Soru

Zorluk: Çok zorYargısal Çözüm ve Uluslararası Adalet Divanı (UAD)

Uluslararası Adalet Divanı (UAD) önüne gelen bir uyuşmazlıkta, uyuşmazlığın tarafları Divan'ın yargı yetkisini usulüne uygun olarak kabul etmiş olsalar dahi; uyuşmazlığın esasına ilişkin verilecek kararın, davada taraf olmayan ve Divan'ın yargı yetkisini kabul etmemiş bir üçüncü devletin hukuki menfaatlerini 'davanın asli konusu' (very subject matter) kılacağı durumlarda Divan'ın yargı yetkisini kullanmaktan kaçınması gerektiğini belirten ilke aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Monetary Gold İlkesi (Vazgeçilmez Üçüncü Taraf Kuralı)Cevap
  2. B
    Forum Prorogatum (Sonradan Kabul Edilen Yargı Yetkisi) İlkesi
  3. C
    Litispendens (Derdestlik) İlkesi
  4. D
    Proprio Motu (Resen Hareket Etme) Yetkisi
  5. E
    Ex Aequo et Bono (Hakkaniyet ve Nisfet) İlkesi

Cevap

Monetary Gold İlkesi (Vazgeçilmez Üçüncü Taraf Kuralı), Divan'ın taraf olmayan bir üçüncü devletin hukuki durumunu o devletin rızası olmaksızın karara bağlamasını engelleyen usuli bir prensiptir.
Doğru yanıt olan ilke, 1954 tarihli 'Roma'dan Çıkarılan Altınlar' (Monetary Gold Removed from Rome) davasında geliştirilmiştir. Bu kurala göre, Divan'ın davanın esası hakkında bir karar verebilmesi için, eğer bu karar davada taraf olmayan bir devletin hukuki menfaatlerini uyuşmazlığın tam merkezine (asli konusuna) koyuyorsa, o devletin de rızasının bulunması şarttır. Aksi halde Divan yargı yetkisini kullanamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Uluslararası yargı yetkisinin rızai niteliğini hatırla.
UAD'nın yargı yetkisi devletlerin rızasına dayanır.
Rıza olmaksızın hiçbir devlet bir uluslararası mahkeme önünde yargılanamaz.
2
Üçüncü tarafların davaya etkisini analiz et.
Bazen iki devlet arasındaki dava, zorunlu olarak üçüncü bir devletin haklarını ilgilendirir.
Uyuşmazlığın 'asli konusu' üçüncü bir devletin hukuki statüsü ise, o devlet davada taraf olmalıdır.
3
1954 tarihli 'Monetary Gold Removed from Rome' davasındaki içtihadı uygula.
Divan, taraf olmayan Arnavutluk'un haklarını karara bağlamadan davanın esasına giremeyeceğine hükmetmiştir.
Üçüncü devletin rızası yoksa, diğer taraflar rıza gösterse bile Divan yetkisiz kalır.

Anahtar Kavram

Monetary Gold Principle / Indispensable Third Party Rule

Daha Fazla Pratik

Bu ilkenin 1995 tarihli 'Doğu Timor' (Portekiz v. Avustralya) davasındaki uygulamasını incelemek, konuyu derinleştirecektir.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla