Hükümetler arası teşkilatların uluslararası hukuk düzenindeki yeri ve hukuki ehliyetleri, devletlerin sahip olduğu asli süje statüsünden farklılık gösterir. Bu teşkilatların tüzel kişiliği ve yetkilerine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- AUluslararası alanda varlık gösterdikleri andan itibaren, sınırlandırılmamış tam bir siyasi bağımsızlığa ve kendi ülkeleri üzerinde uygulanan mutlak egemenlik yetkisine sahip olurlar.
- BBirleşmiş Milletler sadece kendi üyelerine karşı 'sübjektif' bir kişilik taşırken, spesifik bir coğrafyaya hitap eden bölgesel oluşumlar tüm devletlere karşı 'objektif' kişiliğe sahiptir.
- Sahip oldukları hak arama ve işlem yapma kapasitesi, kurucu antlaşmalarında kendilerine verilen görevleri yerine getirebilmek amacıyla 'işlevsel zorunluluk' (fonksiyonel gereklilik) prensibiyle sınırlıdır.Cevap
- DUAD'nin 1949 yılındaki Zararların Tazmini danışma görüşü, bu yapıların uluslararası arenada kendi adlarına hak talebinde bulunamayacaklarını ve dava açamayacaklarını hükme bağlamıştır.
- EYalnızca kendi iç organlarıyla tüzük düzenlemesi yapabilirler; üçüncü ülkeler veya diğer teşkilatlarla uluslararası antlaşma yapma (jus tractatuum) ehliyetinden tamamen yoksundurlar.
Cevap
Uluslararası teşkilatların hak ve yetkilerinin kuruluş amaçlarıyla sınırlı olduğunu belirten 'işlevsel zorunluluk' (fonksiyonel gereklilik) prensibi doğrudur.
Uluslararası teşkilatlar, devletler gibi genel ve mutlak yetkilere sahip değildir. Kurucu antlaşmalarında belirtilen amaçlara ulaşabilmek için ihtiyaç duydukları hak ve yetkilerle donatılmışlardır. Bu duruma uluslararası hukukta 'işlevsel zorunluluk' veya 'fonksiyonel gereklilik' ilkesi adı verilir. Bu yetkiler teşkilatın varlık sebebini gerçekleştirmesi için elzemdir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İşlevsel Zorunluluk (Fonksiyonel Gereklilik) İlkesi