Examkin

Envanter ve Değerleme İşlemleri

318 soru

Soru 281Soru →

İşletmenin 31.12.202631.12.2026 tarihli envanter çalışmaları sırasında, pasif karakterli bir hesap olan "321 Borç Senetleri" hesabının bakiyesi 147.600147.600 TL olarak görülmektedir. Söz konusu senedin vadesine 4545 gün kaldığı ve reeskont işlemlerinde %20\%20 faiz oranının uygulanacağı belirlenmiştir. Vergi Usul Kanunu'na göre reeskont hesaplamalarında iç iskonto yönteminin zorunlu olduğu bilindiğine göre, bu borç senedi için ayrılacak reeskont tutarı ve yapılacak muhasebe kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3.6003.600 TL tutarında "322 Borç Senetleri Reeskontu (-)" hesabı borçlandırılır.

Cevap

Borç senetleri için iç iskonto yöntemiyle hesaplanan 3.6003.600 TL tutarındaki reeskont, "322 Borç Senetleri Reeskontu (-)" hesabına borç kaydedilerek gerçekleştirilir.
Vergi Usul Kanunu'na göre senetli alacak ve borçlar için iç iskonto yöntemi kullanılır. Yapılan hesaplamada F=(147.600×20×45)/(36.000+900)=3.600F = (147.600 \times 20 \times 45) / (36.000 + 900) = 3.600 TL bulunmuştur. Borç senetleri reeskontu, borcun nominal değerinden bugünkü değerine düşürülmesi işlemidir; bu nedenle 322 Borç Senetleri Reeskontu hesabı borçlandırılırken, 647 Reeskont Faiz Gelirleri hesabı alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen bilgileri formüle yerleştirmek
NominalDeg˘er(A)=147.600Nominal Değer (A) = 147.600 TL, FaizOranı(n)=20Faiz Oranı (n) = 20, VadeyeKalanGu¨n(t)=45Vadeye Kalan Gün (t) = 45
İç iskonto hesaplaması için gerekli parametreleri belirlemek gerekir.
2
İç İskonto formülüyle reeskont tutarını hesaplamak
F=147.600×20×4536.000+(20×45)=132.840.00036.900=3.600F = \frac{147.600 \times 20 \times 45}{36.000 + (20 \times 45)} = \frac{132.840.000}{36.900} = 3.600 TL
VUK uyarınca reeskont hesaplamalarında iç iskonto yöntemi zorunludur.
3
Muhasebe kaydını oluşturmak
Borç: 322 Borç Senetleri Reeskontu (-) 3.600 TL; Alacak: 647 Reeskont Faiz Gelirleri 3.600 TL
Borç senetlerinin reeskontu işletmenin borcunu bugünkü değerine indirgediği için özünde bir gelir artışı yaratır.

Anahtar Kavram

Reeskont İşlemleri ve İç İskonto Hesaplaması

İpuçları

1
Reeskont tutarını hesaplarken paydadaki sabit rakama (36.000) faiz ve gün çarpımını eklemeyi unutmayın.
2
Borç senetleri işletmenin pasifinde yer alır. Reeskont ayrıldığında borç yükü matematiksel olarak azalacağı için bu bir gelir kalemi yaratır.

Daha Fazla Pratik

Aynı senedin dönem başındaki (01.01.2027) iptal kaydını yapmayı deneyin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 282Soru →

İşletme, 01.10.202501.10.2025 tarihinde bankadaki vadesiz döviz hesabına 15.00015.000 ABD Doları ()yatırmıs\ctır.Yatırmatarihindekikur) yatırmıştır. Yatırma tarihindeki kur 1 ABDDoları= ABD Doları = 31 TL′dir.I˙s\cletme, TL'dir. İşletme, 01.12.2025 tarihindebuhesaptan tarihinde bu hesaptan 5.000 ABDDolarınakitc\cekmis\ctir(kur ABD Doları nakit çekmiştir (kur 1 ABDDoları= ABD Doları = 33 TL). TL). 31.12.2025 tarihindeyapılanenvanterc\calıs\cmalarısırasındabankadakimevduatındeg˘erlemesiic\cinkurun tarihinde yapılan envanter çalışmaları sırasında bankadaki mevduatın değerlemesi için kurun 1 ABDDoları= ABD Doları = 32,2$ TL olduğu saptanmıştır.

Buna göre, 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapılacak değerleme kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 12.00012.000 TL tutarında kambiyo kârı kaydedilir.

Cevap

İşletmenin bankadaki 10.00010.000 dolarlık bakiye üzerinden 12.00012.000 TL tutarında kambiyo kârı kaydetmesi gerekir.
İşletmenin banka hesabında kalan 10.00010.000 doların kayıtlı değeri 3131 TL üzerinden 310.000310.000 TL'dir. Dönem sonu kurunun 32,232,2 TL olmasıyla bu tutar 322.000322.000 TL'ye yükselmiştir. Aradaki 12.00012.000 TL'lik artış, işletme lehine bir kur farkı olup '646 Kambiyo Kârları' hesabında izlenmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Dönem sonu itibarıyla bankadaki döviz mevcudunu belirle.
15.000−5.000=10.00015.000 - 5.000 = 10.000 ABD Doları.
Değerleme sadece işletmenin elinde kalan varlık tutarı üzerinden yapılır.
2
Kalan bakiyenin kayıtlı (tarihi) TL değerini hesapla.
10.000×31=310.00010.000 \times 31 = 310.000 TL.
Varlıklar işletmeye girdiği tarihteki kur üzerinden kayıtlara alınır.
3
Kalan bakiyenin dönem sonu kuruna göre TL değerini hesapla.
10.000×32,2=322.00010.000 \times 32,2 = 322.000 TL.
Envanter tarihinde dövizli varlıklar cari kur üzerinden değerlenir.
4
Kur farkını ve niteliğini tespit et.
322.000−310.000=12.000322.000 - 310.000 = 12.000 TL (Olumlu fark).
Aktif bir varlığın TL değerindeki artış işletme için kambiyo kârı niteliğindedir.

Anahtar Kavram

Yabancı paralı aktif varlıkların değerlemesinde, dönem sonu kuru ile kayıtlı kur arasındaki olumlu fark '646 Kambiyo Kârları' hesabına kaydedilir.

İpuçları

1
Değerleme işlemi sadece işletmenin dönem sonu (31 Aralık) itibarıyla elinde bulunan döviz miktarı üzerinden yapılır.
2
Bankadaki dövizin işletmeye girdiği tarihteki kur (3131 TL) ile yıl sonundaki kur (32,232,2 TL) arasındaki farkı hesaplayın.
3
Elinizde kalan 10.00010.000 doların değerinin artması sizin için bir kâr mı yoksa zarar mı ifade eder? Karar verdikten sonra fark tutarını bulun.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir işlemi '320 Satıcılar' hesabı gibi pasif karakterli bir hesap için yaparak, kur artışının borçlar üzerindeki etkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 283Soru →

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihi itibarıyla portföyünde bulunan 40.40040.400 TL nominal değerli bir alacak senedinin vadesine 3636 gün kalmıştır. Reeskont işlemlerinde %10\%10 faiz oranı ve iç iskonto yöntemi uygulandığına göre, dönem sonunda yapılması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 657 REESKONT FAİZ GİDERLERİ 400 (Borçlu) / 122 ALACAK SENETLERİ REESKONTU 400 (Alacaklı)

Cevap

657 Reeskont Faiz Giderleri hesabının 400 TL borçlandırıldığı ve 122 Alacak Senetleri Reeskontu hesabının 400 TL alacaklandırıldığı seçenek doğrudur.
Vergi Usul Kanunu'na göre reeskont hesaplamasında iç iskonto yöntemi esas alınır. Formül uygulandığında ortaya çıkan 400400 TL'lik tutar, alacak senetlerinin dönem sonu değerlemesinde bir gider olarak kabul edilir. Bu gider '657 Reeskont Faiz Giderleri' hesabında borç tarafında izlenirken, senedin değerini bilançoda netleştirmek amacıyla '122 Alacak Senetleri Reeskontu' hesabı alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen değerlerin iç iskonto formülüne yerleştirilmesi
Nominal Değer (AA) = 40.40040.400 TL, Vade (nn) = 3636 gün, Faiz Oranı (tt) = %10\%10
VUK uyarınca reeskont hesaplamalarında iç iskonto metodunun kullanılması zorunludur.
2
İç iskonto formülü ile reeskont tutarının hesaplanması
F=40400×36×1036000+(36×10)=14.544.00036360=400F = \frac{40400 \times 36 \times 10}{36000 + (36 \times 10)} = \frac{14.544.000}{36360} = 400 TL
Senedin bilanço tarihindeki gerçek değerine (peşin değerine) indirgenmesi için faiz yükünün hesaplanması gerekir.
3
Muhasebe kaydının oluşturulması
657 Reeskont Faiz Giderleri (Borç) 400 / 122 Alacak Senetleri Reeskontu (Alacak) 400
Alacak senetleri reeskontu, dönem sonunda işletme için bir giderdir ve ilgili aktif düzenleyici hesapta izlenir.

Anahtar Kavram

İç İskonto Yöntemi ve Reeskont Kayıt Mantığı

Daha Fazla Pratik

Bu işlemin ardından 01.01.2026 tarihinde yapılması gereken 'Reeskont İptal Kaydı'nı çalışarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 284Soru →

İşletme, önceki faaliyet döneminde "değersiz alacak" niteliği kazandığı için kayıtlardan çıkardığı 15.00015.000 TL tutarındaki senetsiz ticari alacağını cari dönemde nakden tahsil etmiştir. Bu tahsilat işlemine ilişkin yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç: 100 KASA 15.00015.000 / Alacak: 671 ÖNCEKİ DÖNEM GELİR VE KARLARI 15.00015.000

Cevap

Tahsilat tutarının 100 Kasa hesabına borç, 671 Önceki Dönem Gelir ve Karları hesabına alacak kaydedildiği seçenek doğrudur.
Vergi Usul Kanunu ve Tekdüzen Hesap Planı'na göre, önceki faaliyet dönemlerinde değersiz alacak (silinen alacak) olarak kabul edilip muhasebe kayıtlarından çıkarılan bir tutarın sonradan tahsil edilmesi halinde, bu tutar dönemle ilgili olmayan bir gelir olarak değerlendirilir. Bu nedenle 100 Kasa hesabı borçlandırılırken, 671 Önceki Dönem Gelir ve Karları hesabı alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirle
Daha önce kayıtlardan silinmiş (değersizleşmiş) bir alacağın tahsilatı söz konusudur.
Alacak geçmiş dönemde kayıtlardan çıkarıldığı için bilanço hesaplarında (120, 128, 129) bu alacağa dair bir iz bulunmamaktadır.
2
Tahsilatın muhasebeleştirilmesini yap
Kasa hesabına giriş yapılırken, gelirin kaynağı geçmiş döneme ait olduğu için 671 hesabı alacaklandırılır.
Dönemsellik kavramı gereği, geçmiş dönemde gider yazılan bir tutarın tahsilatı bu dönem için olağandışı bir gelir niteliğindedir.

Anahtar Kavram

Değersiz Alacakların Tahsili

Daha Fazla Pratik

Şüpheli ticari alacağın vadesinde tahsil edilmesi durumunda yapılacak karşılık iptali kaydı ile değersiz alacak tahsilatı arasındaki farkı karşılaştırınız.
Tahmini Süre:45s
Soru 285Soru →

İşletmenin dönem sonu envanter işlemleri sırasında yapılan kasa sayımında fiili mevcudun 12.50012.500 TL olduğu, 100100 Kasa hesabının mizan (defter) kalanının ise 12.85012.850 TL olduğu saptanmıştır. Farkın nedeni o an için belirlenemediğine göre, yapılması gereken ilk yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç 197197 SAYIM VE TESELLÜM NOKSANLARI 350350 / Alacak 100100 KASA 350350

Cevap

Borç 197197 Sayım ve Tesellüm Noksanları 350350 / Alacak 100100 Kasa 350350 şeklinde yapılan kayıt doğrudur.
Kasa sayımı sonucunda fiili mevcudun (12.50012.500 TL) defter kayıtlarından (12.85012.850 TL) düşük olması durumunda bir noksanlık söz konusudur. Muhasebe standartlarına göre, nedeni o an belirlenemeyen noksanlıklar geçici bir hesap olan Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabının borcuna, Kasa hesabının ise (mevcudu deftere uydurmak adına) alacağına kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Fiili sayım sonucu ile defter kaydını karşılaştırınız.
Fiili Mevcut: 12.50012.500 TL, Defter Kalanı: 12.85012.850 TL
Kasadaki farkın yönünü belirlemek için karşılaştırma yapılır.
2
Farkın tutarını ve türünü hesaplayınız.
12.850−12.500=35012.850 - 12.500 = 350 TL (Kasa Noksanı)
Defterdeki tutarın fiili mevcutla eşitlenmesi için 350350 TL'lik bir azaltma yapılması gerektiğini gösterir.
3
Noksanlığı geçici hesaba kaydediniz.
197197 Borçlu, 100100 Alacaklı kayıt
Nedeni araştırılana kadar farkın izlenmesi ve defterin fiili duruma getirilmesi sağlanır.

Anahtar Kavram

Kasa Sayım Noksanlarının Muhasebeleştirilmesi
Tahmini Süre:45s
Soru 286Soru →

İşletmenin 31.12.202631.12.2026 tarihi itibarıyla aktifinde bulunan menkul kıymetlere ilişkin envanter bilgileri şu şekildedir:

* Geçici yatırım amacıyla alınan (A) İşletmesi hisse senetlerinin alış bedeli 200.000200.000 TL olup, satın alma sırasında ödenen 4.0004.000 TL banka komisyonu hatalı olarak "110 Hisse Senetleri" hesabının borcuna kaydedilmiştir. Dönem sonunda bu hisse senetlerinin borsa rayicinin 190.000190.000 TL olduğu saptanmıştır.
* 01.11.202601.11.2026 tarihinde ihraç edilen ve aynı gün satın alınan, %18\%18 yıllık faiz getirili, 400.000400.000 TL nominal değerli Devlet Tahvilleri için henüz faiz tahsilatı yapılmamıştır.

Buna göre, dönemsellik ve ihtiyatlılık kavramları gereği yapılması gereken dönem sonu ayarlama kayıtları sonucunda "Menkul Kıymet Değer Düşüklüğü Karşılığı" ve "Faiz Gelirleri" hesaplarına kaydedilmesi gereken tutarlar aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 10.00010.000 TL - 12.00012.000 TL

Cevap

10.00010.000 TL karşılık gideri ve 12.00012.000 TL faiz geliri kaydedilmelidir.
Doğru çözümde, öncelikle '110 Hisse Senetleri' hesabındaki hata düzeltilerek komisyon tutarı maliyetten arındırılmıştır. Düzeltilmiş maliyet olan 200.000200.000 TL ile borsa rayici olan 190.000190.000 TL arasındaki 10.00010.000 TL fark, ihtiyatlılık kavramı gereği '654 Karşılık Giderleri' hesabına borç kaydedilerek karşılık ayrılmıştır. Tahvil tarafında ise işletmenin tahvile sahip olduğu 2 aylık süre (01.11−31.1201.11 - 31.12) için hesaplanan 12.00012.000 TL'lik tutar, dönemsellik kavramı gereği '642 Faiz Gelirleri' hesabına alacak kaydedilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Hisse senedi maliyetinin düzeltilmesi
Gerçek Maliyet = 200.000200.000 TL
Tekdüzen Hesap Planı'na göre menkul kıymet alım komisyonları maliyete eklenmez, doğrudan '653 Komisyon Giderleri' hesabına kaydedilir. Hatalı kaydedilen 4.0004.000 TL maliyetten çıkarılmalıdır.
2
Menkul kıymet değer düşüklüğü karşılığının hesaplanması
Değer Düşüklüğü = 200.000−190.000=10.000200.000 - 190.000 = 10.000 TL
İhtiyatlılık kavramı gereği, borsa rayici maliyet bedelinin altına düşen hisse senetleri için aradaki fark kadar karşılık ayrılır (654 Karşılık Giderleri B / 119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı A).
3
Tahvil faiz geliri tahakkukunun hesaplanması
Faiz Geliri = 400.000×0,18×(2/12)=12.000400.000 \times 0,18 \times (2/12) = 12.000 TL
Dönemsellik esası gereği, tahvilin işletmede bulunduğu Kasım ve Aralık aylarına (2 ay) ait işlemiş faiz, henüz tahsil edilmese de dönemin geliri olarak kaydedilmelidir (181 Gelir Tahakkukları B / 642 Faiz Gelirleri A).

Anahtar Kavram

Menkul kıymetlerin borsa rayici ile değerlenmesi ve faiz gelirlerinin tahakkuk esasına göre kaydı.

Daha Fazla Pratik

Menkul kıymetlerin satış kârı veya zararı hesaplanırken komisyonların etkisini inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 287Soru →

İşletme, 01.11.202501.11.2025 tarihinde $2.000\$2.000 USD tutarında ticari malı veresiye olarak ithal etmiş (Kur: 11 USD = 32,0032,00 TL), 15.12.202515.12 .2025 tarihinde ise bankadaki vadesiz döviz hesabına $1.500\$1.500 USD yatırmıştır (Kur: 11 USD = 34,0034,00 TL). 31.12.202531.12 .2025 tarihli dönem sonu envanter işlemlerinde TCMB döviz alış kuru 11 USD = 35,5035,50 TL olarak ilan edilmiştir.

Buna göre, işletmenin yapacağı değerleme kayıtları sonucunda '646 Kambiyo Karları' ve '656 Kambiyo Zararları' hesaplarına kaydedilmesi gereken tutarlar aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 646 Kambiyo Karları: 2.2502.250 TL; 656 Kambiyo Zararları: 7.0007.000 TL

Cevap

İşletmenin yapacağı değerleme sonucunda 646 Kambiyo Karları hesabına 2.2502.250 TL, 656 Kambiyo Zararları hesabına ise 7.0007.000 TL kayıt yapılmalıdır.
İşletmenin borcu kur artışı nedeniyle 7.0007.000 TL artmıştır, bu bir kambiyo zararıdır. Bankadaki mevduatı ise kur artışı nedeniyle 2.2502.250 TL değer kazanmıştır, bu bir kambiyo karıdır. Her iki işlem de brüt tutarlar üzerinden ilgili sonuç hesaplarına kaydedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Ticari borç (pasif karakterli hesap) için kur farkını hesapla
2.000 USD×(35,50−32,00)=7.000 TL2.000 \text{ USD} \times (35,50 - 32,00) = 7.000 \text{ TL}
Kur artışı, işletmenin ödeyeceği TL tutarını artırdığı için kambiyo zararı oluşur.
2
Banka hesabı (aktif karakterli hesap) için kur farkını hesapla
1.500 USD×(35,50−34,00)=2.250 TL1.500 \text{ USD} \times (35,50 - 34,00) = 2.250 \text{ TL}
Kur artışı, işletmenin varlığının TL değerini artırdığı için kambiyo karı oluşur.
3
Bulunan tutarları ilgili hesaplara ata
646 Kambiyo Karları: 2.2502.250 TL; 656 Kambiyo Zararları: 7.0007.000 TL
Muhasebede gelir ve giderler (kar/zarar) brüt esasına göre ayrı hesaplarda takip edilir, değerleme sırasında netleştirme yapılmaz.

Anahtar Kavram

Yabancı paralı işlemlerin dönem sonu değerlemesinde aktif kalemlerdeki (banka, kasa vb.) kur artışı kar, pasif kalemlerdeki (borçlar vb.) kur artışı ise zarar doğurur.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 288Soru →

İşletme, 01.09.202501.09.2025 tarihinde bir bankadan 400.000400.000 TL tutarında, 22 yıl vadeli bir kredi kullanmıştır. Kredi sözleşmesine göre anapara ödemeleri 66 ayda bir eşit taksitler halinde yapılacak olup ilk taksit ödemesi 01.03.202601.03.2026 tarihinde gerçekleştirilecektir.

Buna göre, işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapması gereken dönem sonu envanter kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 400 Banka Kredileri hesabı 200.000200.000 TL borçlandırılır; 303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri hesabı 200.000200.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

400 Banka Kredileri hesabı 200.000200.000 TL borçlandırılır; 303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri hesabı 200.000200.000 TL alacaklandırılır.
Doğru cevapta, işletmenin 2026 yılı içerisinde ödeyeceği iki adet 100.000100.000 TL'lik taksit toplamı olan 200.000200.000 TL, uzun vadeli borçlardan düşülerek (400 Borç) kısa vadeli bir yükümlülük olarak (303 Alacak) kaydedilmiştir. Bu işlem muhasebenin dönemsellik kavramı ve bilançonun vadelere göre sunumu ilkesine tam uyum sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Taksit tutarını hesapla
400.000/4=100.000400.000 / 4 = 100.000 TL
2 yıllık süre içinde 6 ayda bir ödeme yapılacağından toplam 4 taksit bulunmaktadır.
2
Bir yıl içinde (2026 yılı) ödenecek taksitleri belirle
01.03.202601.03.2026 ve 01.09.202601.09.2026 tarihlerindeki taksitler
Envanter tarihi olan 31.12.2025'ten itibaren 12 aylık süre içinde kalan ödemeler kısa vadeli borç niteliği kazanır.
3
Aktarılacak toplam tutarı bul ve muhasebe kaydını yap
100.000+100.000=200.000100.000 + 100.000 = 200.000 TL
Tekdüzen Hesap Planı gereği, uzun vadeli kredilerin vadesi bir yılın altına düşen anapara taksitleri 400 nolu hesaptan 303 nolu hesaba aktarılır.

Anahtar Kavram

Uzun vadeli borçların dönem sonunda kısa vadeli hesaplara (303) sınıflandırılması.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu yabancı paralı (dövizli) kredi ve kur farkı değerlemesiyle birleştirerek çözmeyi deneyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 289Soru →

Çınar İşletmesi'nin 20252025 yılı dönem sonu envanter çalışmaları sırasında, işletmenin stoklarında bulunan ve kayıtlı maliyet bedeli 200.000200.000 TL olan ticari malların piyasa değerinin 160.000160.000 TL'ye düştüğü saptanmıştır. İşletme, söz konusu değer düşüklüğü için ihtiyatlılık kavramı gereği karşılık ayırmaya karar vermiştir.

Buna göre, işletmenin yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 654 Karşılık Giderleri 40.00040.000 (Borçlu) / 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı 40.00040.000 (Alacaklı)

Cevap

654 Karşılık Giderleri hesabının borçlandırıldığı ve 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabının alacaklandırıldığı yevmiye kaydı doğrudur.
İşletmenin stoklarındaki değer düşüşü 40.00040.000 TL'dir. Muhasebenin ihtiyatlılık kavramı gereği, varlıkların değerinde meydana gelen muhtemel azalışlar için karşılık ayrılmalıdır. Tekdüzen Hesap Planı'na göre bu işlem için '654 Karşılık Giderleri' hesabı borçlandırılırken, aktif hesabı düzenleyen pasif karakterli '158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (-)' hesabı alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Değer düşüklüğü tutarını hesaplayınız.
200.000−160.000=40.000200.000 - 160.000 = 40.000 TL
Karşılık ayrılacak tutar, maliyet bedeli ile piyasa değeri arasındaki farktır.
2
Kullanılacak hesapları belirleyiniz.
654 Karşılık Giderleri (+) ve 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (-)
VUK ve Tekdüzen Hesap Planı gereği stok değer düşüklükleri karşılık giderleri üzerinden muhasebeleştirilir.
3
Yevmiye kaydını gerçekleştiriniz.
654 Karşılık Giderleri hesabına 40.00040.000 TL borç, 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabına 40.00040.000 TL alacak kaydı yapılır.
Gider hesapları borç taraflı, aktif düzenleyici pasif karakterli hesaplar ise alacak taraflı çalışır.

Anahtar Kavram

İhtiyatlılık kavramı uyarınca stoklarda meydana gelen değer düşüklükleri için karşılık ayrılarak giderleştirme yapılması.

İpuçları

1
Maliyet bedeli ile piyasa değeri arasındaki farkı hesaplayın.
2
Karşılık ayırma işlemlerinde hangi gider hesabının ve hangi düzenleyici hesabın kullanıldığını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Değer düşüklüğü ayrılan malın ileride piyasa değerinin tekrar yükselmesi durumunda yapılacak iptal kaydını (644 Konusu Kalmayan Karşılıklar) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 290Soru →

İşletme, 01.11.202501.11.2025 tarihinde yurt dışındaki bir müşterisine 4.0004.000 İngiliz Sterlini (£) tutarında ticari malı veresiye (açık hesap) olarak satmıştır. İşlem tarihindeki ve dönem sonundaki kur bilgileri aşağıdadır:

TarihKur (1 GBP)
01.11.202501.11.2025 (İşlem Tarihi)42,0042,00 TL
31.12.202531.12 .2025 (Dönem Sonu)44,5044,50 TL

Buna göre, işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapması gereken envanter kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 120 ALICILAR 10.000 (Borçlu) / 646 KAMBİYO KARLARI 10.000 (Alacaklı)

Cevap

120 Alıcılar hesabının 10.000 TL borçlandırıldığı ve 646 Kambiyo Karları hesabının 10.000 TL alacaklandırıldığı kayıt doğrudur.
Doğru cevapta, işletmenin alacağındaki 10.00010.000 TL'lik değer artışı (olumlu kur farkı) '120 Alıcılar' hesabına borç, bu artıştan doğan kâr ise '646 Kambiyo Karları' hesabına alacak olarak kaydedilmiştir. Bu kayıt, hem bilanço hem de gelir tablosu ilkelerine tam uyum sağlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlem tarihindeki (£) alacağın TL karşılığını hesapla.
4.0004.000 GBP ×42,00\times 42,00 TL = 168.000168.000 TL
İşlemlerin muhasebeleştirilmesi için başlangıç değerinin bulunması gerekir.
2
Dönem sonu (31.12.202531.12.2025) itibarıyla alacağın güncel TL değerini hesapla.
4.0004.000 GBP ×44,50\times 44,50 TL = 178.000178.000 TL
VUK uyarınca dövizli alacaklar dönem sonunda borsa rayici veya ilgili kur üzerinden değerlenmelidir.
3
Kur farkını ve kâr/zarar durumunu belirle.
178.000178.000 TL - 168.000168.000 TL = 10.00010.000 TL (Olumlu Fark)
Kur yükseldiği için işletmenin yabancı para cinsinden alacağının TL karşılığı artmış ve kâr oluşmuştur.
4
Muhasebe kaydını oluştur.
120 ALICILAR (Borçlu) / 646 KAMBİYO KARLARI (Alacaklı)
Alacak artışı aktif hesabın borcuna, kur kârı ise gelir tablosu hesabının alacağına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Yabancı para cinsinden senetsiz alacakların dönem sonunda değerlenmesi sonucu oluşan olumlu kur farkları Kambiyo Karları hesabında izlenir.

İpuçları

1
Önce işlemin yapıldığı tarihteki kur ile toplam tutarı hesaplayın, sonra dönem sonu kuruyla karşılaştırın.
2
Alacağınızın TL değeri artıyorsa bu bir kârdır; azalıyorsa bir zarardır.
3
Kurlar 42,0042,00'den 44,5044,50'ye çıktığına göre 2,502,50 TL'lik bir kur artışı vardır. Bu farkı toplam döviz tutarıyla çarparak kambiyo kârını bulun.

Daha Fazla Pratik

Eğer işletme bu alacağını 2026 yılında tahsil etseydi, tahsilat tarihindeki kur ile 31.12.2025 kuru arasındaki fark yine kambiyo kârı veya zararı olarak kaydedilecekti.

Alternatif Yöntem

Birim kur farkı üzerinden hesaplama: (44,50−42,00)×4.000=10.000(44,50 - 42,00) \times 4.000 = 10.000 TL kâr.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 291Soru →

İşletme, 1515 Ekim 20252025 tarihinde geçici yatırım amacıyla tanesi 5050 TL'den 1.0001.000 adet hisse senedini banka aracılığıyla satın almıştır. Satın alma işlemi sırasında ayrıca 500500 TL komisyon ödenmiş ve bu tutar ilgili gider hesabına kaydedilmiştir. 31.12.202531.12 .2025 tarihinde yapılan envanter çalışmalarında söz konusu hisse senetlerinin bursa rayicinin (piyasa değerinin) 4242 TL olduğu tespit edilmiştir. İhtiyatlılık kavramı gereği değer düşüklüğü için karşılık ayrılmasına karar verildiğine göre, dönem sonunda yapılması gereken muhasebe kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 654654 Karşılık Giderleri hesabına 8.0008.000 TL borç kaydı yapılır.

Cevap

654654 Karşılık Giderleri hesabına 8.0008.000 TL borç kaydı yapılır.
Hisse senetleri Tekdüzen Hesap Planı'na göre maliyet bedeliyle değerlenir ancak dönem sonunda piyasa değeri (bursa rayici) maliyetin altına düşerse, İhtiyatlılık kavramı gereği aradaki fark kadar karşılık ayrılır. Hesaplamada 1.000×50=50.0001.000 \times 50 = 50.000 TL maliyet bedeli ile 1.000×42=42.0001.000 \times 42 = 42.000 TL piyasa değeri arasındaki 8.0008.000 TL'lik fark, 654 Karşılık Giderleri hesabına borç, 119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabına alacak kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Menkul kıymetlerin toplam maliyet bedelini hesaplayınız.
1.000 adet×50 TL=50.0001.000 \text{ adet} \times 50 \text{ TL} = 50.000 TL
Tekdüzen Hesap Planı'na göre hisse senetleri alış bedeli (maliyet) ile kaydedilir. Alım komisyonları maliyete dahil edilmez.
2
Dönem sonu toplam bursa rayicini (piyasa değerini) hesaplayınız.
1.000 adet×42 TL=42.0001.000 \text{ adet} \times 42 \text{ TL} = 42.000 TL
Envanter tarihindeki piyasa değeri, değerleme işleminin temelini oluşturur.
3
Maliyet değeri ile piyasa değeri arasındaki farkı (değer düşüklüğünü) bulunuz.
50.000−42.000=8.00050.000 - 42.000 = 8.000 TL
Piyasa değeri maliyetin altına düştüğü için aradaki fark kadar karşılık ayrılması gerekir.
4
Muhasebe kaydını gerçekleştiriniz.
Borç: 654654 Karşılık Giderleri 8.0008.000 TL; Alacak: 119119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı 8.0008.000 TL
İhtiyatlılık kavramı uyarınca değer düşüklüğü gider olarak kaydedilirken varlık değeri pasif karakterli bir düzenleyici hesapla izlenir.

Anahtar Kavram

Menkul Kıymetlerin Maliyet Esası ve Değer Düşüklüğü Karşılığı

İpuçları

1
Öncelikle hisse senetlerinin maliyet bedelini belirlerken komisyonun bu bedele dahil edilip edilmeyeceğini hatırlayın.
2
Maliyet bedeli (5050 TL) ile bursa rayici (4242 TL) arasındaki farkın toplam adet ile çarpımı ayrılacak karşılık tutarını verir.
3
Değer düşüklüğü kaydında gider hesabı borçlandırılırken, aktif düzenleyici olan 119 hesabı alacaklandırılır.

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrılan hisse senetleri daha sonra maliyet bedelinden daha yüksek veya düşük bir tutara satıldığında yapılacak muhasebe kayıtlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 292Soru →

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli envanter çalışmaları sırasında, ticari faaliyetlerinden kaynaklanan 186.000186.000 TL nominal değerli bir alacak senedinin vadesine 3030 gün kaldığı tespit edilmiştir. Reeskont işlemlerinde yıllık %40\%40 faiz oranı esas alındığına göre, Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümlerine uygun olarak iç iskonto yöntemine göre hesaplanacak reeskont tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 6.0006.000 TL

Cevap

İç iskonto formülü uyarınca hesaplanan reeskont tutarı 6.0006.000 TL'dir.
Doğru cevap olan seçenekteki tutar, VUK standartlarına uygun iç iskonto formülü (F=A×m×t360+m×tF = \frac{A \times m \times t}{360 + m \times t}) ile hesaplanmıştır. Yapılan işlemde 186.000×0,40×30=2.232.000186.000 \times 0,40 \times 30 = 2.232.000 pay değerini; 360+12=372360 + 12 = 372 payda değerini oluşturur. Bölme işlemi sonucunda 6.0006.000 TL reeskont tutarı elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen değişkenlerin tespit edilmesi
Nominal Değer (AA) = 186.000186.000 TL, Faiz Oranı (mm) = %40\%40 (0,400,40), Vadeye Kalan Gün (tt) = 3030 gün.
Hesaplamada kullanılacak verilerin netleştirilmesi gerekir.
2
VUK uyarınca zorunlu olan iç iskonto formülünün kurulması
F=A×m×t360+(m×t)F = \frac{A \times m \times t}{360 + (m \times t)}
Senetli alacak ve borçların değerlemesinde Vergi Usul Kanunu iç iskonto yöntemini şart koşmaktadır.
3
Değerlerin formüle yerleştirilerek hesaplamanın yapılması
F=186.000×0,40×30360+(0,40×30)=2.232.000372=6.000F = \frac{186.000 \times 0,40 \times 30}{360 + (0,40 \times 30)} = \frac{2.232.000}{372} = 6.000 TL.
Matematiksel işlemin tamamlanmasıyla reeskont gider tutarına ulaşılır.

Anahtar Kavram

İç İskonto Yöntemi ile Reeskont Hesaplaması

İpuçları

1
Reeskont hesaplamalarında Vergi Usul Kanunu'nun hangi iskonto yöntemini (iç/dış) zorunlu kıldığını hatırlayınız.
2
İç iskonto formülünde payda kısmının sadece 360360 değil, 360+(m×t)360 + (m \times t) olduğunu unutmayınız.
3
Formül: F=Nominal Deg˘er×Faiz Oranı×Gu¨n360+(Faiz Oranı×Gu¨n)F = \frac{\text{Nominal Değer} \times \text{Faiz Oranı} \times \text{Gün}}{360 + (\text{Faiz Oranı} \times \text{Gün})}. Verileri bu formüle yerleştirerek sonucu bulunuz.

Daha Fazla Pratik

Bu işlemin dönem sonu yevmiye kaydında hangi hesapların borçlu ve alacaklı olacağını düşünerek pekiştirme yapabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Önce senedin bugünkü değerini (P) hesaplayıp (P=A/[1+(m×t/360)]P = A / [1 + (m \times t / 360)]), ardından nominal değerden bu tutarı çıkararak (F=A−PF = A - P) aynı sonuca ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 293Soru →

7/A7/A seçeneğine göre maliyet hesaplarını izleyen bir işletmenin dönem sonu geçici mizanında yer alan bazı hesap bakiyeleri aşağıdadır:

Hesap Kodu ve AdıBorç Bakiyesi (TL)
760760 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri140.000140.000
770770 Genel Yönetim Giderleri220.000220.000

Dönem sonu envanter işlemleri sırasında; 760760 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri hesabının 15.00015.000 TL'lik, 770770 Genel Yönetim Giderleri hesabının ise 25.00025.000 TL'lik kısmının gelecek döneme ait olduğu ve henüz giderleşmediği saptanmıştır.

Buna göre, işletmenin dönem sonu gider yansıtma işlemleri kapsamında yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 631631 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri: 125.000125.000 (Borçlu), 632632 Genel Yönetim Giderleri: 195.000195.000 (Borçlu); 761761 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri Yansıtma Hesabı: 125.000125.000 (Alacaklı), 771771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı: 195.000195.000 (Alacaklı)

Cevap

İlgili döneme ait gider tutarları hesaplanarak (125.000125.000 TL ve 195.000195.000 TL), 761761 ve 771771 yansıtma hesapları alacaklandırılırken 631631 ve 632632 gelir tablosu hesapları borçlandırılmalıdır.
Doğru yevmiye kaydında, dönemsellik ilkesine uygun olarak hesaplanan fiili dönem giderleri (125.000125.000 TL ve 195.000195.000 TL) borç tarafta yer alan faaliyet giderleri hesaplarına (631631, 632632) kaydedilmiş; alacak tarafta ise bu tutarların maliyet sisteminden sonuç hesaplarına aktarıldığını gösteren yansıtma hesapları (761761, 771771) kullanılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Fiili dönem gideri tutarlarının hesaplanması.
Pazarlama Gideri: 140.000−15.000=125.000140.000 - 15.000 = 125.000 TL; Genel Yönetim Gideri: 220.000−25.000=195.000220.000 - 25.000 = 195.000 TL.
Dönemsellik kavramı gereği, gelecek döneme ait peşin ödenen giderler (180 hesapta izlenmesi gerekenler) cari dönem giderinden düşülmelidir.
2
Giderlerin yansıtma hesapları kullanılarak aktarılması.
631631 ve 632632 hesapları borçlandırılır, 761761 ve 771771 hesapları alacaklandırılır.
7/A7/A seçeneğinde maliyet hesapları ile sonuç hesapları arasındaki köprü yansıtma hesaplarıdır. Giderler gelir tablosuna yansıtma hesapları aracılığıyla aktarılır.

Anahtar Kavram

Gider yansıtma hesaplarının kullanımı ve dönemsellik ilkesi uyarınca giderlerin düzeltilmesi.

Daha Fazla Pratik

Bu yevmiye kaydından sonra yapılması gereken 'maliyet hesaplarının kapatılması' (7x1 hesaplarının 7x0 hesapları ile karşılaştırılarak kapatılması) kaydını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 294Soru →

Lale İşletmesi’nin 20252025 yılı dönem sonu envanter çalışmaları sırasında, stoklarında bulunan ticari mallara ilişkin şu veriler tespit edilmiştir:

KalemTutarı
Stokların Maliyet Bedeli100.000100.000 TL
Stokların Piyasa Değeri80.00080.000 TL

Piyasa değerindeki bu düşüşün sürekli olduğu ve ihtiyatlılık kavramı gereği karşılık ayrılması gerektiği belirlenmiştir. Bu bilgilere göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 654 KARŞILIK GİDERLERİ 20.00020.000 (Borçlu) / 158 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI 20.00020.000 (Alacaklı)

Cevap

654 Karşılık Giderleri hesabının borçlandırılması ve 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabının alacaklandırılmasıyla yapılan kayıt doğrudur.
İşletmenin stoklarının piyasa değeri maliyetinin altına düştüğünde, aradaki fark (20.00020.000 TL) kadar 654 Karşılık Giderleri borçlandırılırken, 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabı alacaklandırılarak değer düşüklüğü muhasebeleştirilir. Bu sayede maliyet bedeli 153 hesabında korunurken, bilanço görünümü piyasa değerine indirgenmiş olur.

Adım Adım Çözüm

1
Değer düşüklüğü tutarının hesaplanması
100.000−80.000=20.000100.000 - 80.000 = 20.000 TL
Muhasebede ihtiyatlılık kavramı gereği, maliyet bedeli piyasa değerinin altına düşen stoklar için aradaki fark kadar karşılık ayrılır.
2
Karşılık giderinin kaydedilmesi
654 KARŞILIK GİDERLERİ hesabının borcuna 20.00020.000 TL yazılır.
Dönem içinde oluşan değer azalışları ihtiyati bir gider olarak gider tablosunda gösterilir.
3
Stok değer düşüklüğü karşılığının kaydedilmesi
158 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI hesabının alacağına 20.00020.000 TL yazılır.
Varlığın net defter değerini (153 - 158) piyasa değerine indirmek için aktif düzenleyici bir eksi hesap kullanılır.

Anahtar Kavram

Stoklarda değer düşüklüğü karşılığı ayırma ve ihtiyatlılık kavramı uygulaması.

İpuçları

1
Stokların maliyet bedeli ile piyasa değeri arasındaki farkı hesaplayarak başlayın.
2
Karşılık ayırma işlemlerinde kullanılan gider hesabı '654 Karşılık Giderleri'dir.

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrılan bu mallar daha sonra piyasa değerinden satılırsa yapılacak iptal kaydına göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 295Soru →

7/A7/A seçeneğine göre maliyet hesaplarını izleyen bir işletmenin dönem sonu envanter işlemleri öncesinde "780780 Finansman Giderleri" hesabının borç kalanı 60.00060.000 TL'dir. Dönem sonu değerleme çalışmalarında bu tutarın 12.00012.000 TL'lik kısmının gelecek yıla ait olduğu saptanmıştır.

Buna göre, giderlerin maliyet hesaplarından sonuç hesaplarına aktarılması (yansıtılması) aşamasında yapılacak yevmiye kaydında borçlandırılacak hesap ve tutar aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 660 Kısa Vadeli Finansman Giderleri Hesabı 48.00048.000

Cevap

Dönem gideri olan 48.00048.000 TL tutarı için '660 Kısa Vadeli Finansman Giderleri Hesabı' borçlandırılmalıdır.
İşletmenin 780780 Finansman Giderleri hesabında görünen 60.00060.000 TL'nin 12.00012.000 TL'lik kısmı gelecek yıla ait olduğu için cari dönemin gerçek finansman gideri 48.00048.000 TL'dir. 7/A7/A seçeneğinde bu tutarın gelir tablosuna aktarımı için fonksiyonel gider hesabı olan '660 Kısa Vadeli Finansman Giderleri Hesabı' borçlandırılırken, '781 Finansman Giderleri Yansıtma Hesabı' alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Döneme ait gider tutarının hesaplanması
60.000−12.000=48.00060.000 - 12.000 = 48.000 TL
Dönemsellik kavramı gereği sadece cari döneme ait giderler sonuç hesaplarına aktarılmalıdır.
2
Giderin gelir tablosuna yansıtılması kaydının belirlenmesi
Borç: 660 Hesabı (48.00048.000 TL), Alacak: 781 Hesabı (48.00048.000 TL)
7/A seçeneğinde maliyet hesaplarındaki tutarlar, yansıtma hesapları aracılığıyla gelir tablosu hesaplarına devredilir.

Anahtar Kavram

7/A Seçeneğinde Giderlerin Yansıtılması

Daha Fazla Pratik

781 Yansıtma hesabının dönem sonunda 780 hesabı ile kapatılması kaydını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 296Soru →

İşletme, 01.10.202501.10.2025 tarihinde pazarlama faaliyetlerinde kullanılmak üzere 2.400.0002.400.000 TL + %20\%20 KDV bedelle bir binek otomobil satın almıştır. İşletme, söz konusu varlık için normal amortisman yöntemini uygulamaya karar vermiştir. Varlığın faydalı ömrü 5 yıl olarak belirlendiğine göre, işletmenin 2025 yılı sonunda ayırması gereken amortisman tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 120.000120.000 TL

Cevap

120.000120.000 TL tutarındaki seçenek doğrudur.
Vergi Usul Kanunu'na göre işletme faaliyetlerinde kullanılan binek otomobiller için satın alındıkları ilk yıl 'kıst amortisman' uygulanır. Bu kurala göre, yıllık amortisman tutarı hesaplanır, bu tutar 12'ye bölünerek aylık tutar bulunur ve varlığın aktife girdiği aydan (Ekim) yıl sonuna kadar geçen ay sayısı (3) ile çarpılır. Maliyet bedeli 2.400.0002.400.000 TL olan aracın yıllık normal amortismanı 480.000480.000 TL'dir. Aylık tutar 40.00040.000 TL olduğundan, 3 aylık dönem için 120.000120.000 TL amortisman ayrılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Amortisman matrahının belirlenmesi
Maliyet Bedeli = 2.400.0002.400.000 TL
Genel muhasebe kurallarına göre duran varlık alımında ödenen KDV maliyete eklenmez, ayrı bir hesapta izlenir.
2
Yıllık amortisman tutarının hesaplanması
480.000480.000 TL
Normal amortisman oranı 1/5=%201 / 5 = \%20 olup, 2.400.000×0,20=480.0002.400.000 \times 0,20 = 480.000 TL yıllık tutardır.
3
Kıst dönem süresinin tespiti
3 Ay
Ekim ayında alınan varlık için Ekim, Kasım ve Aralık ayları (3 ay) amortisman hesaplanır.
4
2025 yılı amortisman tutarının nihai hesaplaması
120.000120.000 TL
Binek otomobillerde yıllık tutarın kıst kısmı gider yazılır: (480.000/12)×3=120.000(480.000 / 12) \times 3 = 120.000 TL.

Anahtar Kavram

Binek Otomobillerde Kıst Amortisman Uygulaması

Daha Fazla Pratik

Binek otomobillerde ilk yıl ayrılmayan amortisman tutarının, son yılın amortisman tutarına eklenerek itfa edildiğini hatırlayınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 297Soru →

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihi itibarıyla gerçekleştirdiği dönem sonu envanter çalışmaları sırasında tespit edilen alacaklarına ilişkin veriler aşağıda sunulmuştur:

SıraAlacak Türü ve DurumuTutar
IVadesi geçmiş, borçlusu protesto edilmiş senetli ticari alacak24.00024.000 TL
IIBir kamu belediyesinden olan ve vadesi 5 ay geçen hizmet alacağı50.00050.000 TL
IIIBorçlusu hakkında icra takibi başlatılan, 15.00015.000 TL'si gayrimenkul rehni ile teminatlı senetsiz ticari alacak40.00040.000 TL

Buna göre, ihtiyatlılık kavramı ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, işletmenin dönem sonunda ayırabileceği toplam şüpheli ticari alacak karşılığı tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 49.00049.000

Cevap

İşletmenin ayırabileceği toplam şüpheli ticari alacak karşılığı 49.00049.000 TL'dir.
Doğru cevap, şüpheli alacak kriterlerine uyan tutarların toplamıdır. Birinci maddede yer alan 24.00024.000 TL protesto nedeniyle şüphelidir. İkinci maddedeki belediye alacağı kamu niteliği taşıdığı için karşılık ayrılamaz. Üçüncü maddede icra takibi nedeniyle şüpheli olan 40.00040.000 TL'den teminatlı kısım olan 15.00015.000 TL düşülür ve 25.00025.000 TL bulunur. Toplam karşılık 24.000+25.000=49.00024.000 + 25.000 = 49.000 TL olur.

Adım Adım Çözüm

1
Senetli alacağın şüpheli niteliğini belirleme
24.00024.000 TL
Vadesi gelmesine rağmen ödenmeyen ve protesto çekilen senetli alacaklar şüpheli hale gelir; tamamı için karşılık ayrılabilir.
2
Kamu alacağını değerlendirme
00 TL
Devlet, belediye ve KİT gibi kamu kuruluşlarından olan alacaklarda ödeme aczi riski varsayılmadığı için bu alacaklar için şüpheli alacak karşılığı ayrılamaz.
3
Senetsiz alacağın karşılık tutarını hesaplama
25.00025.000 TL
İcra takibi alacağı şüpheli yapar ancak 40.00040.000 TL'lik alacağın rehinli olan 15.00015.000 TL'lik kısmı için karşılık ayrılamaz (40.000−15.000=25.00040.000 - 15.000 = 25.000 TL).
4
Toplam karşılık tutarını bulma
49.00049.000 TL
Kabul edilen iki şüpheli kalem toplanır: 24.000+25.000=49.00024.000 + 25.000 = 49.000 TL.

Anahtar Kavram

Şüpheli alacak karşılığı ayrılabilmesi için alacağın ticari olması, teminatsız olması ve dava/icra safhasına gelmiş veya protesto edilmiş olması gerekir; kamu alacakları için karşılık ayrılmaz.

Daha Fazla Pratik

Şüpheli alacaklar için ayrılan karşılığın bir sonraki dönemde tahsil edilmesi durumunda kullanılacak '644 Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 298Soru →

Vadi İşletmesi, stok hareketlerini aralıklı envanter yöntemine göre izlemektedir. İşletmenin 20252025 yılı dönem sonu verileri şu şekildedir:

- Dönem başı ticari mal stoku: 60.00060.000 TL
- Dönem içi ticari mal alışları: 280.000280.000 TL
- Alış nakliye ve sigorta giderleri: 10.00010.000 TL
- Alıştan iadeler: 5.0005.000 TL

Dönem sonunda yapılan fiili sayımda depoda 70.00070.000 TL maliyet bedelli ticari mal bulunduğu, bu malların piyasa değerinin ise 55.00055.000 TL'ye düştüğü tespit edilmiştir. İşletme ihtiyatlılık kavramı gereği değer düşüklüğü için karşılık ayırmıştır.

Bu bilgilere göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken "Satılan Ticari Mallar Maliyeti" kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 621 SATILAN TİCARİ MALLAR MALİYETİ 275.000275.000 (BORÇ) / 153 TİCARİ MALLAR 275.000275.000 (ALACAK)

Cevap

Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesabı borçlu, Ticari Mallar hesabı alacaklı olacak şekilde 275.000275.000 TL tutarında kayıt yapılmalıdır.
Doğru yanıt olan 275.000275.000 TL tutarı, dönem başı stok ve net alışlar toplamından (345.000345.000 TL) dönem sonu stokun maliyet bedelinin (70.00070.000 TL) çıkarılmasıyla elde edilir. Aralıklı envanter yönteminde STMM hesaplanırken değer düşüklüğü dikkate alınmaz, çünkü bu işlem maliyet esası gereği ayrı bir karşılık kaydıyla muhasebeleştirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Net Alış tutarının hesaplanması
280.000+10.000−5.000=285.000280.000 + 10.000 - 5.000 = 285.000 TL
Alış giderleri maliyete eklenir, alış iadeleri ise maliyetten düşülür.
2
Satışa Hazır Mallar Maliyetinin belirlenmesi
60.000+285.000=345.00060.000 + 285.000 = 345.000 TL
Dönem başı stok ile dönem içi net alışların toplamı, işletmenin satabileceği toplam mal tutarını verir.
3
Satılan Ticari Mallar Maliyetinin (STMM) hesaplanması
345.000−70.000=275.000345.000 - 70.000 = 275.000 TL
Aralıklı envanter yönteminde STMM, satışa hazır mallar maliyetinden dönem sonu stokun maliyet bedeli düşülerek bulunur.

Anahtar Kavram

Aralıklı Envanter Yönteminde STMM Hesaplaması ve Stok Maliyet Unsurları

Daha Fazla Pratik

Stok değer düşüklüğü için ayrılan karşılığın (654/158) STMM kaydıyla karıştırılmaması gerektiğini hatırlayın; değer düşüklüğü karşılığı doğrudan bir giderdir ve malın maliyetini hesaplarken indirim kalemi olarak kullanılmaz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 299Soru →

Tekdüzen Hesap Planı'na göre, dönem sonunda "632632 Genel Yönetim Giderleri" hesabının bakiyesinin "690690 Dönem Kârı veya Zararı" hesabına devredilerek kapatılmasına ilişkin yevmiye kaydında borçlandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 690690 Dönem Kârı veya Zararı

Cevap

Dönem sonunda gider hesaplarının kapatılmasında borçlandırılan hesap 690690 Dönem Kârı veya Zararı hesabıdır.
Dönem sonunda gider hesapları (6xx6xx grubundakiler) bakiyeleri kadar alacaklandırılarak kapatılır ve bu tutarlar 690690 Dönem Kârı veya Zararı hesabının borcuna devredilir. Giderler işletmenin özkaynağını (dolaylı olarak kârı) azaltan unsurlar olduğu için sonuç hesabının borç tarafında izlenir.

Adım Adım Çözüm

1
Hesabın niteliğini belirle
632632 Genel Yönetim Giderleri bir gider hesabıdır ve dönem içinde borç bakiyesi verir.
Gider hesaplarının işleyiş kuralı gereği artışlar borç tarafa yazılır.
2
Kapatma işleminin mantığını uygula
Hesabın sıfırlanması için borç bakiyesi kadar alacak kaydı yapılmalıdır.
Dönem sonunda geçici hesapların (gelir/gider) bakiyeleri sıfırlanarak sonuç hesabına aktarılır.
3
Aktarılacak sonuç hesabını seç
Giderler, işletmenin kâr veya zararını belirlemek üzere 690690 Dönem Kârı veya Zararı hesabının borcuna devredilir.
Giderler kârı azalttığı için kâr/zarar hesabının borç tarafında toplanır.
4
Yevmiye kaydını oluştur
690690 numaralı hesap borçlu, 632632 numaralı hesap alacaklı konumdadır.
Muhasebe kayıt disiplini uyarınca bir hesabın kapanışı için ters tarafa kayıt yapılırken karşılık hesap aktarım yönüne göre belirlenir.

Anahtar Kavram

Gelir ve Gider Hesaplarının Kapanış Mantığı

İpuçları

1
Giderler dönem sonunda kâr veya zararımızı belirlediğimiz merkezi bir hesapta toplanır.
2
Giderler işletme için bir 'azalış' ifade ettiğinden, sonuç hesabının (gelir tablosu özet hesabının) borç tarafında yer almalıdırlar.
3
Tüm gider hesapları (620,630,640,650620, 630, 640, 650 serisi vb.) dönem sonunda tek bir hesaba borç kaydedilerek kapatılır. Bu hesap 690690 numaralı hesaptır.

Daha Fazla Pratik

Gelir hesaplarının (örneğin 600600 Yurtiçi Satışlar) 690690 hesabına devredilirken hangi tarafa kaydedildiğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 300Soru →

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli mizanında "121 Alacak Senetleri" hesabı 242.400242.400 TL borç kalanı vermektedir. Yapılan envanter incelemesinde bu senetlerin tamamının vadesine 3636 gün kaldığı ve reeskont hesaplamalarında yıllık %10\%10 faiz oranının esas alınacağı belirlenmiştir. İşletme, alacak senetlerini tasarruf değeriyle değerlemeye karar verdiğine göre, yapılacak dönem sonu reeskont kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 657 Reeskont Faiz Giderleri hesabı 2.4002.400 TL borçlandırılır.

Cevap

Alacak senetleri reeskont işlemi sonucunda hesaplanan 2.4002.400 TL tutarındaki reeskont faiz gideri, 657 Reeskont Faiz Giderleri hesabının borcuna, 122 Alacak Senetleri Reeskontu hesabının ise alacağına kaydedilmelidir.
Vergi Usul Kanunu'na göre reeskont hesaplaması iç iskonto formülü ile yapılır. Yapılan hesaplama sonucunda bulunan 2.4002.400 TL tutarı, dönemsellik ve ihtiyatlılık kavramları gereği 657 Reeskont Faiz Giderleri hesabına borç, senedin bilançodaki net değerini düşürmek amacıyla 122 Alacak Senetleri Reeskontu (-) hesabına alacak kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
İç iskonto formülü kullanılarak reeskont tutarının hesaplanması
f=242.400×36×1036.000+(36×10)=87.264.00036.360=2.400f = \frac{242.400 \times 36 \times 10}{36.000 + (36 \times 10)} = \frac{87.264.000}{36.360} = 2.400 TL
Vergi Usul Kanunu uyarınca reeskont hesaplamalarında iç iskonto yöntemi zorunludur.
2
Alacak senetleri reeskontu için kullanılacak hesapların belirlenmesi
Borçlu hesap: 657 Reeskont Faiz Giderleri; Alacaklı hesap: 122 Alacak Senetleri Reeskontu (-)
Alacak senetlerinin dönem sonu değerindeki azalış bir giderdir ve aktif düzenleyici hesap aracılığıyla izlenir.

Anahtar Kavram

İç İskonto Yöntemi ve Alacak Senetleri Reeskont Kaydı

İpuçları

1
Reeskont hesaplamasında paydaya (n×m)(n \times m) eklemeyi unutmayın.
2
Alacak senetlerinin reeskontu, senedin bugünkü değerine çekilmesini sağlar ve bu bir gider işlemidir.
3
İç iskonto formülü: f=(NominalDeg˘er×Gu¨n×FaizOranı)/(36.000+(Gu¨n×FaizOranı))f = (Nominal Değer \times Gün \times Faiz Oranı) / (36.000 + (Gün \times Faiz Oranı))

Daha Fazla Pratik

Aynı verilerle borç senetleri için reeskont kaydını ve net kâr üzerindeki etkisini hesaplayınız.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 15 / 16Sonraki