Soru

Zorluk: OrtaMenkul Kıymetler Envanteri ve Değerlemesi

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihindeki geçici yatırım amaçlı menkul kıymet portföyünde yer alan hisse senetlerine ilişkin bilgiler aşağıda sunulmuştur:

Hisse SenediAlış MaliyetiBorsa Rayici
A Hisse Senedi150.000150.000 TL140.000140.000 TL
B Hisse Senedi120.000120.000 TL135.000135.000 TL

İşletme, bu hisse senetleri için daha önce herhangi bir karşılık ayırmamıştır. Muhasebenin temel kavramlarından olan 'İhtiyatlılık' kavramı gereği, dönem sonunda yapılması gereken değerleme kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. 654654 Karşılık Giderleri Hesabı 10.00010.000 TL borçlandırılır.Cevap
  2. B
    654654 Karşılık Giderleri Hesabı 5.0005.000 TL borçlandırılır.
  3. C
    644644 Konusu Kalmayan Karşılıklar Hesabı 15.00015.000 TL alacaklandırılır.
  4. D
    653653 Komisyon Giderleri Hesabı 10.00010.000 TL borçlandırılır.
  5. E
    Herhangi bir muhasebe kaydı yapılmasına gerek yoktur.

Cevap

Dönem sonunda sadece A hisse senedindeki değer kaybı için 10.00010.000 TL tutarında '654 Karşılık Giderleri Hesabı' borçlandırılarak karşılık ayrılmalıdır.
Doğru cevap olan seçenek, ihtiyatlılık kavramının özüne uygun olarak sadece muhtemel zararı (A senedindeki 10.00010.000 TL düşüşü) dikkate almış ve Tekdüzen Hesap Planı'na uygun gider hesabını (654) kullanmıştır. Muhasebede menkul kıymetlerin dönem sonu değerlemesinde 'maliyet veya piyasa değerinden düşük olanı ile değerleme' esası uygulanır. Bu durumda sadece değeri düşen varlık için karşılık ayrılır, değeri artan varlık maliyet değeriyle kalmaya devam eder.

Adım Adım Çözüm

1
A Hisse Senedi için maliyet ve borsa rayicini karşılaştırınız.
150.000150.000 TL (Maliyet) > 140.000140.000 TL (Borsa Rayici) olduğu için 10.00010.000 TL değer düşüklüğü vardır.
Varlıkların değerinin maliyet bedelinin altına düşmesi durumunda ihtiyatlılık gereği karşılık ayrılır.
2
B Hisse Senedi için maliyet ve borsa rayicini karşılaştırınız.
120.000120.000 TL (Maliyet) < 135.000135.000 TL (Borsa Rayici) olduğu için 15.00015.000 TL değer artışı vardır.
İhtiyatlılık kavramı gereği, gerçekleşmemiş değer artışları (karlar) muhasebeleştirilmez.
3
Toplam karşılık tutarını belirleyiniz ve yevmiye kaydını oluşturunuz.
Sadece A senedi için 10.00010.000 TL karşılık gideri kaydedilir.
Hisse senetleri portföy bazında değil, her bir menkul kıymet türü bazında tek tek değerlendirilir.

Anahtar Kavram

İhtiyatlılık Kavramı ve Menkul Kıymet Değerlemesi

İpuçları

1
İhtiyatlılık kavramını hatırlayın: Muhtemel gider ve zararlar için karşılık ayrılırken, muhtemel gelir ve karlar kaydedilmez.
2
A hisse senedinin piyasa değeri maliyetinin altına düşmüşken, B hisse senedininki yükselmiştir. Sadece düşüşü mü yoksa net farkı mı kaydetmelisiniz?
3
Değer düşüklüğü durumunda borçlandırılacak hesap '654 Karşılık Giderleri' hesabıdır. Sadece A senedindeki 10.00010.000 TL'lik kaybı dikkate alın.

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrılan bu hisse senetleri ileride maliyetin üzerinde bir fiyata satılırsa yapılacak iptal kaydını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla