belirleyin.
128 Şüpheli Ticari Alacaklar: 700.000700.000 TL. 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı: 700.000700.000 TL.
İşletme alacağın tamamı için karşılık ayırdığından, şüpheli hale geldiği tarihteki kur (3535 TL) üzerinden karşılık ayrılmıştır.
3
Tahsilat tarihindeki toplam tutarı ve kur farkını hesaplayın.
Tahsilat: 20.000×37=740.00020.000 \times 37 = 740.000 TL. Kur farkı geliri: 740.000−700.000=40.000740.000 - 700.000 = 40.000 TL.
Tahsilat tarihindeki kur (3737 TL) ile kayıtlı şüpheli alacak değeri (3535 TL) arasındaki fark cari dönemin kambiyo karıdır.
4
Tahsilat kaydını gerçekleştirin.
102 Bankalar (B) 740.000740.000; 129 Şüpheli Tic. Alac. Karş. (B) 700.000700.000; 128 Şüpheli Tic. Alac. (A) 700.000700.000; 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar (A) 700.000700.000; 646 Kambiyo Karları (A) 40.00040.000.
Kapatılan karşılık hesabı gelire (644), tahsilat farkı ise kur gelirine (646) kaydedilir.

Anahtar Kavram

Yabancı Para Cinsinden Şüpheli Ticari Alacakların Tahsilatı ve Değerlemesi

Daha Fazla Pratik

Şüpheli ticari alacağın sadece bir kısmının tahsil edildiği ve kalan kısmının değersiz alacak haline geldiği bir senaryoyu çözerek karşılık iptali ile zarar kaydı arasındaki ilişkiyi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 499Soru →

İşletme, daha önce %20\%20 KDV dahil 24.00024.000 TL tutarında kredili (veresiye) mal sattığı bir müşterisinin talebi üzerine, malların kusurlu olması nedeniyle 4.8004.800 TL (KDV dahil) tutarında fiyat indirimi (iskonto) yapmış ve bu tutarı müşterinin borcundan düşmüştür. Müşteri kalan borcunun tamamını vadesinden önce nakden ödemiş, işletme de bu erken ödeme nedeniyle %10\%10 kasa iskontosu uygulamıştır.

Buna göre, işletmenin yapacağı tahsilat kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 120 Alıcılar hesabı 19.20019.200 TL alacaklandırılır.

Cevap

Tahsilat kaydında 120 Alıcılar hesabı 19.20019.200 TL tutarında alacaklandırılmalıdır.
Tahsilat işlemi sırasında, müşterinin mevcut borç bakiyesi ne ise o tutarın tamamı 120 Alıcılar hesabının alacağına yazılarak hesap kapatılmalıdır. Başlangıçtaki 24.00024.000 TL'den 4.8004.800 TL'lik iade/indirim düşüldüğünde hesapta kalan 19.20019.200 TL borç bakiyesidir. Tahsilat kaydında bu 19.20019.200 TL'nin tamamı alacaklandırılır; nakit girişi ile iskonto tutarı ise borç tarafında dengelenir.

Adım Adım Çözüm

1
Satış sonrası kalan alacak bakiyesini hesapla
24.000−4.800=19.20024.000 - 4.800 = 19.200 TL
Müşteriye yapılan fiyat indirimi alacak bakiyesini düşürür.
2
Tahsilat anındaki kasa iskontosu tutarını ve KDV ayrımını hesapla
İskonto: 19.200×%10=1.92019.200 \times \%10 = 1.920 TL (KDV dahil); Matrah: 1.920/1,20=1.6001.920 / 1,20 = 1.600 TL; KDV: 320320 TL
Kasa iskontosu hem ana tutarı hem de buna isabet eden KDV'yi azaltır.
3
Kasaya girecek net tutarı hesapla
19.200−1.920=17.28019.200 - 1.920 = 17.280 TL
İşletme müşteriden iskontodan sonraki kalan nakit tutarı tahsil eder.
4
Tahsilat kaydında hesapların yönünü belirle
100 Kasa (Borç): 17.28017.280 TL; 611 Satış İskontoları (Borç): 1.6001.600 TL; 391 Hesaplanan KDV [Düzeltme] (Borç): 320320 TL; 120 Alıcılar (Alacak): 19.20019.200 TL
Alacağın tamamen kapanması için bakiyenin tamamı alacaklandırılmalıdır.

Anahtar Kavram

Ticari alacaklarda fiyat indirimleri ve kasa iskontolarının muhasebeleştirilmesi.

İpuçları

1
Önce ilk satıştan sonra alıcı hesabında ne kadar bakiye kaldığını belirleyin.
2
Tahsilat kaydında 120 Alıcılar hesabının borç bakiyesini sıfırlamanız gerektiğini unutmayın.
3
Kasaya giren tutar net tutardır, ancak Alıcılar hesabından çıkan tutar brüt bakiyedir; aradaki fark iskontodur.

Daha Fazla Pratik

Kasa iskontosu ile ticari iskontonun KDV karşısındaki farklarını inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 500Soru →

Aralıklı envanter yöntemini kullanan bir işletmenin dönem başı stok tutarı 80.00080.000 TL'dir. İşletmenin dönem içi mal alışları 450.000450.000 TL, bu alışlara ilişkin nakliye giderleri 15.00015.000 TL, alış iadeleri 10.00010.000 TL ve alış iskontoları 5.0005.000 TL'dir. Dönem sonunda yapılan sayımda stokların maliyet bedeli 70.00070.000 TL, net gerçekleşebilir değeri ise 62.00062.000 TL olarak saptanmıştır. İşletme, değer düşüklüğü için ihtiyatlılık kavramı gereği karşılık ayırma kararı almıştır.

Buna göre, işletmenin dönem sonu ayarlama kayıtları yapıldıktan sonra gelir tablosunda yer alacak "Satışların Maliyeti" ve "Karşılık Giderleri" tutarları aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 460.000460.000 TL - 8.0008.000 TL

Cevap

Gelir tablosunda Satışların Maliyeti 460.000460.000 TL, Karşılık Giderleri ise 8.0008.000 TL olarak yer almalıdır.
İşletmenin net alış tutarı hesaplanırken alış bedeline nakliye giderleri eklenmiş (450.000+15.000450.000 + 15.000), alış iadeleri ve iskontoları ise çıkarılmıştır (−10.000−5.000-10.000 - 5.000), sonuç 450.000450.000 TL bulunmuştur. Aralıklı envanter yönteminde STMM tutarı, ticari mallar hesabının borç toplamından (dönem başı + net alışlar) dönem sonu stokun maliyet bedeli çıkarılarak hesaplanır (80.000+450.000−70.000=460.00080.000 + 450.000 - 70.000 = 460.000 TL). Değer düşüklüğü karşılığı ise maliyet bedeli (70.00070.000 TL) ile net gerçekleşebilir değer (62.00062.000 TL) arasındaki fark olan 8.0008.000 TL üzerinden ayrılır ve bu tutar gelir tablosunda karşılık giderleri olarak raporlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Net alış tutarını hesapla
450.000+15.000−10.000−5.000=450.000450.000 + 15.000 - 10.000 - 5.000 = 450.000 TL
Nakliye giderleri maliyete eklenir, iade ve iskontolar maliyetten düşülür.
2
Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) hesapla
80.000+450.000−70.000=460.00080.000 + 450.000 - 70.000 = 460.000 TL
Aralıklı envanterde STMM = (Dönem Başı Stok + Net Alışlar) - Dönem Sonu Stok (Maliyet Bedeli) formülü ile bulunur.
3
Stok değer düşüklüğü karşılığını hesapla
70.000−62.000=8.00070.000 - 62.000 = 8.000 TL
Maliyet bedeli ile net gerçekleşebilir değer arasındaki olumsuz fark kadar karşılık ayrılır.

Anahtar Kavram

Stok Maliyet Unsurları ve Değerleme

Daha Fazla Pratik

Stok değer düşüklüğü karşılığı ayrılmış bir malın ilerleyen dönemde maliyet bedelinin üzerinde bir tutara satılması durumunda yapılacak muhasebe kaydını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 25 / 34Sonraki