Envanter ve Değerleme İşlemleri Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 14

Soru 261Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihli envanter çalışmaları sırasında tespit edilen bazı ticari alacak ve borç kalemlerine ilişkin bilgiler aşağıda verilmiştir:

Hesap Kalemi	Tutar	Vadeye Kalan Gün	Faiz Oranı
Alacak Senetleri	$184.500$ TL	$90$ gün	$\%10$
Borç Senetleri	$73.800$ TL	$90$ gün	$\%10$
Senetsiz Alacaklar (Alıcılar)	$40.000$ TL	$90$ gün	$\%10$

TCMB tarafından uygulanan reeskont faiz oranı $\%10$ olup, işletme tüm senetli unsurlarını Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümlerine uygun olarak reeskonta tabi tutmaktadır.

Buna göre, işletmenin borç senetleri reeskontu işlemiyle ilgili hesaplayacağı tutar ve bu tutarın dönem kârı üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisinde doğru belirtilmiştir?

1.800

TL - Dönem kârını artırır

1.845

TL - Dönem kârını artırır

1.800

TL - Dönem kârını azaltır

4.500

TL - Dönem kârını azaltır

2.700

TL - Dönem kârını azaltır

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $1.800$ TL - Dönem kârını artırır

Cevap

1.800

TL reeskont tutarı hesaplanır ve bu tutar '647 Reeskont Faiz Gelirleri' hesabına kaydedilerek dönem kârını artırır.

Vergi Usul Kanunu uyarınca borç senetleri reeskontu iç iskonto yöntemiyle hesaplanmalıdır. Yapılan hesaplamada (

73.800 \times 90 \times 10 / (36.000 + 900)

) tutar

1.800

TL olarak bulunur. Borç senetleri reeskontu, senedin nominal değeri ile peşin değeri arasındaki farkı ifade eder ve borçlardaki bu azalış '647 Reeskont Faiz Gelirleri' hesabında izlenerek dönem kârını artıran bir etki yaratır.

Adım Adım Çözüm

1

Reeskonta tabi olacak unsurların belirlenmesi

Alacak senetleri (

184.500

TL) ve Borç senetleri (

73.800

TL) işleme alınır; Senetsiz Alacaklar (Alıcılar) reeskonta tabi tutulmaz.

VUK hükümlerine göre sadece senetli (poliçe, bono) alacak ve borçlar reeskonta tabi tutulabilir.

2

Borç senetleri için iç iskonto yöntemiyle reeskont tutarının hesaplanması

Reeskont Tutarı =

73.800 - \frac{73.800 \times 36.000}{36.000 + (90 \times 10)} = 73.800 - 72.000 = 1.800

TL

VUK uyarınca reeskont hesaplamalarında iç iskonto formülü uygulanması zorunludur.

3

Hesaplanan tutarın muhasebeleştirilmesi ve kâr etkisinin analizi

Borç senetleri reeskontu '647 Reeskont Faiz Gelirleri' hesabının alacağına kaydedilir.

Borç senedinin değerindeki azalış (peşin değere indirgeme), işletme için bir finansman geliri niteliğindedir ve dönem kârını artırır.

Anahtar Kavram

Reeskont işlemlerinde iç iskonto yöntemi ve borç senetlerinin gelir etkisi

İpuçları

1

Reeskont hesaplamasında Vergi Usul Kanunu'nun iç iskonto yöntemini zorunlu kıldığını unutmayın.

2

İç iskonto formülü:

F = (A \times n \times t) / (36.000 + n \times t)

şeklindedir. Burada

A

nominal değer,

n

gün sayısı,

t

faiz oranıdır.

3

Senetsiz alacaklar ve borçlar için VUK kapsamında reeskont ayrılamaz; sadece borç senetlerine odaklanarak gelir/gider ayrımını yapın.

Daha Fazla Pratik

Alacak senetleri reeskontunun bilanço üzerindeki düzenleyici etkisini ve dönem sonu kapatma kayıtlarını tekrar ediniz.

Alternatif Yöntem

Önce peşin değeri hesaplayıp sonra nominal değerden çıkarabilirsiniz: Peşin Değer =

(73.800 \times 36.000) / 36.900 = 72.000

TL. Reeskont =

73.800 - 72.000 = 1.800

TL.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 262Soru →

İşletmenin dönem sonu envanter çalışmaları sırasında, müşterisinden olan $120.000$ TL tutarındaki senetsiz ticari alacağı için borçlu hakkında dava açıldığı tespit edilmiştir. Bu alacağın $45.000$ TL'lik kısmı için banka teminat mektubu bulunmaktadır. İşletme, alacağın teminatsız kalan kısmı için $\%100$ oranında karşılık ayırmaya karar vermiştir.

Bu bilgilere göre, işletmenin yapması gereken karşılık ayırma kaydında borçlandırılacak hesap ve tutar aşağıdakilerden hangisidir?

654 Karşılık Giderleri hesabı

75.000

TL

654 Karşılık Giderleri hesabı

120.000

TL

129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı hesabı

75.000

TL

128 Şüpheli Ticari Alacaklar hesabı

75.000

TL

120 Alıcılar hesabı

45.000

TL

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 654 Karşılık Giderleri hesabı $75.000$ TL

Cevap

İşletmenin yapması gereken karşılık ayırma kaydında 654 Karşılık Giderleri hesabı

75.000

TL tutarında borçlandırılmalıdır.

Doğru cevap, şüpheli hale gelen alacağın sadece teminatsız kalan kısmı (

75.000

TL) için karşılık ayrılabileceğini ve bu işlemin '654 Karşılık Giderleri' hesabının borcuna kaydedilmesi gerektiğini ifade eder. Banka teminat mektubu gibi kesin güvenceler, ihtiyatlılık kavramı çerçevesinde karşılık ayırma zorunluluğunu o kısım için ortadan kaldırır.

Adım Adım Çözüm

1

Karşılık ayrılacak şüpheli tutarı hesapla

120.000 - 45.000 = 75.000

TL

Vergi Usul Kanunu uyarınca sadece teminatsız kalan alacak kısmı için karşılık ayrılabilir.

2

Karşılık tutarını belirle

75.000 \times \%100 = 75.000

TL

İşletme kararı gereği teminatsız kısmın tamamı için karşılık ayrılmaktadır.

3

Yevmiye kaydını oluştur

654 Karşılık Giderleri (Borç), 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (Alacak)

Karşılık ayırma işlemi bir giderdir ve ilgili karşılık hesabıyla muhasebeleştirilir.

Anahtar Kavram

Teminatlı alacaklarda karşılık ayırma sınırı

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 263Soru →

İşletme, $01.12.2025$ tarihinde geçici yatırım amacıyla tanesi $50$ TL’den $1.000$ adet hisse senedini $500$ TL komisyon ödeyerek satın almış ve yapılan muhasebe kaydında ödenen komisyon tutarı da dahil edilerek toplam $50.500$ TL tutar '110 Hisse Senetleri' hesabının borcuna kaydedilmiştir. $31.12.2025$ tarihinde söz konusu hisse senetlerinin borsa rayicinin $48.000$ TL olduğu tespit edilmiştir. Buna göre, ihtiyatlılık kavramı gereği dönem sonunda ayrılması gereken 'Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı' tutarı kaç TL'dir?

2.500

2.000

1.500

500

0

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $2.000$

Cevap

Dönem sonunda ayrılması gereken karşılık tutarı

2.000

TL'dir.

Doğru cevap olan tutar, hisse senetlerinin yasal olarak kabul edilen alış maliyeti (

50.000

TL) ile dönem sonu borsa rayici (

48.000

TL) arasındaki farkı temsil eder. İşletme başta komisyonu maliyete ekleyerek hatalı kayıt yapmış olsa da, envanter işlemlerinde bu hata dikkate alınarak gerçek maliyet üzerinden işlem yapılması ihtiyatlılık ve doğru değerleme ilkelerine uygundur.

Adım Adım Çözüm

1

Hisse senetlerinin gerçek maliyet bedelini hesaplayın.

1.000 \text{ adet} \times 50 \text{ TL} = 50.000 \text{ TL}

Tekdüzen Hesap Planı ve muhasebe ilkeleri gereği hisse senetleri alış bedeli ile kaydedilir; ödenen komisyonlar maliyete eklenmez.

2

Dönem başındaki hatalı kaydı analiz edin.

Hesaplanan Maliyet:

50.000

TL, Kaydedilen Tutar:

50.500

TL (Hata:

500

TL fazla)

İşletme komisyonu maliyete ekleyerek hata yapmıştır. Değerleme yapılırken bu hatanın düzeltilmiş hali olan gerçek maliyet (

50.000

TL) esas alınmalıdır.

3

Maliyet bedeli ile borsa rayicini karşılaştırın.

50.000 \text{ TL (Maliyet)} > 48.000 \text{ TL (Borsa Rayici)}

İhtiyatlılık kavramı gereği, varlığın değeri maliyet bedelinin altına düştüğünde aradaki fark kadar karşılık ayrılmalıdır.

4

Karşılık tutarını belirleyin.

50.000 - 48.000 = 2.000 \text{ TL}

Değer düşüklüğü tutarı, düzeltilmiş maliyet bedeli üzerinden hesaplanır.

Anahtar Kavram

Hisse senetlerinde değerleme yapılırken alış komisyonları maliyete dahil edilmez ve değer düşüklüğü gerçek maliyet bedeli üzerinden hesaplanır.

İpuçları

1

Hisse senetlerinin maliyet bedeline alış komisyonlarının dahil edilip edilmeyeceğini hatırlayın.

2

Dönem başında yapılan kaydın hatalı olduğunu fark edin; gerçek maliyet bedeli

1.000

adet

\times 50

TL'dir.

3

Değer düşüklüğü karşılığı, hatalı kaydedilen

50.500

TL üzerinden değil, gerçek maliyet olan

50.000

TL ile

48.000

TL arasındaki fark üzerinden hesaplanmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Eğer bu hisse senetleri bir sonraki dönem

49.500

TL'ye satılsaydı, ayrılan karşılığın iptali nasıl muhasebeleştirilirdi?

Alternatif Yöntem

Öncelikle hatalı tutarı (

50.500

) olması gereken tutara (

50.000

) çekmek için yapılacak düzeltme kaydını hayal edin. Ardından oluşan net maliyetle borsa değerini kıyaslayın.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 264Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihli genel geçici mizanında $100$ Kasa hesabına ilişkin toplamlar şu şekildedir:

Hesap Adı	Borç Toplamı	Alacak Toplamı
$100$ Kasa	$210.000$ TL	$165.000$ TL

Aynı tarihte yapılan fiili envanter sonucunda kasa mevcudunun $44.200$ TL olduğu tespit edilmiştir. Durum araştırıldığında, farkın bir satıcıya nakit olarak yapılan $800$ TL tutarındaki borç ödemesinin muhasebe kayıtlarına yansıtılmamasından kaynaklandığı belirlenmiştir.

Bu bilgilere göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken düzeltme kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

320 SATICILAR 800 (Borç) / 100 KASA 800 (Alacak)

100 KASA 800 (Borç) / 320 SATICILAR 800 (Alacak)

689 DİĞER OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR 800 (Borç) / 100 KASA 800 (Alacak)

120 ALICILAR 800 (Borç) / 100 KASA 800 (Alacak)

197 SAYIM VE TESELLÜM NOKSANLARI 800 (Borç) / 100 KASA 800 (Alacak)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 320 SATICILAR 800 (Borç) / 100 KASA 800 (Alacak)

Cevap

İşletme, saptanan kasa noksanlığının nedenini bulduğu için ilgili satıcı borcunu azaltan ve kasa mevcudunu düzelten kaydı (320 Borçlu / 100 Alacaklı) yapmalıdır.

Kasa hesabının defter bakiyesi

45.000

TL iken fiili sayımda

44.200

TL bulunması,

800

TL tutarında bir noksanlık olduğunu teyit eder. Bu noksanlığın nedeni satıcıya yapılan ancak kaydedilmeyen bir ödeme olduğundan, borçlarımızı temsil eden '320 Satıcılar' hesabı borçlandırılarak azaltılmalı, '100 Kasa' hesabı ise alacaklandırılarak fiili durumla eşitlenmelidir.

Adım Adım Çözüm

1

Kasa hesabının mizan (defter) bakiyesini hesaplayınız.

210.000 - 165.000 = 45.000

TL (Borç Kalanı)

Fiili sayımla karşılaştırma yapabilmek için önce kayıtlardaki mevcut değer bulunmalıdır.

2

Kayıtlı bakiye ile fiili sayım sonucunu karşılaştırarak farkı bulunuz.

45.000 - 44.200 = 800

TL (Noksanlık)

Kayıtlı değerin fiili değerden fazla olması, kasada bir noksanlık olduğunu gösterir.

3

Farkın nedenine göre düzeltme kaydını yapınız.

320 Satıcılar hesabı

800

TL borçlandırılır, 100 Kasa hesabı

800

TL alacaklandırılır.

Satıcıya yapılan ödeme kayda alınmadığı için hem borç azalmalı hem de kasa mevcudu düşürülmelidir.

Anahtar Kavram

Kasa sayım noksanlıklarının envanter işlemleri ve nedenine göre düzeltme kayıtları.

İpuçları

1

Önce kasa hesabının büyük defter (mizan) bakiyesini hesaplayarak fiili mevcuttan farkını bulun.

2

Bulduğunuz

800

TL'lik fark bir 'noksanlık'tır ve nedeni bir ödemenin unutulmasıdır. Ödeme kaydı nasıl yapılır?

Daha Fazla Pratik

Eğer noksanlığın nedeni dönem sonuna kadar bulunamasaydı hangi hesabın kullanılması gerektiğini ve bu hesabın kapatılma sürecini inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 265Soru →

$31.12.2025$ tarihinde yapılan envanter çalışmaları sonucunda, işletmenin kayıtlarında yer alan bir borç senedine ilişkin veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Kalem	Değer
Senedin Nominal Değeri	$148.000$ TL
Vadeye Kalan Gün Sayısı	$50$ Gün
Reeskont Faiz Oranı	$\%20$

Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümlerine göre iç iskonto yöntemi kullanılarak hesaplanan reeskont tutarının dönem sonu ayarlama kaydı yapıldığında, bu işlemin işletmenin dönem kârı üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

4.000

TL artış

4.000

TL azalış

4.111

TL artış

4.111

TL azalış

Dönem kârı üzerinde herhangi bir etkisi yoktur

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $4.000$ TL artış

Cevap

Dönem sonu ayarlama kaydı sonucunda işletmenin dönem kârı

4.000

TL artış gösterir.

Verilen bilgilere göre iç iskonto formülü uygulandığında (

148.000 \times 1000 / 37.000

) reeskont tutarı

4.000

TL olarak hesaplanır. Borç senetleri reeskont edildiğinde '322 Borç Senetleri Reeskontu' hesabı borçlandırılırken, '647 Reeskont Faiz Gelirleri' hesabı alacaklandırılır. Gelir hesaplarındaki artış dönem kârını doğrudan artırdığı için sonuç

4.000

TL artış yönündedir.

Adım Adım Çözüm

1

İç iskonto formülü için payda değerini hesaplayınız.

36.000 + (20 \times 50) = 37.000

İç iskonto yönteminde payda, gün esaslı faiz hesaplamasına reeskont oranının eklenmesiyle bulunur.

2

İç iskonto formülünü uygulayarak reeskont tutarını bulunuz.

F = \frac{148.000 \times 20 \times 50}{37.000} = 4.000

TL

VUK uyarınca senetli alacak ve borçların değerlemesinde iç iskonto yöntemi kullanılmalıdır.

3

Muhasebe kaydını ve gelir tablosu etkisini belirleyiniz.

322 Borç Senetleri Reeskontu (Borç) / 647 Reeskont Faiz Gelirleri (Alacak) kaydı yapılır.

Borç senetlerinin reeskonta tabi tutulması işletme için bir maliyet azalışı, dolayısıyla bir faiz geliri hükmündedir.

Anahtar Kavram

Borç senetleri reeskontu, dönem sonunda borçların peşin değerine indirgenmesi işlemidir ve '647 Reeskont Faiz Gelirleri' hesabı aracılığıyla dönem kârını artırıcı etki yapar.

Alternatif Yöntem

Pratik bir kontrol olarak; borç senetlerinin reeskontu 'borcu azaltan' bir işlem olduğundan, işletme lehinedir ve kârı artırmalıdır. Alacak senetlerinin reeskontu ise 'alacağı azaltan' bir işlem olduğundan kârı azaltmalıdır.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 266Soru →

İşletme, $10.11.2025$ tarihinde ticari mal alımı karşılığında satıcıya $10.000$ ABD Doları ( $) tutarında,$ 3$ ay vadeli bir borç senedi vermiştir. İşlem tarihinde ve dönem sonunda geçerli olan döviz kurları aşağıda verilmiştir:

Tarih	Döviz Kuru ( $1$ $= \dots$ TL)
$10.11.2025$	$32,00$ TL
$31.12.2025$	$35,50$ TL

Buna göre, işletmenin $31.12 .2025$ tarihinde yapması gereken değerleme kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

656 Kambiyo Zararları 35.000 (Borçlu) / 321 Borç Senetleri 35.000 (Alacaklı)

321 Borç Senetleri 35.000 (Borçlu) / 646 Kambiyo Karları 35.000 (Alacaklı)

153 Ticari Mallar 35.000 (Borçlu) / 321 Borç Senetleri 35.000 (Alacaklı)

656 Kambiyo Zararları 35.000 (Borçlu) / 320 Satıcılar 35.000 (Alacaklı)

321 Borç Senetleri 35.000 (Alacaklı) / 656 Kambiyo Zararları 35.000 (Alacaklı)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 656 Kambiyo Zararları 35.000 (Borçlu) / 321 Borç Senetleri 35.000 (Alacaklı)

Cevap

656 Kambiyo Zararları hesabının 35.000 TL borçlandırıldığı ve 321 Borç Senetleri hesabının 35.000 TL alacaklandırıldığı kayıt doğrudur.

Kur artışı nedeniyle işletmenin borç yükü

320.000

TL'den

355.000

TL'ye çıkmıştır. Bu

35.000

TL'lik artış, 656 Kambiyo Zararları hesabında gider olarak, 321 Borç Senetleri hesabında ise alacak kaydıyla borç artışı olarak izlenir.

Adım Adım Çözüm

1

İşlem tarihindeki TL değerini hesapla

10.000

\times 32,00

TL

= 320.000

TL

Yabancı paralı işlemler ilk kayda işlem tarihindeki kur üzerinden alınır.

2

Dönem sonu (envanter) tarihindeki TL değerini hesapla

10.000

\times 35,50

TL

= 355.000

TL

Dönem sonu itibarıyla mevcut yabancı paralı varlık ve borçlar güncel kurla değerlenir.

3

Kur farkını ve etkisini belirle

355.000 - 320.000 = 35.000

TL kur farkı (Borç artışı)

Pasif karakterli bir hesap olan Borç Senetleri hesabındaki artış işletme için bir kambiyo zararıdır.

Anahtar Kavram

Pasif karakterli yabancı para hesaplarında kur artışı kambiyo zararı yaratır.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 267Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihli genel geçici mizanında nominal değeri $122.400$ TL olan bir borç senedi yer almaktadır. Senedin vadesine $30$ gün kalmıştır ve reeskont hesaplamalarında yıllık faiz oranı $\%24$ olarak esas alınacaktır. Vergi Usul Kanunu (VUK) uyarınca iç iskonto yöntemiyle hesaplanacak reeskont tutarı ve bu işleme ait dönem sonu muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

2.400

TL; Borç: 322 Borç Senetleri Reeskontu / Alacak: 647 Reeskont Faiz Gelirleri

2.448

TL; Borç: 322 Borç Senetleri Reeskontu / Alacak: 647 Reeskont Faiz Gelirleri

2.400

TL; Borç: 657 Reeskont Faiz Giderleri / Alacak: 122 Alacak Senetleri Reeskontu

2.448

TL; Borç: 657 Reeskont Faiz Giderleri / Alacak: 122 Alacak Senetleri Reeskontu

2.400

TL; Borç: 647 Reeskont Faiz Gelirleri / Alacak: 322 Borç Senetleri Reeskontu

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $2.400$ TL; Borç: 322 Borç Senetleri Reeskontu / Alacak: 647 Reeskont Faiz Gelirleri

Cevap

İç iskonto yöntemiyle hesaplanan 2.400 TL tutarındaki reeskont, 322 Borç Senetleri Reeskontu hesabının borcuna ve 647 Reeskont Faiz Gelirleri hesabının alacağına kaydedilir.

Vergi Usul Kanunu uyarınca reeskont işlemleri iç iskonto yöntemiyle hesaplanır. Hesaplama sonucunda bulunan

2.400

TL tutarı, borç senetlerinin bilanço değerini düşürürken işletme için bir gelir niteliği taşır. Bu nedenle 322 Borç Senetleri Reeskontu hesabı borçlandırılırken, 647 Reeskont Faiz Gelirleri hesabı alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1

Verilerin belirlenmesi

Nominal Değer (

A

) =

122.400

TL, Faiz Oranı (

n

) =

24

, Gün Sayısı (

t

) =

30

Reeskont hesaplaması için gerekli olan iç iskonto formülü değişkenlerini saptamak.

2

İç iskonto formülüyle reeskont tutarının hesaplanması

F = \frac{122.400 \times 24 \times 30}{36000 + (24 \times 30)} = \frac{88.128.000}{36.720} = 2.400

TL

Vergi Usul Kanunu uyarınca senetli alacak ve borçların dönem sonu değerlemesinde iç iskonto yönteminin kullanılması zorunluluğu.

3

Muhasebe kaydının yapılması

322 Borç Senetleri Reeskontu (B) 2.400 / 647 Reeskont Faiz Gelirleri (A) 2.400

Borç senetlerinin dönem sonu değerinin düşmesi işletme için bir gelir (reeskont faiz geliri) yaratır ve pasifi düzenleyici bir hesap olan 322 hesabı borçlandırılır.

Anahtar Kavram

İç İskonto ve Borç Senetleri Reeskontu

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 268Soru →

İşletme, $01.12.2025$ tarihinde yurt dışındaki bir satıcıdan $10.000$ İngiliz Sterlini (£) tutarında ticari malı veresiye olarak satın almıştır. İşlem tarihinde kur $1$ £ $= 42,00$ TL’dir. $31.12.2025$ tarihinde dönem sonu değerlemesi yapıldığında kurun $1$ £ $= 43,50$ TL olduğu tespit edilmiştir.

Bu bilgilere göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken değerleme kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

15.000

TL tutarında Kambiyo Zararı kaydedilmelidir.

15.000

TL tutarında Kambiyo Karı kaydedilmelidir.

435.000

TL tutarında Satıcılar hesabına alacak kaydı yapılmalıdır.

1.500

TL tutarında Kambiyo Zararı kaydedilmelidir.

15.000

TL tutarında Karşılık Gideri kaydedilmelidir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $15.000$ TL tutarında Kambiyo Zararı kaydedilmelidir.

Cevap

İşletmenin borcu döviz kurundaki artış nedeniyle TL bazında yükseldiği için 15.000 TL Kambiyo Zararı kaydedilmelidir.

Kurun

42,00

TL'den

43,50

TL'ye çıkması, işletmenin sterlin cinsinden olan borcunun TL karşılığının

15.000

TL artmasına neden olmuştur. Bu durum işletme için bir kambiyo zararı teşkil eder.

Adım Adım Çözüm

1

İşlem tarihindeki borcun TL karşılığını hesapla

10.000

£

\times 42,00

TL

= 420.000

TL

Borcun başlangıçtaki defter değerini belirlemek için.

2

Dönem sonu (envanter) tarihindeki borcun TL karşılığını hesapla

10.000

£

\times 43,50

TL

= 435.000

TL

Borcun bilançoda gösterilmesi gereken güncel değerini bulmak için.

3

Kur farkını ve niteliğini belirle

435.000 - 420.000 = 15.000

TL (Artış)

Borçtaki artış işletme için bir kambiyo zararıdır.

Anahtar Kavram

Yabancı paralı borçlarda dönem sonunda kur artışı meydana gelmesi durumunda Kambiyo Zararı oluşur.

İpuçları

1

Satıcılar hesabı pasif karakterli bir hesaptır ve alacak kalanı verir. Borcun artması için alacağına kayıt yapılır.

2

Kurun

42,00

'den

43,50

'ye yükselmesi borcunuzun TL bazında arttığını gösterir.

3

Kur farkı

= 10.000 \times (43,50 - 42,00)

formülüyle hesaplanır.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir işlemi yabancı paralı bir alacak (120 Alıcılar) için yaparak kur artışının etkisini karşılaştırınız.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 269Soru →

İşletme, $01.10 .2024$ tarihinde pazarlama departmanının kullanımına sunulmak üzere KDV hariç $1.000.000$ TL bedelle bir binek otomobili banka havalesiyle satın almıştır. İşletme, ilgili otomobil için "Azalan Bakiyeler (Hızlandırılmış Amortisman)" yöntemini seçmiş olup ekonomik ömrü $5$ yıl olarak belirlenmiştir.

Buna göre, işletmenin $31.12 .2025$ tarihli bilançosunda bu otomobile ilişkin "Birikmiş Amortismanlar" hesabı kaç TL olarak yer almalıdır?

460.000

TL

640.000

TL

400.000

TL

552.000

TL

240.000

TL

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $460.000$ TL

Cevap

460.000

TL tutarı, 2024 yılındaki 3 aylık kıst amortisman ile 2025 yılındaki tam yıl amortismanın toplamıdır.

Doğru çözümde öncelikle binek otomobiller için Vergi Usul Kanunu uyarınca zorunlu olan kıst amortisman uygulaması dikkate alınmıştır. 2024 yılında Ekim ayında alınan araç için sadece 3 aylık (Ekim, Kasım, Aralık) amortisman ayrılmıştır. Azalan bakiyeler yöntemi gereği 2025 yılındaki amortisman, aracın net defter değeri üzerinden (%40 oranında) hesaplanmış ve iki yılın toplamı birikmiş amortisman tutarını oluşturmuştur.

Adım Adım Çözüm

1

Amortisman oranını belirleme

Normal oran:

1 / 5 = %20

; Azalan bakiyeler oranı:

%20 \times 2 = %40

.

Azalan bakiyeler yönteminde normal oran iki katı olarak uygulanır.

2

2024 yılı amortisman giderini hesaplama

1.000.000 \times %40 = 400.000

TL (Yıllık);

400.000 / 12 \times 3 \text{ ay (Ekim-Aralık)} = 100.000

TL.

Binek otomobillerde satın alınan ilk yıl için pro-rata (kıst) amortisman uygulanır.

3

2025 yılı amortisman giderini hesaplama

(1.000.000 - 100.000) \times %40 = 360.000

TL.

İkinci yılın amortisman matrahı, varlığın maliyet bedelinden ayrılmış amortismanların düşülmesiyle bulunan net defter değeridir.

4

Toplam birikmiş amortismanı hesaplama

100.000 \text{ (2024)} + 360.000 \text{ (2025)} = 460.000

TL.

Bilanço tarihi itibarıyla toplam amortisman tutarı hesaplanmıştır.

Anahtar Kavram

Binek otomobillerde kıst amortisman ve azalan bakiyeler yöntemi uygulaması

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu 'Normal Amortisman' yöntemiyle çözerek kıst amortismanın toplam birikmiş tutar üzerindeki etkisini karşılaştırabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 270Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihinde yabancı para kasasında $2.000$ ABD Doları bulunmaktadır. Bu dolarların kayıtlı değeri $60.000$ TL ( $1$ USD = $30$ TL) olup, dönem sonu değerlemesinde esas alınacak kur $1$ USD = $34$ TL olarak belirlenmiştir. Aynı gün yapılan kasa sayımında mevcudun $1.980$ ABD Doları olduğu görülmüş ve noksanlığın nedeni saptanamayarak ilgili hesaba aktarılmıştır.

Bu bilgilere göre, işletmenin yapacağı dönem sonu değerleme kaydında "646 Kambiyo Karları" hesabına alacak kaydedilecek tutar kaç TL'dir?

7.920

8.000

7.320

7.240

6.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 7.920

Cevap

İşletmenin yapacağı dönem sonu değerleme kaydında kambiyo kârı tutarı

7.920

TL olmalıdır.

Dönem sonu işlemlerinde önce fiili envanter sonuçları dikkate alınarak noksanlık kaydı yapılır. Kasada kalan

1.980

ABD Doları, dönem sonu kuru (

34

TL) ile kayıtlı kur (

30

TL) arasındaki fark üzerinden değerlenir. Hesaplama:

1.980 \times (34 - 30) = 7.920

TL Kambiyo Kârı oluşur.

Adım Adım Çözüm

1

Envanter farkının (sayım noksanı) miktar olarak belirlenmesi

2.000

USD (Kayıtlı) -

1.980

USD (Fiili) =

20

USD noksan.

Değerleme işleminden önce kasada fiilen bulunmayan tutarın belirlenmesi gerekir.

2

Sayım noksanının kayıtlı kur (

30

TL) üzerinden muhasebeleştirilmesi

20

USD

\times

30

TL =

600

TL.

Kasa hesabı alacaklandırılarak fiili mevcuda eşitlenir (197 Sayım ve Tesellüm Noksanları borçlandırılır).

3

Kasada fiilen bulunan tutarın dönem sonu kuru ile değerlenmesi

1.980

USD

\times

(

34

TL -

30

TL) =

7.920

TL.

Yalnızca işletmenin elinde fiilen bulunan yabancı paralar değerleme işlemine tabi tutulur.

Anahtar Kavram

Yabancı paralı hazır değerlerin envanteri ve değerlemesi

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 271Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihli mizanında yer alan bazı hesapların bakiyeleri aşağıdaki gibidir:

Hesap Kodu	Hesap Adı	Borç Bakiyesi
110	Hisse Senetleri	$100.000$ TL
111	Özel Kesim Tahvilleri	$200.000$ TL

Yapılan envanter incelemesinde şu bilgiler tespit edilmiştir:
- Hisse senetleri alınırken ödenen $5.000$ TL komisyon tutarının yanlışlıkla maliyet bedeline eklendiği anlaşılmıştır. Hisse senetlerinin dönem sonu borsa rayici $97.000$ TL'dir.
- Özel kesim tahvilleri $01.11 .2025$ tarihinde satın alınmış olup yıllık $\% 36$ faiz getirilidir.

Bu bilgilere göre, işletmenin yapacağı yıl sonu envanter ve değerleme kayıtlarının $2025$ yılı dönem kârı üzerindeki net etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Dönem kârını

9.000

TL artırır

Dönem kârını

7.000

TL artırır

Dönem kârını

12.000

TL artırır

Dönem kârını

5.000

TL azaltır

Dönem kârını

4.000

TL artırır

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dönem kârını $7.000$ TL artırır

Cevap

Dönem kârını

7.000

TL artırır

Dönem kârını

7.000

TL artıran seçenek doğrudur çünkü işletme öncelikle maliyete hatalı eklediği

5.000

TL komisyonu gider yazarak hisse senedi maliyetini

95.000

TL'ye düşürmelidir. Yeni maliyet (

95.000

TL), borsa rayicinden (

97.000

TL) düşük olduğu için ihtiyatlılık kavramı gereği herhangi bir değer düşüklüğü karşılığı ayrılmaz. Öte yandan, tahviller için Kasım ve Aralık aylarını kapsayan

2

aylık faiz geliri (

200.000 \times \%36 \times 2/12 = 12.000

TL) gelir tahakkuku olarak kaydedilir. Sonuçta

12.000

TL gelir ile

5.000

TL giderin net farkı olan

7.000

TL, dönem kârında artış yaratır.

Adım Adım Çözüm

1

Hisse senedi komisyonunun düzeltilmesi

5.000

TL Gider

Tekdüzen Hesap Planı'na göre menkul kıymet alım komisyonları doğrudan gider yazılmalıdır; maliyete eklenen komisyon '653 Komisyon Giderleri' hesabına aktarılmalıdır.

2

Hisse senedi değerlemesi ve karşılık kontrolü

Karşılık ayrılmaz

Düzeltme sonrası maliyet

95.000

TL (

100.000 - 5.000

), borsa rayici ise

97.000

TL'dir. İhtiyatlılık kavramı gereği, borsa rayici maliyetin üzerinde olduğu için değer azalışı yoktur, dolayısıyla karşılık ayrılmaz.

3

Tahvil faiz tahakkukunun hesaplanması

12.000

TL Gelir

200.000 \times 0,36 \times (2/12) = 12.000

TL (Kasım ve Aralık ayları için faiz geliri tahakkuk ettirilir).

4

Net kâr etkisinin hesaplanması

+7.000

TL

12.000

TL (Faiz Geliri) -

5.000

TL (Komisyon Gideri) =

7.000

TL net artış.

Anahtar Kavram

Menkul kıymetlerin dönem sonu değerlemesinde maliyet bedeli ile borsa rayici karşılaştırılır (ihtiyatlılık); ayrıca tahakkuk esası gereği döneme ait faiz gelirleri kaydedilir.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 272Soru →

Anka İşletmesi, $450.000$ TL brüt bedelli ticari mal satın almıştır. Bu alım işlemi sırasında fatura üzerinde $25.000$ TL alış iskontosu yapılmış; ayrıca malların işletmeye getirilmesi için $10.000$ TL nakliye ve $5.000$ TL sigorta bedeli nakit olarak ödenmiştir (KDV ihmal edilecektir). Dönem sonunda bu malların tamamı işletme stoklarında bulunmakta olup yapılan envanter çalışmaları neticesinde malların piyasa değerinin $410.000$ TL olduğu saptanmıştır. Buna göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken stok değer düşüklüğü karşılığı kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

654 Karşılık Giderleri:

30.000

(Borç) / 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı:

30.000

(Alacak)

654 Karşılık Giderleri:

15.000

(Borç) / 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı:

15.000

(Alacak)

689 Olağandışı Gider ve Zararlar:

30.000

(Borç) / 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı:

30.000

(Alacak)

157 Diğer Stoklar:

30.000

(Borç) / 153 Ticari Mallar:

30.000

(Alacak)

654 Karşılık Giderleri:

80.000

(Borç) / 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı:

80.000

(Alacak)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 654 Karşılık Giderleri: $30.000$ (Borç) / 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı: $30.000$ (Alacak)

Cevap

654 Karşılık Giderleri hesabının

30.000

TL borçlandırıldığı ve 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabının

30.000

TL alacaklandırıldığı kayıt doğrudur.

Doğru yanıt olan kayıtta, öncelikle malın maliyet bedeli

440.000

TL (

450.000 - 25.000 + 10.000 + 5.000

) olarak doğru hesaplanmıştır. Piyasa değeri olan

410.000

TL ile maliyet arasındaki

30.000

TL'lik düşüş, ihtiyatlılık kavramı gereği '654 Karşılık Giderleri' hesabına borç, '158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı' hesabına alacak kaydedilerek muhasebeleştirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1

Ticari malların maliyet bedelini hesaplayın.

450.000 - 25.000 + 10.000 + 5.000 = 440.000

TL

VUK ve Tekdüzen Hesap Planı gereği stok maliyetine alış bedeli, nakliye ve sigorta gibi giderler eklenir; iskontolar düşülür.

2

Dönem sonu değer düşüklüğü tutarını tespit edin.

440.000 - 410.000 = 30.000

TL

Maliyet bedeli piyasa değerinden yüksek olduğu için aradaki fark kadar karşılık ayrılması gerekir.

3

İhtiyatlılık kavramı uyarınca muhasebe kaydını gerçekleştirin.

654 (B)

30.000

/ 158 (A)

30.000

Olası zararlar için karşılık ayrılması ihtiyatlılık kavramının bir gereğidir.

Anahtar Kavram

Stok Maliyet Bedeli ve Değer Düşüklüğü Karşılığı

Daha Fazla Pratik

Stok değer düşüklüğü ayrılan bir malın bir sonraki dönemde maliyet bedelinin üzerinde satılması durumunda yapılacak iptal kaydını inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 273Soru →

Maliyet hesaplarını $7/A$ seçeneğine göre izleyen bir işletmede, dönem sonu kapanış işlemleri kapsamında tüm gelir ve gider hesapları $'690$ Dönem Kârı veya Zararı $'$ hesabına devredilmiştir. İşletmenin $'690$ numaralı hesabına ilişkin kayıt bilgileri şöyledir:

- Borç toplamı (Gider hesaplarından aktarılanlar): $750.000$ TL
- Alacak toplamı (Gelir hesaplarından aktarılanlar): $1.150.000$ TL

Kurumlar vergisi oranının $\%20$ olduğu varsayıldığında, işletmenin dönem net kârını belirlemek amacıyla yapacağı yevmiye kaydına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

690

Dönem Kârı veya Zararı hesabı

400.000

TL borçlandırılır.

692

Dönem Net Kârı veya Zararı hesabı

400.000

TL alacaklandırılır.

691

Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları hesabı

80.000

TL borçlandırılır.

690

Dönem Kârı veya Zararı hesabı

1.150.000

TL borçlandırılır.

590

Dönem Net Kârı hesabı

320.000

TL alacaklandırılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $690$ Dönem Kârı veya Zararı hesabı $400.000$ TL borçlandırılır.

Cevap

Dönem kârı veya zararı hesabının borçlandırılmasına ilişkin seçenek doğrudur.

İşletmenin gelirleri (

1.150.000

TL) giderlerinden (

750.000

TL) fazla olduğu için

400.000

TL tutarında bir alacak bakiyesi (kâr) oluşmuştur. Bu kârın kapatılarak vergi ve net kâr hesaplarına aktarılması için 690 numaralı hesap bakiye tutarı kadar borçlandırılır. Bu işlem, dönem sonu kapanış kayıtlarının temel adımlarından biridir.

Adım Adım Çözüm

1

Vergi öncesi dönem kârının hesaplanması

1.150.000 - 750.000 = 400.000

TL (Alacak bakiyesi)

Hesabın alacak kalanı vermesi işletmenin dönem içinde kâr elde ettiğini gösterir.

2

Vergi ve yasal yükümlülük karşılığının hesaplanması

400.000 \times \%20 = 80.000

TL

Vergi öncesi kâr üzerinden yasal vergi oranı uygulanarak ödenecek vergi karşılığı bulunur.

3

Dönem net kârının hesaplanması

400.000 - 80.000 = 320.000

TL

Brüt kârdan vergi karşılığı düşüldüğünde işletmenin net kârına ulaşılır.

4

Kapanış ve net kârın kayda alınması

690 (Borç):

400.000

TL; 691 (Alacak):

80.000

TL; 692 (Alacak):

320.000

TL

690 hesabı bakiyesi sıfırlanarak kapatılırken, vergi karşılığı ve net kâr ilgili hesapların alacağına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Dönem sonu kapanış sürecinde 690 numaralı hesabın 691 ve 692 numaralı hesaplara devredilmesi.

Daha Fazla Pratik

Dönem net kârı belirlendikten sonra 692 hesabının 590 hesabına devredilmesi ve ardından kâr dağıtım sürecini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 274Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihli genel geçici mizanında " $101$ Alınan Çekler" hesabının borç kalanı $150.000$ TL'dir. Dönem sonu envanter çalışmaları kapsamında yapılan incelemelerde aşağıdaki durumlar tespit edilmiştir:

* $20.000$ TL tutarındaki bir çekin banka tarafından "karşılıksız" şerhi düşülerek iade edildiği ancak gerekli kaydın henüz yapılmadığı,
* $30.000$ TL tutarındaki bir çekin banka aracılığıyla tahsil edildiği ve tutarın işletmenin banka hesabına geçtiği, ancak dekontun muhasebeleştirilmediği,
* $15.000$ TL tutarındaki bir çekin bir satıcıya olan borca karşılık ciro edildiği ancak kayıtlara geçmediği anlaşılmıştır.

Bu bilgilere göre, yapılacak envanter düzeltme kayıtlarından sonra işletmenin dönem sonu bilançosunda yer alacak " $101$ Alınan Çekler" hesabının bakiyesi kaç TL olmalıdır?

85.000

105.000

115.000

130.000

150.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $85.000$

Cevap

85.000

TL olan seçenek doğrudur.

Doğru yanıt olan tutar, başlangıç bakiyesi olan

150.000

TL'den işletmenin elinden çıkan veya nitelik değiştiren tüm çeklerin (

20.000

TL karşılıksız,

30.000

TL tahsilat,

15.000

TL ciro) çıkarılmasıyla (

150.000 - 65.000 = 85.000

) hesaplanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1

Karşılıksız çekin kayıtlardan çıkarılması

150.000 - 20.000 = 130.000

TL

Karşılıksız çıkan çekler likiditesini kaybettiği için hazır değerlerden çıkarılıp alacak hesaplarına (121 veya 127) aktarılmalıdır.

2

Tahsil edilen çekin düşülmesi

130.000 - 30.000 = 100.000

TL

Bankadaki hesaba geçen tutar artık bir çek değil, banka mevduatıdır. Bu nedenle çek hesabından düşülüp banka hesabına borç yazılmalıdır.

3

Ciro edilen çekin düşülmesi

100.000 - 15.000 = 85.000

TL

Satıcıya ciro edilen çek işletmenin elinden çıktığı için çek hesabından alacaklandırılarak çıkarılmalıdır.

Anahtar Kavram

Hazır değerler envanterinde, işletmenin elinde fiilen bulunmayan veya likiditesini (karşılıksız çıkma gibi nedenlerle) yitirmiş olan unsurlar ilgili aktif hesaptan çıkarılmalıdır.

İpuçları

1

Hazır değerler grubundaki hesaplar, her zaman o anki fiili durumu yansıtmalıdır.

2

Ciro edilen, tahsil edilen veya karşılıksız çıkan bir çek artık işletmenin 'Hazır Çek Portföyü'nde değildir.

3

Başlangıç bakiyesinden bu üç işlemin toplam tutarı olan

65.000

TL'yi çıkarmayı deneyin.

Daha Fazla Pratik

Karşılıksız çıkan çekin düzeltme kaydında borçlu tarafa hangi hesabın (121 mi 127 mi) yazılacağını incelemek konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.

Alternatif Yöntem

Hesap tutarlarını tek tek düşmek yerine, tüm azalış unsurlarını toplayıp (

20.000 + 30.000 + 15.000 = 65.000

) ana bakiyeden bir kerede düşerek sonuca ulaşabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 275Soru →

İşletme, $01.08.2024$ tarihinde pazarlama faaliyetlerinde kullanmak üzere KDV hariç $1.200.000$ TL bedelle bir binek otomobili banka aracılığıyla satın almıştır. İşletme, bu duran varlık için $5$ yıl faydalı ömür üzerinden "Azalan Bakiyeler" (Hızlandırılmış Amortisman) yöntemini seçmiştir.

Bu bilgilere göre, işletmenin $2025$ yılı sonunda ayırması gereken amortisman tutarı kaç TL'dir?

200.000

288.000

400.000

480.000

192.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $288.000$

Cevap

İşletmenin

2025

yılı sonunda ayırması gereken amortisman tutarı

288.000

TL'dir.

İşletmenin seçtiği azalan bakiyeler yönteminde amortisman oranı, normal amortisman oranının (

\%20

) iki katı olan

\%40

olarak belirlenir.

2024

yılı için hesaplanan tam yıl amortismanı

480.000

TL'dir. Binek otomobillerde kıst amortisman uygulansa da, takip eden yılların (

2025

gibi) amortisman hesaplamasında matrah belirlenirken, kıst tutar değil tam yıl tutarı maliyetten düşülür. Dolayısıyla

2025

yılı hesaplama tabanı

1.200.000 - 480.000 = 720.000

TL olur. Bu tutara

\%40

oranı uygulandığında

288.000

TL sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Amortisman oranını belirle.

Normal oran:

1 / 5 = \%20

. Azalan bakiyeler oranı:

\%20 \times 2 = \%40

.

Azalan bakiyeler yönteminde normal amortisman oranının iki katı uygulanır.

2

2024

yılı (1. yıl) tam amortisman tutarını hesapla.

1.200.000 \times \%40 = 480.000

TL.

Yöntem gereği ilk yıl amortismanı toplam maliyet üzerinden hesaplanır.

3

2025

yılı (2. yıl) için amortisman matrahını tespit et.

1.200.000 - 480.000 = 720.000

TL.

VUK uyarınca binek otomobillerde azalan bakiyeler yöntemi uygulanırken, sonraki yılların amortismanı tam yıl ayrılmış gibi hesaplanan birikmiş amortisman düşüldükten sonra kalan tutar üzerinden hesaplanır.

4

2025

yılı amortisman tutarını hesapla.

720.000 \times \%40 = 288.000

TL.

İkinci yılın amortismanı, bulunan yeni matrah üzerinden belirlenen oranla hesaplanır.

Anahtar Kavram

Binek Otomobillerde Azalan Bakiyeler ve Kıst Amortisman Etkileşimi

İpuçları

1

Azalan bakiyeler yönteminde amortisman oranının normal amortisman oranının iki katı olduğunu hatırlayın.

2

Binek otomobillerde kıst amortisman uygulamasının sadece gider yazılan tutarı etkilediğini, sonraki yılın matrahının tam yıl ayrılmış gibi hesaplanacağını dikkate alın.

3

2024

yılında tam yıl için hesaplanan

480.000

TL'yi maliyetten düşerek

2025

yılı matrahını bulun ve

\%40

oranını uygulayın.

Daha Fazla Pratik

Aynı binek otomobilin faydalı ömrünün son yılında (

2028

) ayrılacak amortisman tutarını, kıst amortisman nedeniyle gider yazılamayan ilk yıl bakiyesini de dahil ederek hesaplamayı deneyin.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 276Soru →

İşletme, $01.03.2024$ tarihinde üretim faaliyetlerinde kullanmak üzere KDV hariç $800.000$ TL bedelle bir makine satın almıştır. Makinenin faydalı ömrü $5$ yıl olup işletme amortisman hesaplamalarında azalan bakiyeler yöntemini kullanmaktadır. Buna göre, işletmenin $2025$ yılı sonunda ayırması gereken amortisman tutarı kaç TL'dir?

160.000

TL

192.000

TL

320.000

TL

480.000

TL

512.000

TL

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $192.000$ TL

Cevap

İşletmenin

2025

yılı sonunda ayırması gereken amortisman tutarı

192.000

TL'dir.

Doğru cevap olan

192.000

TL, varlığın ikinci yılındaki net defter değeri olan

480.000

TL'nin

\%40

oranındaki amortisman payıdır. Makine ve teçhizat gibi binek otomobil dışındaki duran varlıklarda kıst amortisman uygulanmadığı için ilk yıl tam oran üzerinden hesaplama yapılmış ve kalan değer üzerinden ikinci yıl payı bulunmuştur.

Adım Adım Çözüm

1

Normal amortisman oranını hesapla

1 / 5 = \%20

Amortisman oranını belirlemek için faydalı ömür kullanılır.

2

Azalan bakiyeler oranını belirle

\%20 \times 2 = \%40

Azalan bakiyeler yönteminde oran, normal amortisman oranının iki katıdır (maksimum

\%50

sınırına tabidir).

3

2024

yılı (1. yıl) amortismanını hesapla

800.000 \times 0,40 = 320.000

TL

İlk yıl amortismanı, varlığın tam maliyeti üzerinden hesaplanır (binek otomobiller hariç kıst amortisman uygulanmaz).

4

2025

yılı dönem başı net defter değerini hesapla

800.000 - 320.000 = 480.000

TL

Azalan bakiyeler yönteminde amortisman, kalan net defter değeri üzerinden hesaplanır.

5

2025

yılı (2. yıl) amortismanını hesapla

480.000 \times 0,40 = 192.000

TL

İkinci yılın amortismanı, önceki yılın amortismanı düşüldükten sonra kalan değer üzerinden hesaplanır.

Anahtar Kavram

Azalan bakiyeler yönteminde amortisman, her yıl varlığın net defter değeri üzerinden, normal oranın iki katı uygulanarak hesaplanır.

İpuçları

1

Azalan bakiyeler yönteminde amortisman oranı normal oranın iki katıdır.

2

Makine alımlarında binek otomobillerdeki gibi ay kesri (kıst amortisman) dikkate alınmaz, ilk yıl tam hesaplanır.

3

Önce

2024

yılı amortismanını hesaplayıp maliyetten düşerek kalan değeri bulun, ardından bu kalan değerin

\%40

'ını hesaplayın.

Daha Fazla Pratik

Farklı amortisman yöntemlerinin dönem net kârı üzerindeki etkilerini karşılaştıran soruları inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 277Soru →

Maliyet hesaplarını $7/A$ seçeneğine göre izleyen bir işletmede, dönem sonu kapanış işlemleri sırasında $770$ Genel Yönetim Giderleri hesabında biriken tutarların ilgili gelir tablosu hesabına aktarılmasını sağlayan yansıtma kaydında alacaklandırılan hesap aşağıdakilerden hangisidir?

632

Genel Yönetim Giderleri

771

Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı

770

Genel Yönetim Giderleri

690

Dönem Kârı veya Zararı

761

Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri Yansıtma Hesabı

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $771$ Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı

Cevap

Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı (

771

)

Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı (

771

),

7/A

seçeneğinde

770

hesabında toplanan tutarların

632

Genel Yönetim Giderleri hesabına aktarılmasında 'alacaklı' olarak çalışan köprü hesaptır. Bu kayıtla giderler fonksiyonel maliyet sınıflamasından gelir tablosu sınıflamasına taşınmış olur.

Adım Adım Çözüm

1

İlgili giderin gelir tablosundaki karşılığını belirleme

632

Genel Yönetim Giderleri hesabı

7/A

sisteminde

770

kodlu maliyet hesabı, gelir tablosunda

632

kodlu faaliyet gideri hesabına dönüşür.

2

Yansıtma köprüsünü kurma

771

Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı

Maliyet hesaplarının sonuç hesaplarına doğrudan aktarılması yerine yansıtma hesaplarının kullanılması Tekdüzen Hesap Planı gereğidir.

3

Yansıtma yevmiye kaydını oluşturma

632

(Borç) /

771

(Alacak)

Gider hesabı (

632

) borçlandırılarak açılırken, yansıtma hesabı (

771

) alacaklandırılarak köprü vazifesi görür.

Anahtar Kavram

7/A Seçeneğinde Giderlerin Yansıtılması Mantığı

Daha Fazla Pratik

Yansıtma kayıtlarından sonra maliyet hesaplarının (

770

) ve yansıtma hesaplarının (

771

) karşılıklı olarak nasıl kapatıldığını inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 278Soru →

İşletmenin geçici yatırım amaçlı portföyünde yer alan menkul kıymetlere ilişkin $31.12.2025$ tarihindeki envanter bilgileri şu şekildedir:

- Alış bedeli $48.000$ TL olan hisse senetleri için ayrıca $2.000$ TL komisyon ödenmiş ve komisyon tutarı alış tarihinde ilgili gider hesabına kaydedilmiştir. Hisse senetlerinin dönem sonu borsa rayici $44.000$ TL olarak tespit edilmiştir.
- $01.11.2025$ tarihinde alınan $200.000$ TL nominal değerli, yıllık $\%12$ faiz getirili özel kesim tahvillerinin borsa değerinin $205.000$ TL olduğu belirlenmiştir.

Buna göre, işletmenin ihtiyatlılık ve dönemsellik kavramları gereği yapacağı yıl sonu değerleme işlemleri sonucunda gelir tablosunda yer alacak "Faiz Gelirleri" ve "Menkul Kıymet Değer Düşüklüğü Karşılığı Giderleri" tutarları sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

4.000

TL ve

4.000

TL

4.000

TL ve

6.000

TL

9.000

TL ve

4.000

TL

0

TL ve

4.000

TL

4.000

TL ve

0

TL

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $4.000$ TL ve $4.000$ TL

Cevap

Faiz Gelirleri

4.000

TL ve Menkul Kıymet Değer Düşüklüğü Karşılığı Giderleri

4.000

TL olmalıdır.

Doğru cevapta, hisse senetleri için maliyet bedeli (

48.000

TL) ile borsa rayici (

44.000

TL) arasındaki fark olan

4.000

TL karşılık gideri olarak kabul edilmiştir. Ayrıca, özel kesim tahvilleri için 01.11.2025'ten 31.12.2025'e kadar geçen

2

aylık sürenin faizi (

200.000 \times \%12 \times 2/12 = 4.000

TL) faiz geliri olarak hesaplanmıştır. Tahvillerin borsa değerindeki artış ihtiyatlılık gereği dikkate alınmamıştır.

Adım Adım Çözüm

1

Hisse senetleri için ayrılacak karşılık tutarını hesapla

Maliyet:

48.000

TL, Borsa Rayici:

44.000

TL → Karşılık:

48.000 - 44.000 = 4.000

TL

VUK ve Tekdüzen Hesap Planı gereği hisse senedi alım komisyonları doğrudan gider yazılır, maliyete eklenmez. Değer düşüklüğü oluştuğunda maliyet ile rayiç arasındaki fark için karşılık ayrılır.

2

Özel kesim tahvilleri için faiz gelirini hesapla

200.000 \times 0,12 \times (2/12) = 4.000

TL

Dönemsellik kavramı gereği, Kasım ve Aralık aylarına ait

2

aylık faiz geliri dönem sonu itibarıyla tahakkuk ettirilmelidir.

3

Tahvillerin borsa değerindeki artışı değerlendir

0

TL (Kayıt yapılmaz)

İhtiyatlılık kavramı gereği gerçekleşmemiş kârlar (borsa değerindeki artış) muhasebeleştirilmez. Özel kesim tahvilleri VUK'a göre mukayyet değer (alış bedeli) üzerine faiz eklenerek değerlenir.

Anahtar Kavram

Menkul Kıymetlerin Dönem Sonu Değerlemesi

Daha Fazla Pratik

Menkul kıymetlerin satışında oluşan kar veya zararın hesaplanması ve komisyonların bu aşamadaki etkisini inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 279Soru →

İşletme, $01.10.2025$ tarihinde bir bankadan $2$ yıl vadeli, yıllık $\%12$ faizli, $40.000$ ABD Doları tutarında kredi kullanmıştır. Kredinin anaparası iki eşit taksitte ( $01.10.2026$ ve $01.10.2027$ tarihlerinde) ödenecektir. Faiz ödemeleri de her yılın Ekim ayında anapara taksitleri ile birlikte gerçekleştirilecektir. İşlem tarihindeki kur $1$ USD = $34$ TL iken, $31.12.2025$ tarihinde kur $1$ USD = $36$ TL olarak gerçekleşmiştir.

Buna göre, işletmenin $31.12 .2025$ tarihinde yapması gereken dönem sonu envanter kayıtları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?