Oran Analizi

261 soru

Soru 141Soru

Bir işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli finansal tablolarından elde edilen bazı hesap kalemleri ve tutarları aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Hesap KalemiTutar (TLTL)
Kasa60.00060.000
Alacak Senetleri140.000140.000
Ticari Mallar180.000180.000
Gelecek Aylara Ait Giderler20.00020.000
Taşıtlar300.000300.000
Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar200.000200.000

Bu verilere göre, işletmenin likidite (asit-test) oranı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1,01,0

Cevap

İşletmenin likidite (asit-test) oranı 1,01,0 olarak hesaplanmaktadır.
İşletmenin asit-test oranı, dönen varlıklardan stoklar ve gelecek aylara ait giderler çıkarılarak bulunan tutarın kısa vadeli yabancı kaynaklara bölünmesiyle bulunur. Verilen kalemlerden dönen varlık toplamı 400.000400.000 TL, kısa vadeli yabancı kaynak toplamı 200.000200.000 TL'dir. Likit değerler (kasa ve alacak senetleri) toplamı olan 200.000200.000 TL'nin kısa vadeli borçlara oranı 1,01,0 sonucunu verir.

Adım Adım Çözüm

1
Dönen Varlıklar toplamını belirle.
60.000+140.000+180.000+20.000=400.00060.000 + 140.000 + 180.000 + 20.000 = 400.000 TLTL
Likidite oranlarının hesaplanabilmesi için öncelikle likit ve likit olmayan tüm dönen varlık kalemlerinin toplamı bulunmalıdır. Taşıtlar hesabı bir duran varlık olduğu için bu toplama dahil edilmez.
2
Asit-test oranı için pay (likit varlıklar) kısmını hesapla.
400.000(180.000+20.000)=200.000400.000 - (180.000 + 20.000) = 200.000 TLTL
Asit-test oranı, dönen varlıklardan paraya dönüşme hızı nispeten düşük olan stokların ve gelecek aylara ait giderlerin çıkarılmasıyla hesaplanır.
3
Likit varlıkları kısa vadeli yabancı kaynaklara oranla.
200.000/200.000=1,0200.000 / 200.000 = 1,0
Bulunan pay değeri, işletmenin bir yıl içinde ödemesi gereken kısa vadeli borçlarına bölünerek orana ulaşılır.

Anahtar Kavram

Likidite (Asit-Test) Oranı

Daha Fazla Pratik

İşletmenin nakit oranını hesaplayarak hazır değerlerin borç ödeme kapasitesini tek başına nasıl etkilediğini inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Alternatif olarak, doğrudan en likit kalemler (Kasa + Alacak Senetleri) toplanarak kısa vadeli yabancı kaynaklara bölünebilir: (60.000+140.000)/200.000=1,0(60.000 + 140.000) / 200.000 = 1,0.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 142Soru

Bir işletmenin dönem sonu bilançosunda yer alan bazı hesap gruplarına ait tutarlar aşağıda verilmiştir:

Hesap GrubuTutar (TL)
Dönen Varlıklar800.000800.000
Duran Varlıklar1.200.0001.200.000
Stoklar200.000200.000
Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar400.000400.000

Bu verilere göre, işletmenin asit-test (çabuk) oranı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1,51,5

Cevap

İşletmenin asit-test (çabuk) oranı 1,51,5 olarak hesaplanmıştır.
Asit-test oranı hesaplanırken dönen varlıklar toplamından (800.000800.000 TL) stoklar (200.000200.000 TL) çıkarılarak bulunan 600.000600.000 TL tutarındaki likit varlıklar, kısa vadeli yabancı kaynaklara (400.000400.000 TL) bölünür. Bu işlem sonucunda 1,51,5 değerine ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Asit-test oranı formülünü hatırla.
Asit-Test Oranı=Do¨nen VarlıklarStoklarKısa Vadeli Yabancı Kaynaklar\text{Asit-Test Oranı} = \frac{\text{Dönen Varlıklar} - \text{Stoklar}}{\text{Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar}}
Asit-test oranı, işletmenin stoklara bağımlı kalmadan kısa vadeli borçlarını ödeme gücünü ölçer.
2
Pay kısmındaki likit varlık tutarını hesapla.
800.000200.000=600.000800.000 - 200.000 = 600.000 TL
Dönen varlıklar içindeki en az likit kalem olan stoklar analiz dışı bırakılır.
3
Bulunan likit varlık tutarını kısa vadeli yabancı kaynaklara oranla.
600.000/400.000=1,5600.000 / 400.000 = 1,5
Kısa vadeli borçların her 11 TL'sine karşılık 1,51,5 TL likit varlık düştüğü görülür.

Anahtar Kavram

Asit-test oranı, cari orana göre daha hassas bir likidite ölçüsüdür ve payda stoklar yer almaz.

İpuçları

1
Asit-test oranı hesaplanırken sadece kısa vadede nakde dönebilen varlıklar dikkate alınır.
2
Duran varlıklar uzun vadeli yatırımlardır, likidite oranlarında pay kısmında yer almazlar.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin cari oranını hesaplayarak iki oran arasındaki farkın stoklardan kaynaklandığını teyit edebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 143Soru

Mavi Teknoloji A.Ş.'nin 20252025 yılı faaliyet dönemine ait bazı finansal verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Finansal KalemTutar (TL)
Net Satışlar (Tamamı kredili)2.400.0002.400.000
Dönem Başı Ticari Alacaklar280.000280.000
Dönem Sonu Ticari Alacaklar320.000320.000

Bu verilere göre, işletmenin alacaklarının ortalama tahsil süresi kaç gündür? (Yılı 360360 gün olarak kabul ediniz.)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 45

Cevap

İşletmenin alacaklarının ortalama tahsil süresi 45 gündür.
Ortalama tahsil süresini bulmak için öncelikle ortalama ticari alacaklar (300.000300.000 TL) hesaplanmış, ardından net satışlar bu tutara bölünerek alacak devir hızı (88) elde edilmiştir. Son aşamada 360360 günün devir hızına bölünmesiyle 45 gün sonucuna ulaşılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Ortalama Ticari Alacakların hesaplanması
300.000300.000 TL
Devir hızı hesaplamalarında bilançodan gelen kalemlerin (alacaklar) ortalama değeri kullanılır: 280.000+320.0002=300.000\frac{280.000 + 320.000}{2} = 300.000 TL.
2
Alacak Devir Hızının hesaplanması
8
Alacak devir hızı, net kredili satışların ortalama ticari alacaklara bölünmesiyle bulunur: 2.400.000300.000=8\frac{2.400.000}{300.000} = 8 kez.
3
Ortalama Tahsil Süresinin hesaplanması
45 gün
Tahsil süresi, bir yıldaki gün sayısının alacak devir hızına bölünmesiyle hesaplanır: 3608=45\frac{360}{8} = 45 gün.

Anahtar Kavram

Alacak Devir Hızı ve Ortalama Tahsil Süresi

İpuçları

1
Alacak devir hızını bulmak için net satışları ortalama ticari alacaklara bölmelisiniz.
2
Ortalama ticari alacaklar, dönem başı ve dönem sonu tutarlarının toplamının ikiye bölünmesiyle bulunur.

Daha Fazla Pratik

Stok devir hızı ve stokta kalma süresi hesaplamalarını da benzer mantıkla (SMM / Ortalama Stok) çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 144Soru

Bir işletmenin cari dönem verilerine göre net kâr marjı %6\%6, net satışları 3.000.0003.000.000 TL ve aktif toplamı 2.000.0002.000.000 TL'dir. İşletme yönetimi, ilgili faaliyet dönemi sonunda özkaynak kârlılık oranının (ROEROE) %18\%18 olarak gerçekleşmesini hedeflemektedir. DuPont analiz sistemine göre, bu hedefe ulaşılabilmesi için işletmenin özkaynak çarpanı kaç olmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2,02,0

Cevap

İşletmenin özkaynak çarpanı 2,0 olmalıdır.
Doğru cevap olan 2,0 değeri, DuPont formülünün (ROE=NKM×ADH×O¨C\cROE = NKM \times ADH \times ÖÇ) doğru uygulanmasıyla elde edilir. İşletmenin aktif devir hızı 1,5 olarak hesaplandıktan sonra, kâr marjı (%6) ile çarpılarak aktif kârlılığı (%9) bulunur. %18 olan hedef özkaynak kârlılığına ulaşmak için bu oranın 2 katı bir kaldıraç (özkaynak çarpanı) gerektiği görülmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Aktif Devir Hızı (ADH) hesaplanır.
ADH=Net Satıs¸lar/Toplam Aktif=3.000.000/2.000.000=1,5ADH = \text{Net Satışlar} / \text{Toplam Aktif} = 3.000.000 / 2.000.000 = 1,5
DuPont analizindeki üç temel bileşenden biri olan faaliyet verimliliğini belirlemek için.
2
DuPont eşitliği kurularak veriler yerine yazılır.
ROE=Net Kaˆr Marjı×Aktif Devir Hızı×O¨zkaynak C¸arpanı0,18=0,06×1,5×O¨zkaynak C¸arpanıROE = \text{Net Kâr Marjı} \times \text{Aktif Devir Hızı} \times \text{Özkaynak Çarpanı} \Rightarrow 0,18 = 0,06 \times 1,5 \times \text{Özkaynak Çarpanı}
Özkaynak kârlılığını oluşturan kârlılık, verimlilik ve kaldıraç unsurlarını ilişkilendirmek için.
3
Bilinmeyen değer olan Özkaynak Çarpanı çözülür.
0,18=0,09×O¨zkaynak C¸arpanıO¨zkaynak C¸arpanı=0,18/0,09=2,00,18 = 0,09 \times \text{Özkaynak Çarpanı} \Rightarrow \text{Özkaynak Çarpanı} = 0,18 / 0,09 = 2,0
Hedeflenen %18 kârlılığa ulaşmak için gerekli olan finansal kaldıraç düzeyini bulmak için.

Anahtar Kavram

DuPont Analizi ve Bileşenleri
Soru 145Soru

Bir işletmenin borsa performansına ilişkin finansal verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Finansal GöstergeDeğer
Hisse Senedi Borsa Fiyatı6060 TL
Hisse Başına Defter Değeri2020 TL

Bu verilere göre, işletmenin Piyasa Değeri / Defter Değeri (PD/DD) oranı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3,003,00

Cevap

İşletmenin Piyasa Değeri / Defter Değeri (PD/DD) oranı 3,003,00 olarak hesaplanır.
Piyasa Değeri / Defter Değeri (PD/DD) oranı, bir hisse senedinin piyasadaki işlem fiyatının, o hissenin muhasebe kayıtlarındaki (bilançodaki) özkaynak payına oranını ifade eder. Formül gereği 6060 TL olan borsa fiyatı, 2020 TL olan hisse başına defter değerine bölündüğünde (60/2060 / 20) sonuç 3,003,00 çıkar.

Adım Adım Çözüm

1
PD/DD oranı formülünü belirleyin.
PD/DD=Hisse Senedi Borsa FiyatıHisse Bas¸ına Defter Deg˘eriPD/DD = \frac{\text{Hisse Senedi Borsa Fiyatı}}{\text{Hisse Başına Defter Değeri}}
Borsa performans oranlarından biri olan PD/DD oranı, piyasa fiyatı ile muhasebe değeri arasındaki ilişkiyi gösterir.
2
Verilen değerleri formülde yerine koyun.
6020\frac{60}{20}
Soruda verilen borsa fiyatı 6060 TL ve defter değeri 2020 TL'dir.
3
Bölme işlemini gerçekleştirerek oranı bulun.
3,003,00
6060 rakamının 2020 rakamına bölünmesi sonucunda işletmenin piyasa değerinin defter değerinin 33 katı olduğu görülür.

Anahtar Kavram

Piyasa Değeri / Defter Değeri (PD/DD) Oranı

Daha Fazla Pratik

Fiyat/Kazanç (F/K) oranı ile PD/DD oranı arasındaki ilişkiyi incelemek için Özkaynak Karlılığı verisini de kullanarak hesaplama yapmayı deneyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 146Soru

Bir işletmenin dönem sonu bilançosunda yer alan bazı veriler aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

Bilanço KalemiTutar (TL)
Toplam Aktif1.000.0001.000.000
Özkaynaklar400.000400.000

Bu verilere göre, işletmenin finansal kaldıraç oranı yüzde kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: %60

Cevap

İşletmenin finansal kaldıraç oranı %60 olarak hesaplanmıştır.
Finansal kaldıraç oranı, bir işletmenin varlıklarının ne kadarının yabancı kaynaklarla finanse edildiğini gösterir. İşletmenin toplam aktifi 1.000.0001.000.000 TL ve özkaynakları 400.000400.000 TL olduğuna göre, yabancı kaynakları 600.000600.000 TL'dir. Bu tutarın toplam aktife oranı ise %60\%60 sonucunu verir.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam Yabancı Kaynak tutarının hesaplanması
1.000.000400.000=600.0001.000.000 - 400.000 = 600.000 TL
Temel bilanço eşitliğine göre (Aktif = Yabancı Kaynaklar + Özkaynaklar), aktif toplamından özkaynaklar çıkarılarak toplam borç bulunur.
2
Finansal kaldıraç oranının hesaplanması
600.0001.000.000=0,60\frac{600.000}{1.000.000} = 0,60 (veya %60\%60)
Finansal kaldıraç oranı, toplam yabancı kaynakların toplam aktife (veya pasife) oranlanmasıyla hesaplanır.

Anahtar Kavram

Finansal Kaldıraç Oranı

Alternatif Yöntem

Özkaynak oranı hesaplanıp 1'den çıkarılabilir. Özkaynak Oranı = 400.000/1.000.000=0,40400.000 / 1.000.000 = 0,40. Kaldıraç Oranı = 10,40=0,601 - 0,40 = 0,60.
Tahmini Süre:45s
Soru 147Soru

Bir işletmenin dönem sonu bilançosunda yer alan kaynak yapısına ilişkin bilgiler şu şekildedir:

Kaynak KalemiTutar (TL)
Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar250.000250.000
Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar150.000150.000
Özkaynaklar600.000600.000

Bu bilgilere göre, işletmenin finansal kaldıraç oranı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 0,400,40

Cevap

İşletmenin finansal kaldıraç oranı 0,400,40 (yüzde 40) olarak hesaplanmaktadır.
Finansal kaldıraç oranı, bir işletmenin toplam varlıklarının ne kadarının yabancı kaynaklarla finanse edildiğini gösterir. Bu örnekte toplam yabancı kaynaklar 400.000400.000 TL (250.000250.000 KVYK + 150.000150.000 UVYK) ve pasif toplamı 1.000.0001.000.000 TL (400.000400.000 TYK + 600.000600.000 Özkaynaklar) olduğundan oran 0,400,40 çıkmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam Yabancı Kaynak tutarını hesaplayınız.
Toplam Yabancı Kaynak = Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar + Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar = 250.000+150.000=400.000250.000 + 150.000 = 400.000 TL
Finansal kaldıraç oranı hesaplanırken pay kısmında işletmenin borçlandığı tüm kaynaklar yer almalıdır.
2
Pasif Toplamını (Toplam Kaynakları) hesaplayınız.
Pasif Toplamı = Toplam Yabancı Kaynak + Özkaynaklar = 400.000+600.000=1.000.000400.000 + 600.000 = 1.000.000 TL
Oranın paydasında işletmenin toplam varlıklarının nasıl finanse edildiğini gösteren pasif toplamı bulunmalıdır.
3
Finansal Kaldıraç Oranı formülünü uygulayınız.
Finansal Kaldıraç Oranı = 400.0001.000.000=0,40\frac{400.000}{1.000.000} = 0,40
Varlıkların ne kadarının yabancı kaynaklarla finanse edildiğini belirlemek için bu oran kullanılır.

Anahtar Kavram

Finansal Kaldıraç Oranı (Toplam Yabancı Kaynak / Pasif Toplamı)

İpuçları

1
Finansal kaldıraç oranı için hem kısa hem de uzun vadeli borçları toplamanız gerekir.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin özkaynak oranını hesaplayarak finansal kaldıraç oranı ile toplamının 1'e eşit olup olmadığını kontrol edebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 148Soru

Aras Tekstil İşletmesi'nin 20262026 yılı faaliyet dönemine ait bazı finansal verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Finansal KalemTutar (TL)
Net Satışlar (Tamamı kredili)1.200.0001.200.000
Dönem Başı Ticari Alacaklar140.000140.000
Dönem Sonu Ticari Alacaklar160.000160.000

Bu verilere göre, işletmenin "Alacak Devir Hızı" ve "Alacakların Ortalama Tahsil Süresi" aşağıdakilerden hangisidir? (1 yıl 360360 gün olarak kabul edilecektir.)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 88 kez - 4545 gün

Cevap

İşletmenin alacak devir hızı 88 kez ve ortalama tahsil süresi 4545 gündür.
Doğru cevap, alacak devir hızının kredili satışların ortalama alacaklara oranı (1.200.000/150.000=81.200.000 / 150.000 = 8) ve tahsil süresinin yılın gün sayısının bu hıza oranı (360/8=45360 / 8 = 45) olduğu seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
Ortalama Ticari Alacakların hesaplanması
150.000150.000 TL
Devir hızı oranlarında bilanço kalemlerinin dönem başı ve dönem sonu değerlerinin ortalaması kullanılmalıdır. (140.000+160.000)/2=150.000(140.000 + 160.000) / 2 = 150.000
2
Alacak Devir Hızının hesaplanması
88 kez
Alacak devir hızı, net kredili satışların ortalama ticari alacaklara bölünmesiyle bulunur. 1.200.000/150.000=81.200.000 / 150.000 = 8
3
Alacakların Ortalama Tahsil Süresinin hesaplanması
4545 gün
Ortalama tahsil süresi, bir yıldaki gün sayısının alacak devir hızına bölünmesiyle hesaplanır. 360/8=45360 / 8 = 45

Anahtar Kavram

Alacak Devir Hızı ve Ortalama Tahsil Süresi
Soru 149Soru

Güneş Perakende İşletmesi’nin 20252025 yılı faaliyet dönemine ait bazı hesap bilgileri aşağıda sunulmuştur:

Hesap KalemiTutar (TL)
Satışların Maliyeti600.000600.000
Dönem Başı Ticari Mallar80.00080.000
Dönem Sonu Ticari Mallar120.000120.000

Buna göre, işletmenin ilgili dönemdeki stok devir hızı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 66

Cevap

İşletmenin stok devir hızı 66 olarak hesaplanmıştır.
Doğru yanıt olan değer, Satışların Maliyeti kaleminin (600.000600.000 TL), dönem başı ve dönem sonu stoklarının aritmetik ortalaması olan 100.000100.000 TL'ye bölünmesi sonucunda elde edilmiştir. Bu oran işletmenin stoklarını bir yılda kaç kez yenilediğini gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Ortalama stok tutarını hesaplayınız.
Ortalama Stok=80.000+120.0002=100.000 TL \text{Ortalama Stok} = \frac{80.000 + 120.000}{2} = 100.000 \text{ TL}
Devir hızı hesaplamalarında gelir tablosu kalemi ile bilanço kalemi oranlanırken, bilanço kaleminin dönem başı ve sonu ortalaması alınır.
2
Stok devir hızı formülünü uygulayınız.
Stok Devir Hızı=600.000100.000=6 \text{Stok Devir Hızı} = \frac{600.000}{100.000} = 6
Stok devir hızı, satışların maliyetinin ortalama stok tutarına bölünmesiyle elde edilir.

Anahtar Kavram

Stok Devir Hızı Hesaplaması

Daha Fazla Pratik

Elde edilen devir hızını kullanarak 'Stokta Kalma Süresi'ni (360 / Stok Devir Hızı) hesaplayarak süreci pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 150Soru

Aktif toplamı 1.200.0001.200.000 TL olan bir işletmenin kaynak yapısı analiz edildiğinde, toplam yabancı kaynakların özkaynaklara oranının 1,51,5 olduğu tespit edilmiştir.

Buna göre, bu işletmenin finansal kaldıraç oranı yüzde kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 6060

Cevap

İşletmenin finansal kaldıraç oranı %60\%60 olarak hesaplanır.
İşletmenin pasif toplamı 1.200.0001.200.000 TL'dir. Toplam yabancı kaynaklar özkaynakların 1,51,5 katı olduğuna göre, toplam kaynaklar içinde borcun payı 1,5/(1,5+1)=1,5/2,5=0,601,5 / (1,5 + 1) = 1,5 / 2,5 = 0,60 olarak bulunur. Bu oran finansal kaldıraç oranını temsil eder.

Adım Adım Çözüm

1
Pasif toplamının belirlenmesi
Pasif Toplamı = Aktif Toplamı = 1.200.0001.200.000 TL
Muhasebenin temel eşitliği gereği aktif ve pasif toplamları birbirine eşittir.
2
Yabancı kaynaklar ve özkaynaklar arasındaki ilişkinin kurulması
Toplam Yabancı KaynaklarO¨zkaynaklar=1,5Toplam Yabancı Kaynaklar=1,5×O¨zkaynaklar\frac{\text{Toplam Yabancı Kaynaklar}}{\text{Özkaynaklar}} = 1,5 \Rightarrow \text{Toplam Yabancı Kaynaklar} = 1,5 \times \text{Özkaynaklar}
Soruda verilen oran üzerinden kaynak bileşenleri arasındaki ilişki tanımlanır.
3
Özkaynak tutarının hesaplanması
Pasif Toplamı=Toplam Yabancı Kaynaklar+O¨zkaynaklar1.200.000=1,5O¨K+1O¨K=2,5O¨KO¨K=480.000\text{Pasif Toplamı} = \text{Toplam Yabancı Kaynaklar} + \text{Özkaynaklar} \Rightarrow 1.200.000 = 1,5\text{ÖK} + 1\text{ÖK} = 2,5\text{ÖK} \Rightarrow \text{ÖK} = 480.000 TL
Pasif toplamı, yabancı kaynaklar ve özkaynakların toplamından oluşur.
4
Toplam yabancı kaynak tutarının hesaplanması
Toplam Yabancı Kaynaklar=1.200.000480.000=720.000\text{Toplam Yabancı Kaynaklar} = 1.200.000 - 480.000 = 720.000 TL
Toplam kaynaklardan özkaynaklar çıkarılarak borç tutarına ulaşılır.
5
Finansal kaldıraç oranının hesaplanması
Finansal Kaldırac¸ Oranı=Toplam Yabancı KaynaklarPasif Toplamı=720.0001.200.000=0,60\text{Finansal Kaldıraç Oranı} = \frac{\text{Toplam Yabancı Kaynaklar}}{\text{Pasif Toplamı}} = \frac{720.000}{1.200.000} = 0,60 (yani %60\%60)
Finansal kaldıraç oranı, toplam varlıkların ne kadarının borçla finanse edildiğini gösterir.

Anahtar Kavram

Finansal Kaldıraç Oranı (Toplam Yabancı Kaynaklar / Pasif Toplamı)
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 151Soru

Bir işletmenin 20252025 yılı hesap dönemine ait gelir tablosu kalemlerinden bazıları aşağıda sunulmuştur:

Hesap KalemiTutar (TL)
Net Satışlar800.000800.000
Satışların Maliyeti500.000500.000
Faaliyet Giderleri140.000140.000
Diğer Faaliyetlerden Olağan Gelir ve Kârlar20.00020.000
Finansman Giderleri30.00030.000

İşletmenin kurumlar vergisi oranı %20\%20 olduğuna göre, bu işletmenin "Net Kâr Marjı" yüzde kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: %15\%15

Cevap

İşletmenin net kâr marjı %15\%15 olarak hesaplanmıştır.
Doğru seçenek olan kârlılık oranı, gelir tablosundaki tüm gelir ve giderlerin (vergiler dahil) netleştirilmesi sonucu oluşan 120.000120.000 TL tutarındaki net kârın, işletmenin ana faaliyet hacmini temsil eden 800.000800.000 TL tutarındaki net satışlara bölünmesiyle elde edilen %15\%15 değeridir.

Adım Adım Çözüm

1
Brüt Satış Kârını hesaplayınız.
Brüt Satış Kârı = 800.000500.000=300.000800.000 - 500.000 = 300.000 TL
Net kâra ulaşmak için öncelikle satış gelirlerinden maliyetlerin düşülmesi gerekir.
2
Faaliyet Kârını hesaplayınız.
Faaliyet Kârı = 300.000140.000=160.000300.000 - 140.000 = 160.000 TL
Brüt kârdan faaliyet giderleri çıkarılarak esas faaliyet kârlılığı bulunur.
3
Vergi Öncesi Kârı hesaplayınız.
Vergi Öncesi Kâr = 160.000+20.00030.000=150.000160.000 + 20.000 - 30.000 = 150.000 TL
Faaliyet kârına diğer gelirler eklenip finansman giderleri düşülerek vergi matrahına ulaşılır.
4
Dönem Net Kârını hesaplayınız.
Dönem Net Kârı = 150.000×(10,20)=120.000150.000 \times (1 - 0,20) = 120.000 TL
Vergi öncesi kârdan kurumlar vergisi yükümlülüğü düşülerek nihai net kâr bulunur.
5
Net Kâr Marjını hesaplayınız.
Net Kâr Marjı = 120.000800.000=0,15\frac{120.000}{800.000} = 0,15 yani %15\%15
Net kâr marjı, net kârın net satışlara oranıdır.

Anahtar Kavram

Net Kâr Marjı, bir işletmenin satışlarının ne kadarlık kısmının tüm giderler ve vergiler düşüldükten sonra kâr olarak kaldığını gösteren kârlılık oranıdır.
Soru 152Soru

Işık Ticaret İşletmesi’nin 20252025 yılı faaliyet dönemine ait bazı finansal verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Finansal KalemTutar (TL)
Net Satışlar4.800.0004.800.000
Dönem Başı Toplam Varlıklar1.400.0001.400.000
Dönem Sonu Toplam Varlıklar1.800.0001.800.000

Bu bilgilere göre, işletmenin Aktif Devir Hızı kaç kezdir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3,003,00

Cevap

İşletmenin Aktif Devir Hızı 3,003,00 kez olarak hesaplanır.
Aktif Devir Hızı, işletmenin sahip olduğu her 11 TL'lik varlık karşılığında ne kadar satış geliri elde ettiğini ölçer. Verilen veriler doğrultusunda, dönem başı (1.400.0001.400.000 TL) ve dönem sonu (1.800.0001.800.000 TL) varlık toplamlarının ortalaması olan 1.600.0001.600.000 TL paydaya yazılır. Net satışlar olan 4.800.0004.800.000 TL bu değere bölündüğünde sonuç 3,003,00 olarak bulunur. Bu durum, işletmenin varlıklarını yılda 33 kez devrettirdiğini ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1
Ortalama Toplam Varlıkların (Aktiflerin) hesaplanması
Ortalama Toplam Varlıklar=1.400.000+1.800.0002=1.600.000\text{Ortalama Toplam Varlıklar} = \frac{1.400.000 + 1.800.000}{2} = 1.600.000 TL
Devir hızı oranlarında, gelir tablosu kalemi ile bilanço kalemi ilişkilendirilirken bilanço kaleminin dönem başı ve dönem sonu ortalamasının alınması daha sağlıklı bir analiz sağlar.
2
Aktif Devir Hızı formülünün uygulanması
Aktif Devir Hızı=Net Satıs¸larOrtalama Toplam Varlıklar=4.800.0001.600.000=3\text{Aktif Devir Hızı} = \frac{\text{Net Satışlar}}{\text{Ortalama Toplam Varlıklar}} = \frac{4.800.000}{1.600.000} = 3 kez
İşletmenin varlıklarını ne kadar verimli kullanarak satış yarattığını ölçmek için bu formül kullanılır.

Anahtar Kavram

Aktif Devir Hızı, işletmenin toplam varlıklarının bir dönem içinde kaç kez satışa dönüştüğünü gösteren bir verimlilik oranıdır.

İpuçları

1
Devir hızı hesaplanırken bilanço kalemlerinin dönem başı ve dönem sonu ortalamasını almayı unutmayın.
2
Aktif Devir Hızı formülü: Net Satışlar / Ortalama Toplam Varlıklar şeklindedir.

Daha Fazla Pratik

Stok Devir Hızı ve Alacak Devir Hızı oranlarını hesaplayarak işletmenin faaliyet döngüsünü analiz edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 153Soru

Bir işletmenin birbirini takip eden iki hesap dönemine ait finansal tabloları üzerinden hesaplanan oranlardaki değişimler şu şekildedir:

- Cari oran: 1,801,80'den 2,402,40'a yükselmiştir.
- Aktif devir hızı: 1,201,20'den 0,900,90'a gerilemiştir.
- Nakit dönüş süresi (nakit çevrilme süresi): 6060 günden 9595 güne çıkmıştır.

Bu verilerin sentezlenmesi sonucunda, işletmenin finansal durumu ve operasyonel verimliliği hakkında yapılabilecek en isabetli yorum aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cari orandaki yükseliş, stoklarda veya ticari alacaklarda meydana gelen atıl birikimin bir sonucu olup işletmenin nakit akış kalitesinin bozulduğuna işaret etmektedir.

Cevap

Cari orandaki yükselişin, faaliyet döngüsündeki aksamalar (stok veya alacak birikimi) nedeniyle oluşan atıl bir yapıdan kaynaklandığı ve operasyonel zayıflığa işaret ettiği yorumu en isabetli olanıdır.
Cari orandaki artışın, aktif devir hızındaki düşüş ve nakit dönüş süresindeki uzama ile birlikte gerçekleşmesi; bu artışın nakit girişinden ziyade stoklarda veya alacaklarda meydana gelen, satılamayan veya tahsil edilemeyen atıl birikimlerden kaynaklandığını kanıtlar. Bu durum işletmenin kağıt üzerinde likit görünmesine rağmen, reel nakit akışının zayıfladığını gösteren klasik bir operasyonel verimlilik kaybı senaryosudur.

Adım Adım Çözüm

1
Oranlar arasındaki zıt yönlü değişimlerin tespit edilmesi
Cari oran artarken (1,802,401,80 \rightarrow 2,40), aktif devir hızı düşmüş (1,200,901,20 \rightarrow 0,90) ve nakit dönüş süresi uzamıştır (609560 \rightarrow 95).
Likidite artışı ile verimlilik düşüşü arasındaki çelişkiyi anlamak için temel verileri netleştirmek gerekir.
2
Cari oranın 'kalitesinin' analiz edilmesi
Cari orandaki artış, dönen varlıkların (pay) kısa vadeli yabancı kaynaklardan (payda) daha hızlı arttığını gösterir.
Ancak bu artışın nakit mi yoksa nakit olmayan kalemlerden mi kaynaklandığını anlamak için devir hızlarına bakılmalıdır.
3
Aktif devir hızı ve nakit dönüş süresi ile bağlantı kurulması
Aktif devir hızının düşmesi ve nakit dönüş süresinin uzaması, stokların satılamadığını veya alacakların tahsil edilemediğini gösterir.
Dönen varlıkların büyük bir kısmının stok ve alacaklardan oluşması ve bunların yavaş dönmesi, 'sahte' bir likidite artışı yaratır.
4
Sentez ve sonuç
İşletme, aslında likit olmayan (atıl) stok ve alacak biriktirdiği için cari oranı yükselmiştir; bu durum finansal güç değil, operasyonel bir zayıflıktır.
Çok boyutlu analiz, tek bir oranın yanıltıcı olabileceğini kanıtlar.

Anahtar Kavram

Likidite ve Faaliyet Oranları Arasındaki Korelasyon (Atıl Varlık Birikimi)

İpuçları

1
Cari oranın payında yer alan stoklar ve alacaklar yavaş dönerse ne olur?
2
Aktif devir hızı düştüğüne göre, işletme varlıklarıyla yeterince satış yaratabiliyor mu?
3
Nakit dönüş süresinin uzaması, işletmenin nakit döngüsünde bir tıkanıklık olduğunu ve paranın stoklarda hapsolduğunu gösterir.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin Asit-Test oranındaki değişimi de analiz ederek, cari orandaki artışın sadece stoklardan mı kaynaklandığını doğrulayın.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 154Soru

Bir işletmenin son hesap dönemine ait finansal tabloları üzerinde yapılan oran analizi sonucunda şu veriler elde edilmiştir:

- Aktif Kârlılık Oranı: %18\%18
- Özkaynak Kârlılık Oranı: %12\%12
- Finansal Kaldıraç Oranı: %50\%50

Bu verilere dayanarak işletmenin finansal performansı ve mali yapısı hakkında yapılabilecek aşağıdaki yorumlardan hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşletmenin kullandığı yabancı kaynakların maliyeti, varlıklarından elde ettiği kârlılık oranından daha yüksektir.

Cevap

İşletmenin kullandığı yabancı kaynakların maliyeti, varlıklarından elde ettiği kârlılık oranından daha yüksektir.
İşletmenin finansal kaldıraç kullanmasına rağmen özkaynak kârlılığının (%12)(\%12), aktif kârlılığının (%18)(\%18) altında kalması, kullanılan yabancı kaynakların maliyetinin varlıkların getirisinden daha yüksek olduğunu gösterir. Bu durum literatürde 'negatif kaldıraç etkisi' veya 'ters kaldıraç' olarak adlandırılır. İşletme borçlandıkça, borç maliyeti kârı erittiği için ortakların kârlılığı (özkaynak kârlılığı) azalmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Kaldıraç etkisini belirlemek için Aktif Kârlılığı ile Özkaynak Kârlılığını karşılaştırın.
Aktif Kârlılığı (%18)>(\%18) > Özkaynak Kârlılığı (%12)(\%12).
Bu durum, yabancı kaynak kullanımının kârlılığı aşağı çektiğini (negatif kaldıraç) gösterir.
2
Borçlanma maliyeti ile varlık getirisi arasındaki ilişkiyi analiz edin.
Borçlanma Maliyeti (I˙fa)>(\text{İfa}) > Aktif Kârlılığı (%18)(\%18).
Özkaynak kârlılığının aktif kârlılığının altına düşmesi için işletmenin ödediği faiz oranının, varlıklarından kazandığı orandan daha yüksek olması gerekir.
3
Borç/Özkaynak oranını kontrol edin.
Finansal Kaldırac¸=Borc¸Pasif=0,50    Borc¸O¨zkaynak=1\text{Finansal Kaldıraç} = \frac{\text{Borç}}{\text{Pasif}} = 0,50 \implies \frac{\text{Borç}}{\text{Özkaynak}} = 1.
Pasifin yarısı borç ise diğer yarısı özkaynaktır, dolayısıyla oran 11’dir.

Anahtar Kavram

Negatif Finansal Kaldıraç Etkisi

İpuçları

1
Özkaynak kârlılığı ile aktif kârlılığı arasındaki ilişkiye odaklanın; hangisi daha büyük?
2
Eğer borçlanarak elde edilen varlıkların getirisi (%18)(\%18), borca ödenen faizden düşükse özkaynak kârlılığı (%12)(\%12) düşer.

Daha Fazla Pratik

Finansal kaldıraç oranının değişmediği ancak aktif kârlılığının arttığı bir senaryoda özkaynak kârlılığının nasıl etkileneceğini inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 155Soru

Bir sermaye işletmesinin aktif toplamı 2.500.0002.500.000 TL olup, bu varlıkların %60\%60’ı yabancı kaynaklarla finanse edilmektedir. İşletmenin ilgili dönemdeki bazı finansal verileri şöyledir:

Finansal VeriDeğer
Faiz ve Vergi Öncesi Kâr (FVÖK)800.000800.000 TL
Yabancı Kaynakların Ortalama Maliyeti%20\%20
Kurumlar Vergisi Oranı%25\%25

Buna göre, işletmenin ilgili dönemdeki "Mali Rantabilite" (Özkaynak Kârlılığı) oranı yüzde kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 37,537,5

Cevap

İşletmenin mali rantabilite oranı %37,5\%37,5 olarak hesaplanmıştır.
Doğru yanıt olan %37,5\%37,5 değerine ulaşmak için öncelikle aktif toplamından yabancı kaynaklar düşülerek 1.000.0001.000.000 TL tutarındaki özkaynak belirlenir. Ardından 800.000800.000 TL tutarındaki FVÖK'ten 300.000300.000 TL faiz gideri çıkarılıp kalan 500.000500.000 TL üzerinden %25\%25 vergi hesaplanarak 375.000375.000 TL net kâr bulunur. Net kârın özkaynaklara oranı bize doğru mali rantabiliteyi verir.

Adım Adım Çözüm

1
Özkaynak ve yabancı kaynak tutarlarını belirleyin.
Yabancı Kaynak = 2.500.000×0,60=1.500.0002.500.000 \times 0,60 = 1.500.000 TL; Özkaynak = 2.500.0001.500.000=1.000.0002.500.000 - 1.500.000 = 1.000.000 TL.
Mali rantabilite paydasında özkaynak tutarı, faiz hesaplamasında ise yabancı kaynak tutarı gereklidir.
2
Finansman giderini (faiz) hesaplayarak Vergi Öncesi Kârı bulun.
Faiz Gideri = 1.500.000×0,20=300.0001.500.000 \times 0,20 = 300.000 TL; Vergi Öncesi Kâr = 800.000300.000=500.000800.000 - 300.000 = 500.000 TL.
Mali rantabilite net kâr üzerinden hesaplandığı için FVÖK'ten faiz giderleri düşülmelidir.
3
Vergi sonrası Dönem Net Kârını hesaplayın.
Vergi = 500.000×0,25=125.000500.000 \times 0,25 = 125.000 TL; Net Kâr = 500.000125.000=375.000500.000 - 125.000 = 375.000 TL.
Karlılık oranlarında aksi belirtilmedikçe vergi sonrası kâr rakamı kullanılır.
4
Mali Rantabilite formülünü uygulayın.
Mali Rantabilite = 375.0001.000.000=0,375\frac{375.000}{1.000.000} = 0,375 yani %37,5\%37,5.
Mali rantabilite, net kârın özkaynaklara bölünmesiyle elde edilir.

Anahtar Kavram

Mali Rantabilite (ROE), işletme sahiplerinin koyduğu sermayenin verimliliğini ölçen, net kârın özkaynaklara oranıdır.

İpuçları

1
Mali rantabiliteyi hesaplamak için önce işletmenin 'Özkaynak' tutarını bulmanız gerekir.
2
Soruda verilen FVÖK üzerinden faiz giderlerini ve vergiyi düşerek net kâra ulaşmalısınız.
3
Aktif toplamının %60\%60’ı borç ise kalan %40\%40’ı özkaynaktır. Bu özkaynak tutarını paydada kullanın.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin yabancı kaynak maliyetinin ekonomik rantabiliteden düşük olması durumunda finansal kaldıracın özkaynak kârlılığı üzerindeki olumlu etkisini inceleyen soruları çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Özkaynak kârlılığını (ROE), DuPont analizi yaklaşımıyla; Aktif Devir Hızı ×\times Net Kâr Marjı ×\times Kaldıraç Çarpanı şeklinde de düşünebilirsiniz ancak bu soruda doğrudan veriler üzerinden gitmek daha hızlıdır.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 156Soru

Bir işletmenin 20252025 yılı dönem sonu finansal tablolarından elde edilen bazı veriler aşağıda sunulmuştur:

Finansal KalemTutar / Oran
Aktif Toplamı4.000.0004.000.000 TL
Özkaynaklar1.600.0001.600.000 TL
Net Satışlar5.000.0005.000.000 TL
Net Kâr Marjı%6\%6
Vergi Oranı%20\%20
Faiz Giderleri100.000100.000 TL

Bu verilere göre, işletmenin "Ekonomik Rantabilite" oranı yüzde kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: %11,875\%11,875

Cevap

İşletmenin ekonomik rantabilite oranı %11,875\%11,875 olarak hesaplanmıştır.
Ekonomik rantabilite, bir işletmenin toplam varlıklarını finansman yönteminden ve vergi etkisinden bağımsız olarak ne ölçüde kârlı kullandığını gösterir. Bu nedenle hesaplamada pay kısmında 'Faiz ve Vergi Öncesi Kâr (FVÖK)' tutarı, payda kısmında ise 'Toplam Aktifler' yer alır. Verilen bilgilerden hareketle net kâr 300.000300.000 TL, vergi öncesi kâr 375.000375.000 TL ve FVÖK 475.000475.000 TL olarak bulunur. 475.000475.000 TL'nin 4.000.0004.000.000 TL'lik toplam aktife oranı %11,875\%11,875 sonucunu verir.

Adım Adım Çözüm

1
Dönem net kârının hesaplanması
5.000.000×%6=300.0005.000.000 \times \%6 = 300.000 TL
Ekonomik rantabiliteye ulaşmak için öncelikle kâr kademelerinin en alt basamağı olan net kârın bulunması gerekir.
2
Vergi öncesi kârın (VÖK) hesaplanması
300.000/(10,20)=375.000300.000 / (1 - 0,20) = 375.000 TL
Net kâr, vergi sonrası tutar olduğu için brütleştirilerek vergi öncesi kâr tutarına ulaşılır.
3
Faiz ve vergi öncesi kârın (FVÖK) hesaplanması
375.000+100.000=475.000375.000 + 100.000 = 475.000 TL
Ekonomik rantabilite, işletmenin varlıklarını ne kadar verimli kullandığını ölçerken finansman maliyetini (faizi) dışarıda bırakmak için FVÖK tutarını kullanır.
4
Ekonomik rantabilite oranının hesaplanması
475.000/4.000.000=0,11875475.000 / 4.000.000 = 0,11875 (%11,875\%11,875)
FVÖK tutarı, toplam aktif toplamına bölünerek varlıkların brüt kârlılık potansiyeli ölçülür.

Anahtar Kavram

Ekonomik Rantabilite (Varlıkların Brüt Kârlılığı)
Soru 157Soru

Bir işletmenin finansal tablolarından elde edilen bilgilere göre; stoklar tutarı 150.000150.000 TL, kısa vadeli yabancı kaynaklar toplamı 200.000200.000 TL ve asit-test (likidite) oranı 1,51,5 olarak hesaplanmıştır. Bu verilere göre, işletmenin cari oranı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2,252,25

Cevap

İşletmenin cari oranı 2,252,25 olarak hesaplanır.
Verilen asit-test oranı (1,51,5) ve kısa vadeli borçlar (200.000200.000 TL) çarpıldığında, stoklar hariç likit varlıkların 300.000300.000 TL olduğu bulunur. Bu tutara stokların (150.000150.000 TL) eklenmesiyle toplam dönen varlıklar 450.000450.000 TL olarak hesaplanır. Son aşamada dönen varlıkların kısa vadeli yabancı kaynaklara bölünmesiyle (450.000/200.000450.000 / 200.000) cari oran 2,252,25 sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Asit-test oranı formülü kullanılarak dönen varlıklar içindeki likit unsurlar belirlenir.
sit-Test Oranı = \frac{Dönen Varlıklar - Stoklar}{Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar} \Rightarrow 1,5 = \frac{Dönen Varlıklar - 150.000}{200.000}
Asit-test oranı, stoklar dışındaki dönen varlıkların kısa vadeli borçları karşılama kapasitesini ölçer.
2
Dönen varlık toplamı hesaplanır.
300.000=Do¨nenVarlıklar150.000Do¨nenVarlıklar=450.000300.000 = Dönen Varlıklar - 150.000 \Rightarrow Dönen Varlıklar = 450.000 TL
Likit varlıklar tutarına (300.000300.000 TL) stokların eklenmesiyle toplam dönen varlıklara ulaşılır.
3
Cari oran formülü uygulanır.
CariOran=Do¨nenVarlıklarKısaVadeliYabancıKaynaklar450.000200.000=2,25Cari Oran = \frac{Dönen Varlıklar}{Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar} \Rightarrow \frac{450.000}{200.000} = 2,25
Cari oran, işletmenin tüm dönen varlıkları ile kısa vadeli borçlarını ödeme gücünü gösterir.

Anahtar Kavram

Likidite Oranları Arasındaki İlişki
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 158Soru

Bir işletmenin dönem sonu finansal tablolarından elde edilen bazı veriler aşağıda tablo halinde sunulmuştur:

Finansal KalemTutar (TL)
Aktif Toplamı600.000600.000
Toplam Yabancı Kaynaklar360.000360.000
Net Satışlar800.000800.000
Dönem Net Kârı72.00072.000

Buna göre, bu işletmenin mali rantabilite (özkaynak kârlılığı) oranı yüzde kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: %30

Cevap

İşletmenin mali rantabilite oranı %30 olarak hesaplanır.
Mali rantabilite oranı, işletmenin özkaynaklarının kârlılığını ölçer. Hesaplama için önce temel bilanço denkliği kullanılarak özkaynaklar bulunur (600.000360.000=240.000600.000 - 360.000 = 240.000 TL). Ardından dönem net kârı bu tutara bölünür (72.000/240.000=0,3072.000 / 240.000 = 0,30). Bu da yüzde 3030 sonucunu verir.

Adım Adım Çözüm

1
Özkaynak tutarının hesaplanması
Özkaynaklar = 600.000360.000=240.000600.000 - 360.000 = 240.000 TL
Mali rantabilite formülünde payda kısmında yer alan özkaynaklar, aktif toplamından toplam yabancı kaynakların çıkarılmasıyla bulunur.
2
Mali rantabilite oranının hesaplanması
Mali Rantabilite = 72.000/240.000=0,3072.000 / 240.000 = 0,30
Mali rantabilite (özkaynak kârlılığı), işletme sahiplerinin koyduğu sermayenin ne kadar kâr ürettiğini ölçmek için net kârın özkaynaklara bölünmesiyle hesaplanır.
3
Sonucun yüzdeye çevrilmesi
%30
Oransal sonuç yüzdelik cinsinden ifade edilir.

Anahtar Kavram

Mali Rantabilite (ROE) Formülü

İpuçları

1
Mali rantabilite oranını bulmak için işletmenin kendi sermayesini (özkaynaklarını) bilmeniz gerekir.
2
Temel bilanço denkliğine göre Aktif = Pasif (Yabancı Kaynak + Özkaynak) formülünü kullanarak özkaynak tutarını hesaplayın.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin ekonomik rantabilite oranını (Net Kâr / Aktif Toplamı) hesaplayarak mali rantabilite ile farkını yorumlayınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 159Soru

Bir işletmenin 20252025 yılı dönem sonu finansal tablolarından elde edilen bazı veriler aşağıda sunulmuştur:

Finansal KalemTutar (TL)
Aktif Toplamı5.000.0005.000.000
Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar1.500.0001.500.000
Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar1.000.0001.000.000
Dönem Net Kârı500.000500.000

Bu verilere göre, işletmenin mali rantabilite (özkaynak kârlılığı) oranı yüzde kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: \%20

Cevap

İşletmenin mali rantabilite oranı %20'dir.
İşletmenin mali rantabilite (özkaynak kârlılığı) oranı, dönem net kârının özkaynak toplamına bölünmesiyle hesaplanır. Sorudaki verilere göre toplam yabancı kaynaklar 2.500.0002.500.000 TL (1.500.000+1.000.0001.500.000 + 1.000.000) olup, özkaynaklar 2.500.0002.500.000 TL (5.000.0002.500.0005.000.000 - 2.500.000) olarak bulunur. Sonuç olarak 500.000/2.500.000=%20500.000 / 2.500.000 = \%20 değerine ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam Yabancı Kaynakların belirlenmesi
1.500.000+1.000.000=2.500.0001.500.000 + 1.000.000 = 2.500.000 TL
Mali rantabilite için gereken özkaynak tutarını bulmak amacıyla önce tüm borçlar toplanmalıdır.
2
Özkaynakların hesaplanması
5.000.0002.500.000=2.500.0005.000.000 - 2.500.000 = 2.500.000 TL
Bilanço temel eşitliğine göre Özkaynaklar = Aktif Toplamı - Toplam Yabancı Kaynaklar formülü uygulanır.
3
Mali Rantabilite oranının hesaplanması
500.000/2.500.000=0,20500.000 / 2.500.000 = 0,20 (yani \%20)
Mali Rantabilite = Dönem Net Kârı / Özkaynaklar formülü kullanılarak işletmenin özkaynak kullanım verimliliği ölçülür.

Anahtar Kavram

Mali Rantabilite (ROE)
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 160Soru

Hisseleri sermaye piyasasında işlem gören bir anonim şirketin 2025 yılı faaliyet sonuçlarına ilişkin bazı finansal verileri aşağıda sunulmuştur:

* Dönem Net Kârı: 12.000.00012.000.000 TL
* Kâr Dağıtım Oranı: %25\%25
* **Ödenmiş Sermaye (Hisse başına nominal değer 11 TL):** 5.000.0005.000.000 TL
* Hisse Senedi Borsa Değeri: 1515 TL

Buna göre, bu işletmenin hisse senetleri için hesaplanacak olan "Temettü Verimi" (Dividend Yield) oranı yüzde kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: \%4

Cevap

İşletmenin temettü verimi oranı %4'tür.
Temettü verimi, yatırımcının hisse senedine ödediği borsa fiyatı karşılığında ne kadar nakit kâr payı elde ettiğini gösteren bir orandır. Hesaplamada toplam dağıtılan temettü olan 3.000.0003.000.000 TL, hisse adedi olan 5.000.0005.000.000'a bölünerek hisse başına 0,60,6 TL temettü bulunur. Bu değer 1515 TL'lik borsa fiyatına bölündüğünde yüzde 4 sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam dağıtılacak temettü (kâr payı) tutarını hesaplayınız.
12.000.000×%25=3.000.00012.000.000 \times \%25 = 3.000.000 TL
Temettü verimi hesaplanırken önce toplam kârdan ne kadarının dağıtılacağı belirlenmelidir.
2
Hisse başına temettü tutarını bulunuz.
3.000.000/5.000.000=0,63.000.000 / 5.000.000 = 0,6 TL
Ödenmiş sermaye 11 TL nominal değerli hisselerden oluştuğu için hisse sayısı ödenmiş sermaye tutarına eşittir.
3
Temettü verimi formülünü uygulayınız.
0,6/15=0,040,6 / 15 = 0,04 (yani %4\%4)
Temettü Verimi = Hisse Başına Temettü / Hisse Senedi Borsa Fiyatı formülü ile piyasa performansı ölçülür.

Anahtar Kavram

Temettü Verimi (Dividend Yield)

İpuçları

1
Temettü verimi, hisse başına alınan kâr payının hissenin piyasa fiyatına oranıdır.
2
Önce işletmenin toplamda kaç TL temettü dağıtacağını, ardından bir hisse için düşen payı hesaplamalısınız.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda 'Fiyat/Kazanç (F/K)' oranını hesaplayarak piyasa değeri oranları arasındaki farkı pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 8 / 14Sonraki
Oran Analizi Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 8 | Examkin