Soru

Zorluk: OrtaDevletin İcra Bağışıklığı

Uluslararası hukukta devletin yargı bağışıklığı ile icra bağışıklığı arasındaki temel farklar ve bu bağışıklıkların kapsamı dikkate alındığında; bir devletin, başka bir devlet mahkemesinde yargılanmayı kabul ederek yargı bağışıklığından feragat etmesi durumunda, aleyhine verilen tazminat kararının uygulanması aşamasında aşağıdakilerden hangisi icra bağışıklığı kapsamında korunmaya devam eden ve haczedilemeyen varlıklar arasında yer alır?

  1. Merkez bankası rezervleri ve diplomatik misyonun kullanımındaki taşınmazlarCevap
  2. B
    Devletin yargı bağışıklığından feragat etmiş olması nedeniyle, yabancı ülkedeki tüm banka hesapları
  3. C
    Sadece ticari kâr elde etmek amacıyla işletilen bir devlet yatırım fonuna ait hisse senetleri
  4. D
    Devlete ait hava yolu şirketinin uluslararası taşımacılıkta kullandığı ticari yolcu uçakları
  5. E
    Yargılamaya konu olan ticari sözleşmeden elde edilen ve devletin serbest tasarrufunda olan gelirler

Cevap

Merkez bankası rezervleri ve diplomatik misyonun kullanımındaki taşınmazlar, devletin egemenlik yetkisiyle doğrudan ilişkili varlıklar oldukları için icra bağışıklığı kapsamında korunurlar.
Devletin icra bağışıklığı, yargı bağışıklığına göre daha geniş bir koruma sağlar. Bir devletin mahkeme yetkisini kabul etmesi (yargı bağışıklığından feragat), icra işlemlerine de izin verdiği anlamına gelmez. Merkez bankası varlıkları, diplomatik misyon binaları ve askeri amaçlı kullanılan mülkler 'egemenlik işlemi' (jure imperii) kapsamında kabul edilir. Bu tür varlıklar, uyuşmazlığın temeli ticari olsa bile, devletin egemenlik yetkisinin devamlılığı için uluslararası hukuk tarafından mutlak koruma altına alınmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Bağışıklık Türlerinin Ayrımı
Yargı bağışıklığı (mahkemede yargılanmama) ile icra bağışıklığının (varlıklara el konulmaması) uluslararası hukukta iki ayrı ve bağımsız kurum olduğu tespit edilir.
Yargı bağışıklığından feragat edilse dahi, icra aşaması için devletin ayrıca rızasının bulunması veya varlığın niteliğinin değerlendirilmesi gerekir.
2
Varlık Niteliğinin Belirlenmesi
Hangi varlıkların egemenlik amaçlı (jure imperii), hangilerinin ticari amaçlı (jure gestionis) olduğu sınıflandırılır.
Sınırlı bağışıklık teorisine göre sadece ticari nitelikteki varlıklar icraya konu edilebilirken, kamusal amaca özgülenmiş varlıklar korunmaya devam eder.
3
Mutlak Korunan Varlıkların Tespiti
Merkez bankası varlıkları, askeri teçhizatlar ve diplomatik mülkler gibi kategorilerin 'mutlak' koruma altında olduğu saptanır.
Bu varlıklar, nitelikleri gereği devletin bağımsızlığını ve egemenliğini temsil ettikleri için hiçbir koşulda (ticari bir uyuşmazlığın sonucu olsa bile) haczedilemezler.

Anahtar Kavram

İcra bağışıklığının yargı bağışıklığından bağımsızlığı ve jure imperii varlıkların dokunulmazlığı.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla