Soru

Zorluk: OrtaDevletin İcra Bağışıklığı

Uluslararası hukukta devletin yargı bağışıklığı ile icra bağışıklığı birbirinden bağımsız iki ayrı hukuk kurumu olarak kabul edilmektedir. Bir devletin yabancı bir devlet mahkemesinde yargılanmayı kabul etmesi (yargı bağışıklığından feragat etmesi), o devletin malvarlığına yönelik icra işlemlerine de rıza gösterdiği anlamına gelmez. Bazı malvarlığı kategorileri, devletin egemenlik fonksiyonlarını sürdürebilmesi için özel olarak korunmaktadır.

Buna göre, bir devletin yabancı bir ülkede bulunan aşağıdaki malvarlığı unsurlarından hangisi, uluslararası hukuk ilkeleri uyarınca icra bağışıklığından yararlanır ve haciz işlemlerine konu edilemez?

  1. Devletin merkez bankası veya benzeri mali otoriteleri tarafından yönetilen fonlar ve varlıklarCevap
  2. B
    Devletin yabancı bir ülkede ticari amaçlarla işlettiği bir işletmenin banka hesapları
  3. C
    Devletin mülkiyetinde olan ve tamamen ticari sergilerde kullanılan sanat eserleri
  4. D
    Devletin bir ticaret sözleşmesinden doğan borcu için teminat olarak gösterdiği ticari emtialar
  5. E
    Devletin sahip olduğu bir havayolu şirketinin ticari uçuşlarda kullandığı yedek parçalar

Cevap

Devletin merkez bankası veya benzeri mali otoriteleri tarafından yönetilen fonlar ve varlıklar icra bağışıklığından yararlanır.
Doğru yanıt olan merkez bankası veya mali otorite fonları, uluslararası hukukta (özellikle 2004 tarihli BM Devletlerin ve Mallarının Yargı Bağışıklığı Sözleşmesi uyarınca) devletin egemenliğini temsil eden ve mutlak surette icra bağışıklığından yararlanan varlıklar arasında sayılmıştır. Bu tür varlıklar, devletin para politikası ve egemenlik fonksiyonları ile doğrudan ilişkili olduğu için haciz işlemlerine konu edilemez.

Adım Adım Çözüm

1
Yargı bağışıklığı ve icra bağışıklığı ayrımını yapın.
Yargı bağışıklığından feragat, icra bağışıklığından da feragat edildiği anlamına gelmez; icra için ayrı bir feragat veya özel şartlar gerekir.
İcra bağışıklığı, devletin egemenliğini doğrudan etkileyen daha ağır bir müdahale biçimidir.
2
Malvarlığı unsurlarını kullanım amacına göre (jure imperii vs. jure gestionis) sınıflandırın.
Merkez bankası varlıkları, diplomatik misyon malları ve askeri mülkler kamusal amaçlıdır; ticari işletme gelirleri ise özel hukuk niteliklidir.
Sınırlı bağışıklık teorisi uyarınca sadece kamusal amaçlı (jure imperii) mallar korunur.
3
Uluslararası sözleşmelerdeki (örneğin 2004 BM Sözleşmesi) korunan kategorileri belirleyin.
Merkez bankası fonları, kullanım amacına bakılmaksızın mutlak korunan kategoriler arasında yer alır.
Merkez bankası varlıkları devletin ekonomik istikrarının ve egemenliğinin temel bir unsuru olarak kabul edilir.

Anahtar Kavram

İcra Bağışıklığında Malvarlığı Kategorileri
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla