Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorDevlet Kavramı ve Unsurları

Bir siyasi topluluğun devlet sıfatıyla uluslararası hukukun asli süjesi haline gelmesi sürecinde, 19331933 tarihli Montevideo Sözleşmesi'nin 11. maddesindeki dört temel unsur ile 33. maddedeki 'Devletin siyasi varlığı diğer devletlerin tanımasından bağımsızdır' ilkesi arasındaki ilişki doktrinde 'beyan edici (açıklayıcı) teori' ile açıklanmaktadır.

Bu teorik çerçeve ve Montevideo kriterleri ışığında, bir devletin 'diğer devletlerle ilişki kurma kapasitesi' unsuru ve uluslararası hukuk kişiliği hakkında yapılabilecek aşağıdaki analizlerden hangisi hukuken en isabetlidir?

  1. Devletin varlığı olgusal bir durumdur; Montevideo kriterlerinin bir araya gelmesiyle hukuki şahsiyet kendiliğinden doğar ve tanınma, bu önceden mevcut olan ilişki kurma kapasitesinin hukuki bir şartı değil, sadece siyasi teyididir.Cevap
  2. B
    İlişki kurma kapasitesi unsuru, bağımsızlığın bir göstergesi olmaktan ziyade, ancak diğer devletlerin o yapıyı muhatap kabul ederek diplomatik ilişki kurma iradesini göstermesiyle (tanınma) vücut bulan bir unsurdur.
  3. C
    Montevideo Sözleşmesi'ndeki 'hükümet' kriteri, sadece etkin bir siyasi otoriteyi değil, aynı zamanda uluslararası hukuk normlarına uyum sağlayacağına dair diğer devletlerce verilen bir meşruiyet onayını ifade eder.
  4. D
    Beyan edici teoriye göre tanınma, devletin siyasi varlığını etkilemese de, onun uluslararası hukuktan kaynaklanan haklarını diğer devletlere karşı ileri sürebilmesi için gerekli olan nihai kurucu unsurdur.
  5. E
    Bir siyasi yapının devlet olarak kabulü için Montevideo kriterleri bir ön şart teşkil etmekle birlikte, bu kriterlere hukuki geçerlilik kazandıran asıl işlem Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun kurucu nitelikteki kabul kararıdır.

Cevap

Devletin varlığının olgusal bir durum olduğunu ve tanınmanın sadece mevcut kapasiteyi siyasi olarak teyit ettiğini belirten ifade doğrudur.
Doğru ifade beyan edici teoriyi tam olarak yansıtmaktadır. Montevideo Sözleşmesi'nin 11. ve 33. maddeleri birlikte değerlendirildiğinde; devletin varlığı olgusal bir durumdur (nüfus, ülke, hükümet ve bağımsızlık/kapasite). Bu unsurlar gerçekleştiğinde hukuki kişilik kendiliğinden doğar. Tanınma ise bu mevcut durumun siyasi bir iradeyle tescil edilmesidir, hukuki kişiliği yoktan var eden kurucu bir unsur değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Montevideo Sözleşmesi'nin 11. maddesindeki 'kapasite' unsurunun mahiyetini belirle.
İlişki kurma kapasitesi, bir devletin dış ilişkilerini başka bir devletin vesayeti olmadan, bağımsızca yürütebilme (egemenlik) yeteneğidir.
Bu unsur, yapının bir federatif birim veya sömürge değil, tam bağımsız bir devlet olduğunu ayırt eder.
2
Sözleşme'nin 33. maddesindeki 'tanınmadan bağımsızlık' kuralını analiz et.
Bu kural, beyan edici teoriyi yansıtarak devletin hukuki kişiliğinin tanınma işleminden önce de var olduğunu hükme bağlar.
Devletin varlığı hukuk dışı bir olgu (de facto) olarak başlar ve unsurlar tamamlandığında hukuki süjelik kazanılır.
3
İki madde arasındaki ilişkiyi beyan edici teori üzerinden sentezle.
Tanınma, devletin ilişki kurma kapasitesini 'yoktan var eden' bir işlem değil; zaten var olan bu kapasitenin diğer devletlerce siyasi olarak kabul edilmesidir.
Tanınmayan devletlerin de uluslararası hukukta hak ve ödevleri (saldırmazlık, ülke bütünlüğü vb.) olduğu gerçeği bu teoriyi destekler.

Anahtar Kavram

Montevideo Sözleşmesi çerçevesinde Beyan Edici Tanıma Teorisi ve Kapasite Unsuru İlişkisi

Daha Fazla Pratik

Kurucu teori (constitutive theory) ile beyan edici teori (declaratory theory) arasındaki temel farkları, 1933 Montevideo Sözleşmesi maddeleri üzerinden örneklendirerek çalışınız.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Devlet Kavramı ve Unsurları

Bu konudan daha fazla soru