Soru

Zorluk: OrtaUluslararası Akarsular ve Uluslararası Kanallar

Uluslararası hukukta, bir kıyıdaş devletin uluslararası su yolu üzerinde gerçekleştirmeyi planladığı ve diğer kıyıdaş devletlerin su kullanımını veya çevresel dengesini olumsuz etkileyebilecek yeni önlemlerle (baraj, kanal veya hidroelektrik santral inşaatı gibi) ilgili usul kuralları 19971997 tarihli Birleşmiş Milletler Sözleşmesi ile düzenlenmiştir.

Buna göre, planlanan bu tür faaliyetlerin diğer kıyıdaş devletlerin haklarını ihlal etmesini önlemek amacıyla, önlemi planlayan devletin yerine getirmesi gereken temel usuli yükümlülük aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Planlanan faaliyetin başlaması için tüm kıyıdaş devletlerin oy birliği ile ön onayını (veto hakkı) almak
  2. Etkilenmesi muhtemel devletlere zamanında bildirimde bulunmak ve ilgili teknik verileri paylaşmakCevap
  3. C
    Faaliyetin çevresel etkilerine dair tüm hukuki sorumluluğu, sadece uyuşmazlık çıkması durumunda kabul etmek
  4. D
    Ülkesel egemenlik gereği, faaliyetin detaylarını gizli tutarak sadece inşaat tamamlandığında diğer devletleri bilgilendirmek
  5. E
    Söz konusu faaliyetin denetimi için Birleşmiş Milletler tarafından bir hakem heyeti atanana kadar projeyi askıya almak

Cevap

Etkilenmesi muhtemel devletlere zamanında bildirimde bulunma ve ilgili teknik verileri paylaşma yükümlülüğü
Uluslararası akarsuların kullanımında egemenlik hakları sınırsız değildir. 19971997 tarihli Sözleşme'nin 1212. maddesi uyarınca, bir devlet diğer kıyıdaşları önemli ölçüde etkileyebilecek bir faaliyet planladığında, bu durumu zamanında bildirmek ve teknik bilgi paylaşmak zorundadır. Bu, 'zarar vermeme' ve 'hakkaniyetli kullanım' ilkelerinin usuli bir gereğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Planlanan önlemin etkilerini değerlendirme
Faaliyetin diğer kıyıdaş devletlerin 'hakkaniyetli ve makul kullanım' haklarına zarar verip vermeyeceği belirlenir.
Uluslararası hukuk, devletlere planladıkları faaliyetlerin sınır ötesi etkilerini önceden analiz etme ödevi yükler.
2
Bildirim sürecini başlatma
Etkilenebilecek devletlere resmi bir bildirim gönderilir.
19971997 Sözleşmesi uyarınca, bu bildirim planlanan önlemin etkilerinin değerlendirilmesine imkan tanıyacak teknik verileri içermelidir.
3
Bekleme ve müzakere aşaması
Bildirim yapılan devlete verileri incelemesi için altı aylık bir süre tanınır.
Taraflar arasında uyuşmazlık çıkması durumunda barışçıl çözüm yolları ve istişare süreci işletilir.

Anahtar Kavram

Planlanan Önlemlerle İlgili Bildirim Yükümlülüğü (Notification of Planned Measures)

İpuçları

1
Bir devletin projesini gerçekleştirmesi için diğerlerinden 'izin' alması mı gerekir, yoksa 'haber vermesi' mi yeterlidir?
2
Modern uluslararası akarsu hukuku, devletler arasında 'mutlak veto' yerine 'iş birliği ve bilgi paylaşımı' modelini benimser.
3
19971997 Sözleşmesi'nin planlanan önlemlerle ilgili maddeleri, 'usuli bildirim' (procedural notification) sürecini projenin başlangıcına yerleştirir.

Daha Fazla Pratik

Bildirim yükümlülüğünün ihlali durumunda ortaya çıkan 'uluslararası sorumluluk' rejimini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla