Soru

Zorluk: OrtaMenkul Kıymetler Envanteri ve Değerlemesi

İşletme, 1515 Ekim 20252025 tarihinde geçici yatırım amacıyla tanesi 5050 TL'den 1.0001.000 adet hisse senedini banka aracılığıyla satın almıştır. Satın alma işlemi sırasında ayrıca 500500 TL komisyon ödenmiş ve bu tutar ilgili gider hesabına kaydedilmiştir. 31.12.202531.12 .2025 tarihinde yapılan envanter çalışmalarında söz konusu hisse senetlerinin bursa rayicinin (piyasa değerinin) 4242 TL olduğu tespit edilmiştir. İhtiyatlılık kavramı gereği değer düşüklüğü için karşılık ayrılmasına karar verildiğine göre, dönem sonunda yapılması gereken muhasebe kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. 654654 Karşılık Giderleri hesabına 8.0008.000 TL borç kaydı yapılır.Cevap
  2. B
    654654 Karşılık Giderleri hesabına 8.5008.500 TL borç kaydı yapılır.
  3. C
    653653 Komisyon Giderleri hesabına 8.0008.000 TL borç kaydı yapılır.
  4. D
    Hisse senetleri henüz satılmadığı için herhangi bir karşılık kaydı yapılmaz.
  5. E
    119119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabına 8.0008.000 TL borç kaydı yapılır.

Cevap

654654 Karşılık Giderleri hesabına 8.0008.000 TL borç kaydı yapılır.
Hisse senetleri Tekdüzen Hesap Planı'na göre maliyet bedeliyle değerlenir ancak dönem sonunda piyasa değeri (bursa rayici) maliyetin altına düşerse, İhtiyatlılık kavramı gereği aradaki fark kadar karşılık ayrılır. Hesaplamada 1.000×50=50.0001.000 \times 50 = 50.000 TL maliyet bedeli ile 1.000×42=42.0001.000 \times 42 = 42.000 TL piyasa değeri arasındaki 8.0008.000 TL'lik fark, 654 Karşılık Giderleri hesabına borç, 119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabına alacak kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Menkul kıymetlerin toplam maliyet bedelini hesaplayınız.
1.000 adet×50 TL=50.0001.000 \text{ adet} \times 50 \text{ TL} = 50.000 TL
Tekdüzen Hesap Planı'na göre hisse senetleri alış bedeli (maliyet) ile kaydedilir. Alım komisyonları maliyete dahil edilmez.
2
Dönem sonu toplam bursa rayicini (piyasa değerini) hesaplayınız.
1.000 adet×42 TL=42.0001.000 \text{ adet} \times 42 \text{ TL} = 42.000 TL
Envanter tarihindeki piyasa değeri, değerleme işleminin temelini oluşturur.
3
Maliyet değeri ile piyasa değeri arasındaki farkı (değer düşüklüğünü) bulunuz.
50.00042.000=8.00050.000 - 42.000 = 8.000 TL
Piyasa değeri maliyetin altına düştüğü için aradaki fark kadar karşılık ayrılması gerekir.
4
Muhasebe kaydını gerçekleştiriniz.
Borç: 654654 Karşılık Giderleri 8.0008.000 TL; Alacak: 119119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı 8.0008.000 TL
İhtiyatlılık kavramı uyarınca değer düşüklüğü gider olarak kaydedilirken varlık değeri pasif karakterli bir düzenleyici hesapla izlenir.

Anahtar Kavram

Menkul Kıymetlerin Maliyet Esası ve Değer Düşüklüğü Karşılığı

İpuçları

1
Öncelikle hisse senetlerinin maliyet bedelini belirlerken komisyonun bu bedele dahil edilip edilmeyeceğini hatırlayın.
2
Maliyet bedeli (5050 TL) ile bursa rayici (4242 TL) arasındaki farkın toplam adet ile çarpımı ayrılacak karşılık tutarını verir.
3
Değer düşüklüğü kaydında gider hesabı borçlandırılırken, aktif düzenleyici olan 119 hesabı alacaklandırılır.

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrılan hisse senetleri daha sonra maliyet bedelinden daha yüksek veya düşük bir tutara satıldığında yapılacak muhasebe kayıtlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla