Soru

Zorluk: OrtaMenkul Kıymetler Envanteri ve Değerlemesi

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli mizanında yer alan bazı hesapların bakiyeleri aşağıdaki gibidir:

Hesap KoduHesap AdıBorç Bakiyesi
110Hisse Senetleri100.000100.000 TL
111Özel Kesim Tahvilleri200.000200.000 TL

Yapılan envanter incelemesinde şu bilgiler tespit edilmiştir:
- Hisse senetleri alınırken ödenen 5.0005.000 TL komisyon tutarının yanlışlıkla maliyet bedeline eklendiği anlaşılmıştır. Hisse senetlerinin dönem sonu borsa rayici 97.00097.000 TL'dir.
- Özel kesim tahvilleri 01.11.202501.11 .2025 tarihinde satın alınmış olup yıllık %36\% 36 faiz getirilidir.

Bu bilgilere göre, işletmenin yapacağı yıl sonu envanter ve değerleme kayıtlarının 20252025 yılı dönem kârı üzerindeki net etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Dönem kârını 9.0009.000 TL artırır
  2. Dönem kârını 7.0007.000 TL artırırCevap
  3. C
    Dönem kârını 12.00012.000 TL artırır
  4. D
    Dönem kârını 5.0005.000 TL azaltır
  5. E
    Dönem kârını 4.0004.000 TL artırır

Cevap

Dönem kârını 7.0007.000 TL artırır
Dönem kârını 7.0007.000 TL artıran seçenek doğrudur çünkü işletme öncelikle maliyete hatalı eklediği 5.0005.000 TL komisyonu gider yazarak hisse senedi maliyetini 95.00095.000 TL'ye düşürmelidir. Yeni maliyet (95.00095.000 TL), borsa rayicinden (97.00097.000 TL) düşük olduğu için ihtiyatlılık kavramı gereği herhangi bir değer düşüklüğü karşılığı ayrılmaz. Öte yandan, tahviller için Kasım ve Aralık aylarını kapsayan 22 aylık faiz geliri (200.000×%36×2/12=12.000200.000 \times \%36 \times 2/12 = 12.000 TL) gelir tahakkuku olarak kaydedilir. Sonuçta 12.00012.000 TL gelir ile 5.0005.000 TL giderin net farkı olan 7.0007.000 TL, dönem kârında artış yaratır.

Adım Adım Çözüm

1
Hisse senedi komisyonunun düzeltilmesi
5.0005.000 TL Gider
Tekdüzen Hesap Planı'na göre menkul kıymet alım komisyonları doğrudan gider yazılmalıdır; maliyete eklenen komisyon '653 Komisyon Giderleri' hesabına aktarılmalıdır.
2
Hisse senedi değerlemesi ve karşılık kontrolü
Karşılık ayrılmaz
Düzeltme sonrası maliyet 95.00095.000 TL (100.0005.000100.000 - 5.000), borsa rayici ise 97.00097.000 TL'dir. İhtiyatlılık kavramı gereği, borsa rayici maliyetin üzerinde olduğu için değer azalışı yoktur, dolayısıyla karşılık ayrılmaz.
3
Tahvil faiz tahakkukunun hesaplanması
12.00012.000 TL Gelir
200.000×0,36×(2/12)=12.000200.000 \times 0,36 \times (2/12) = 12.000 TL (Kasım ve Aralık ayları için faiz geliri tahakkuk ettirilir).
4
Net kâr etkisinin hesaplanması
+7.000+7.000 TL
12.00012.000 TL (Faiz Geliri) - 5.0005.000 TL (Komisyon Gideri) = 7.0007.000 TL net artış.

Anahtar Kavram

Menkul kıymetlerin dönem sonu değerlemesinde maliyet bedeli ile borsa rayici karşılaştırılır (ihtiyatlılık); ayrıca tahakkuk esası gereği döneme ait faiz gelirleri kaydedilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla