Soru

Zorluk: KolaySorumluluğun İleri Sürülmesi ve Diplomatik Koruma

Uluslararası hukukta bir devletin, yabancı bir ülkede hakları ihlal edilen vatandaşının zararını gidermek amacıyla diplomatik koruma yetkisini kullanabilmesi için, zarar gören kişinin öncelikle o ülkedeki tüm yargı ve idari mercilere başvurarak sonuç alamamış olması gerekir. Uluslararası teamül hukukunda ve ILC metinlerinde yer alan bu temel ön şart aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İç hukuk yollarının tüketilmesiCevap
  2. B
    Karşılıklılık (mütekabiliyet) ilkesi
  3. C
    İstenmeyen kişi (persona non grata) ilanı
  4. D
    Bağışıklıktan feragat edilmesi
  5. E
    Uluslararası yargı yetkisinin zorunluluğu

Cevap

İç hukuk yollarının tüketilmesi kuralı, bir devletin diplomatik koruma yetkisini kullanabilmesi için gereken en temel usuli ön şarttır.
İç hukuk yollarının tüketilmesi kuralı, diplomatik korumanın kullanılabilmesi için mağdur olan bireyin, zarar gördüğü devletin tüm yargısal ve idari başvuru mekanizmalarını sonuna kadar kullanmış olmasını gerektiren bir uluslararası teamül hukuku kuralıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Uluslararası sorumluluğun ileri sürülme şartlarını belirle.
Bir devletin vatandaşı adına hak araması (diplomatik koruma) için vatandaşı ile arasında bir tabiiyet bağı bulunması ve yerel çarelerin bitmiş olması gerekir.
Diplomatik koruma, devletin egemenlik yetkisini kullanarak vatandaşının hakkını uluslararası alana taşımasıdır.
2
Soru kökündeki tanımı analiz et.
Zarar gören kişinin o ülkedeki tüm yargı ve idari mercilere başvurmuş olması şartı, 'İç hukuk yollarının tüketilmesi' (exhaustion of local remedies) kuralına karşılık gelir.
Bu kural, haksız fiili işlediği iddia edilen devlete, uluslararası düzeye taşınmadan önce kendi hukuk sistemi içinde sorunu çözme fırsatı verir.

Anahtar Kavram

İç Hukuk Yollarının Tüketilmesi Kuralı
Bu soruyu puanla