Soru

Zorluk: OrtaUluslararası Örgütlerin Hukuki Kişiliği

Uluslararası hukukta devletlerin 'asli' ve 'tam' süje olmasına karşın, uluslararası örgütlerin hukuki kişiliği devletler tarafından yaratıldıkları için 'türev' (derived) ve sadece görevleriyle sınırlı olduğu için 'fonksiyonel' niteliktedir. 1949 tarihli 'Reparation for Injuries' danışma görüşünde, Birleşmiş Milletler'in (BM) uluslararası toplumun büyük bir çoğunluğunu temsil etmesi sebebiyle, örgütü tanımayan veya üye olmayan devletlere karşı da hak ileri sürebilmesini sağlayan hukuki statü aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Sübjektif uluslararası hukuk kişiliği
  2. Objektif uluslararası hukuk kişiliğiCevap
  3. C
    Fonksiyonel gereklilik ilkesi
  4. D
    Jus tractatuum (Antlaşma yapma yetkisi)
  5. E
    Mutlak egemenlik yetkisi

Cevap

Objektif uluslararası hukuk kişiliği
Uluslararası Adalet Divanı, 1949 tarihli kararında Birleşmiş Milletler'in uluslararası toplumun ezici çoğunluğunu temsil eden devletler tarafından kurulduğunu belirterek, bu örgütün sadece üyeleri için değil, tüm dünya devletleri için 'objektif' bir kişiliğe sahip olduğuna hükmetmiştir. Bu sayede örgüt, üye olmayan bir devlete karşı dahi uğradığı zararın tazmini için uluslararası talepte bulunabilmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Uluslararası örgütlerin kişiliğinin niteliğini analiz etme
Örgütlerin kişiliği 'türev' ve 'fonksiyonel'dir (görevleriyle sınırlıdır).
Devletlerin aksine örgütlerin her konuda değil, sadece kuruluş amaçları doğrultusunda yetki kullanabildiğini belirlemek gerekir.
2
1949 Reparation for Injuries davasının (Bernadotte davası) sonucunu değerlendirme
Uluslararası Adalet Divanı, BM'nin üye olmayan devletlere karşı da tazminat davası açabileceğine hükmetmiştir.
Örgütün kişiliğinin kapsamını (sadece üyeler mi yoksa herkes mi?) belirlemek için bu içtihat kritiktir.
3
Kişilik türleri arasındaki ayrımı yapma
Üçüncü taraflara karşı da geçerli olan kişilik 'objektif' kişiliktir.
Sübjektif kişilik sadece taraf devletleri bağlarken, objektif kişilik tüm uluslararası toplumu bağlar.

Anahtar Kavram

Objektif Uluslararası Hukuk Kişiliği

İpuçları

1
Örgütün kişiliğinin sadece kurucu üyeler arasında mı kaldığını yoksa tüm dünyayı mı bağladığını düşünün.

Daha Fazla Pratik

Uluslararası örgütlerin zımni yetkiler (implied powers) doktrini ile fonksiyonel yetki sınırları arasındaki ilişkiyi inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla