Oran Analizi Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 13

Bir işletmenin dönem sonu mizanında yer alan bazı hesapların kalanları aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Hesap Adı	Tutar (TL)
$100$ Kasa	$40.000$
$102$ Bankalar	$60.000$
$120$ Alıcılar	$50.000$
$153$ Ticari Mallar	$80.000$
$180$ Gelecek Aylara Ait Giderler	$20.000$
$255$ Demirbaşlar	$150.000$
$300$ Banka Kredileri (Kısa Vadeli)	$30.000$
$320$ Satıcılar	$70.000$
$360$ Ödenecek Vergi ve Fonlar	$25.000$

Buna göre, bu işletmenin asit-test (likidite) oranı kaçtır?

1,2

2,0

1,36

2,4

1,5

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $1,2$

Cevap

İşletmenin asit-test (likidite) oranı

1,2

olarak hesaplanmaktadır.

Asit-test oranı hesaplanırken işletmenin dönen varlıklar toplamından (

250.000

TL), stoklar (

80.000

TL) ve gelecek aylara ait giderler (

20.000

TL) çıkarılarak elde edilen likit varlıklar (

150.000

TL), kısa vadeli yabancı kaynaklar toplamına (

125.000

TL) bölünür. Bu işlem sonucunda oran

1,2

olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1

Dönen varlıklar toplamını hesapla.

40.000 + 60.000 + 50.000 + 80.000 + 20.000 = 250.000

TL

Likidite oranlarının pay kısmını oluşturacak olan dönen varlık grubu belirlenmelidir. Demirbaşlar hesabı duran varlık olduğu için dahil edilmez.

2

Kısa vadeli yabancı kaynaklar (KVYK) toplamını hesapla.

30.000 + 70.000 + 25.000 = 125.000

TL

Oranın paydasını oluşturacak olan, işletmenin bir yıl içinde ödemesi gereken borçlar toplamı bulunmalıdır.

3

Asit-test oranı formülünü uygula.

\frac{250.000 - (80.000 + 20.000)}{125.000} = \frac{150.000}{125.000} = 1,2

Asit-test oranı, dönen varlıklardan nakde dönüşümü daha yavaş olan stokların ve nakit girişi sağlamayan gelecek aylara ait giderlerin çıkarılmasıyla hesaplanır.

Anahtar Kavram

Asit-test oranı, işletmenin en likit varlıklarıyla kısa vadeli borçlarını karşılama gücünü ölçer ve stoklar ile gelecek aylara ait giderleri analiz dışı bırakır.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 242Soru →

Bir işletmenin dönem sonu envanter çalışmaları sırasında tespit edilen bazı hesap kalanları şu şekildedir:

Hesap Adı	Tutar ( $TL$ )
Kasa	$40.000$
Bankalar	$60.000$
Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)	$10.000$
Alıcılar	$110.000$
Stoklar	$180.000$
Gelecek Aylara Ait Giderler	$20.000$
Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar	$200.000$

Bu verilere göre, işletmenin asit-test (çabuk) oranı aşağıdakilerden hangisidir?

0,85

1,00

1,05

1,10

2,00

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $1,00$

Cevap

İşletmenin asit-test (çabuk) oranı

1,00

olarak hesaplanmıştır.

Doğru sonuç olan

1,00

değeri, işletmenin dönen varlıklar toplamından (

400.000

TL) likiditesi düşük olan stokların (

180.000

TL) ve nakde dönüşme özelliği bulunmayan gelecek aylara ait giderlerin (

20.000

TL) çıkarılmasıyla elde edilen

200.000

TL'lik likit varlık tutarının,

200.000

TL'lik kısa vadeli yabancı kaynaklara oranlanmasıyla bulunmuştur.

Adım Adım Çözüm

1

Dönen varlıklar toplamını hesapla.

400.000

TL

Kasa (

40.000

) + Bankalar (

60.000

) - Verilen Çekler (

10.000

) + Alıcılar (

110.000

) + Stoklar (

180.000

) + Gelecek Aylara Ait Giderler (

20.000

) =

400.000

TL. Verilen çekler hesabı aktif düzenleyici olduğu için düşülmelidir.

2

Asit-test oranı pay kısmını (Likit Varlıklar) belirle.

200.000

TL

Dönen Varlıklar (

400.000

) - Stoklar (

180.000

) - Gelecek Aylara Ait Giderler (

20.000

) =

200.000

TL. Likiditeyi daha hassas ölçmek için nakde dönüşümü zaman alan stoklar ve nakit çıkışı gerektirmeyen peşin ödenmiş giderler dışarıda bırakılır.

3

Likit varlıkları kısa vadeli yabancı kaynaklara böl.

1,00

Asit-Test Oranı =

200.000 / 200.000 = 1,00

.

Anahtar Kavram

Asit-test oranı, işletmenin en likit varlıklarıyla kısa vadeli borçlarını karşılama kapasitesini ölçer ve hesaplanırken stoklar ile gelecek aylara ait giderler dönen varlıklardan indirilir.

Soru 243Soru →

Bir işletmenin $2025$ yılı faaliyet dönemine ait bazı finansal verileri şu şekildedir:

Finansal Kalem	Tutar (TL)
Net Satışlar	$2.000.000$
Brüt Satış Kârı	$800.000$
Faaliyet Kârı	$500.000$
Dönem Net Kârı	$300.000$
Ortalama Toplam Aktif	$1.500.000$
Ortalama Özkaynaklar	$1.000.000$

Bu verilere göre, işletmenin 'Aktif Kârlılığı' (Varlık Getirisi) oranı yüzde kaçtır?

\%15

\%20

\%30

\%33

\%40

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $\%20$

Cevap

İşletmenin aktif kârlılığı oranı

\%20

olarak hesaplanmıştır.

Aktif kârlılığı oranı, işletmenin toplam varlıklarını ne kadar etkin ve kârlı kullandığını gösteren temel bir göstergedir. Bu oran hesaplanırken 'Dönem Net Kârı' verisi 'Ortalama Toplam Aktif' tutarına bölünür. Soruda yer alan

300.000

TL tutarındaki net kârın,

1.500.000

TL tutarındaki ortalama aktif toplamına bölünmesiyle

\%20

sonucuna ulaşılmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1

Aktif kârlılığı formülünü belirle.

\text{Aktif Kârlılığı} = \frac{\text{Dönem Net Kârı}}{\text{Ortalama Toplam Aktif}}

Aktif kârlılığı, işletmenin sahip olduğu her bir birimlik varlık karşılığında ne kadar net kâr elde ettiğini ölçer.

2

İlgili tutarları formülde yerine yerleştir.

\text{Aktif Kârlılığı} = \frac{300.000}{1.500.000}

Tabloda verilen Dönem Net Kârı (

300.000

TL) paya, Ortalama Toplam Aktif (

1.500.000

TL) paydaya yazılır.

3

Bölme işlemini yaparak oranı hesapla.

0,20

(veya

\%20

)

Matematiksel sadeleştirme sonucu ulaşılan rasyonel değer yüzdelik forma dönüştürülür.

Anahtar Kavram

Aktif Kârlılığı (ROA)

İpuçları

1

Aktif kârlılığı için bilanço ve gelir tablosundan birer kalem seçmelisiniz.

2

Kârlılığı en son aşamada temsil eden 'Dönem Net Kârı' tutarını pay kısmına yazmayı unutmayın.

3

300.000

TL olan net kârı, işletmenin tüm varlıklarını temsil eden

1.500.000

TL'ye bölün.

Daha Fazla Pratik

Benzer verilerle 'Özkaynak Kârlılığı' oranını hesaplayarak aktif kârlılığı ile arasındaki farkı yorumlamaya çalışın.

Alternatif Yöntem

DuPont analiz sistemini hatırlayarak, Aktif Kârlılığını 'Aktif Devir Hızı x Net Kâr Marjı' olarak da bulabilirsiniz: (

2.000.000 / 1.500.000

) x (

300.000 / 2.000.000

) =

1,333 \times 0,15 = 0,20

.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 244Soru →

Bir işletmenin toplam varlıklarının $800.000$ TL, toplam özkaynaklarının ise $320.000$ TL olduğu bilinmektedir. Buna göre, işletmenin finansal kaldıraç oranı yüzde kaçtır?

\%40

\%50

\%60

\%150

\%250

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: \%60

Cevap

İşletmenin finansal kaldıraç oranı %60'tır.

Doğru cevap olan yüzde altmış seçeneği, işletmenin toplam yabancı kaynaklarının (

480.000

TL), toplam varlıklara (

800.000

TL) oranlanmasıyla elde edilir. Finansal kaldıraç oranı, işletmenin toplam kaynakları içindeki borç payını ölçer.

Adım Adım Çözüm

1

Toplam yabancı kaynakların (borçların) hesaplanması

800.000 - 320.000 = 480.000

TL

Bilanço temel eşitliğine göre Varlıklar = Yabancı Kaynaklar + Özkaynaklar formülü kullanılarak toplam borç miktarı bulunur.

2

Finansal kaldıraç oranı formülünün uygulanması

\text{Finansal Kaldıraç Oranı} = \frac{480.000}{800.000} = 0,60

Finansal kaldıraç oranı, toplam yabancı kaynakların toplam varlıklara (veya aktif toplamına) bölünmesiyle hesaplanır.

3

Sonucun yüzdeye çevrilmesi

\times 100 = \%60

Oransal ifadenin yüzde cinsinden gösterilmesi istenmiştir.

Anahtar Kavram

Finansal kaldıraç oranı, işletme varlıklarının ne kadarının yabancı kaynaklarla (borçlarla) finanse edildiğini gösteren temel bir mali yapı oranıdır.

İpuçları

1

Önce işletmenin toplam borç miktarını (yabancı kaynaklarını) bulmanız gerekir.

2

Finansal kaldıraç oranı = Toplam Yabancı Kaynaklar / Aktif Toplamı formülünü hatırlayın.

3

Toplam varlıklar

800.000

TL ve özkaynaklar

320.000

TL olduğuna göre, aradaki fark toplam borçtur. Bu borcu

800.000

TL'ye bölün.

Daha Fazla Pratik

Finansal kaldıraç oranı ile Borç/Özkaynak oranı arasındaki matematiksel ilişkiyi (Leverage = Debt/Equity / (1 + Debt/Equity)) inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 245Soru →

Bir işletmenin finansal tabloları üzerinde yapılan oran analizi sonucunda elde edilen veri aşağıdadır:

Finansal Oran	Değer
Finansal Kaldıraç Oranı	$0,75$

Bu analiz sonucuna göre işletmenin mali yapısı hakkında yapılabilecek en doğru yorum aşağıdakilerden hangisidir?

İşletmenin varlıklarının

\%75

'i yabancı kaynaklarla finanse edilmektedir ve finansal risk seviyesi yüksektir.

İşletmenin özkaynakları, toplam varlıklarının

\%75

'ine tekabül etmektedir.

İşletmenin elindeki nakit değerler, kısa vadeli borçlarını

\%75

oranında karşılayabilmektedir.

İşletmenin net kârı, toplam aktiflerinin

\%75

kadardır.

İşletmenin stoklarını nakde dönüştürme hızı sektör ortalamasına göre

\%75

daha yavaştır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşletmenin varlıklarının $\%75$ 'i yabancı kaynaklarla finanse edilmektedir ve finansal risk seviyesi yüksektir.

Cevap

İşletmenin varlıklarının büyük bir kısmının yabancı kaynakla finanse edildiği ve riskin yüksek olduğu yorumu doğrudur.

Finansal kaldıraç oranı, işletmenin toplam varlıklarının ne kadarının yabancı kaynaklarla (borçlarla) finanse edildiğini gösteren temel bir mali yapı oranıdır.

0,75

gibi yüksek bir oran, işletmenin varlıklarının

\%75

'inin borçla alındığını ifade eder. Genel kabul görmüş kurallara göre borç yükünün bu denli yüksek olması, işletmenin finansal riskinin de yüksek olduğu anlamına gelir.

Adım Adım Çözüm

1

Oranın tanımını hatırla

Finansal Kaldıraç Oranı = Toplam Yabancı Kaynaklar / Toplam Varlıklar

Oranın hangi kalemler arasındaki ilişkiyi ölçtüğünü belirlemek gerekir.

2

Verilen değeri yorumla

0,75

değeri, varlıkların

\%75

'inin borçlarla, geri kalan

\%25

'inin özkaynaklarla finanse edildiğini gösterir.

Oransal değerin finansman yapısı üzerindeki sayısal karşılığını bulmak gerekir.

3

Mali risk değerlendirmesi yap

Yüksek borçlanma oranı, işletmenin faiz ve anapara ödeme yükümlülüğünün arttığını, dolayısıyla finansal riskinin yükseldiğini ifade eder.

Analiz sonucunun işletmenin mali güvenliği açısından ne anlama geldiğini saptamak gerekir.

Anahtar Kavram

Finansal kaldıraç oranının mali yapı ve risk açısından yorumlanması

İpuçları

1

Finansal kaldıraç oranının formülünü (Toplam Yabancı Kaynak / Pasif Toplamı) düşünün.

2

Oranın

0,75

olması,

100

TL'lik varlığın ne kadarının borçla alındığını gösterir?

3

Borçlanma oranı arttıkça işletmenin ödemesi gereken faiz yükü ve iflas riski nasıl değişir?

Daha Fazla Pratik

Finansal kaldıraç oranının sektör ortalamasının altında olmasının ne gibi avantaj ve dezavantajları olabileceğini araştırınız.

Alternatif Yöntem

Özkaynak oranını hesaplayarak da gidilebilir: Özkaynak Oranı =

1 - 0,75 = 0,25

. Özkaynakların düşük olması borçların (yabancı kaynakların) yüksek olduğunu teyit eder.

Tahmini Süre:45s

Soru 246Soru →

Erkan Ticaret İşletmesi'nin $2025$ yılı faaliyet dönemine ait bazı finansal verileri şöyledir:

- $01.01.2025$ tarihindeki Net İşletme Sermayesi: $400.000$ TL
- $31.12 .2025$ tarihindeki Dönen Varlıklar: $850.000$ TL
- $31.12 .2025$ tarihindeki Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar: $350.000$ TL
- İşletmenin $2025$ yılı Net Satışları: $3.150.000$ TL

Buna göre, Erkan Ticaret İşletmesi'nin $2025$ yılı Net İşletme Sermayesi Devir Hızı kaçtır?

3,5

3,7

6,3

7,0

7,875

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $7,0$

Cevap

İşletmenin 2025 yılı net işletme sermayesi devir hızı

7,0

olarak hesaplanmıştır.

Net İşletme Sermayesi Devir Hızı, işletmenin net satışlarının ortalama net işletme sermayesine bölünmesiyle bulunur. İşletmenin dönem sonu net işletme sermayesi

500.000

TL (

850.000 - 350.000

) ve dönem başı değeri

400.000

TL olduğundan, ortalama değer

450.000

TL'dir.

3.150 .000 / 450.000

işlemi sonucunda devir hızı

7

olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1

Dönem sonu net işletme sermayesini hesaplayınız.

850.000 - 350.000 = 500.000

TL

Net işletme sermayesi, dönen varlıklar ile kısa vadeli yabancı kaynaklar arasındaki farktır.

2

Ortalama net işletme sermayesini hesaplayınız.

\frac{400.000 + 500.000}{2} = 450.000

TL

Devir hızı oranlarında faaliyet dönemini temsil etmesi için genellikle dönem başı ve dönem sonu değerlerinin ortalaması kullanılır.

3

Net işletme sermayesi devir hızını hesaplayınız.

3.150.000 / 450.000 = 7

kez

İşletmenin satış hacminin net işletme sermayesi tarafından kaç kez karşılandığını belirlemek için net satışlar ortalama net işletme sermayesine bölünür.

Anahtar Kavram

Net İşletme Sermayesi Devir Hızı

İpuçları

1

Net işletme sermayesini hesaplamak için dönen varlıklardan kısa vadeli borçları çıkarmalısınız.

2

Devir hızı hesaplanırken bilanço kalemlerinin yıl içindeki değişimini yansıtmak adına ortalama değer (Başlangıç + Bitiş / 2) alınması gerektiğini unutmayın.

3

Önce dönem sonu net işletme sermayesini (

850.000 - 350.000

) bulun, ardından dönem başı (

400.000

) ile ortalamasını alarak net satışları bu rakama bölün.

Daha Fazla Pratik

Bu işletmenin net işletme sermayesi devir süresini (gün cinsinden) hesaplayarak likidite yönetimi hakkında daha derin bir analiz yapabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 247Soru →

Bir işletmenin dönem sonuna ait bazı finansal verileri aşağıda sunulmuştur:

* Dönen Varlıklar: $600.000$ TL
* Stoklar: $240.000$ TL
* Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar: $300.000$ TL

Bu verilere göre, işletmenin asit-test (likidite) oranı kaçtır?

1,2

2,0

0,8

1,5

2,5

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $1,2$

Cevap

İşletmenin asit-test oranı

1,2

olarak hesaplanmıştır.

Asit-test oranı formülü

\frac{Dönen Varlıklar - Stoklar}{Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar}

şeklindedir. Verilen rakamlar formüle yerleştirildiğinde

(600.000 - 240.000) / 300.000 = 1,2

sonucuna ulaşılmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1

Likit varlıklar toplamını hesapla (Pay kısmı).

600.000 - 240.000 = 360.000

TL

Asit-test oranı hesaplanırken, dönen varlıklar içindeki en az likit kalem olan stoklar toplamdan çıkarılır.

2

Elde edilen tutarı kısa vadeli yabancı kaynaklara böl.

360.000 / 300.000 = 1,2

Likidite oranları, dönen varlıkların kısa vadeli borçları karşılama kapasitesini ölçmek için paydaya kısa vadeli yabancı kaynakları alır.

Anahtar Kavram

Asit-test oranı, işletmenin stoklara bağımlı kalmadan kısa vadeli borçlarını ödeme gücünü gösterir.

Tahmini Süre:45s

Soru 248Soru →

Zirve Lojistik A.Ş.’nin $2025$ yılı faaliyet dönemine ait net satışlarının tamamı kredilidir. İşletmenin dönem başı ve dönem sonu finansal verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Finansal Kalem	Tutar (TL)
Net Satışlar	$3.600.000$
Ticari Alacaklar ( $01.01.2025$ )	$450.000$
Ticari Alacaklar ( $31.12.2025$ )	$750.000$

Buna göre, işletmenin $2025$ yılı "Ticari Alacak Devir Hızı" ve "Ortalama Tahsil Süresi" aşağıdakilerden hangisidir? ( $1$ yıl $360$ gün kabul edilecektir.)

4,8

kez -

75

gün

6

kez -

60

gün

8

kez -

45

gün

3

kez -

120

gün

5

kez -

72

gün

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $6$ kez - $60$ gün

Cevap

İşletmenin ticari alacak devir hızı 6 kez, ortalama tahsil süresi ise 60 gündür.

Ticari alacak devir hızı hesaplanırken net satışlar tutarı, dönem başı ve dönem sonu ticari alacakların aritmetik ortalamasına bölünür. Bu işlem sonucunda

3.600.000 / 600.000 = 6

kez devir hızı bulunur. Ortalama tahsil süresi ise bir yıldaki gün sayısının (

360

) devir hızına bölünmesiyle hesaplanır ve

360 / 6 = 60

gün sonucuna ulaşılır. Bu iki verinin bir arada sunulduğu ifade doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1

Ortalama Ticari Alacakların hesaplanması

Ortalama Ticari Alacaklar =

(450.000 + 750.000) / 2 = 600.000

TL

Devir hızı hesaplanırken bilanço kalemlerinin dönem başı ve dönem sonu değerlerinin ortalaması alınmalıdır.

2

Ticari Alacak Devir Hızının (TADH) hesaplanması

TADH = Net Satışlar / Ortalama Ticari Alacaklar =

3.600.000 / 600.000 = 6

kez

Alacak devir hızı, işletmenin alacaklarını bir dönemde kaç kez nakde dönüştürdüğünü gösterir.

3

Ortalama Tahsil Süresinin (OTS) hesaplanması

OTS =

360

Gün / TADH =

360 / 6 = 60

gün

Devir hızının gün bazında ifadesi, alacakların ortalama kaç günde bir tahsil edildiğini gösterir.

Anahtar Kavram

Faaliyet oranlarında (devir hızı) bilanço kalemleri için mutlaka ortalama değer (Dönem Başı + Dönem Sonu / 2) kullanılmalıdır.

İpuçları

1

Bilanço kalemlerini (ticari alacaklar gibi) gelir tablosu kalemleriyle (net satışlar) oranlarken ortalama değer kullanmayı unutmayın.

2

Önce

450.000

TL ve

750.000

TL'nin ortalamasını bularak devir hızı formülündeki paydayı belirleyin.

3

Bulduğunuz

6

devir hızını, soruda verilen

360

gün bilgisini kullanarak süreye çevirin.

Daha Fazla Pratik

Stok devir hızı ve ortalama stokta kalma süresi hesaplamaları ile bu konuyu pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 249Soru →

Bir işletmenin yıl sonu finansal tabloları üzerinden hesaplanan oranların sektör ortalamaları ile karşılaştırmalı değerleri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Finansal Oran	İşletme Değeri	Sektör Ortalaması
Cari Oran	$2,50$	$2,00$
Asit-Test Oranı	$0,80$	$1,20$
Stok Devir Hızı	$4$ Kez	$8$ Kez

Bu verilere göre, işletmenin finansal durumu ve faaliyet etkinliği hakkında yapılabilecek en doğru yorum aşağıdakilerden hangisidir?

İşletmenin likidite gücü büyük ölçüde stoklara bağımlıdır ve stokların nakde dönüş hızı sektör geneline göre düşüktür.

İşletme, kısa vadeli borçlarını ödeme kapasitesi bakımından sektördeki rakiplerinden daha likit ve güvenli bir yapıya sahiptir.

Cari oranın sektörden yüksek olması, işletmenin elinde ihtiyaçtan fazla nakit ve süratle nakde dönebilir değer bulunduğunu kanıtlar.

İşletmenin stok devir hızının düşük olması, stok maliyetlerinin sektör ortalamasından daha az olduğunu göstermektedir.

İşletmenin cari oranı

1,00

'den büyük olduğu için net işletme sermayesi negatiftir ve kısa vadeli borçlanma gereksinimi yüksektir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşletmenin likidite gücü büyük ölçüde stoklara bağımlıdır ve stokların nakde dönüş hızı sektör geneline göre düşüktür.

Cevap

İşletmenin likidite gücünün stoklara bağımlı olduğu ve stok yönetiminin verimsiz olduğu yorumu doğrudur.

İşletmenin cari oranının sektörden yüksek olmasına rağmen asit-test oranının sektörün altında kalması, likiditenin büyük oranda stoklara dayandığını gösterir. Ayrıca stok devir hızının sektörün yarısı kadar olması, bu stokların verimsiz yönetildiğini ve nakde dönüşte sorun yaşandığını kesinleştirir.

Adım Adım Çözüm

1

Likidite oranları arasındaki farkı analiz etme

Cari oran (

2,50

) ile asit-test oranı (

0,80

) arasındaki fark

1,70

'dir. Bu fark stokların dönen varlıklar içindeki ağırlığını temsil eder.

İki oran arasındaki temel fark stoklar ve gelecek aylara ait giderlerdir.

2

Sektör verileriyle karşılaştırma yapma

İşletmenin cari oranı sektörün (

2,00

) üzerinde olsa da, asit-test oranı sektörün (

1,20

) oldukça altındadır.

Bu durum, işletmenin borç ödeme gücünün stoklar satılamadığı takdirde risk altında olduğunu gösterir.

3

Faaliyet oranını yorumlama

Stok devir hızı (

4

), sektör ortalamasının (

8

) yarısıdır.

Düşük devir hızı, stokların depoda uzun süre beklediğini ve nakde dönüşüm sürecinin yavaş olduğunu kanıtlar.

Anahtar Kavram

Likidite ve Faaliyet Oranları Arasındaki İlişki

Daha Fazla Pratik

Stok devir hızındaki bu düşüşün alacak devir hızıyla olan ilişkisini inceleyen bir vaka analizine göz atın.

Alternatif Yöntem

Stok bağımlılık oranını (

Cari Oran - Asit-Test Oranı

) hesaplayarak işletmenin sektöre göre ne kadar fazla stok yükü taşıdığını sayısal olarak görebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 250Soru →

Bir işletmenin dönem sonu finansal tablolarından elde edilen veriler aşağıda verilmiştir:

Hesap Grubu / Kalemi	Tutar (TL)
Hazır Değerler	$40.000$
Menkul Kıymetler	$20.000$
Ticari Alacaklar	$60.000$
Stoklar	$80.000$
Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar	$100.000$

Bu verilere göre, işletmenin Nakit Oranı kaçtır?

0,40

0,60

1,20

1,67

2,00

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 0,60

Cevap

İşletmenin nakit oranı 0,60 olarak hesaplanmaktadır.

Nakit oranı hesaplanırken, paraya en hızlı dönüşebilen varlıklar olan Hazır Değerler ve Menkul Kıymetler toplamı (

60.000

TL), Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar toplamına (

100.000

TL) bölünür. Bu işlem sonucunda

0,60

değerine ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Nakit oranı formülünde pay kısmında yer alacak kalemleri toplayın.

40.000

(Hazır Değerler) +

20.000

(Menkul Kıymetler) =

60.000

TL

Nakit oranı, işletmenin en likit varlıklarının kısa vadeli borçları karşılama gücünü ölçer.

2

Elde edilen toplamı Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar (KVYK) tutarına bölün.

60.000 / 100.000 = 0,60

Oran analizi standardına göre nakit değerler toplamı kısa vadeli yükümlülüklere oranlanır.

Anahtar Kavram

Nakit Oranı (Disponibilite Oranı)

Daha Fazla Pratik

Nakit oranının asit-test oranından farkını ve neden stokların bu hesaplamada yer almadığını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 251Soru →

Meridyen Dış Ticaret A.Ş.’nin $2025$ yılı faaliyet dönemine ilişkin mali tablolarında yer alan bazı veriler aşağıdadır:

Finansal Kalem	Tutar (TL)
Brüt Satışlar	$5.100.000$
Satış İndirimleri	$300.000$
Brüt Satış Kârı	$1.600.000$
Dönem Başı Ticari Mallar	$720.000$
Dönem Sonu Ticari Mallar	$880.000$
Ortalama Ticari Alacaklar	$600.000$

Bu bilgilere göre, işletmenin "Stok Devir Hızı" ve "Stokta Kalma Süresi" (yıl $360$ gün kabul edilecektir) aşağıdakilerden hangisidir?

6

kez —

60

gün

8

kez —

45

gün

4

kez —

90

gün

3,64

kez —

99

gün

2

kez —

180

gün

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $4$ kez — $90$ gün

Cevap

İşletmenin stok devir hızı

4

kez ve stokta kalma süresi

90

gündür.

Doğru cevap olan

4

kez ve

90

gün sonucu, işletmenin net satışlarından (

4.800.000

TL) brüt satış kârı (

1.600.000

TL) düşülerek ulaşılan satışların maliyetinin (

3.200.000

TL), dönem başı ve sonu stoklarının ortalamasına (

800.000

TL) bölünmesiyle (

3.200.000 / 800.000 = 4

) elde edilmiştir. Süre ise

360 / 4

işleminden

90

gün olarak hesaplanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1

Net Satışların hesaplanması

5.100.000 - 300.000 = 4.800.000

TL

Satışların maliyetine ulaşmak için öncelikle net satış tutarının belirlenmesi gerekir.

2

Satışların Maliyetinin (SMM) hesaplanması

4.800.000 - 1.600.000 = 3.200.000

TL

Net Satışlar - Brüt Satış Kârı = Satışların Maliyeti formülü ile stok devir hızının pay kısmı bulunur.

3

Ortalama Ticari Mallar Stoğunun hesaplanması

(720.000 + 880.000) / 2 = 800.000

TL

Devir hızı hesaplamalarında dönemi temsil etmesi açısından ortalama stok değeri kullanılmalıdır.

4

Stok Devir Hızının hesaplanması

3.200.000 / 800.000 = 4

kez

Maliyetin ortalama stoğa bölünmesiyle stokların bir dönemde kaç kez yenilendiği bulunur.

5

Stokta Kalma Süresinin hesaplanması

360 / 4 = 90

gün

Yıl içindeki gün sayısının devir hızına bölünmesiyle stokların ortalama kaç günde bir satıldığı belirlenir.

Anahtar Kavram

Stok Devir Hızı ve Süresi

Soru 252Soru →

Bir işletmenin $2025$ yılı dönem sonu finansal tablolarından elde edilen bazı veriler aşağıda sunulmuştur:

Finansal Kalem	Tutar / Oran
Aktif Toplamı	$2.500.000$ TL
Toplam Borç / Aktif Toplamı	$\%60$
Net Satışlar	$2.000.000$ TL
Brüt Satış Kâr Marjı	$\%40$
Faaliyet Giderleri	$350.000$ TL
Finansman Giderleri	$150.000$ TL
Kurumlar Vergisi Oranı	$\%25$

Bu verilere göre, işletmenin Mali Rantabilite (Özkaynak Kârlılığı) oranı yüzde kaçtır?

%9,0

%15,0

%22,5

%30,0

%44,4

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: %22,5

Cevap

İşletmenin Mali Rantabilite (Özkaynak Kârlılığı) oranı %22,5 olarak hesaplanır.

Mali Rantabilite oranı, işletmenin dönem net kârının özkaynak toplamına bölünmesiyle hesaplanır. Bu soruda öncelikle bilanço verilerinden özkaynaklar (

2.500.000 \times \%40 = 1.000.000

TL) ve gelir tablosu verilerinden dönem net kârı (

225.000

TL) hesaplanmalıdır. Sonuç olarak

225.000 / 1.000.000 = \%22,5

değerine ulaşılır. Diğer temel oranlar ise şöyledir: Ekonomik Rantabilite

\%15,0

, Net Kâr Marjı

\%11,25

ve Brüt Kâr Marjı

\%40,0

.

Adım Adım Çözüm

1

Özkaynak tutarının hesaplanması

Özkaynaklar =

1.000.000

TL

Toplam borç oranı

\%60

ise özkaynak oranı

\%40

'tır (

1 - 0,60

).

2.500.000 \times 0,40 = 1.000.000

TL.

2

Brüt Satış Kârının belirlenmesi

Brüt Satış Kârı =

800.000

TL

Net satışlar üzerinden brüt kâr marjı uygulanır:

2.000.000 \times 0,40 = 800.000

TL.

3

Faaliyet Kârının hesaplanması

Faaliyet Kârı =

450.000

TL

Brüt satış kârından faaliyet giderleri düşülür:

800.000 - 350.000 = 450.000

TL.

4

Dönem Net Kârının hesaplanması

Dönem Net Kârı =

225.000

TL

Vergi Öncesi Kâr = Faaliyet Kârı - Finansman Giderleri =

450.000 - 150.000 = 300.000

TL. Net Kâr =

300.000 \times (1 - 0,25) = 225.000

TL.

5

Mali Rantabilite oranının formüle uygulanması

Mali Rantabilite = %22,5

Dönem Net Kârı / Özkaynaklar =

225.000 / 1.000.000 = 0,225

.

Anahtar Kavram

Mali Rantabilite (ROE), işletme sahiplerinin koyduğu sermaye birimine düşen kârlılığı ölçer ve mutlaka vergi sonrası 'Dönem Net Kârı' kullanılarak hesaplanmalıdır.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 253Soru →

Bir işletmenin dönem sonu bilançosunda yer alan bazı finansal kalemlerin tutarları şu şekildedir:

Hesap Grubu / Kalem	Tutarı (TL)
Dönen Varlıklar	$600.000$
Net İşletme Sermayesi	$200.000$
Stoklar	$180.000$
Gelecek Aylara Ait Giderler	$20.000$

Bu verilere göre, işletmenin likidite durumunu ölçen asit-test (çabuk) oranı kaçtır?

0,67

1,00

1,05

1,50

2,00

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $1,00$

Cevap

İşletmenin asit-test oranı

1,00

olarak hesaplanır.

Doğru sonuç olan

1,00

değerine ulaşmak için öncelikle Net İşletme Sermayesi tanımından yola çıkarak kısa vadeli yabancı kaynaklar

400.000

TL (

600.000 - 200.000

) olarak bulunmalıdır. Ardından asit-test oranı formülü gereği dönen varlıklardan stoklar (

180.000

TL) ve gelecek aylara ait giderler (

20.000

TL) düşülerek likit aktifler

400.000

TL olarak hesaplanır. Son aşamada likit aktiflerin kısa vadeli borçlara bölünmesiyle (

400.000 / 400.000

) oran

1,00

bulunur.

Adım Adım Çözüm

1

Kısa vadeli yabancı kaynakların (KVYK) hesaplanması

KVYK = 600.000 - 200.000 = 400.000

TL

Net İşletme Sermayesi = Dönen Varlıklar - Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar formülü kullanılarak borç tutarına ulaşılır.

2

Likit aktiflerin (hazır değerler + alacaklar vb.) hesaplanması

Likit\ Aktifler = 600.000 - 180.000 - 20.000 = 400.000

TL

Asit-test oranının pay kısmını bulmak için dönen varlıklardan likiditesi düşük olan stoklar ve gelecek aylara ait giderler çıkarılır.

3

Asit-test oranının hesaplanması

Asit-Test\ Oranı = \frac{400.000}{400.000} = 1,00

Likit aktifler toplamı, kısa vadeli yabancı kaynaklar toplamına bölünerek oran bulunur.

Anahtar Kavram

Asit-test oranı, işletmenin stoklara bağımlı kalmadan kısa vadeli borçlarını ödeme gücünü gösterir.

İpuçları

1

Asit-test oranı hesaplanırken dönen varlıklar içindeki en az likit kalemler olan stoklar ve gelecek aylara ait giderler pay kısmından çıkarılmalıdır.

2

Formüldeki paydayı (KVYK) bulmak için Net İşletme Sermayesi = Dönen Varlıklar - KVYK eşitliğinden faydalanabilirsiniz.

3

Önce kısa vadeli borçları

400.000

TL, sonra likit aktifleri

400.000

TL olarak bulun ve birbirine oranlayın.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin nakit oranını hesaplamak için hazır değerler ve menkul kıymetler toplamının verilip verilmediğini kontrol eden bir soru çözülebilir.

Alternatif Yöntem

Cari oran üzerinden de gidilebilir: Cari oran

1,50

'dir. Stokların ve giderlerin dönen varlıklar içindeki payı düşüldüğünde asit-test oranına ulaşılır.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 254Soru →

Bir işletmenin finansal tabloları üzerinde yapılan oran analizi sonucunda, işletmenin 'Net Kâr Marjı'nın sektör ortalamasının oldukça üzerinde olduğu, buna karşılık 'Aktif Kârlılık Oranı'nın ( $ROA$ ) sektör ortalamasının belirgin şekilde altında kaldığı tespit edilmiştir. Bu verilere dayanarak, işletmenin operasyonel performansı hakkında yapılabilecek en isabetli yorum aşağıdakilerden hangisidir?

İşletmenin varlıklarını satış yaratmada verimli kullanamadığı ve aktif devir hızının çok düşük olduğu

İşletmenin finansal kaldıraç oranının çok yüksek olması nedeniyle finansman giderlerinin kârlılığı baskıladığı

İşletmenin satış fiyatlarını çok düşük tutarak sürümden kazanma stratejisi izlediği

İşletmenin duran varlıklarının toplam varlıklar içindeki payının sektör ortalamasına göre çok düşük olduğu

İşletmenin yabancı kaynak maliyetlerinin özkaynak maliyetinden daha düşük olduğu

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşletmenin varlıklarını satış yaratmada verimli kullanamadığı ve aktif devir hızının çok düşük olduğu

Cevap

İşletmenin varlıklarını satış yaratmada verimli kullanamadığı ve aktif devir hızının çok düşük olduğu seçeneği doğrudur.

DuPont analizine göre Aktif Kârlılığı (

ROA

), Net Kâr Marjı ile Aktif Devir Hızı'nın çarpımına eşittir. İşletmenin kâr marjı sektörün üzerindeyken

ROA

'sının sektörün altında kalması, matematiksel olarak Aktif Devir Hızı'nın sektör ortalamasının çok altında olduğunu gösterir. Bu durum, işletmenin elindeki varlıkları (stoklar, alacaklar, duran varlıklar vb.) yeterli satış hacmi yaratmak için verimli kullanamadığı, yani operasyonel verimliliğinin düşük olduğu anlamına gelir.

Adım Adım Çözüm

1

DuPont analiz sistemindeki temel kârlılık ilişkisini belirlemek

Aktif Kârlılık Oranı (ROA) = Net Kâr Marjı \times Aktif Devir Hızı

Aktif kârlılığının hangi bileşenlerden oluştuğunu anlamak için bu formül temeldir.

2

Soruda verilen değişkenleri formül üzerinde karşılaştırmak

ROA \downarrow = Net Kâr Marjı \uparrow \times Aktif Devir Hızı \downarrow \downarrow

Kâr marjı yüksek olduğu halde sonucun (

ROA

) düşük çıkması için çarpanlardan birinin (devir hızı) çok düşük olması gerekir.

3

Bulunan sonucun operasyonel anlamını yorumlamak

Düşük aktif devir hızı = Varlıkların verimsiz kullanımı

Aktif devir hızı, işletmenin sahip olduğu her

1

TL'lik varlık ile ne kadar satış yapabildiğini ölçer; düşük olması atıl kapasite veya verimsizlik göstergesidir.

Anahtar Kavram

DuPont Analiz Sistemi ve Faaliyet Verimliliği İlişkisi

İpuçları

1

Aktif kârlılığını (

ROA

) etkileyen iki temel unsur vardır: kârlılık (marj) ve verimlilik (devir hızı).

2

DuPont formülünü hatırlayın:

ROA = Net Kâr Marjı \times Aktif Devir Hızı

. Bir çarpan yüksekken sonuç düşükse diğer çarpan nasıldır?

Daha Fazla Pratik

Aynı işletmenin özkaynak kârlılığını (

ROE

) yorumlamak için finansal kaldıraç etkisini de analize dahil etmeyi deneyin.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 255Soru →

Bir işletmenin alacak devir hızının yavaşladığı ve ortalama tahsil süresinin önceki yıla göre $45$ günden $80$ güne çıktığı tespit edilmiştir. Oran analizi sonuçlarının yorumlanması çerçevesinde, bu değişim işletme için öncelikle aşağıdakilerden hangisini gösterir?

İşletmenin kredili satışlarında tahsilat sorunları yaşadığına veya satış politikasının gevşediğine

İşletmenin nakit döngüsünün hızlandığına ve likidite durumunun olumlu etkilendiğine

İşletmenin satış maliyetlerinin düştüğüne ve brüt satış kâr marjının arttığına

İşletmenin ticari borçlarını ödeme süresinin kısaldığına ve borç ödeme disiplininin arttığına

İşletmenin duran varlıklarının verimliliğinin arttığına ve kapasite kullanımının iyileştiğine

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşletmenin kredili satışlarında tahsilat sorunları yaşadığına veya satış politikasının gevşediğine

Cevap

İşletmenin tahsilat süresinin uzaması, alacakların yönetilmesinde verimlilik kaybı yaşandığını veya daha esnek (riskli) bir kredi politikasının benimsendiğini ifade eder.

Ortalama tahsil süresindeki artış, işletmenin satışlarını nakde dönüştürme kabiliyetinin zayıfladığını gösterir. Bu durum genellikle müşterilerin borçlarını geç ödemesinden, tahsilat biriminin yetersizliğinden veya satışları artırmak için vadelerin kontrolsüzce uzatılmasından kaynaklanır.

Adım Adım Çözüm

1

Verilerin Analiz Edilmesi

Tahsil süresi

45

günden

80

güne çıkmıştır.

Değişimin yönünü ve miktarını belirlemek için.

2

Oranın Tanımlanması

Ortalama Tahsil Süresi =

360 / \text{Alacak Devir Hızı}

Sürenin uzamasının devir hızının yavaşlaması anlamına geldiğini anlamak için.

3

Yorumlama

Alacakların nakde dönüşme süresi yaklaşık iki katına çıkmıştır.

Bu durumun işletme nakit akışı ve tahsilat performansı üzerindeki olumsuz etkisini saptamak için.

Anahtar Kavram

Faaliyet (Devir Hızı) Oranlarının Yorumlanması

Soru 256Soru →

Bir işletmenin $2025$ yılı faaliyet dönemine ilişkin finansal tablolarından elde edilen bazı veriler aşağıda sunulmuştur:

Hesap Kalemi / Veri	Tutar (TL)
Brüt Satışlar	$1.200.000$
Satış İndirimleri	$200.000$
Satışların Maliyeti	$600.000$
Faaliyet Giderleri	$150.000$
Dönem Net Kârı	$180.000$
Toplam Aktifler	$2.000.000$

Bu verilere göre, işletmenin net kâr marjı yüzde kaçtır?

\%9

\%15

\%18

\%25

\%40

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $\%18$

Cevap

İşletmenin net kâr marjı

\%18

olarak hesaplanmaktadır.

Net kâr marjı, işletmenin nihai kârlılığını ölçen bir oran olup dönem net kârının net satışlara bölünmesiyle hesaplanır. Soruda verilen verilerde brüt satışlardan satış indirimleri çıkarıldığında net satışlar

1.000.000

TL olarak bulunur. Bu durumda

180.000 / 1.000.000

işlemi sonucunda

\%18

oranına ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Net Satışlar tutarının hesaplanması

1.200.000 - 200.000 = 1.000.000

TL

Kârlılık oranları analizinde gelir tablosu üzerinden yapılan dikey analizlerde baz kalem 'Net Satışlar' olarak kabul edilir.

2

Net Kâr Marjı formülünün uygulanması

Net Kâr Marjı =

\frac{\text{Dönem Net Kârı}}{\text{Net Satışlar}} \times 100

Net kâr marjı, her

100

TL'lik net satışın ne kadarının kâr olarak kaldığını gösterir.

3

Verilerin formülde yerine koyulması

\frac{180.000}{1.000.000} \times 100 = \%18

Dönem net kârı olan

180.000

TL, hesaplanan

1.000.000

TL'lik net satışa oranlanmıştır.

Anahtar Kavram

Net Kâr Marjı Hesabı

İpuçları

1

Net kâr marjını hesaplamak için öncelikle brüt satışlardan indirimleri düşerek net satış tutarına ulaşmanız gerektiğini hatırlayın.

2

Net satışlar

1.000.000

TL'dir. Şimdi bu tutarı payda olarak kullanarak net kârı bu tutara oranlayın.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin aktif devir hızını hesaplayarak, DuPont analizi çerçevesinde aktif kârlılığını nasıl etkilediğini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 257Soru →

Finansal analiz çalışmaları kapsamında bir işletmenin toplam yabancı kaynaklarının özkaynaklarına oranı $1,5$ olarak hesaplanmıştır.

Bu veriye göre, işletmenin toplam kaynakları (aktif toplamı) içerisinde yabancı kaynakların payını gösteren finansal kaldıraç oranı yüzde kaçtır?

\%40

\%50

\%60

\%75

\%150

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $\%60$

Cevap

İşletmenin finansal kaldıraç oranı %60 olarak hesaplanmıştır.

Verilen bilgilere göre yabancı kaynaklar özkaynakların

1,5

katıdır. Muhasebe eşitliğine göre

Aktif = Yabancı Kaynak + Özkaynak

olduğundan, eğer özkaynaklara

1

birim dersek, yabancı kaynaklar

1,5

birim ve toplam aktif

2,5

birim olur. Finansal kaldıraç oranı olan

Yabancı Kaynak / Aktif

formülü uygulandığında

1,5 / 2,5 = 0,60

sonucu elde edilir ki bu da

\%60

değerine karşılık gelir.

Adım Adım Çözüm

1

Muhasebe temel eşitliğini ve verilen oranı tanımlamak

Aktif = Yabancı Kaynak (YK) + Özkaynak (ÖK)

ve

\frac{YK}{ÖK} = 1,5

Oranlar arasındaki ilişkiyi kurmak için temel bilanço eşitliğine ihtiyaç vardır.

2

Yabancı kaynakları özkaynak cinsinden ifade etmek

YK = 1,5 \times ÖK

Tüm değişkenleri tek bir birime indirgemek hesaplamayı kolaylaştırır.

3

Aktif toplamını özkaynak cinsinden hesaplamak

Aktif = 1,5 \times ÖK + 1,0 \times ÖK = 2,5 \times ÖK

Kaldıraç oranının paydası olan toplam kaynakları bulmak gerekir.

4

Finansal kaldıraç oranını hesaplamak

Finansal Kaldıraç = \frac{YK}{Aktif} = \frac{1,5 \times ÖK}{2,5 \times ÖK} = 0,60

Yabancı kaynakların toplam kaynaklar içindeki payı bu formülle bulunur.

Anahtar Kavram

Finansal Kaldıraç Oranı ile Borç/Özkaynak Oranı arasındaki ilişki

İpuçları

1

Muhasebe temel eşitliğini (

Aktif = Yabancı Kaynak + Özkaynak

) hatırlayın.

2

Eğer Özkaynak tutarına

100

TL derseniz, Yabancı Kaynak tutarı kaç TL olur ve Aktif toplamı kaça ulaşır?

3

Finansal kaldıraç oranı için bulduğunuz yabancı kaynak tutarını, toplam aktif tutarına bölün.

Daha Fazla Pratik

Özkaynak oranının %30 olduğu bir işletmede Borç/Özkaynak oranını hesaplamayı deneyin.

Alternatif Yöntem

Finansal Kaldıraç Oranı (

FK

) ile Borç/Özkaynak Oranı (

B/Ö

) arasındaki matematiksel ilişki şöyledir:

FK = \frac{B/Ö}{1 + B/Ö}

. Verilen

1,5

değerini formülde yerine koyarsak:

1,5 / (1 + 1,5) = 1,5 / 2,5 = 0,60

bulunur.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 258Soru →

Bir işletmenin likidite durumuna ilişkin yapılan oran analizi sonucunda aşağıdaki veriler elde edilmiştir:

Finansal Gösterge	İşletme Değeri	Sektör Ortalaması
Cari Oran	$2,80$	$1,60$
Asit-Test Oranı	$0,95$	$1,15$
Stok Devir Hızı	$2,20$	$5,50$

Bu verilere dayanarak işletmenin finansal durumu hakkında yapılabilecek en doğru yorum aşağıdakilerden hangisidir?

Cari oran ile asit-test oranı arasındaki farkın yüksek olması, işletmenin ticari alacaklarını tahsil etmekte ciddi sorunlar yaşadığını göstermektedir.

Cari oranın genel kabul görmüş alt sınır olan

2,00

’nin üzerinde olması, işletmenin likidite riskinin bulunmadığını ve kısa vadeli borçlarını ödeme gücünün çok yüksek olduğunu kanıtlar.

İşletmenin likidite gücü görünürde yüksek olsa da dönen varlıkların büyük bir kısmının stoklarda bağlı kaldığı ve stokların nakde dönüşme kabiliyetinin düşük olması nedeniyle likidite kalitesinin zayıf olduğu görülmektedir.

Stok devir hızının sektör ortalamasının altında kalması, işletmenin satışlarının kârlılığını artırdığını ve birim maliyetlerini düşürdüğünü ifade eder.

İşletmenin finansal kaldıraç oranının çok düşük olması, varlıklarının finansmanında özkaynaklara ağırlık verdiğini ve bu durumun likiditeyi olumlu etkilediğini gösterir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşletmenin likidite gücü görünürde yüksek olsa da dönen varlıkların büyük bir kısmının stoklarda bağlı kaldığı ve stokların nakde dönüşme kabiliyetinin düşük olması nedeniyle likidite kalitesinin zayıf olduğu görülmektedir.

Cevap

İşletmenin likidite gücü görünürde yüksek olsa da dönen varlıkların büyük bir kısmının stoklarda bağlı kaldığı ve stokların nakde dönüşme kabiliyetinin düşük olması nedeniyle likidite kalitesinin zayıf olduğu yorumu en doğrudur.

Doğru seçenek, işletmenin cari oranının sektörden yüksek olmasına rağmen asit-test oranının düşük kalması ve stok devir hızının yavaşlığı arasındaki tutarsızlığı doğru bir şekilde 'likidite kalitesinin zayıflığı' ve 'stoklarda atıllık' olarak tanımlamaktadır. Bu durum, işletmenin kısa vadeli borç ödeme kapasitesinin stokların satışına aşırı bağımlı olduğunu ve stokların da hızlı dönmediğini gösterir.

Adım Adım Çözüm

1

Cari oran ve asit-test oranı arasındaki farkı analiz etme

İşletmenin cari oranı (

2,80

) ile asit-test oranı (

0,95

) arasında

1,85

puanlık büyük bir fark vardır.

Bu iki oran arasındaki temel fark stoklardır (

Cari Oran - Asit-Test Oranı \approx Stoklar / KV_Yabancı_Kaynak

). Farkın büyüklüğü, dönen varlıklar içinde stokların ağırlığının çok yüksek olduğunu gösterir.

2

Asit-test oranını sektörle karşılaştırma

İşletmenin asit-test oranı (

0,95

), sektör ortalamasının (

1,15

) ve genel kabul görmüş sınır olan

1,00

'in altındadır.

İşletme, stoklarını satamadığı bir senaryoda kısa vadeli borçlarını ödemekte zorlanabilir.

3

Stok devir hızını değerlendirme

İşletmenin stok devir hızı (

2,20

), sektör ortalamasının (

5,50

) yarısından bile düşüktür.

Bu durum, stokların depoda uzun süre beklediğini, atıl kaldığını ve nakde dönüşme hızının yetersiz olduğunu kanıtlar.

4

Verileri sentezleyerek yorumlama

Düşük kaliteli ve atıl stoklarla desteklenen yüksek bir cari oran, gerçek bir likidite gücünü yansıtmaz.

Likidite kalitesi, varlıkların hızı ve bileşimiyle ölçülür. Burada likidite stoklarda hapsolmuştur.

Anahtar Kavram

Likidite Kalitesi ve Oranlar Arası Tutarlılık

İpuçları

1

Cari oran ile asit-test oranı arasındaki farkın matematiksel olarak neyi temsil ettiğini hatırlayın.

2

Bir likidite oranı yüksekken, o varlığın devir hızı (stok devir hızı) düşükse bu durum 'kalite' açısından ne ifade eder?

3

Cari oranı

2,80

yapan ana unsurun stoklar olduğunu ve bu stokların sektörün yarısı hızında bile dönmediğini fark edin.

Daha Fazla Pratik

Likidite oranları ile devir hızı oranlarının birlikte yorumlandığı 'Nakit Dönüş Süresi' (Cash Conversion Cycle) analizlerini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 259Soru →

Bir işletmenin dönem sonu finansal tabloları üzerinden yapılan oran analizi çalışmaları sonucunda aşağıdaki bilgilere ulaşılmıştır:

Gösterge / Hesap Kalemi	Değeri
Cari Oran	$1,8$
Asit-Test Oranı	$1,0$
Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar	$200.000$ TL

Bu verilere göre, işletmenin bilançosunda yer alan stoklar kaleminin toplam tutarı kaç TL'dir?

160.000

TL

200.000

TL

360.000

TL

560.000

TL

120.000

TL

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $160.000$ TL

Cevap

İşletmenin stoklar toplamı

160.000

TL'dir.

İşletmenin cari oranı

1,8

ve kısa vadeli yabancı kaynakları

200.000

TL olduğuna göre, dönen varlıkları

360.000

TL'dir (

1,8 \times 200.000

). Asit-test oranı ise stoklar hariç dönen varlıkların borçlara oranını gösterir. Oran

1,0

olduğuna göre, stoklar dışındaki dönen varlık tutarı borçlara (

200.000

TL) eşit olmalıdır. Buradan hareketle

360.000 - Stoklar = 200.000

eşitliğinden stoklar

160.000

TL olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1

Cari oran formülünü kullanarak toplam dönen varlıkları hesaplayınız.

Cari Oran = \frac{Dönen Varlıklar}{KVYK} \Rightarrow 1,8 = \frac{Dönen Varlıklar}{200.000} \Rightarrow Dönen Varlıklar = 360.000

TL.

Likidite oranlarını çözümleyebilmek için öncelikle dönen varlıklar toplamına ulaşılması gerekir.

2

Asit-test oranı formülünü kullanarak stok tutarını bulunuz.

Asit-Test Oranı = \frac{Dönen Varlıklar - Stoklar}{KVYK} \Rightarrow 1,0 = \frac{360.000 - Stoklar}{200.000} \Rightarrow 200.000 = 360.000 - Stoklar \Rightarrow Stoklar = 160.000

TL.

Asit-test oranı, dönen varlıklardan stokların arındırılmasıyla işletmenin kısa vadeli borç ödeme gücünü daha hassas ölçer.

Anahtar Kavram

Likidite Oranları ve Formül İlişkileri

İpuçları

1

Cari oran formülünü kullanarak önce dönen varlıkların toplam tutarını hesaplayın.

2

Asit-test oranı ile cari oran arasındaki temel farkın 'stoklar' kalemi olduğunu hatırlayın.

3

Dönen varlıklar toplamı

360.000

TL'dir. Asit-test oranı payı olan 'Dönen Varlıklar - Stoklar' değeri ise

200.000

TL'ye eşit olmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda 'Hazır Değerler' toplamını bulmak için 'Nakit Oran' verisini kullanmayı deneyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cari oran ile asit-test oranı arasındaki fark (

1,8 - 1,0 = 0,8

), stokların kısa vadeli yabancı kaynaklara oranını verir. Bu durumda Stoklar / KVYK =

0,8

olur.

200.000 \times 0,8 = 160.000

TL sonucuna daha hızlı ulaşılabilir.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 260Soru →

Bir işletmenin $2025$ yılı dönem sonu finansal tablolarından elde edilen bazı veriler aşağıda sunulmuştur:

Finansal Kalem	Tutar (TL)
Net Satışlar	$2.400.000$
Satışların Maliyeti	$1.400.000$
Faaliyet Giderleri	$400.000$
Finansman Giderleri	$120.000$
Aktif Toplamı	$3.000.000$

Bu verilere göre, işletmenin "Ekonomik Rantabilite" oranı yüzde kaçtır?

\%12,8

\%16,0

\%20,0

\%24,0

\%33,3

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $\%20,0$

Cevap

İşletmenin ekonomik rantabilite oranı

\%20,0

olarak hesaplanır.

Ekonomik rantabilite, işletmenin sahip olduğu varlıkların (aktiflerin) ne ölçüde kârlı kullanıldığını, finansman giderlerinden bağımsız olarak ölçen bir orandır. Formülü Faaliyet Kârı (FVÖK) / Toplam Aktifler şeklindedir. Sorudaki verilerle faaliyet kârı

600.000

TL olarak hesaplanır ve

3.000.000

TL'lik aktif toplamına bölündüğünde

\%20

sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Brüt Satış Kârının hesaplanması

2.400.000 - 1.400.000 = 1.000.000

TL

Faaliyet kârına ulaşmak için öncelikle satış gelirlerinden satışların maliyeti çıkarılmalıdır.

2

Faaliyet Kârının (Faiz ve Vergi Öncesi Kâr - FVÖK) hesaplanması

1.000.000 - 400.000 = 600.000

TL

Ekonomik rantabilite hesaplamasında pay kısmında yer alan faaliyet kârı, brüt satış kârından faaliyet giderlerinin düşülmesiyle bulunur.

3

Ekonomik Rantabilite oranının hesaplanması

600.000 / 3.000.000 = 0,20

(

\%20

)

Ekonomik rantabilite formülü: (Faaliyet Kârı / Aktif Toplamı)

\times 100

şeklindedir.

Anahtar Kavram

Ekonomik Rantabilite (Varlıkların Kârlılığı)

İpuçları

1

Ekonomik rantabilite hesaplanırken finansman giderleri dikkate alınmaz.

2

Öncelikle Brüt Satış Kârı'nı, ardından Faaliyet Giderlerini çıkararak Faaliyet Kârı'na (FVÖK) ulaşmalısınız.

3

Bulduğunuz

600.000

TL tutarındaki faaliyet kârını işletmenin toplam varlıklarına oranlayın.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin özkaynaklarının

1.500.000

TL olduğu varsayımıyla 'Mali Rantabilite' (Özkaynak Kârlılığı) oranını hesaplayarak aralarındaki farkı yorumlayınız.

Tahmini Süre:1m 30s

Oran Analizi

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram