Oran Analizi Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 12

Soru 221Soru →

İşletmenin finansal analiz raporu incelendiğinde finansal kaldıraç oranının $0,75$ olduğu görülmüştür. Bilanço temel eşitliği ve kaynak yapısı dikkate alındığında, bu işletmenin toplam yabancı kaynaklarının özkaynaklarına oranı kaçtır?

0,25

0,33

1,33

3,00

4,00

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $3,00$

Cevap

Toplam yabancı kaynakların özkaynaklara oranı

3,00

olarak hesaplanır.

İşletmenin finansal kaldıraç oranı

0,75

olarak verilmiştir. Bu, varlıkların

\%75

'inin yabancı kaynaklarla, geri kalan

\%25

'inin ise özkaynaklarla finanse edildiği anlamına gelir. Toplam yabancı kaynakların özkaynaklara oranı sorulduğu için

0,75

değeri

0,25

değerine bölünür ve sonuç

3,00

olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1

Finansal kaldıraç oranından hareketle borçların payını belirle.

\text{Toplam Yabancı Kaynaklar} / \text{Aktif Toplamı} = 0,75

Finansal kaldıraç oranı, varlıkların ne kadarının borçla finanse edildiğini gösterir.

2

Bilanço temel eşitliği yardımıyla özkaynakların payını bul.

1 - 0,75 = 0,25

Aktif (Varlık) = Borç + Özkaynak eşitliğine göre, varlıkların borç dışında kalan kısmı özkaynak payını verir.

3

İstenen borç/özkaynak oranını hesapla.

0,75 / 0,25 = 3,00

Toplam yabancı kaynakların özkaynaklara oranı, her iki kalemin toplam kaynaklar içindeki paylarının birbirine bölünmesiyle bulunur.

Anahtar Kavram

Finansal kaldıraç oranı ile borç/özkaynak oranı arasındaki cebirsel ilişki.

İpuçları

1

Finansal kaldıraç oranı borçların varlıklara oranını gösterir; varlıkların geri kalanı özkaynaktır.

2

Bilanço toplamını

100

birim kabul ederseniz, yabancı kaynaklar

75

birim, özkaynaklar ise

25

birim olur.

Daha Fazla Pratik

Finansal kaldıraç oranındaki artışın özkaynak kârlılığı üzerindeki etkisini (finansal kaldıraç etkisi) inceleyen soruları çözebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 222Soru →

Sermaye piyasasında işlem gören (B) Anonim Şirketi'nin yatırımcılarına hisse başına $2,40$ TL nakit temettü ödeyeceği öngörülmektedir. Şirketin borsa performansına ilişkin diğer veriler aşağıda sunulmuştur:

Gösterge	Değer
Temettü Verimi	$\%6$
Fiyat/Kazanç (F/K) Oranı	$10$
Ödenmiş Sermaye (Hisse başına nominal değer $1$ TL)	$5.000.000$ TL

Bu verilere göre, işletmenin ilgili dönemdeki toplam "Dönem Net Kârı" kaç TL'dir?

12.000.000

20.000.000

24.000.000

40.000.000

60.000.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 20.000.000

Cevap

İşletmenin dönem net kârı 20.000.000 TL'dir.

Doğru yanıt olan 20.000.000 TL, önce hisse başına temettü tutarı ve temettü verimi kullanılarak hisse senedinin cari piyasa fiyatının bulunması (

40

TL), ardından bu fiyatın Fiyat/Kazanç oranına bölünerek hisse başına düşen net kâr payının hesaplanması (

4

TL) ve son olarak bu tutarın toplam hisse sayısıyla çarpılması yoluyla elde edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1

Hisse senedi borsa fiyatının hesaplanması

40

TL

Temettü Verimi = Hisse Başına Temettü / Hisse Fiyatı formülünden; Hisse Fiyatı =

2,40 / 0,06 = 40

TL bulunur.

2

Hisse başına kârın (HBK) hesaplanması

4

TL

Fiyat/Kazanç (F/K) Oranı = Hisse Fiyatı / Hisse Başına Kâr formülünden; Hisse Başına Kâr =

40 / 10 = 4

TL bulunur.

3

Toplam hisse sayısının belirlenmesi

5.000.000

adet hisse

Nominal değer

1

TL olduğu için Ödenmiş Sermaye doğrudan hisse sayısına eşittir:

5.000.000 / 1 = 5.000.000

.

4

Dönem net kârının hesaplanması

20.000.000

TL

Dönem Net Kârı = Hisse Başına Kâr

\times

Toplam Hisse Sayısı =

4 \times 5.000.000 = 20.000.000

TL.

Anahtar Kavram

Borsa performans oranları arasındaki (F/K ve Temettü Verimi) matematiksel ilişki ve hisse başına değerlerden toplam kâra ulaşılması.

İpuçları

1

Önce hisse senedinin piyasa fiyatını bulmak için temettü verimi formülünü kullanın.

2

Piyasa fiyatını bulduktan sonra, F/K oranını kullanarak hisse başına düşen kârı (HBK) hesaplayın.

3

Bulduğunuz hisse başına kârı, nominal değere göre belirlenen toplam hisse sayısıyla çarparak toplam net kâra ulaşın.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin dağıtılmayan kârlar tutarını ve özkaynaklar üzerindeki etkisini analiz etmek için temettü dağıtım oranını hesaplayabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Alternatif olarak, Temettü Ödeme Oranı = (Temettü Verimi

\times

F/K) formülüyle dağıtım oranı bulunabilir:

0,06 \times 10 = 0,6

(%60). Toplam Temettü =

2,40 \times 5.000.000 = 12.000.000

TL. Net Kâr = Toplam Temettü / Dağıtım Oranı =

12.000.000 / 0,6 = 20.000.000

TL.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 223Soru →

DuPont analiz sistemini kullanan bir finansal analist, bir işletmenin $2025$ yılı mali tabloları üzerinden yaptığı incelemede şu verilere ulaşmıştır:

- Net Kâr Marjı: $\%5$
- Aktif Devir Hızı: $1,2$
- Özkaynakların Toplam Varlıklara Oranı: $0,40$

Buna göre, DuPont analiz sistemi çerçevesinde bu işletmenin özkaynak kârlılığı (ROE) yüzde kaçtır?

2,4

6,0

8,7

15,0

24,0

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $15,0$

Cevap

İşletmenin özkaynak kârlılığı (ROE)

\%15,0

olarak hesaplanır.

Doğru cevap, DuPont modelindeki üç temel bileşenin çarpılmasıyla elde edilir. Öncelikle net kâr marjı (

\%5

) ile aktif devir hızı (

1,2

) çarpılarak aktif kârlılığı (

\%6

) bulunur. Ardından, özkaynakların toplam varlıklara oranı

0,40

olduğu için özkaynak çarpanı

1 / 0,40 = 2,5

olarak hesaplanır. Son aşamada

\%6

ile

2,5

çarpıldığında özkaynak kârlılığı

\%15

sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Aktif Kârlılığının (ROA) hesaplanması

0,05 \times 1,2 = 0,06

(yani

\%6

)

DuPont sisteminin ilk iki bileşeni (Net Kâr Marjı ve Aktif Devir Hızı) çarpılarak aktif kârlılığına ulaşılır.

2

Özkaynak Çarpanının belirlenmesi

1 / 0,40 = 2,5

Özkaynak çarpanı, Toplam Varlıklar / Toplam Özkaynak formülüyle bulunur. Özkaynakların varlıklara oranı

0,40

ise bu oranın tersi çarpanı verir.

3

Özkaynak Kârlılığının (ROE) hesaplanması

\%6 \times 2,5 = \%15,0

Aktif kârlılığı ile özkaynak çarpanı çarpılarak işletmenin özkaynak kârlılığına ulaşılır.

Anahtar Kavram

DuPont Analiz Sistemi, özkaynak kârlılığını; faaliyet verimliliği (kâr marjı), varlık kullanım etkinliği (devir hızı) ve finansal kaldıraç (özkaynak çarpanı) bileşenlerine ayırarak inceler.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin borçlanma maliyeti ile aktif kârlılığı arasındaki ilişkinin özkaynak kârlılığı üzerindeki etkisini inceleyen finansal kaldıraç sorularına göz atabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 224Soru →

Yakamoz Mağazacılık’ın $2025$ yılı faaliyet dönemine ait bazı finansal verileri aşağıda sunulmuştur:

* Satışların Maliyeti: $2.000.000$ TL
* Dönem Başı Ticari Mallar: $200.000$ TL
* Dönem Sonu Ticari Mallar: $300.000$ TL

Bu bilgilere göre, işletmenin stok devir hızı ve bir stokun stokta ortalama kalma süresi ( $1$ yıl = $360$ gün) aşağıdakilerden hangisidir?

8

kez —

45

gün

6,67

kez —

54

gün

10

kez —

36

gün

4

kez —

90

gün

8

kez —

40

gün

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $8$ kez — $45$ gün

Cevap

İşletmenin stok devir hızı

8

kez, stokta kalma süresi ise

45

gündür.

Doğru cevap olan

8

kez ve

45

gün seçeneği, Satışların Maliyeti rasyosunun (

2.000.000

TL) ortalama ticari mal stokuna (

250.000

TL) bölünmesiyle elde edilen devir hızını (

8

) ve bu hızın

360

günlük yıla oranlanmasıyla bulunan süreyi (

45

gün) yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1

Ortalama ticari mal stokunu hesaplayınız.

250.000

TL

Devir hızı hesaplamalarında gelir tablosu kalemi (akım) ile bilanço kalemi (stok) oranlandığı için stokun ortalama değeri kullanılmalıdır:

(200.000 + 300.000) / 2 = 250.000

TL.

2

Stok devir hızını (SDH) hesaplayınız.

8

kez

Stok devir hızı, Satışların Maliyeti'nin ortalama stoka bölünmesiyle bulunur:

2.000.000 / 250.000 = 8

kez.

3

Stokta kalma süresini hesaplayınız.

45

gün

Bir yıl içerisindeki gün sayısının stok devir hızına bölünmesiyle stokta kalma süresi bulunur:

360 / 8 = 45

gün.

Anahtar Kavram

Stok Devir Hızı ve Ortalama Stok Kullanımı

Soru 225Soru →

Bir işletmenin $31.12.2025$ tarihli dönem sonu bilançosunda yer alan bazı kalemlerin tutarları aşağıda verilmiştir:

* Dönen Varlıklar: $1.000.000$ TL
* Duran Varlıklar: $1.500.000$ TL
* Net İşletme Sermayesi: $400.000$ TL
* Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar: $600.000$ TL

Bu bilgilere göre, işletmenin finansal kaldıraç oranı aşağıdakilerden hangisidir?

0,24

0,40

0,48

0,52

0,92

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $0,48$

Cevap

İşletmenin finansal kaldıraç oranı

0,48

olarak hesaplanmıştır.

Doğru yanıt olan

0,48

değerine ulaşmak için öncelikle aktif toplamı (

2.500.000

TL) belirlenmiş, ardından Net İşletme Sermayesi verisinden yararlanılarak KVYK (

600.000

TL) hesaplanmıştır. Toplam yabancı kaynak tutarı olan

1.200.000

TL'nin aktif toplamına oranlanması sonucunda kaldıraç oranı bulunmuştur.

Adım Adım Çözüm

1

Aktif (Varlık) toplamının hesaplanması

1.000.000 \text{ (Dönen)} + 1.500.000 \text{ (Duran)} = 2.500.000

TL

Finansal kaldıraç oranının paydasını oluşturan toplam kaynak tutarı, toplam aktif tutarına eşittir.

2

Kısa Vadeli Yabancı Kaynakların (KVYK) hesaplanması

1.000.000 \text{ (Dönen Varlık)} - 400.000 \text{ (Net İşletme Sermayesi)} = 600.000

TL

Net İşletme Sermayesi = Dönen Varlıklar - KVYK formülünden hareketle kısa vadeli borç tutarına ulaşılır.

3

Toplam Yabancı Kaynak (Borç) tutarının bulunması

600.000 \text{ (KVYK)} + 600.000 \text{ (UVYK)} = 1.200.000

TL

Finansal kaldıraç oranının payını oluşturan toplam borç, kısa ve uzun vadeli kaynakların toplamıdır.

4

Finansal Kaldıraç Oranı formülünün uygulanması

\text{Toplam Yabancı Kaynak} / \text{Aktif Toplamı} = 1.200.000 / 2.500.000 = 0,48

İşletmenin varlıklarının ne kadarının borçla finanse edildiğini gösteren orana ulaşılır.

Anahtar Kavram

Finansal kaldıraç oranı, işletmenin toplam borçlarının aktif toplamına (veya pasif toplamına) olan oranını ifade eder ve işletmenin mali yapısını, risk düzeyini ve varlıklarının finansman kaynağını analiz etmek için kullanılır.

İpuçları

1

Finansal kaldıraç oranını bulmak için işletmenin toplam borçlarını toplam varlıklarına (Aktif Toplamı) oranlamanız gerekir.

2

Bilançodaki KVYK tutarını bulmak için 'Net İşletme Sermayesi = Dönen Varlıklar - KVYK' formülünü kullanın.

3

Toplam Aktif

2.500.000

TL ve hesapladığınız toplam borç

1.200.000

TL ise bu iki değeri birbirine oranlayarak sonuca ulaşabilirsiniz.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin borç ödeme kapasitesini daha derinlemesine analiz etmek için Borç/Özkaynak oranını ve Faiz Karşılama oranını hesaplamayı deneyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Öncelikle özkaynak oranını hesaplayabilirsiniz: Özkaynak = Aktif Toplamı (

2.500.000

) - Toplam Borç (

1.200.000

) =

1.300.000

TL. Özkaynak Oranı =

1.300.000 / 2.500.000 = 0,52

. Finansal kaldıraç oranı ve özkaynak oranının toplamı

1

olduğu için;

1 - 0,52 = 0,48

sonucuna ulaşılabilir.

Tahmini Süre:1m 40s

Soru 226Soru →

Bir işletmenin dönem sonu finansal tabloları üzerinde yapılan analizler sonucunda aşağıdaki verilere ulaşılmıştır:

Finansal Gösterge	Değeri
Net İşletme Sermayesi	$240.000$ TL
Cari Oran	$3,0$
Asit-Test (Çabuk) Oranı	$1,8$

Buna göre, bu işletmenin bilançosunda yer alan stoklar tutarı kaç TL'dir?

120.000

144.000

216.000

240.000

360.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $144.000$

Cevap

İşletmenin bilançosunda yer alan stoklar tutarı

144.000

TL'dir.

İşletmenin cari oranı

3,0

ve net işletme sermayesi

240.000

TL ise, dönen varlıklar kısa vadeli borçların

3

katıdır.

3K - K = 240.000

denkleminden borçlar

120.000

TL, dönen varlıklar ise

360.000

TL bulunur. Asit-test oranının

1,8

olması, stoklar hariç dönen varlıkların borçların

1,8

katı (

120.000 × 1,8 = 216.000

TL) olduğunu gösterir. Toplam dönen varlıklardan bu likit tutar çıkarıldığında (

360.000 - 216.000

) stokların

144.000

TL olduğu saptanır.

Adım Adım Çözüm

1

Net İşletme Sermayesi (NİS) ve Cari Oran yardımıyla Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar (KVYK) tutarının hesaplanması.

KVYK = 120.000

TL

Cari Oran =

DV / KVYK = 3 → DV = 3 × KVYK

. NİS =

DV - KVYK → 240.000 = 3 × KVYK - KVYK → 240.000 = 2 × KVYK

buradan

KVYK = 120.000

bulunur.

2

Toplam Dönen Varlık (DV) tutarının hesaplanması.

DV = 360.000

TL

DV = 3 × KVYK → 3 × 120.000 = 360.000

TL olarak hesaplanır.

3

Asit-Test Oranı formülü kullanılarak stok tutarının belirlenmesi.

Stoklar = 144.000

TL

Asit-Test Oranı =

(DV - Stoklar) / KVYK → 1,8 = (360.000 - Stoklar) / 120.000

. Buradan

216.000 = 360.000 - Stoklar

ve

Stoklar = 144.000

TL sonucuna ulaşılır.

Anahtar Kavram

Cari oran ve asit-test oranı arasındaki temel fark stoklardır; net işletme sermayesi ise dönen varlıklar ile kısa vadeli yabancı kaynaklar arasındaki mutlak farkı ifade eder.

İpuçları

1

Cari oran ile net işletme sermayesi arasındaki matematiksel ilişkiyi kullanarak kısa vadeli borçları bulun.

2

Cari oran ile asit-test oranı arasındaki farkın (oran bazında

1,2

birim) stokların borçlara bölünmesiyle elde edildiğini hatırlayın.

3

Stoklar / KVYK = Cari Oran - Asit-test Oranı

eşitliğini kullanarak sonuca hızlıca gidebilirsiniz:

Stoklar / 120.000 = 3,0 - 1,8

.

Daha Fazla Pratik

Stokların dönem sonu değeri yerine ortalama stok değeri verildiğinde Stok Devir Hızı hesaplamalarını içeren soruları çözebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 227Soru →

Bir işletmenin finansal analiz çalışmaları kapsamında elde edilen bazı veriler aşağıda sunulmuştur:

Finansal Veri / Gösterge	Tutarı / Değeri
Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar	$100.000$ TL
Cari Oran	$3,0$
Stokların Dönen Varlıklar İçindeki Payı	$\%50$
Gelecek Aylara Ait Giderler	$20.000$ TL

Bu verilere göre, işletmenin asit-test (çabuk) oranı aşağıdakilerden hangisidir?

0,43

1,1

1,3

1,5

3,0

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $1,3$

Cevap

İşletmenin asit-test oranı

1,3

olarak hesaplanır.

Doğru yanıt olan

1,3

değeri, işletmenin dönen varlıklarından (

300.000

TL) stokların (

150.000

TL) ve gelecek aylara ait giderlerin (

20.000

TL) çıkarılmasıyla elde edilen likit varlık tutarının (

130.000

TL), kısa vadeli yabancı kaynaklara (

100.000

TL) bölünmesiyle bulunmuştur.

Adım Adım Çözüm

1

Dönen varlıklar toplamını hesaplayınız.

300.000

TL

Cari oran

3,0

olduğuna göre,

\text{Dönen Varlıklar} = \text{Cari Oran} \times \text{Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar} = 3,0 \times 100.000

formülü kullanılır.

2

Stok tutarını belirleyiniz.

150.000

TL

Stoklar dönen varlıkların

\%50

'sini oluşturduğuna göre,

300.000 \times 0,50

işlemi yapılır.

3

Likit varlıklar toplamını bularak asit-test oranını hesaplayınız.

1,3

Asit-test oranı formülü:

(\text{Dönen Varlıklar} - \text{Stoklar} - \text{Gelecek Aylara Ait Giderler}) / \text{Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar}

. Buradan

(300.000 - 150.000 - 20.000) / 100.000 = 130.000 / 100.000 = 1,3

sonucuna ulaşılır.

Anahtar Kavram

Asit-test oranı, işletmenin en likit varlıklarıyla kısa vadeli borçlarını karşılama gücünü ölçer ve stoklar ile gelecek aylara ait giderler bu hesaplamada dışarıda bırakılır.

İpuçları

1

Asit-test oranını bulmak için öncelikle cari oran ve borç tutarını kullanarak toplam dönen varlıkları hesaplamalısınız.

2

Asit-test oranı hesaplanırken dönen varlıklar içerisinden stokların yanı sıra 'Gelecek Aylara Ait Giderler' kalemi de çıkarılmalıdır.

3

Cari oran

3,0

ise dönen varlıklar

300.000

TL'dir. Stoklar bu tutarın yarısı (

150.000

TL) olduğuna göre pay kısmındaki likit varlıkları bulmak için

300.000 - 150.000 - 20.000

işlemini yapmalısınız.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin hazır değerleri ve menkul kıymetleri toplamı verilseydi nakit oranını da hesaplayarak likidite analizini derinleştirebilirdiniz.

Alternatif Yöntem

Net İşletme Sermayesi üzerinden de gidilebilir:

\text{NİS} = \text{DV} - \text{KVYK} = 300.000 - 100.000 = 200.000

TL. Ancak ATO hesabı için doğrudan likit varlıklara odaklanmak daha pratiktir.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 228Soru →

Bir işletmenin dönem sonu bilançosunda yer alan kaynak yapısına ilişkin tutarlar aşağıda verilmiştir:

* Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar: $200.000$ TL
* Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar: $300.000$ TL
* Özkaynaklar: $500.000$ TL

Bu verilere göre, işletmenin finansal kaldıraç oranı yüzde kaçtır?

20

40

50

60

100

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $50$

Cevap

İşletmenin finansal kaldıraç oranı %50'dir.

Finansal kaldıraç oranı, işletmenin toplam yabancı kaynaklarının toplam kaynaklarına (pasif toplamına) oranlanmasıyla bulunur. Bu soruda toplam yabancı kaynaklar

500.000

TL (

200.000 + 300.000

) ve toplam kaynaklar

1.000.000

TL (

500.000 + 500.000

) olduğu için oran

0,50

yani

\%50

olarak gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1

Toplam Yabancı Kaynak tutarını hesaplayınız.

200.000 + 300.000 = 500.000

TL

Finansal kaldıraç oranı hesaplanırken kısa ve uzun vadeli borçların toplamı olan toplam yabancı kaynaklar kullanılır.

2

Pasif (Kaynak) toplamını hesaplayınız.

500.000

(Yabancı Kaynaklar) +

500.000

(Özkaynaklar) =

1.000.000

TL

Oranın paydasında yer alan aktif toplamı, bilanço temel eşitliği gereği pasif toplamına eşittir.

3

Finansal Kaldıraç Oranı formülünü uygulayınız.

\frac{500.000}{1.000.000} = 0,50

(yani

\%50

)

Finansal kaldıraç oranı, işletme varlıklarının ne kadarının yabancı kaynaklarla finanse edildiğini gösterir.

Anahtar Kavram

Finansal Kaldıraç Oranı (Toplam Borç / Toplam Varlık)

Daha Fazla Pratik

Finansal kaldıraç oranı ile özkaynak/aktif oranının toplamının her zaman 1'e (%100) eşit olması kuralını hatırlayarak sağlamasını yapabilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 229Soru →

Bir işletmenin $2025$ yılı dönem sonu finansal tablolarından elde edilen bazı veriler şöyledir:

Finansal Kalem	Tutar (TL)
Net Satışlar	$1.200.000$
Satışların Maliyeti	$700.000$
Faaliyet Giderleri	$200.000$
Finansman Giderleri	$100.000$
Dönem Net Kârı	$150.000$
Özkaynaklar	$600.000$
Aktif Toplamı	$1.500.000$

Bu verilere göre, işletmenin mali rantabilite oranı yüzde kaçtır?

\%10

\%12,5

\%25

\%40

\%50

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $\%25$

Cevap

İşletmenin mali rantabilite oranı

\%25

olarak hesaplanmıştır.

Mali rantabilite oranı, işletmenin dönem net kârının özkaynaklar toplamına bölünmesiyle hesaplanır. Verilen tabloda dönem net kârı

150.000

TL, özkaynaklar ise

600.000

TL'dir. Bu durumda

150.000 / 600.000 = 0,25

yani

\%25

sonucu elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1

Mali rantabilite formülünü belirle.

Mali\ Rantabilite = \frac{Dönem\ Net\ Kârı}{Özkaynaklar}

Mali rantabilite, işletme sahiplerinin (ortakların) koydukları sermaye karşılığında elde ettikleri kârlılığı ölçer.

2

Tablodaki verileri formüle yerleştir.

\frac{150.000}{600.000}

Dönem net kârı ve özkaynaklar tutarlarının doğru tespiti analizin temelidir.

3

Bölme işlemini gerçekleştirerek yüzdeyi hesapla.

0,25 \times 100 = \%25

Sonuç genellikle yüzde cinsinden ifade edilir.

Anahtar Kavram

Mali Rantabilite (Özkaynak Kârlılığı)

Daha Fazla Pratik

Ekonomik rantabilite ile mali rantabilite arasındaki farkın finansal kaldıraçla ilişkisini inceleyen soruları çözebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 230Soru →

Gökçen Gıda Ticaret A.Ş.’nin $2025$ yılına ait bazı finansal verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Finansal Kalem	$2024$ Sonu ( $1.000$ TL)	$2025$ Sonu ( $1.000$ TL)
Dönen Varlıklar	$1.400$	$2.100$
Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar	$600$	$900$
Net Satışlar ( $2025$ )	-	$5.000$

Bu verilere göre, işletmenin $2025$ yılı Net İşletme Sermayesi Devir Hızı kaçtır?

4,17

2,86

5,00

6,25

3,50

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $5,00$

Cevap

İşletmenin 2025 yılı net işletme sermayesi devir hızı 5,00 olarak hesaplanmaktadır.

Doğru yanıt olan 5,00 sonucu; 2025 yılı net satışlarının (5.000 TL), dönemin başlangıç ve bitiş tarihlerindeki net işletme sermayesi tutarlarının ortalaması olan 1.000 TL'ye bölünmesiyle elde edilir. Bu işlem işletmenin sermayesini yıl içinde 5 kez çevirdiğini gösterir.

Adım Adım Çözüm

1

2024

yılı sonu (dönem başı) Net İşletme Sermayesini (NİS) hesaplayınız.

NİS_{2024} = 1.400 - 600 = 800

TL

Net işletme sermayesi, dönen varlıklardan kısa vadeli yabancı kaynakların çıkarılmasıyla bulunur.

2

2025

yılı sonu Net İşletme Sermayesini hesaplayınız.

NİS_{2025} = 2.100 - 900 = 1.200

TL

Dönem sonu likidite yapısını belirlemek için güncel net işletme sermayesi gereklidir.

3

Dönem içindeki Ortalama Net İşletme Sermayesini bulunuz.

Ortalama\ NİS = \frac{800 + 1.200}{2} = 1.000

TL

Faaliyet oranlarında, gelir tablosu kalemi ile bilanço kalemi ilişkilendirilirken bilanço kaleminin ortalamasının alınması daha sağlıklı sonuç verir.

4

Net İşletme Sermayesi Devir Hızı formülünü uygulayınız.

Devir\ Hızı = \frac{5.000}{1.000} = 5

kez

Devir hızı, net satışların ilgili varlık veya sermaye grubuna bölünmesiyle hesaplanır.

Anahtar Kavram

Net İşletme Sermayesi Devir Hızı, işletmenin net işletme sermayesini (dönen varlıklar - KVYK) bir dönemde kaç kez nakde dönüştürdüğünü veya satış hacmi yaratmada ne kadar etkin kullandığını gösteren bir faaliyet oranıdır.

İpuçları

1

Net işletme sermayesi, işletmenin dönen varlıkları ile kısa vadeli borçları arasındaki farktır.

2

Devir hızı hesaplarken, pay kısmına Net Satışları, payda kısmına ise iki yılın Net İşletme Sermayesi ortalamasını yazın.

3

Önce hem 2024 hem 2025 için (Dönen Varlıklar - KVYK) işlemini yapın, ardından bu iki sonucun ortalamasını alarak satışlara bölün.

Daha Fazla Pratik

Elde edilen bu devir hızının sektör ortalamasının altında veya üstünde olması durumunda işletmenin likidite ve verimlilik politikası nasıl yorumlanmalıdır?

Alternatif Yöntem

Net işletme sermayesi devir hızı aynı zamanda 'Net İşletme Sermayesi / Net Satışlar' şeklinde ifade edilen 'NİS Kullanım Oranı'nın tersidir. Ancak standart faaliyet analizi sorularında her zaman satışların sermayeye bölünmesi yöntemi tercih edilir.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 231Soru →

Bir işletmenin dönem sonu verilerine ilişkin bazı bilgiler aşağıda sunulmuştur:

Kalem / Oran	Tutar / Değer
Cari Oran	$2,25$
Net İşletme Sermayesi	$150.000$ TL
Stoklar	$90.000$ TL
Gelecek Aylara Ait Giderler	$18.000$ TL

Bu verilere göre, işletmenin asit-test (likit) oranı kaçtır?

1,35

1,50

2,25

1,15

1,25

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1,35

Cevap

İşletmenin asit-test (likit) oranı 1,35 olarak hesaplanır.

Cari oran (

2,25

) ve net işletme sermayesi (

150.000

TL) arasındaki ilişkiden kısa vadeli yabancı kaynakların

120.000

TL ve dönen varlıkların

270.000

TL olduğu saptanır. Asit-test oranı için dönen varlıklardan hem stoklar (

90.000

TL) hem de gelecek aylara ait giderler (

18.000

TL) çıkarılarak bulunan

162.000

TL tutarındaki likit varlıklar, borçlara oranlandığında 1,35 sonucu elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1

Dönen Varlıklar (DV) ve Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar (KVYK) tutarlarını belirlemek için denklem kurunuz.

Cari Oran =

DV / KVYK = 2,25

ise

DV = 2,25 \times KVYK

. Net İşletme Sermayesi =

DV - KVYK = 150.000

TL.

Cari oran ve net işletme sermayesi arasındaki matematiksel ilişki, bilançonun temel likidite bileşenlerini bulmamızı sağlar.

2

KVYK ve DV tutarlarını hesaplayınız.

2,25 \times KVYK - KVYK = 150.000 \Rightarrow 1,25 \times KVYK = 150.000 \Rightarrow KVYK = 120.000

TL.

DV = 120.000 \times 2,25 = 270.000

TL.

Asit-test oranı hesaplamasında kullanılacak olan payda (KVYK) ve payın temelini oluşturan DV bu şekilde bulunur.

3

Likit varlıkları hesaplamak için DV'den stokları ve gelecek aylara ait giderleri çıkarınız.

Likit Varlıklar =

270.000 - 90.000 (Stoklar) - 18.000 (Gelecek Ay. Gid.) = 162.000

TL.

Asit-test oranı, dönen varlıklardan nakde dönüş hızı nispeten yavaş olan stoklar ve nakde dönmeyecek olan önceden ödenmiş giderlerin (Gelecek Aylara Ait Giderler) arındırılmasını gerektirir.

4

Asit-test oranını hesaplayınız.

162.000 / 120.000 = 1,35

.

Likit varlıkların kısa vadeli borçları karşılama kapasitesi bu oranla ölçülür.

Anahtar Kavram

Asit-test oranı hesaplanırken pay kısmında yer alan 'Likit Varlıklar', Dönen Varlıklardan sadece Stokların değil, aynı zamanda Gelecek Aylara Ait Giderlerin de düşülmesiyle elde edilir.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin hazır değerler ve menkul kıymetler toplamı verilseydi nakit oranının nasıl değişeceğini analiz edebilirsiniz.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 232Soru →

Bir işletmenin likidite analizi kapsamında hesaplanan rasyolar ve bu rasyoların hesaplanmasında kullanılan bazı veriler aşağıda sunulmuştur:

* Asit-test oranı: $1,5$
* Cari oran: $2,5$
* Hazır değerler, menkul kıymetler ve ticari alacaklar toplamı: $300.000$ TL

Bu verilere göre, işletmenin bilançosunda yer alan stoklar tutarı kaç TL'dir?

100.000

200.000

300.000

400.000

500.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $200.000$

Cevap

İşletmenin bilançosunda yer alan stoklar tutarı

200.000

TL'dir.

Doğru cevap, asit-test oranı aracılığıyla önce kısa vadeli yabancı kaynakların (

200.000

TL) bulunması, ardından bu veriyle cari oran üzerinden toplam dönen varlıklara (

500.000

TL) ulaşılması ve aradaki farkın stok olarak tanımlanması esasına dayanır.

Adım Adım Çözüm

1

Asit-test oranı formülü kullanılarak Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar (KVYK) tutarını hesaplayın.

Asit-Test Oranı = \frac{Likit Varlıklar}{KVYK} \implies 1,5 = \frac{300.000}{KVYK} \implies KVYK = 200.000

TL

Asit-test oranının pay kısmında yer alan 'Hazır Değerler + Menkul Kıymetler + Ticari Alacaklar' toplamı verildiği için payda olan KVYK'ya ulaşılabilir.

2

Cari oran formülünü kullanarak Dönen Varlıklar (DV) toplamını hesaplayın.

Cari Oran = \frac{DV}{KVYK} \implies 2,5 = \frac{DV}{200.000} \implies DV = 500.000

TL

Bulunan KVYK tutarı ile cari oran çarpılarak toplam dönen varlık tutarı elde edilir.

3

Dönen Varlıklar toplamından likit varlıkları çıkararak Stoklar tutarını bulun.

DV = Likit Varlıklar + Stoklar \implies 500.000 = 300.000 + Stoklar \implies Stoklar = 200.000

TL

Dönen varlıklar; likit varlıklar (stok harici) ve stokların toplamından oluşur.

Anahtar Kavram

Asit-test oranı ile cari oran arasındaki temel fark stoklardır; bu iki oran arasındaki fark, stokların kısa vadeli borçları karşılama kapasitesini gösterir.

İpuçları

1

Cari oran ile asit-test oranı arasındaki farkın hangi bilanço kaleminden kaynaklandığını düşünün.

2

Asit-test oranının pay kısmındaki

300.000

TL'yi kullanarak önce işletmenin borçlarını (KVYK) hesaplamayı deneyin.

3

Formül:

(Cari Oran - Asit-Test Oranı) \times KVYK = Stoklar

. Bu eşitlik size doğrudan cevabı verecektir.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin stok devir hızı verildiğinde, bu stok tutarı üzerinden satışların maliyetine nasıl ulaşılabileceğini inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Rasyolar arasındaki fark üzerinden gidilebilir:

Cari Oran - Asit-Test Oranı = 2,5 - 1,5 = 1,0

. Bu fark

\frac{Stoklar}{KVYK}

oranına eşittir.

KVYK = 200.000

TL olduğu için

1,0 = \frac{Stoklar}{200.000}

eşitliğinden stoklar

200.000

TL olarak bulunur.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 233Soru →

Bir ticaret işletmesinin $2025$ yılı faaliyet dönemine ilişkin hesap özetinden alınan veriler aşağıda sunulmuştur:

Hesap Kalemi	Tutar (TL)
Net Satışlar (Tamamı Kredili)	$2.400.000$
Dönem Başı Ticari Alacaklar	$180.000$
Dönem Sonu Ticari Alacaklar	$220.000$

Bu verilere göre, işletmenin ticari alacaklarının ortalama tahsil süresi kaç gündür? ( $1$ yıl $360$ gün kabul edilecektir.)

12

27

30

33

45

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $30$

Cevap

İşletmenin ticari alacaklarının ortalama tahsil süresi

30

gündür.

Doğru yanıt olan seçenek, işletmenin ticari alacaklarının bir yılda

12

kez nakde dönüştüğünü ve dolayısıyla her tahsilatın ortalama

30

gün sürdüğünü ifade etmektedir. Hesaplama sürecinde önce dönem başı ve dönem sonu alacakların ortalaması (

200.000

TL) bulunmuş, ardından net satışlar bu ortalamaya bölünerek devir hızı (

12

) elde edilmiş ve son olarak

360

gün bu hıza bölünerek doğru süreye ulaşılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1

Ortalama Ticari Alacakların hesaplanması

\frac{180.000 + 220.000}{2} = 200.000

TL

Devir hızı hesaplamalarında, dönem başı ve dönem sonu değerlerinin ortalamasının alınması daha sağlıklı bir analiz sağlar.

2

Alacak Devir Hızı (ADH) oranının hesaplanması

\frac{2.400.000}{200.000} = 12

kez

ADH, net satışların ortalama ticari alacaklara bölünmesiyle bulunur ve alacakların bir dönemde kaç kez tahsil edildiğini gösterir.

3

Ortalama Tahsil Süresinin hesaplanması

\frac{360}{12} = 30

gün

Tahsil süresi, bir yılın gün sayısının alacak devir hızına bölünmesiyle elde edilir.

Anahtar Kavram

Alacak Devir Hızı ve Ortalama Tahsil Süresi İlişkisi

İpuçları

1

Tahsil süresini bulmak için öncelikle alacakların yıl içinde kaç kez devrettiğini hesaplamalısınız.

2

Devir hızı hesaplarken bilançodaki alacak kalemlerinin aritmetik ortalamasını almayı unutmayın.

3

Net satışları

200.000

TL olan ortalama alacak tutarına bölerek devir hızını, ardından bu hızı

360

güne bölerek süreyi bulabilirsiniz.

Daha Fazla Pratik

Stok devir hızı ve stokta kalma süresi hesaplamalarıyla bu soruyu pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 234Soru →

Bir işletmenin ilgili hesap dönemine ait gelir tablosundan elde edilen bazı veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Gelir Tablosu Kalemi	Tutar (TL)
Net Satışlar	$1.200.000$
Satışların Maliyeti	$720.000$
Faaliyet Giderleri	$180.000$
Finansman Giderleri	$60.000$

Bu verilere göre, işletmenin "Faaliyet Kâr Marjı" yüzde kaçtır?

15

20

25

40

80

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $25$

Cevap

İşletmenin Faaliyet Kâr Marjı %25'tir.

Faaliyet Kâr Marjı hesaplanırken, öncelikle Net Satışlardan Satışların Maliyeti çıkarılarak Brüt Satış Kârı (

480.000

TL) bulunur. Ardından bu tutardan Faaliyet Giderleri düşülerek Faaliyet Kârı (

300.000

TL) elde edilir. Bu kârın Net Satışlara (

1.200.000

TL) bölünmesiyle ulaşılan

\%25

oranı, işletmenin her

100

TL'lik satışının

25

TL'sinin esas faaliyetlerden kâr olarak kaldığını gösterir.

Adım Adım Çözüm

1

Brüt Satış Kârını hesaplayınız.

Brüt Satış Kârı = Net Satışlar - Satışların Maliyeti =

1.200.000 - 720.000 = 480.000

TL

Faaliyet kârına ulaşmak için öncelikle satış kârının bulunması gerekir.

2

Faaliyet Kârını (Esas Faaliyet Kârı) hesaplayınız.

Faaliyet Kârı = Brüt Satış Kârı - Faaliyet Giderleri =

480.000 - 180.000 = 300.000

TL

Faaliyet kârı, işletmenin ana faaliyetlerinden elde ettiği kârı gösteren kalemdir.

3

Faaliyet Kâr Marjını hesaplayınız.

Faaliyet Kâr Marjı = (Faaliyet Kârı / Net Satışlar)

\times 100

= (

300.000 / 1.200.000

)

\times 100

=

\%25

Kâr marjları, ilgili kâr kaleminin net satışlar içindeki payını ölçmek için hesaplanır.

Anahtar Kavram

Faaliyet Kâr Marjı, bir işletmenin ana faaliyet konusundaki başarısını ve verimliliğini ölçen temel bir kârlılık oranıdır.

İpuçları

1

Gelir tablosunun hiyerarşik yapısını hatırlayınız: Net Satışlar → Brüt Satış Kârı → Faaliyet Kârı.

2

Faaliyet kârını bulurken finansman giderlerini işleme dahil etmemeniz gerektiğini unutmayınız.

3

Önce Brüt Kârı (

1.200.000 - 720.000

), sonra Faaliyet Kârını (

Brüt Kâr - 180.000

) bulun ve sonucu Net Satışlara bölün.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin Net Kâr Marjını hesaplayabilmek için vergi oranı ve diğer faaliyet dışı gelir/giderlerin de bilinmesi gerektiğini unutmayınız.

Alternatif Yöntem

Net satışlardan doğrudan tüm maliyet ve faaliyet giderlerini (

720.000 + 180.000 = 900.000

) çıkararak da Faaliyet Kârına (

300.000

) ulaşabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 235Soru →

Bir işletmenin $2025$ yılı faaliyet dönemine ait finansal tablolarından derlenen veriler aşağıda sunulmuştur:

Hesap Kalemi	01.01.2025 (TL)	31.12.2025 (TL)
Dönen Varlıklar	$850.000$	$1.150.000$
Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar	$450.000$	$550.000$
Net Satışlar	-	$3.000.000$

Bu verilere göre, işletmenin ilgili dönemdeki Net İşletme Sermayesi Devir Hızı kaçtır?

6,0

5,0

3,0

7,5

4,0

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $6,0$

Cevap

İşletmenin net işletme sermayesi devir hızı

6,0

olarak hesaplanır.

İşletmenin net işletme sermayesi devir hızı, net satışların ortalama net işletme sermayesine bölünmesiyle bulunur. Hesaplamada dönem başı ve dönem sonu verilerinin ortalaması alınarak bulunan

500.000

TL tutarındaki ortalama net işletme sermayesi,

3.000.000

TL tutarındaki net satışlara oranlandığında

6,0

sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Ortalama Dönen Varlıklar'ı hesaplayınız.

\frac{850.000 + 1.150.000}{2} = 1.000.000

TL

Devir hızı hesaplamalarında dönem başı ve dönem sonu değerlerinin ortalaması alınmalıdır.

2

Ortalama Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar'ı hesaplayınız.

\frac{450.000 + 550.000}{2} = 500.000

TL

Net işletme sermayesi bileşeni olan yabancı kaynakların da ortalama değeri gereklidir.

3

Ortalama Net İşletme Sermayesi'ni bulunuz.

1.000.000 - 500.000 = 500.000

TL

Net İşletme Sermayesi = Dönen Varlıklar - Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar formülü ile bulunur.

4

Net İşletme Sermayesi Devir Hızı formülünü uygulayınız.

3.000.000 / 500.000 = 6,0

kez

Net Satışlar, ortalama net işletme sermayesine bölünerek devir hızı bulunur.

Anahtar Kavram

Net İşletme Sermayesi Devir Hızı

İpuçları

1

Net işletme sermayesini bulmak için dönen varlıklardan kısa vadeli yabancı kaynakları çıkarmanız gerekir.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin 'Maddi Duran Varlık Devir Hızı'nı hesaplayarak, faaliyet verimliliğinin hangi varlık grubunda daha yüksek olduğunu karşılaştırabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 236Soru →

Bir işletmenin $2025$ yılı faaliyet dönemine ilişkin bazı finansal verileri aşağıda sunulmuştur:

Hesap Kalemi / Oran	Tutar - Değer
Net Satışlar	$1.500.000$ TL
Alacak Devir Hızı	$10$ kez
Dönem Sonu Ticari Alacaklar	$180.000$ TL

Bu verilere göre, işletmenin $2025$ yılı Dönem Başı Ticari Alacaklar bakiyesi kaç TL'dir?

120.000

150.000

180.000

210.000

300.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $120.000$

Cevap

120.000

TL (Dönem Başı Ticari Alacaklar)

Alacak devir hızı olan

10

sayısı, işletmenin net satışlarını (

1.500.000

TL) ortalama alacaklarına böldüğümüzde elde edilir. Bu işlem sonucunda ortalama alacakların

150.000

TL olduğu saptanır. Ortalama alacak, dönem başı ve dönem sonu tutarlarının toplamının yarısına eşit olduğu için, (

300.000

TL toplam /

2

), dönem sonu olan

180.000

TL çıkarıldığında dönem başı tutarı

120.000

TL olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1

Alacak devir hızı formülü kullanılarak ortalama ticari alacaklar hesaplanır.

\text{Alacak Devir Hızı} = \frac{\text{Net Satışlar}}{\text{Ortalama Ticari Alacaklar}}

10 = \frac{1.500.000}{\text{Ortalama Ticari Alacaklar}}

\text{Ortalama Ticari Alacaklar} = 150.000

TL

Alacak devir hızı, net satışların ortalama alacak tutarına ne kadar sürede dönüştüğünü gösterir.

2

Ortalama ticari alacaklar tanımından hareketle dönem başı bakiyesi bulunur.

\text{Ortalama Ticari Alacaklar} = \frac{\text{Dönem Başı} + \text{Dönem Sonu}}{2}

150.000 = \frac{\text{Dönem Başı} + 180.000}{2}

300.000 = \text{Dönem Başı} + 180.000

\text{Dönem Başı} = 120.000

TL

Ortalama değer, bir dönemin başlangıç ve bitiş değerlerinin aritmetik ortalamasıdır.

Anahtar Kavram

Alacak Devir Hızı ve Ortalama Değer Hesaplaması

İpuçları

1

Devir hızı formülündeki paydanın 'ortalama' bir değeri temsil ettiğini unutmayın.

2

Önce

1.500.000 / 10

işlemini yaparak ortalama alacak tutarını bulun.

3

Bulduğunuz

150.000

TL değeri, dönem başı ve

180.000

TL'nin ortalamasıdır. Bu denklemden dönem başını çekin.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir mantığı stok devir hızı üzerinden dönem sonu stokunu bulmak için uygulayarak pekiştirme yapabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 237Soru →

Bir işletmenin ilgili faaliyet dönemine ait finansal tablolarından elde edilen bazı veriler aşağıda sunulmuştur:

Finansal Veri Kalemi	Tutar (TL)
Net Satışlar	$1.800.000$
Dönem Başı Ticari Alacaklar	$180.000$
Dönem Sonu Ticari Alacaklar	$220.000$

Buna göre, işletmenin bu faaliyet dönemindeki ortalama tahsil süresi kaç gündür? (Bir yıl $360$ gün olarak dikkate alınacaktır.)

36

40

44

45

60

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $40$

Cevap

İşletmenin ortalama tahsil süresi 40 gündür.

Ortalama tahsil süresi hesaplanırken önce ortalama ticari alacaklar (

\frac{180.000 + 220.000}{2} = 200.000

TL) bulunur. Ardından net satışlar bu ortalamaya bölünerek alacak devir hızı (

1.800.000 / 200.000 = 9

kez) hesaplanır. Son aşamada gün sayısı devir hızına bölünerek (

360 / 9 = 40

gün) doğru sonuca ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Ortalama Ticari Alacakların hesaplanması

200.000

TL

Devir hızı oranlarında paydada dönem başı ve dönem sonu değerlerinin ortalaması kullanılmalıdır.

\frac{180.000 + 220.000}{2} = 200.000

2

Alacak Devir Hızının hesaplanması

9

kez

Alacak devir hızı, Net Satışların Ortalama Ticari Alacaklara bölünmesiyle bulunur.

\frac{1.800.000}{200.000} = 9

3

Ortalama Tahsil Süresinin hesaplanması

40

gün

Ortalama tahsil süresi, bir yıldaki gün sayısının alacak devir hızına bölünmesiyle hesaplanır.

\frac{360}{9} = 40

Anahtar Kavram

Alacak Devir Hızı ve Ortalama Tahsil Süresi

Alternatif Yöntem

Ortalama tahsil süresi doğrudan şu formülle de hesaplanabilir:

\frac{\text{Ortalama Ticari Alacaklar} \times 360}{\text{Net Satışlar}}

Bu durumda:

\frac{200.000 \times 360}{1.800.000} = 40 \text{ gün}

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 238Soru →

Bir işletmenin likidite durumuna ilişkin bazı finansal veriler ve oranlar aşağıda sunulmuştur:

Finansal Veri / Oran	Tutar veya Katsayı
Net İşletme Sermayesi	$360.000$ TL
Cari Oran	$2,2$
Likit Oran (Asit-Test Oranı)	$1,4$

İşletmenin dönen varlıkları içerisinde yer alan "Gelecek Aylara Ait Giderler" hesabının tutarı $50.000$ TL olduğuna göre, işletmenin bilançosunda yer alan "Stoklar" hesabı kaç TL'dir?

140.000

190.000

240.000

300.000

360.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $190.000$

Cevap

İşletmenin Stoklar hesabı

190.000

TL'dir.

İşletmenin Net İşletme Sermayesi (

360.000

TL) ile Cari Oranı (

2,2

) arasındaki cebirsel ilişkiden hareketle Kısa Vadeli Yabancı Kaynakları (

300.000

TL) ve Dönen Varlıkları (

660.000

TL) hesaplanmıştır. Likit Oran (

1,4

) ise işletmenin en likit varlıklarının (nakit, menkul kıymet, alacak) KVYK'ya oranını ifade eder. Bu likit varlıkların toplamı

420.000

TL'dir. Dönen varlıklar toplamından bu likit varlıklar ve ayrıca likit olmayan 'Gelecek Aylara Ait Giderler' (

50.000

TL) çıkarıldığında geriye kalan tutar olan

190.000

TL stokları temsil eder.

Adım Adım Çözüm

1

Kısa Vadeli Yabancı Kaynakları (KVYK) hesapla

KVYK = 300.000

TL

Net İşletme Sermayesi = Dönen Varlıklar - KVYK

ve

Cari Oran = Dönen Varlıklar / KVYK

formülleri birleştirildiğinde;

Net İşletme Sermayesi = (Cari Oran - 1) \times KVYK

olur. Buradan

360.000 = (2,2 - 1) \times KVYK \implies 360.000 = 1,2 \times KVYK \implies KVYK = 300.000

TL bulunur.

2

Dönen Varlıklar (DV) toplamını hesapla

DV = 660.000

TL

Cari Oran = DV / KVYK

olduğuna göre

2,2 = DV / 300.000 \implies DV = 660.000

TL olur.

3

Likit Varlıklar (Hazır Değerler + Menkul Kıymetler + Ticari Alacaklar) toplamını hesapla

Likit Varlıklar = 420.000

TL

Likit Oran = Likit Varlıklar / KVYK

formülünden

1,4 = Likit Varlıklar / 300.000 \implies Likit Varlıklar = 420.000

TL bulunur.

4

Stoklar hesabını hesapla

Stoklar = 190.000

TL

Dönen Varlıklar = Likit Varlıklar + Stoklar + Gelecek Aylara Ait Giderler

denkleminden;

660.000 = 420.000 + Stoklar + 50.000 \implies 660.000 = 470.000 + Stoklar \implies Stoklar = 190.000

TL sonucuna ulaşılır.

Anahtar Kavram

Likit Oran (Asit-Test Oranı) hesaplanırken pay kısmında sadece en likit varlıklar yer alır. Bu nedenle Dönen Varlıklardan sadece 'Stoklar' değil, aynı zamanda 'Gelecek Aylara Ait Giderler' gibi nakde dönüşme kabiliyeti olmayan kalemler de düşülmelidir.

İpuçları

1

Net İşletme Sermayesi, Dönen Varlıklar ile Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar arasındaki farktır.

2

Cari Oran ve Net İşletme Sermayesi verilerini kullanarak önce KVYK tutarını bulmayı deneyin. Ardından Dönen Varlıklara ulaşın.

3

Likit Oran payında Stoklar ve Gelecek Aylara Ait Giderler yer almaz.

Dönen Varlıklar - Stoklar - Gelecek Aylara Ait Giderler = Likit Oran \times KVYK

eşitliğini kullanın.

Daha Fazla Pratik

Hazır değerler ve nakit oranını da içeren daha kapsamlı bir likidite analizi sorusu çözmek, kalemler arası hiyerarşiyi kavramanıza yardımcı olacaktır.

Alternatif Yöntem

Oranlar arası farktan gidilebilir:

Cari Oran - Likit Oran = (Stoklar + Gelecek Aylara Ait Giderler) / KVYK

. Bu durumda

2,2 - 1,4 = 0,8

. Yani

(Stoklar + 50.000) / 300.000 = 0,8 \implies Stoklar + 50.000 = 240.000 \implies Stoklar = 190.000

TL.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 239Soru →

Bir işletmenin son iki yıllık faaliyet sonuçlarına ilişkin oranlar aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:

Finansal Oran	2024 Yılı	2025 Yılı
Alacak Devir Hızı	$12,0$	$8,0$
Ortalama Tahsil Süresi	$30$ gün	$45$ gün
Cari Oran	$1,60$	$2,10$
Asit-Test Oranı	$1,10$	$1,40$

Bu verilere dayanarak, işletmenin finansal durumu hakkında yapılabilecek en doğru yorum aşağıdakilerden hangisidir?

Cari ve asit-test oranlarındaki artış likidite gücünün arttığını gösterse de, alacak devir hızındaki düşüş bu artışın tahsil edilemeyen alacaklardaki birikimden kaynaklandığını ve dönen varlık kalitesinin zayıfladığını ortaya koymaktadır.

Alacak devir hızındaki azalma, işletmenin satış politikasını tamamen nakit satışa çevirdiğini ve bu sayede kısa vadeli borç ödeme kapasitesini (cari oran) yükselttiğini kanıtlamaktadır.

Ortalama tahsil süresindeki artış, işletmenin stoklarını daha verimli yönettiğini ve stok devir hızının da bu duruma paralel olarak iyileşme gösterdiğinin kesin bir kanıtıdır.

Cari orandaki belirgin yükseliş, işletmenin duran varlık yatırım tutarını azalttığını ve tüm kaynaklarını kısa vadeli yatırımlara yönlendirerek finansal riskini minimize ettiğini gösterir.

Likidite oranlarındaki artış, işletmenin finansal risklerinin her bakımdan ortadan kalktığını ve tahsilat süresindeki değişimin bu iyileşme üzerinde herhangi bir olumsuz etkisi olmadığını gösterir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cari ve asit-test oranlarındaki artış likidite gücünün arttığını gösterse de, alacak devir hızındaki düşüş bu artışın tahsil edilemeyen alacaklardaki birikimden kaynaklandığını ve dönen varlık kalitesinin zayıfladığını ortaya koymaktadır.

Cevap

Cari ve asit-test oranlarındaki artışın, alacak devir hızındaki düşüş ve tahsil süresindeki uzama ile birlikte değerlendirildiğinde, dönen varlık kalitesinin azaldığını belirten seçenek doğrudur.

Analiz edilen işletmede Cari Oran ve Asit-Test Oranı yükselmektedir. Ancak aynı dönemde Alacak Devir Hızı düşmekte ve Ortalama Tahsil Süresi uzamaktadır (

30

günden

45

güne). Bu durum, dönen varlıklardaki artışın nakit girişinden değil, tahsil edilemeyen alacakların bilançoda birikmesinden kaynaklandığını gösterir. Dolayısıyla, likidite oranları sayısal olarak artsa bile, bu varlıkların 'likidite kalitesi' (nakde dönüşme kabiliyeti) düşmüştür.

Adım Adım Çözüm

1

Likidite oranlarını analiz et.

Cari oran

1,60

'dan

2,10

'a, Asit-test oranı

1,10

'dan

1,40

'a yükselmiştir.

İşletmenin görünürdeki kısa vadeli borç ödeme gücünün arttığını anlamak için.

2

Faaliyet (verimlilik) oranlarını analiz et.

Alacak devir hızı

12

'den

8

'e düşmüş, ortalama tahsil süresi

30

günden

45

güne çıkmıştır.

İşletmenin alacaklarını nakde dönüştürme performansını ölçmek için.

3

Verileri sentezle ve yorumla.

Alacakların tahsil süresinin uzaması, dönen varlıklar içerisinde 'Ticari Alacaklar' kaleminin şişmesine neden olur. Bu durum Cari Oranı yükseltir ancak bu nakit akışının yavaşladığı anlamına gelir.

Rakamlar arasındaki çelişkiyi (yüksek likidite vs. yavaş faaliyet) açıklamak için.

Anahtar Kavram

Oranların bir bütün olarak yorumlanması (Likidite ve Faaliyet Oranları ilişkisi)

İpuçları

1

Cari oran dönen varlıklar üzerinden hesaplanır. Dönen varlıklar içinde nakit, alacaklar ve stoklar bulunur.

2

Alacak devir hızının düşmesi, alacakların nakde dönüşme süresinin uzadığı anlamına gelir.

3

Eğer alacaklar daha yavaş tahsil ediliyorsa, bilançoda 'Ticari Alacaklar' tutarı artar. Bu artış Cari Oranı yükseltir ama bu iyi bir haber midir?

Daha Fazla Pratik

İşletmenin Stok Devir Hızındaki değişimi de bu tabloya ekleyerek Net İşletme Sermayesi ihtiyacındaki değişimi analiz ediniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 240Soru →

Bir işletmenin $2025$ yılı faaliyet dönemine ilişkin bazı finansal bilgileri aşağıdaki gibidir:

Finansal Kalem	Tutar (TL)
Net Satışlar	$1.200.000$
Dönem Başı Aktif Toplamı	$500.000$
Dönem Sonu Aktif Toplamı	$700.000$

Bu bilgilere göre, işletmenin Aktif Devir Hızı kaçtır?

0,50

1,00

1,71

2,00

2,40

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $2,00$

Cevap

İşletmenin aktif devir hızı

2,00

olarak hesaplanmaktadır.

Aktif devir hızı hesaplanırken

1.200.000

TL tutarındaki Net Satışlar, dönem başı (

500.000

TL) ve dönem sonu (

700.000

TL) aktif toplamlarının ortalaması olan

600.000

TL'ye bölünür. Yapılan

1.200.000 / 600.000

işlemi sonucunda oran

2

olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1

Ortalama Toplam Aktif değerini hesapla

\frac{500.000 + 700.000}{2} = 600.000

TL

Devir hızı oranlarında paydada ilgili kalemin dönem başı ve dönem sonu değerlerinin ortalaması kullanılmalıdır.

2

Aktif Devir Hızı formülünü uygula

\frac{1.200.000}{600.000} = 2

Aktif Devir Hızı, Net Satışlar kaleminin Ortalama Toplam Aktiflere bölünmesiyle hesaplanır.

Anahtar Kavram

Aktif Devir Hızı, işletmenin varlıklarını ne kadar verimli kullanarak satış yarattığını ölçen bir faaliyet oranıdır.

İpuçları

1

Aktif devir hızı, varlıkların verimliliğini ölçen bir faaliyet oranıdır.

2

Formülde pay kısmına 'Net Satışlar' yazılır. Payda için ise aktiflerin ortalamasını almalısınız.

3

Ortalama Aktif = (Dönem Başı Aktif + Dönem Sonu Aktif) / 2 formülünü kullanarak paydayı bulup satışlara bölün.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde Alacak Devir Hızı veya Stok Devir Hızı hesaplamalarında da ortalama değer kullanımına dikkat ediniz.

Tahmini Süre:45s

Oran Analizi

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm